II SA/Gl 930/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2025-11-05
NSAnieruchomościŚredniawsa
opłata planistycznawzrost wartości nieruchomościmiejscowy plan zagospodarowania przestrzennegowznowienie postępowaniadoręczeniebrak winypostępowanie administracyjnedecyzja ostatecznaskarżący

WSA w Gliwicach oddalił skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy decyzję o odmowie uchylenia opłaty planistycznej, uznając, że strona nie wykazała braku winy w nieodebraniu korespondencji.

Sprawa dotyczyła skargi E. P. na decyzję SKO w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą uchylenia opłaty planistycznej. Skarżąca twierdziła, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, ponieważ przebywała za granicą, a jej mąż, mimo pełnomocnictwa, nie odebrał korespondencji z powodu choroby. Sąd uznał, że strona nie wykazała braku winy w nieodebraniu decyzji, a tym samym nie zaszły przesłanki do wznowienia postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. odmawiającą uchylenia opłaty planistycznej w kwocie 27 084,00 zł. Sprawa wywodziła się z decyzji organu I instancji z dnia 26 marca 2024 r., która została doręczona skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. Skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i odwołanie, jednak SKO odmówiło przywrócenia terminu i stwierdziło uchybienie. Następnie skarżąca wniosła o wznowienie postępowania, argumentując, że przebywała za granicą i nie mogła odebrać korespondencji. Po postępowaniu wznowieniowym organ I instancji odmówił uchylenia pierwotnej decyzji, wskazując na brak przyczyn uniemożliwiających odebranie przesyłki przez męża skarżącej, który posiadał pełnomocnictwo pocztowe. SKO utrzymało tę decyzję w mocy, uznając, że strona nie wykazała braku winy w nieuczestniczeniu w postępowaniu. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo, a strona nie udowodniła braku winy w nieodebraniu korespondencji, co było kluczową przesłanką do wznowienia postępowania.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, strona nie wykazała braku winy w nieodebraniu korespondencji, ponieważ jej mąż, posiadający pełnomocnictwo pocztowe, mógł odebrać przesyłkę, a podnoszone okoliczności zdrowotne nie stanowiły obiektywnej przeszkody.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że doręczenie korespondencji było skuteczne w dniu 18 kwietnia 2024 r. zgodnie z art. 44 k.p.a., a strona nie udowodniła, że jej pełnomocnik (mąż) nie mógł odebrać przesyłki z powodu obiektywnych przeszkód niezależnych od niego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

W sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 44

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Doręczenie uznaje się za dokonane w dniu, w którym adresat mógł zapoznać się z treścią pisma.

k.p.a. art. 151 § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 62

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 36

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 37

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 87

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skuteczne doręczenie korespondencji w trybie art. 44 k.p.a. Brak wykazania przez stronę braku winy w nieodebraniu korespondencji. Prawidłowe zastosowanie przepisów k.p.a. dotyczących wznowienia postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumenty strony skarżącej dotyczące przebywania za granicą i złego stanu zdrowia męża jako podstawy do wznowienia postępowania. Zarzuty dotyczące nieważności pierwotnej decyzji z dnia 26 marca 2024 r. i wadliwości postępowania administracyjnego.

Godne uwagi sformułowania

Sąd nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, lecz rozstrzyga o legalności zaskarżonej decyzji. Wykładnia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia winna mieć charakter zawężający. Doręczenie tej korespondencji należało uznać za dokonane w dniu 18 kwietnia 2024 r.

Skład orzekający

Artur Żurawik

przewodniczący

Renata Siudyka

sprawozdawca

Stanisław Nitecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń w postępowaniu administracyjnym (art. 44 k.p.a.) oraz przesłanek wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), zwłaszcza w kontekście braku winy strony."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z nieodebraniem korespondencji przez pełnomocnika pocztowego i wymaga analizy całokształtu okoliczności sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z doręczeniami i możliwością wznowienia postępowania, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego. Brak elementu zaskoczenia czy nietypowych faktów obniża jej atrakcyjność dla szerszej publiczności.

Czy pobyt za granicą i choroba bliskiej osoby zawsze usprawiedliwiają nieodebranie pisma urzędowego? Sąd wyjaśnia kluczowe zasady doręczeń.

Dane finansowe

WPS: 27 084 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 930/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-05
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-07-17
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik /przewodniczący/
Renata Siudyka /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6157 Opłaty związane ze wzrostem wartości nieruchomości
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 151 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 listopada 2025 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 maja 2025 r. nr SKO.UL/41.7/108/2025/3673/ŁK w przedmiocie odmowy uchylenia w wyniku wznowienia postępowania decyzji w sprawie opłaty za wzrost wartości nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 26 marca 2024 r. nr [...] Prezydent Miasta S. (organ I instancji) ustalił E. P. (strona skarżąca) jednorazową opłatę planistyczną w kwocie 27 084,00 zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego działkę nr [...] w S.
Decyzja została doręczona skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. dnia 26 lutego 2024 r., co wynika ze znajdującego się w aktach zwrotnego potwierdzenia odbioru.
W piśmie oznaczonym datą 3 czerwca 2024 r. strona skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oraz odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia 26 marca 2024 r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (SKO) postanowieniami z dnia 2 lipca 2024 r. nr [...] oraz [...] odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdziło uchybienie terminu do jego wniesienia.
Pismem z 2 lipca 2024 r. strona skarżąca zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją organu I instancji z dnia 26 marca 2024 r.
Po analizie wniosku organ I instancji w dniu 8 sierpnia 2024 r. wydał postanowienie o odmowie wznowienia postępowania. SKO, po rozpatrzeniu zażalenia strony skarżącej, postanowieniem z dnia 12 września 2024 r. uchyliło postanowienie organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując w uzasadnieniu na nieprawidłowości związane z prowadzonym postępowaniem.
Organ I instancji postanowieniem z dnia 31 października 2024 r. wznowił postępowanie w sprawie decyzji Prezydenta Miasta S. nr [...] z dnia 26 marca 2024 r. w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego organ I instancji wydał decyzję z dnia 16 stycznia 2025 r., w której odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 26 marca 2024 r. W uzasadnieniu wskazał na brak przyczyn uniemożliwiających odebranie przesyłki w Urzędzie Pocztowym W. [...] przez męża strony, który był osobą do tego upoważnioną. Wskazał, że przedmiotem postępowania zakończonego decyzją z dnia 26 marca 2024 r. jest wyłącznie potwierdzenie zaistnienia wskazanych przez stronę skarżącą przyczyn wznowienie postępowania.
Analizując zebrane dowody właściwe dla potwierdzenie zaistnienia wskazanych przez stronę skarżącą przyczyn wznowienie postępowania ustalono, że w okresie pomiędzy dniem 4 kwietnia 2024 roku, a dniem 18 kwietnia 2024 roku, to jest w czasie, w którym istniała możliwość odebrania w Urzędzie Pocztowym W. [...] przesyłki zawierającej decyzję Nr [...] (dalej: przesyłki) skarżąca przebywała zagranicą i ważne było udzielone w Urzędzie Pocztowym W. [...] przez stronę skarżącą jej mężowi stałe pełnomocnictwo pocztowe Nr [...].  Jednocześnie nie istniała w tym okresie jakakolwiek niedyspozycja zdrowotna męża strony skarżącej uniemożliwiająca odebranie przesyłki w Urzędzie Pocztowym W. [...], która zostałaby potwierdzona w opatrzonej datą 22 maja 2024 r, dokumentacji medycznej opisującej trwające jedynie "od tygodnia" dolegliwości jej męża dołączonej do sporządzonego w dniu 22 sierpnia 2024 r. zażalenia skarżącej skierowanego do SKO. Organ I instancji uznał dalej, że oświadczenie jej męża nie może stanowić podstawy do stwierdzenia zaistnienia takiej jego niedyspozycji zdrowotnej, która uniemożliwiałaby odebranie przesyłki w Urzędzie Pocztowym W. [...].
Zdaniem organu I instancji wskazane przez stronę skarżącą okoliczności pozwalają jednoznacznie stwierdzić, iż pomimo braku udowodnionych przeszkód jej pełnomocnik zaniechał wykonania czynności, do której został umocowany. Zauważył nadto, że zaniechania pełnomocnika pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego, wobec czego nie potwierdzone zostało spełnienie przesłanki zawartej w przepisie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a -
W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona skarżąca zarzuciła organom, że nie wzięły pod uwagę podnoszonych przez nią w trakcie postępowania argumentów. Zdaniem strony skarżącej organy naruszyły art. 77 § 1 k.p.a., a przy rozpatrywaniu sprawy poprzestały na zawężonej interpretacji art. 36, art. 37 i art. 87 u.p.z.p. Opisała uchybienia jakich dopuściły się organy przy rozpatrywaniu sprawy zakończonej decyzja organu I instancji z dnia z dnia 26 marca 2024 r. Wniosła o ponowne przeanalizowanie materiału dowodowego oraz "unieważnienie i uchylenie" decyzji z dnia 26 marca 2024 r. i z dnia 16 stycznia 2025 r. jako wydanych z naruszeniem prawa.
SKO nie uznało zarzutów strony skarżącej za zasadne i po rozpatrzeniu jej odwołania decyzją z dnia 15 maja 2025 r. nr SKO.UL/41.7/108/2025/3673/ŁK utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazało, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania powoduje rozpoczęcie postępowania wstępnego mającego na celu zbadanie czy wniosek spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie postępowania administracyjnego, którego celem jest ustalenie, czy wznowienie postępowania jest w określonym przypadku dopuszczalne. Wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano, było dotknięte wadą przewidzianą m.in. w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W niniejszej sprawie postępowanie zostało wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
Z akt sprawy wynika, że organ kierował korespondencję na adres zamieszkania strony tj.: W., ul. [...], korespondencja ta pomimo dwukrotnego zawiadomienia adresata o możliwości jej odebrania w Urzędzie Pocztowym W. [...], nie została podjęta w terminie wyznaczonym przez operatora pocztowego. Termin ten upłynął w dniu 18 kwietnia 2024 r. Zgodnie z art. 44. k.p.a. doręczenie tej korespondencji należy uznać za dokonane w dniu 18 kwietnia 2024 r.
W ocenie SKO w okolicznościach rozpoznawanej sprawy strona nie wykazała braku winy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Stwierdziło, że w przedmiotowej sprawie nie ziściła się przesłanka do wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca podtrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdziła, że organy obu instancji, wbrew obowiązkowi wynikającymi z przepisów prawa, nie odniosły się do podnoszonego przez nią zarzutu naruszenia w postępowaniu administracyjnym art. 28 k.p.a., jak również kwestii nieważności decyzji z dnia 26 marca 2024 r., a także rażącego naruszenia zasad postępowania administracyjnego, w tym naruszenia zasady równości określonej w art. 62 k.p.a. Do skargi dołączyła kserokopie skierowania jej męża do [...] z dnia 17 maja 2025 r. wystawione przez lekarza chorób [...], opis zdjęcia stawów [...] męża strony skarżącej z dnia 13 maja 2025 r. podpisany przez lekarza [...], pełnomocnictwa pocztowego męża strony skarżącej oraz oryginał oświadczenia męża strony skarżącej z ddnia 27 maja 2024 r. Wniosła unieważnienie bądź uchylenie zaskarżonych decyzji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi. Podtrzymało dotychczas prezentowane stanowisko i argumentację prawną.
W piśmie z dnia 18 października 2025 r. będącym uzupełnieniem skargi strona skarżąca szeroko opisała okoliczności związane postępowaniem zakończonym decyzją organu I instancji z dnia 24 marca 2024 r. Podkreśliła, że dołożyła wszelkich starań, aby brać udział w postępowaniu. Zdaniem strony skarżącej w opisanych przez nią okolicznościach organ mógł zastosować art. 7a k.p.a. Wskazała również na unieważnienie operatów szacunkowych wydanych w sprawie określenia wysokości renty planistycznej.
W piśmie z dnia 28 października 2025 r. strona skarżąca poinformowała, że organ I instancji wszczął postępowanie w jej sprawie dotyczące renty planistycznej i załączyła kserokopią do pisma kserokopie zawiadomienia z dnia 22 października 2025 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył, co następuje:
Na wstępie podkreślić należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie orzeka o istocie sprawy administracyjnej, czyli nie przyznaje określonych uprawnień, jak i nie odmawia ich przyznania, lecz rozstrzyga o legalności zaskarżonej decyzji, to jest o jej zgodności z prawem na podstawie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dniu wydania tej decyzji. Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.). Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art.151 p.p.s.a.).
Kontroli sądu w niniejszym postępowania poddana jest decyzja SKO utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 16 stycznia 2025 r. o odmowie uchylenia decyzji własnej z dnia 26 marca 2024 r. ustalającej opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem planu miejscowego.
Wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Wbrew zarzutom skargi organ administracji rozstrzygając sprawę dokonał prawidłowych ustaleń faktycznych, procedował w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego w sposób prawidłowy odnosząc poczynione ustalenia do przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 -dalej "k.p.a.")
Zaskarżoną decyzję podjęto w toku postępowania wszczętego z wniosku E. P. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia r. ustalającą opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanej uchwaleniem planu miejscowego. Organy obu instancji działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., po wznowieniu postępowania i ponownym przeprowadzeniu postępowania co do istoty sprawy, odmówiły uchylenia decyzji z dnia 24 marca 2024 r. Uznały bowiem, że nie zaistniały, określone w k.p.a., podstawy wznowienia.
W rozpatrywanej sprawie strona skarżąca domagała się wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z dnia 26 marca 2024 r. powołując się na podstawę wznowienia określoną w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem twierdziła, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z dnia 24 marca 2024 r.
Z akt sprawy wynika, że organ kierował korespondencję na adres zamieszkania strony skarżącej, a korespondencja ta pomimo dwukrotnego zawiadomienia adresata o możliwości jej odebrania w Urzędzie Pocztowym W. [...], nie została podjęta w terminie wyznaczonym przez operatora pocztowego. Termin ten upłynął w dniu 18 kwietnia 2024 r. Zgodnie z art. 44. k.p.a. doręczenie tej
korespondencji należało uznać za dokonane w dniu 18 kwietnia 2024 r. Strona skarżąca umocowała swojego męża do odbierania jej korespondencji, jednakże ten jej nie odebrał. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że strona skarżąca nie wykazała, iż nie mógł odebrać przesyłki zawierającej decyzję z dnia 24 marca 2024 r.
Organy obu instancji po wznowieniu postępowania, przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego i dowodowego ustaliły, że w przedmiotowej sprawie wskazane przez stronę skarżącą podstawy wznowienia postępowania nie zaistniały. Sąd kontrolując przedmiotową sprawę podzielił ocenę w tym zakresie.
W przedmiotowym postępowaniu mamy do czynienia z instytucją wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej. Jej wzruszenie może nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach przewidzianych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego lub ustaw szczególnych. Jednym z tzw. nadzwyczajnych trybów postępowania jest instytucja wznowienia postępowania (art. 145 i nast. ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm. - dalej "k.p.a.)".
W postępowaniu w sprawie wznowienia wyodrębnia się dwa zasadnicze etapy. W pierwszym, zwanym etapem wstępnym (wyjaśniającym), bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego.
Z kolei etap drugi (właściwy), rozpoczynający się po wydaniu postanowienia o wznowieniu, ma na celu zbadanie zaistnienia przesłanek wznowienia i zmierza do przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie. Oznacza to, że przedmiotem drugiego etapu postępowania jest:
1) ustalenie, czy postępowanie było dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 145 § 1 i art. 145a, art. 145aa, bądź art. 145b;
2) przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej rozstrzygniętej decyzją ostateczną lub postanowieniem (zob. M. Jaśkowska (w:) M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2023, art. 149 k.p.a.).
W drugim etapie zatem postępowania wznowieniowego właściwy organ w pierwszej kolejności bada spełnienie ustawowej przesłanki (bądź przesłanek) wznowienia, a następnie - w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia tej kwestii - rozpatruje sprawę w zakresie wpływu danej wady kwalifikowanej na decyzję wydaną w trybie zwyczajnym (zob. wyroki NSA: z dnia 25 maja 2023 r. sygn. akt II GSK 145/23, Lex nr 3578119; z dnia 3 grudnia 2024 r. sygn. akt II GSK 444/24, Lex nr 3788095). Oznacza to, że istota wznowienia postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy w celu sprawdzenia (zweryfikowania), czy dana wada postępowania - a mianowicie, jedna z wad enumeratywnie wymienionych w przywołanych przepisach prawa - nie wpłynęła na treść rozstrzygnięcia.
Wznowienie postępowania zmierza zatem do usunięcia określonych wad postępowania administracyjnego, które ujawniły się po wydaniu decyzji ostatecznej. Jego istotą nie jest ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, lecz rozpatrzenie danej sprawy wyłącznie pod kątem wpływu kwalifikowanej wady, jakimi obarczone było postępowanie w ramach którego wydano tą decyzję. Podkreślić należy, że postępowanie prowadzone w trybie art. 145 i nast. k.p.a. jest postępowaniem nadzwyczajnym. Dlatego też z uwagi na zasadę trwałości decyzji ostatecznych wynikającą z art. 16 k.p.a. wykładnia przesłanek stanowiących podstawę wznowienia winna mieć charakter zawężający.
Przesłanką, która była wskazywana w toku postępowania dla wykazania zasadności wznowienia postępowania była okoliczność opisana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Przystępując do rozważań podnieść należy, że aby zastosować przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i uznać zaistnienie tej przesłanki, to w sprawie zakończonej decyzją ostateczną należy wykazać, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Sytuacja, gdy strona bez własnej winy nie bierze udziału w postępowaniu administracyjnym, występuje zarówno wówczas, kiedy strona nie miała możliwości uczestniczenia w całym postępowaniu, jak i w niektórych jego etapach. Nie ma przy tym znaczenia, czy udział strony mógł przełożyć się na wynik sprawy i ewentualnie w jakim zakresie. Ważne jest, że strona bez własnej winy nie mogła wziąć udziału w postępowaniu i chodzi tutaj o przeszkody od niej niezależne, których obiektywnie nie była w stanie przezwyciężyć (zob. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2025 r. sygn. akt I GSK 230/24, Lex nr 3837594).
W dniu 6 czerwca 2024 r. do Urzędu Miejskiego w S. wpłynął wniosek strony skarżącej o wznowienie postępowania zakończonego decyzja z dnia 24 marca 2025 r. W uzasadnieniu wniosku strona skarżąca podała, iż w okresie od dnia 18 stycznia 2024 r. do dnia 23 maja 2024 r. przebywała poza granicami kraju, na dowód czego dołączyła kserokopię wykazu jej elektronicznych biletów lotniczych na rejsy zagraniczne w tych dniach. O wydanej decyzji dowiedziała się po powrocie z przeprowadzonej w dniu 28 maja 2024 r. z własnej inicjatywy rozmowy telefonicznej z pracownikami organu I instancji. Strona skarżąca nie kwestionowała, że jej mąż dysponował pełnomocnictwem pocztowym do odbioru korespondencji. Podkreślała, że maż nie mógł odebrać kierowanej do niej przesyłki ze względu na zły stan zdrowia.
Odnośnie podniesionego przez stronę skarżąca w odwołaniu oraz w skardze zarzutu nieważności decyzji oraz zarzutów dotyczących wadliwości postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 24 marca 2024 r. wskazać należy, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w postępowaniu administracyjnym wznowionym na żądanie strony skarżącej. Ramy tego postępowania określał wniosek strony skarżącej, która jako podstawę wznowienia wskazała przesłankę z art. 145 § pkt 4 k.p.a., również taki zakres postępowania wytyczało postanowienie o wznowieniu i w konsekwencji w tych granicach prowadzone było przez organy obu instancji postępowanie. Rozpoznanie przez organ II instancji podniesionej na etapie odwołania przesłanki nieważności postępowania oraz dotyczących wadliwości postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia 24 marca 2024 r. stanowiłoby wykroczenie poza zakres sprawy wyznaczony treścią wniosku strony skarżącej o wznowienie postępowania administracyjnego oraz naruszałoby zasadę dwuinstancyjności postępowania określoną w art. 15 k.p.a. Również sąd administracyjny nie mógł wziąć pod uwagę tej przesłanki, gdyż jego rola sprowadza się do kontroli zaskarżonego aktu, w tym wypadku decyzji SKO pod względem zgodności z prawem.
Ocenę materiału dowodowego regulują przepisy prawa procesowego. Rozważać można czy rażąca wadliwość tej oceny bądź jej brak mogłyby stanowić rażące naruszenie przepisów prawa procesowego uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji w trybie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Rozważanie tej kwestii przekracza ramy niniejszego postępowania. Wskazać jednak należy, że wada wskazująca na nieważność decyzji musi tkwić w samej decyzji, a to znaczy, iż z reguły jej następstwem jest rażące naruszenie prawa materialnego i nie będzie uzasadniać stwierdzenia nieważności decyzji naruszenie przepisów postępowania, nawet o charakterze rażącym, jeżeli sama treść decyzji odpowiada prawu (por. wyroki NSA z dnia 12 października 2001 r. III SA 1472/00 oraz z dnia 7 sierpnia 2001 r., III SA 1285/00; z dnia 12 sierpnia 2005 r., II FSK 27/05, wyrok WSA w Olsztynie z 26 czerwca 2014 r. sygn. II SA/Ol 503/14, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na względzie, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji we wskazanym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, iż decyzja ta jest zgodna z prawem. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Wydanie zaskarżonych decyzji przez organy obu instancji poprzedzone zostało dokładnym wyjaśnieniem okoliczności istotnych dla sprawy (art. 7, k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a.), co znalazło odzwierciedlenie w sporządzonych uzasadnieniach tych decyzji. Do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego zostały zastosowane przepisy prawa materialnego, których rozumienie organy przedstawiły w wydanych rozstrzygnięciach. W ocenie Sądu, organy działały zatem w niniejszej sprawie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.
W tej sytuacji Sąd stwierdza, że zarzuty skargi nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, gdyż nie były one zasadne. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie tych decyzji (art. 134 p.p.s.a.).
Zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji są zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na jej wynik, dlatego Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Przywołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI