II SA/GL 925/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że organ odwoławczy niezasadnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji, nie spełniając przesłanek do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a.
Sprawa dotyczyła sprzeciwu od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy instalacji termicznego przekształcania odpadów. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, uznając inwestycję za niezgodną z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego ze względu na wysokość komina. Kolegium uchyliło tę decyzję, wskazując na naruszenie przepisów postępowania i potrzebę dalszego wyjaśnienia. Sąd administracyjny uznał jednak, że Kolegium niezasadnie zastosowało art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji przeprowadził wystarczające postępowanie dowodowe, a Kolegium powinno było rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprzeciw K. A. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która uchyliła decyzję Prezydenta Miasta T. o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej budowy instalacji termicznego przekształcania odpadów. Organ pierwszej instancji odmówił wydania decyzji, ponieważ inwestycja, w tym komin o wysokości 40 m, była niezgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał maksymalną wysokość zabudowy 20 m. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję, zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania i potrzebę dalszego wyjaśnienia kwestii zgodności z planem miejscowym, w tym interpretacji pojęć "urządzeń infrastruktury technicznej". Sąd administracyjny uznał, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Podkreślił, że decyzja kasatoryjna organu odwoławczego (art. 138 § 2 k.p.a.) jest wyjątkiem od zasady merytorycznego rozstrzygania sprawy. Sąd stwierdził, że organ pierwszej instancji przeprowadził wystarczające postępowanie dowodowe i dokonał wykładni planu miejscowego, a Kolegium nie wykazało, że zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Kolegium powinno było samo rozstrzygnąć sprawę merytorycznie, zamiast ograniczać się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Kolegium, uznając, że nie było podstaw do jej wydania.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji przeprowadził wystarczające postępowanie dowodowe, a organ odwoławczy powinien był rozstrzygnąć sprawę merytorycznie.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że dwuinstancyjność postępowania administracyjnego polega na merytorycznym rozpatrzeniu sprawy przez dwa organy. Rozstrzygnięcie kasatoryjne jest wyjątkiem i wymaga spełnienia ustawowych przesłanek, których w tej sprawie Kolegium nie wykazało. Kolegium powinno było samo dokonać merytorycznej oceny zgodności inwestycji z planem miejscowym.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (19)
Główne
p.p.s.a. art. 151a § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.u.i.ś. art. 80 § 2
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
u.u.i.ś. art. 80 § 2 zd. 1
Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko
k.p.a. art. 138 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 64d § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 36
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Prawo budowlane art. 3 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.g.n. art. 143 § 2
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ organ pierwszej instancji przeprowadził wystarczające postępowanie dowodowe, a Kolegium powinno było rozstrzygnąć sprawę merytorycznie. Organ pierwszej instancji prawidłowo zinterpretował przepisy planu miejscowego dotyczące wysokości zabudowy.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotycząca naruszenia przepisów postępowania przez organ pierwszej instancji i potrzeby dalszego wyjaśnienia sprawy. Argumentacja K. A. (skarżącego w sprzeciwie) podtrzymująca stanowisko organu odwoławczego.
Godne uwagi sformułowania
Rozstrzygnięcie kasatoryjne z art. 138 § 2 k.p.a. jest zatem wyjątkiem od zasady załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej. Sąd bada jedynie, czy w okolicznościach sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej, a więc Kolegium nie może się ograniczać wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji.
Skład orzekający
Wojciech Gapiński
przewodniczący sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Prawidłowe stosowanie art. 138 § 2 k.p.a. przez organy administracji, zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wykładnia przepisów planów miejscowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji, a sąd ocenia zasadność tego uchylenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu administracyjnym – kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji. Pokazuje to, jak sądy administracyjne kontrolują działanie organów i chronią zasadę dwuinstancyjności.
“Kiedy organ odwoławczy może uchylić decyzję? Sąd wyjaśnia granice stosowania art. 138 § 2 k.p.a.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 925/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-07-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6139 Inne o symbolu podstawowym 613 Hasła tematyczne Środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 259 art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2, art. 64d § 1 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 1029 art. 80 ust. 2 zd. 1, Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lipca 2023 r. sprawy ze sprzeciwu K. A. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 4 kwietnia 2023 r. nr SKO.OS/41.9/771/2022/22058/BL w przedmiocie uwarunkowań środowiskowych dla inwestycji 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach kwotę 100,00 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej – organ odwoławczy, Kolegium) decyzją z dnia 4 kwietnia 2023 r. nr SKO.OS/41.9/771/2022/20058/BL, działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. – dalej k.p.a.), po rozpoznaniu odwołania O. Sp. z o.o. w P. (dalej – Inwestor, Spółka), uchyliło decyzję Prezydenta Miasta T. (dalej – organ I instancji, Prezydent Miasta) z dnia 28 listopada 2022 r. nr [...] , którą odmówiono wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa instalacji termicznego przekształcania odpadów niebezpiecznych, medycznych i weterynaryjnych o wydajności nie mniejszej niż 50.000 Mg/rok w L. ". Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postępowania zainicjowanego wnioskiem Spółki, organ I instancji decyzją z dnia 28 listopada 2022 r. odmówił wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia pod nazwą: "Budowa instalacji termicznego przekształcania odpadów niebezpiecznych, medycznych i weterynaryjnych o wydajności nie mniejszej niż 50.000 Mg/rok w L. ". Stanowisko umotywowano tym, że inwestycja pozostaje w sprzeczności z uchwałą Rady Miejskiej w L. nr [...] z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w granicach administracyjnych Miasta L. (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z [..]. r. poz. [...] – dalej uchwała, plan miejscowy). Wskazano w tym zakresie na § 18 ust. 2 pkt 3 lit. c uchwały, który dla terenów oznaczonych symbolem [...] – gdzie przewiduje się realizację przedsięwzięcia – zakreśla maksymalną wysokość zabudowy na 20 m. Tymczasem, jak wskazał Prezydent Miasta, elementem instalacji do termicznego przekształcania odpadów jest komin o wysokości 40 m. Jednocześnie organ I instancji przyjął, że wspomniany komin wraz z całą instalacją jest obiektem budowlanym. Uznał tym samym, iż nie można go zaliczyć do urządzeń lub obiektów infrastruktury technicznej, co do których wskazany parametr nie znajduje zastosowania. W tej sytuacji, organ I instancji - powołując się na art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 1029 z późn. zm. – dalej u.u.i.ś.) – wyraził stanowisko, że skoro planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z planem miejscowym, to brak jest podstaw do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W odwołaniu z dnia 20 grudnia 2022 r. Spółka zarzuciła decyzji organu I instancji rażące naruszenie: 1) § 2 ust. 1 pkt 4 uchwały w związku z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm.) przez błędną interpretację pojęcia urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej oraz błędne uznanie, że komin (emitor) stanowiący część instalacji termicznego przekształcenia odpadów stanowi obiekt budowlany, a tym samym dokonanie błędnego uznania, że jego maksymalna dopuszczalna wysokość wynosi 20 m; 2) art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1899 z późn. zm. - dalej u.g.n.) przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że zawarta tam definicja urządzeń infrastruktury technicznej odnosi się wyłącznie do obiektów liniowych; 3) art. 7 k.p.a. w związku z art. 8, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. bowiem organ dowolnie i bez dokonania własnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, uwzględniając jedynie wybiórczo elementy opinii organów i stanowisk wyrażonych przez strony postępowania, a pomijając wyjaśnienia i dowody zgromadzone w sprawie (w tym pismo Inwestora z dnia 5 października 2022 r. i pismo Burmistrza Miasta L. z dnia 21 lipca 2022 r. nr [...] ) przyjął błędnie, iż przedmiotowa inwestycja jest niezgodna z planem miejscowym; 4) art. 8 k.p.a., tj. zasady zaufania obywateli do Państwa przez uznanie za niewystarczające stanowisko Burmistrza Miasta L. wyrażonego w piśmie z dnia 21 lipca 2022 r. nr [...] przedstawiającego wykładnię przepisów planu miejscowego wydanego dla tej Gminy polegającą na uznaniu, że wysokość zabudowy wskazana dla terenu "[...]" nie odnosi się do infrastruktury technicznej, do której zaliczyć należy kominy oraz że taka interpretacja została zastosowana dla innych podobnych inwestycji, tj. kominów, których wysokość przekracza 100 m zrealizowanych na tym obszarze; 5) art. 7, art. 7b i art. 8 k.p.a., a w szczególności art. 9 k.p.a. poprzez nieudzielenie Spółce odpowiedzi (ani w toku postępowania, ani w decyzji kończącej sprawę) na pismo z dnia 5 października 2022 r. nr [...] , przedstawiające wyjaśnienia i wnioski skierowane do organu prowadzącego postepowanie; 6) art. 7, art. 7b i art. 8 k.p.a., a w szczególności art. 9 k.p.a. poprzez utrudnianie przez organ przekazywania w toku postępowania informacji o gromadzonych w sprawie materiałach dowodowych; 7) art. 35 i art. 36 k.p.a. polegającym na niewspółmiernie długim (prawie 9 miesięcznym) badaniu zgodności inwestycji z planem miejscowy bez jakiegokolwiek powiadamiania pełnomocnika o przyczynach zwłoki, nie wskazując nowego termin załatwienia sprawy oraz nie pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia na niezałatwienie sprawy w terminie. Ponadto w odwołaniu zwrócono uwagę na błędy formalne organu: – decyzja zawiera oczywistą omyłkę pisarską na str. 3 w wersie 19 od góry: zamiast "przy ul. [...]" powinno być "przy ul. [...]", – obwieszczenie z dnia 1 grudnia 2022 r. o podaniu do publicznej wiadomości informacji o wydanej decyzji zawiera błąd formalny (logiczny) polegający na tym, że organ w dniu 1 grudnia 2022 r. informuje, że treść decyzji została umieszczona w Biuletynie Informacji Publicznej w dniu 2 grudnia 2022 r. Kolegium decyzją z dnia 4 kwietnia 2023 r. uchyliło decyzję organu I instancji oraz przekazało mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności przedstawiono przebieg postępowania, a następnie przywołano przepisy znajdujące zastosowanie w sprawie. W dalszej części Kolegium zaakcentowało naruszenie zasad procesowych wyrażonych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazano w tym zakresie na brak dostatecznego wyjaśnienia kwestii zgodności przewidzianej do realizacji inwestycji z planem miejscowym. Zauważono, że skoro przepisy planu odwołują się do pojęć, które nie zostały zdefiniowane w prawie, to ich wykładnia wymaga należytego wyważenia. Mianowicie winna ona prowadzić do przyjęcia wyników, które są nie tylko racjonalnie uzasadnione interesem publicznym, ale również nie skutkują nadmierną ingerencją w sferę prawną jednostki. Dlatego też, zdaniem Kolegium, w takich przypadkach niewystarczającym jest opieranie się wyłącznie na wynikach wykładni językowej. Szczególne znaczenie ma tu ustalenie celu, jaki miał prawodawca w momencie powstawania danego unormowania, co stanowi regułę wykładni celowościowej w wersji historycznej. Ponadto Kolegium zwróciło uwagę, że organ I instancji implementował art. 143 ust. 2 u.g.n. na grunt rozpoznawanej sprawy nie wyjaśniając dlaczego przepis ten zastosował w sprawie. Podniesiono przy tym, że nie można poszukiwać w prawie jakiejkolwiek definicji określającej dane pojęcie i transponować je wprost bez należytego umotywowania takiego posunięcia. Z tej też przyczyn, w opinii Kolegium, w toku dalszego postępowania organ I instancji winien poddać analizie całość planowanego przedsięwzięcia w formule przedstawionej w Karcie Informacyjnej Przedsięwzięcia w oparciu o całokształt zapisów planu miejscowego, a także przeanalizować stanowisko zawarte w piśmie Burmistrza Miasta L. z dnia 21 lipca 2022 r. nr [...] co do treści planu miejscowego. Organ odwoławczy przychylił się również do zarzutów Spółki odnoszących się do zasad ogólnych postępowania. Ich zasadność oprał na fakcie braku ustosunkowania się Prezydenta Miasta do argumentów przedstawianych przez Strony w toku postępowania, a w szczególności do pisma Skarżącej z dnia 5 października 2022 r., w którym przedstawiła swoje stanowisko w kwestii zgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym. Ponadto wskazano, że organ I instancji przyznał, że nie rozpatrzył uwag i wniosków zgłoszonych przez Strony. Kolegium natomiast stoi na stanowisku, że organ I instancji był zobligowany do analizy wyrażonych w nich stanowisk zgodnie z zasadami k.p.a. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie spełnione zostały przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W sprzeciwie z dnia 19 maja 2023 r., skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, K. A. (dalej – Skarżący) wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm prawem przepisanych. Decyzji Kolegium zarzucił naruszenie art. 138 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia o uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, w której Prezydent Miasta przeprowadził wnikliwe postępowanie dowodowe mające na celu zbadanie całokształtu sprawy, a dowody zebrane w jego toku dają podstawę do wydania rozstrzygnięcia, a więc nie zostały spełnione przesłanki wymagane tym przepisem, tj. nie zaistniała sytuacja, w której decyzja Prezydenta Miasta wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma wpływ na jej rozstrzygnięcie. W motywach sprzeciwu stwierdzono, że postępowanie dowodowe przeprowadzone przez organ I instancji wykazało jednoznacznie, że planowane przedsięwzięcie jest niezgodne z planem miejscowym. Jak wskazał Skarżący, komin instalacji do termicznego przekształcania odpadów ma mieć wysokość 40 m, podczas gdy § 18 ust. 2 pkt 3 lit. c uchwały dopuszcza wysokość zabudowy do 20 m. W związku z tym faktem, w ocenie Skarżącego, zbędne są dalsze czynności dowodowe. Strona podniosła, że wbrew twierdzeniom Kolegium, organ I instancji wyjaśniając stanowisko posłużył się nie tylko wykładnią językową, czemu dał wyraz w uzasadnieniu. W dalszej kolejności wskazał, że strony miały zapewniony czynny udział w postępowaniu, a Prezydent Miasta ustosunkował się do zgłaszanych uwag, które m.in. dotyczyły niezgodności przedsięwzięcia z planem miejscowym. Konkludując Skarżący wyraził pogląd, że nie zostały spełnione przesłanki dla zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W odpowiedzi na sprzeciw organ odwoławczy wniósł o jego oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie rozważań należy wyjaśnić, że w myśl art. 64e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm. - dalej p.p.s.a.) sąd rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sąd podkreśla, że zarówno doktryna, jak i orzecznictwo są zgodne, że dwuinstancyjność w postępowaniu administracyjnym polega na wydaniu rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym przez organy dwóch różnych instancji. Zasada dwuinstancyjności powoduje, że każdy z organów (najpierw pierwszej, a potem drugiej instancji) przeprowadza postępowanie w celu prawidłowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej. W postępowaniu administracyjnym nie mamy zatem do czynienia jedynie z kontrolą orzeczenia organu I instancji, ale z prowadzeniem postępowania tak, aby załatwić sprawę merytorycznie. Ponadto już z kolejności przepisów, zawartych w art. 138 k.p.a. wynika, że zasadą winno być rozstrzyganie sprawy przez organ odwoławczy co do istoty, czyli albo utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji (jeśli jest ona w ocenie organu odwoławczego prawidłowa) lub uchylenie tej decyzji i załatwienie sprawy merytorycznie. Rozstrzygnięcie kasatoryjne z art. 138 § 2 k.p.a. jest zatem wyjątkiem od zasady załatwienia sprawy przez organy administracji publicznej. Wyjątek ten jest możliwy do zastosowania wyłącznie przy zaistnieniu ustawowych przesłanek (zob. wyroki NSA: z dnia 24 sierpnia 2016 r. sygn. akt II OSK 2958/14, Lex nr 2142416; z dnia 20 października 2016 r. sygn. akt II OSK 65/15, Lex nr 2177618). Rozstrzygnięcie powyższej kwestii wymaga odniesienia się do treści art. 138 § 2 k.p.a. W świetle tego przepisu organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Dla wykładni art. 138 § 2 k.p.a. istotne znaczenie ma art. 136 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Analiza norm procesowych wynikających z powyższych przepisów k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ odwoławczy może skorzystać z wynikającego z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienia do skasowania decyzji organu I instancji tylko w sytuacji, w której organ ten, stosując środki wskazane w art. 136 § 1 k.p.a., nie będzie mógł we własnym zakresie naprawić wad postępowania pierwszoinstancyjnego co do wyjaśnienia "zakresu sprawy mającego istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie". Jak wskazuje się w orzecznictwie, sądowa ocena decyzji kasatoryjnej dokonywana w ramach rozpatrzenia sprzeciwu nie jest oceną przesądzającą o meritum sprawy. Sąd bada jedynie, czy w okolicznościach sprawy organ odwoławczy słusznie uznał, że zostały spełnione wymogi do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (zob. wyrok WSA w Kielcach z dnia 25 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Ke 43/19, Lex nr 2627240). Badając kwestię zasadności wydania przez Kolegium decyzji kasacyjnej podnieść przyjdzie, że wskazano w niej przede wszystkim na niedostatki dowodowe postępowania pierwszoinstancyjnego. Zdaniem organu odwoławczego, doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Nieprawidłowości w tej materii odniesiono do braku jednoznacznego wyjaśnienia kwestii zgodności planowanego przedsięwzięcia z planem miejscowym. W tym zakresie wskazano, że błędem było ograniczenie interpretacji pojęć występujących w § 2 pkt 4 uchwały wyłącznie do metody językowej. Ponadto Kolegium podniosło, że nie uzasadniono przyczyn posłużenia się definicją "urządzeń infrastruktury technicznej" z art. 143 ust. 2 u.g.n. przy wykładni wspomnianych zwrotów z § 2 pkt 4 uchwały. Dostrzeżono przy tym, że przepis ten został sformułowany na potrzeby ustalania opłaty adiacenckiej. Uchybienia te, w ocenie Kolegium, implikują potrzebę dokonania ponownej analizy tej kwestii przy uwzględnieniu całokształtu uregulowań planu miejscowego, a także pisma Burmistrza Miasta L. z dnia 21 lipca 2022 r., w którym wypowiedział się on co do możliwości lokowania na terenie oznaczonym [...] kominów o wysokości przekraczającej 20 m. W opinii Kolegium, organ I instancji zignorował uwagi, wnioski i argumenty przedstawiane w toku postępowania administracyjnego (m.in. pismo Inwestora z dnia 5 października 2022 r.). Tymczasem obowiązkiem Prezydenta Miasta było ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu wydanej decyzji. Z powyższego wynika, że zagadnieniem, które ma kluczowe znaczenie dla kontrolowanej sprawy jest ustalenie, czy planowana inwestycja nie narusza postanowień obowiązującego planu miejscowego. Jednak przede wszystkim zbadania wymaga to, czy zaistniały przesłanki do zastosowania przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. Odmowę wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania dla wnioskowanego przedsięwzięcia oparto na art. 80 ust. 2 zd. 1 u.u.i.ś. Przepis ten stanowi, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony. Podkreślić należy, że użycie w tym przepisie ogólnego pojęcia "decyzja określająca środowiskowe uwarunkowania" pozwala na uznanie, że stwierdzenie wspomnianej zgodności poprzedzać musi wydanie każdej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od tego czy zachodziła konieczność przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Dodać należy, że skoro z treści art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. wynika, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach może zostać wydana jedynie po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to w przypadku stwierdzenia niezgodności lokalizacji planowanej inwestycji z ustaleniami planu, dalsze prowadzenie postępowania w przedmiocie wydania tej decyzji jest zbędne i niecelowe (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2020 r. sygn. akt II OSK 329/20, Lex nr 3035603). W ramach oceny, o której mowa w art. 80 ust. 2 u.u.i.ś., organ I instancji dokonał wykładni § 18 ust. 1 i 2 pkt 3 lit. c w związku z § 2 ust. 1 pkt 4 uchwały. Doprowadziła ona Prezydenta Miasta do stwierdzenia, że inwestycja mająca powstać w obszarze oznaczonym symbolem [...] jest zgodna z jego przeznaczeniem podstawowym, którym są obiekty produkcyjne, bazy, składy i magazyny, usługi (§ 18 ust. 1 uchwały). Natomiast, w jego opinii, przedsięwzięcie nie spełnia warunków zagospodarowania terenu i kształtowania zabudowy w zakresie maksymalnej wysokości zabudowy, która dla terenów [...] określona została na 20 m (§ 18 ust. 2 pkt 3 lit. c uchwały). Zauważyć należy, że § 2 ust. 1 pkt 4 uchwały wyjaśnia, że przez wysokość zabudowy należy rozumieć: a) wysokość budynków, b) wysokość pozostałych obiektów budowlanych za wyjątkiem urządzeń i obiektów infrastruktury technicznej - mierzoną od poziomu terenu w najniższym punkcie styku z obrysem zewnętrznym obiektu do najwyższego punktu elementu wykończenia obiektu budowlanego. Argumentując swoje stanowisko organ I instancji wykluczył, jakoby komin będący elementem instalacji do termicznego przekształcania odpadów był urządzeniem lub obiektem infrastruktury technicznej. Przyjął natomiast, że jest on wraz ze wspomnianą instalacją obiektem budowlanym, a tym samym jego wysokość wynosząca 40 m narusza § 18 ust. 2 pkt 3 lit. c uchwały. Z powyższego wynika, że Prezydent Miasta przeprowadził ocenę zgodności określonego we wniosku Inwestora przedsięwzięcia z planem miejscowy. W uzasadnieniu przytoczył argumenty, które w jego opinii przemawiają za słusznością zaprezentowanego stanowiska. Odniósł się do wszystkich kwestii, które miały wpływ na wydane rozstrzygnięcie. Wskazać w tym zakresie należy m.in. na rozważania dotyczące wyjaśnienia znaczenia takich pojęć jak: obiekt budowalny, urządzenia i obiekty infrastruktury technicznej. W takiej sytuacji zadaniem Kolegium było w toku postępowania instancyjnego ponowne rozpatrzenie sprawy, którego finalnym efektem winno być zajęcie stanowiska merytorycznego. W zaskarżonej decyzji wprawdzie wskazano na naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. jednak twierdzenie to nie znajduje potwierdzenia w jej uzasadnieniu. Otóż Kolegium nie zakwestionowało ustaleń stanu faktycznego, w tym nie dostrzegło potrzeby uzupełnienia materiału dowodowego. Zanegowało natomiast prawidłowość wykładni § 2 ust. 1 pkt 4 uchwały, w tym znaczenia "urządzeń infrastruktury technicznej" dokonanej przy zastosowaniu art. 143 ust. 2 u.g.n., co miało się przełożyć na wydanie rozstrzygnięcia odmawiającego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zatem organ odwoławczy dostrzegając błędy w tej sferze winien przedstawić właściwą jego zdaniem interpretację tego przepisu, a w dalszej kolejności wyrazić stanowisko, czy lokalizacja przedsięwzięcia jest zgodna, czy też nie z aktem prawa miejscowego, jakim jest uchwała nr [...] Rady Miejskiej w L. z dnia [...] r. W tym miejscu jeszcze raz należy podkreślić, że każda sprawa administracyjna winna podlegać dwukrotnemu merytorycznemu rozstrzygnięciu, przez dwa różne organy administracji publicznej, a więc Kolegium nie może się ograniczać wyłącznie do kontroli decyzji organu I instancji. Dodatkowo podnieść należy, że to organ rozpoznający wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dokonuje oceny zgodności przyszłego przedsięwzięcia z planem miejscowym i nie jest związany w tej materii stanowiskiem żadnego organu. Oznacza to, że pismo Burmistrza Miasta L. z dnia 21 lipca 2022 r. nie może być wyznacznikiem kierunku takiej oceny. Trudno również zgodzić się z organem odwoławczym, że w decyzji pierwszoinstancyjnej nie odniesiono się do uwag i wniosków stron zgłaszanych w toku postępowania, w tym do argumentacji Spółki wyrażonej w piśmie z dnia 5 października 2022 r. Otóż podnieść przyjdzie, że uzasadnienie decyzji organu I instancji niejako stanowi odpowiedz na pogląd Inwestora. Mianowicie negatywnie ustosunkował się on do twierdzenia, jakoby komin był urządzeniem lub obiektem infrastruktury technicznej. Dowodzi natomiast w uzasadnieniu, że wraz z instalacją jest on obiektem budowlanym. Przekłada się to na wskazanie niezgodności wysokości komina z parametrem określonym w § 18 ust. 2 pkt 3 lit. c uchwały. Nie można czynić także zarzutu organowi I instancji, że nie ustosunkował się do uwag i twierdzeń, które nie są związane z zasadniczą kwestią, jaką jest omawiana zgodność przewidywanej do realizacji inwestycji z planem miejscowym, a takie właśnie zostały pozostawione bez komentarza organu I instancji. Jak już wcześniej sygnalizowano, z art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. wynika, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami planu zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym również wyjaśniania zagadnień, które w takiej sytuacji pozostają bez znaczenia dla sprawy. Podsumowując stwierdzić należy, że w sprawie nie zaistniały przesłanki dla wydania decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Z tego też względu Kolegium w toku dalszego postępowania winno ponownie rozpatrzyć sprawę wypowiadając się jednoznacznie co do tego, czy budowa instalacji termicznego przekształcania odpadów niebezpiecznych, medycznych i weterynaryjnych jest możliwa do zrealizowania na terenie oznaczonym symbolem [...] . W zależności od wyniku tej oceny dopiero organ odwoławczy zdecyduje o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji lub jej uchyleniu i przekazaniu do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem na zasadność żądania wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję w całości. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i art. 210 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz Skarżącego uiszczony od skargi wpis w kwocie 100 zł. Zgodnie natomiast z art. 64d § 1 p.p.s.a. sąd rozpoznał sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI