II SA/Gl 928/05

II SA/Gl 928/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-08-09
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-10-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Łucja Franiczek /przewodniczący sprawozdawca/
Rafał Wolnik
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek ( spr.) Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik Sędzia WSA Rafał Wolnik Protokolant referent-stażysta Jolanta Czarnata po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania odpisów akt 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia [...] 2005 r. J. J. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ż. o wydanie odpisów dokumentów ze spraw [...], PINB [...],[...] i [...]:
- k. [...]– pismo Urzędu Rejonowego z dnia [...]r.
- k. [...]– pismo Urzędu Wojewódzkiego – [...]
- k. [...]– pismo R. O. z J.
- k. [...]– protokół z dnia [...]r.
- k. [...]– protokół Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] r.
- k. [...]– pismo Urzędu Wojewódzkiego z dnia [...] r.
- k. [...]– pismo P. K..
Wnioskodawca uzasadnił potrzebę uzyskania powyższych dokumentów faktem toczących się postępowań sądowych i administracyjnych z jego udziałem, a mianowicie II SA/Gl 32/04, II SA/Gl 38/04 i II SA/Gl 39/04 (WSA Gliwice).
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ż. na podstawie art. 74 § 2 kpa odmówił wydania żądanych odpisów akt. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że przed tamt. organem toczyło się postępowanie administracyjne [...],[...], które zostało zakończone decyzją z dnia [...] r., zaś skarga na decyzję została oddalona na mocy wyroku w sprawie sygn. akt SA/Ka 507/01.
Natomiast przywołane sprawy postępowania przed WSA w Gliwicach dotyczą postępowania egzekucyjnego. W aktach tych spraw nie ma żądanych dokumentów, a poza tym akta administracyjne znajdują się w WSA w Gliwicach. Tymczasem z treści art. 73 kpa wynika jednoznacznie, iż organ ma obowiązek udostępnić akta w trakcie postępowania administracyjnego. Zatem w sytuacji, gdy nie toczy się żadne z postępowanie, zdaniem organu, brak podstaw prawnych do uwzględnienia żądania wnioskodawcy.
W zażaleniu na powyższe postanowienie J. J. podniósł, iż nie brał udziału w powyższych postępowaniach, jako że jest spadkobiercą A. J., która zmarła w [...] r. Stąd też obecnie jako strona ma prawo żądania wydania odpisów akt, które przeglądał w PINB w Ż..
Zaskarżonym postanowieniem, wydanym z up. [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, orzeczono o utrzymaniu w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji jako zgodnego z prawem, podzielając stanowisko, iż zgodnie z art. 73 § 1 kpa, udostępnienie akt następuje jedynie w trakcie postępowania.
Powyższe postanowienie zostało następnie sprostowane w dniu [...] r. w zakresie omyłek pisarskich.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. J. wniósł o uchylenie postanowień organów obydwu instancji, zarzucając iż akta spraw, z których żądał odpisów, wbrew uzasadnieniu organów, znajdują się w PINB w Ż.. Skarżący podał, iż akta te dwukrotnie przeglądał, co zostało uwidocznione wpisem do rejestru dziennika. Skarżący zarzucił też, iż przed organami obydwu instancji toczą się postępowania sygn. akt II SA/Ka 2721/02 oraz [...] i [...]. Jego zdaniem, odmowa wydania żądanych dokumentów narusza jego prawa jako strony.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.
W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] 2006 r. podtrzymując skargę, J. J. wniósł nadto o zasądzenie kwoty [...] zł tytułem kosztów postępowania i dojazdów do organów administracji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek z innych względów niż w niej zawartych.
Prawidłowo uznały organy obydwu instancji, iż przepis art. 73 kpa, reguluje tryb i zakres udostępnienia akt sprawy, będącej w toku. Wniosek taki wypływa jednoznacznie z użytego przez ustawodawcę sformułowania: "w każdym stadium postępowania organ administracji obowiązany jest umożliwić stronie przeglądanie akt sprawy oraz sporządzania z nich notatek i odpisów" (art. 73 § 1 kpa). Dalsze uprawnienia strony co do żądania uwierzytelnienia sporządzonych przez siebie odpisów z akt sprawy lub wydania jej z akt sprawy uwierzytelnionych odpisów, o ile jest to uzasadnione ważnym interesem strony (art. 73 § 2 kpa), nie mogą być interpretowane w oderwaniu od postanowień z § 1 tego przepisu. Oznacza to, że strona może realizować prawa w zakresie dostępu do akt postępowania od momentu jego wszczęcia aż do wydania w sprawie ostatecznej decyzji administracyjnej, a także o ile strony ubiegają się o rektyfikację decyzji w trybach art. 111 i 113 kpa (vide: Postępowanie administracyjne i postępowanie przed sądami administracyjnymi, W. Chrościelewski, J.P. Tarno, Wyd. Lexis Nexis, W-wa 2004, str. 110). Wyjaśnić też przyjdzie, że realizacja uprawnień strony z art. 73 kpa dotyczy tylko akt danego postępowania, z których wydania odpisów domagała się strona. Zatem nie chodzi o sytuacje, gdy toczy się jakiekolwiek postępowanie administracyjne, czy sądowe, aby strona miała prawo wglądu do akt innego już zakończonego postępowania administracyjnego w trybie art. 73 kpa, nawet jeżeli jest to uzasadnione jej interesem, a mianowicie potrzebą powoływania się w innych toczących się postępowania na dokumenty, zgromadzone w aktach sprawy zakończonej. W literaturze wskazywano jednak na poważne ograniczenie praw strony w takiej sytuacji. W aktualnym stanie prawnym jednak ograniczenia tego rodzaju już nie występują. Z dniem 1 stycznia 2002 r. weszła bowiem z życie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.). Z mocy art. 3 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienie do wglądu do dokumentów urzędowych.
Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 18 listopada 2004 r. sygn. akt II SAB/Wa 166/04 (LEX nr 164699), informację publiczną stanowi treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, niezależnie od tego, do jakiego podmiotu są kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Informacja publiczna dotyczy więc sfery faktów.
W wyroku NSA z dnia 30 października 2002 r. sygn. akt II SA/956/02 (LEX nr 78062), przyjęto, iż charakter informacji publicznej ma również wiadomość nie wytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Zatem akta sprawy administracyjnej jako odnoszące się do działania podmiotów publicznych, a mianowicie organów administracji, stanowią informację publiczną, podlegającą udostępnieniu w trybie powołanej ustawy.
W konsekwencji, stwierdzić przyjdzie, iż o ile po zakończeniu postępowania administracyjnego strona, bądź jej następca prawny, zwróci się o wydanie odpisów z akt tej sprawy, jej wniosek winien podlegać rozpoznaniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, a nie – na podstawie art. 73 kpa.
Organ administracji publicznej zgodnie z art. 8 i 9 kpa ma wszak obowiązek podejmowania takich działań, aby nadać żądaniu wnioskodawcy taki bieg, który umożliwi uwzględnienie wniosku. Skoro organy administracji w niniejszej sprawie ustaliły jednoznacznie, iż wniosek o wydanie odpisów z akt sprawy dotyczy postępowania już prawomocnie zakończonego, jego rozpoznanie winno nastąpić na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r.
Wreszcie, nie sposób odeprzeć zarzutu skarżącego, iż jego wniosek dotyczył akt, znajdujących się w posiadaniu organu I instancji. Wskazuje na to jednoznacznie fakt, iż we wniosku podano nie tylko numery spraw, ale i numery kart akt sprawy administracyjnej oraz ich zasadniczą treść.
Z tych względów działając z urzędu Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił postanowienia organów obydwu instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonego postanowienia oparto na przepisie art. 152 tej ustawy.
Odnosząc się zaś do żądania skarżącego zasądzenia zwrotu kosztów postępowania administracyjnego, wskazać przyjdzie, iż wniosek ten nie mógł odnieść skutku. W świetle art. 200, art. 205 i art. 209 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę władny jest orzec wyłącznie o kosztach postępowania sądowego. Tymczasem skarżący został zwolniony od kosztów sądowych, a poniesienia innych kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, nie wykazał.
W tej sytuacji brak było podstaw prawnych do uwzględnienia jego roszczenia zasądzenia kosztów, poniesionych w postępowaniu administracyjnym.