II SA/Gl 907/24

II SA/Gl 907/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-01-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-07-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Beata Kalaga-Gajewska
Edyta Kędzierska /sprawozdawca/
Tomasz Dziuk /przewodniczący/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 270 ust. 11,  art. 272 ust. 5,  art. 552
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Edyta Kędzierska (spr.), Protokolant Starszy referent Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z dnia 22 maja 2024 r. nr CK.ZUO.4701.6515.OZ.2020.AP w przedmiocie określenia opłaty za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. (dalej również jako organ) w dniu 11 kwietnia 2024 r., na podstawie art. 272 ust. 17 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r. poz. 1087 ze zm. - dalej u.p.w.), w związku z pozwoleniem wodnoprawnym udzielonym przez Dyrektora Zarządu Zlewni w K. decyzją z dnia 18 października 2018 r. nr [...] - ustalił Miejskiemu Zarządowi Dróg i Mostów w J. (dalej również jako skarżący) w formie informacji - opłatę zmienną za IV kwartał 2020 r. w wysokości 62 736 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód cieku [...] wylotami W1 i W2. Jednocześnie organ w informacji wskazał, że powyższą opłatę należy uiścić w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia.
W piśmie z dnia 19 kwietnia 2024 r. skarżący złożył reklamację, w której podniósł, że nieprawidłowe jest ustalenie opłaty zmiennej wyłącznie w oparciu o dane wskazane w pozwoleniu wodnoprawnym. Podkreślił, że wielkości podane w pozwoleniu wodnoprawnym stanowią podstawę jedynie do ustalenia opłaty stałej. Ponadto zawarł obszerną ocenę dotyczącą kwestii złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 552 ust. 2g u.p.w. Podniósł również, że organ na podstawie uprawnień określonych w art. 552 ust. 2 pkt 2 u.p.w. ma możliwość przeprowadzenia pomiarów dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami. W podsumowaniu skarżący wskazał, że organ błędnie przyjął do ustalenia opłaty zmiennej, średnie ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych, podane w pozwoleniu wodnoprawnym, zamiast ustalenia rzeczywistej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód płynących, do czego był uprawniony zgodnie z art. 552 ust. 2 pkt 2 u.p.w.
Organ nie uwzględnił reklamacji i decyzją z dnia 22 maja 2024 r. określił skarżącemu za IV kwartał 2020 r. opłatę zmienną w wysokości 62 736 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód cieku [...] wylotami W1 i W2. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że opłaty za usługi wodne stanowią jeden z instrumentów ekonomicznych służących gospodarowaniu wodami (art. 267 pkt 1 u.p.w.). Natomiast według art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w., jedną z usług wodnych jest odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Przepis art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. stanowi, że opłaty za usługi wodne uiszcza się za wyżej wymienioną usługę wodną.
Organ wskazał, że ustalając wysokość opłaty - na podstawie art. 272 ust. 5 u.p.w. - oparł się na danych z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z dnia 18 października 2018 r. nr [...]. Podkreślił, że skarżący nie udzielił informacji o ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód cieku [...] wylotami W1 i W2 w wymienionym okresie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Miejski Zarząd Dróg i Mostów w J. zarzucił, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.: art. 272 ust. 5 u.p.w. poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej, średniej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, podanej w pozwoleniu wodnoprawnym, zamiast ustalenia rzeczywistej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód płynących. Ponadto podniósł zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustalenia ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast; a także - art. 7, art. 7a § 1, art. 75, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie do ustalenia opłaty zmiennej, średniodobowej ilości wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego zamiast ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych.
W związku z tymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym zastępstwa prawnego.
W uzasadnieniu skargi Miejski Zarząd Dróg i Mostów w J. podniósł argumentację zawartą w reklamacji. Ponadto wskazał, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód dopuścić należy wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a to oznacza, że w momencie wprowadzenia przez ustawodawcę nowego Prawa wodnego w 2017 r., a następnie jego nowelizacji, brak było przeciwwskazań, aby właściwy organ ustalił ilość rzeczywiście odprowadzonych wód, wyrażoną w m3, poprzez przeprowadzenie kontroli wylotów i ich opomiarowanie. Podkreślił ponownie, że posłużenie się wyłącznie danymi wskazanymi w pozwoleniu wodnoprawnym, jest nieprawidłowe.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 cytowanego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), zwanej dalej P.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. określająca skarżącemu opłatę zmienną za IV kwartał 2020 r. w wysokości 62 736 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód cieku [...] wylotami W1 i W2.
Podkreślenia zatem wymagało, że zgodnie z art. 35 ust. 3 pkt 7 u.p.w., usługi wodne obejmują odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast.
Przepis art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a u.p.w. wprowadza obowiązek uiszczania opłat za wymienione usługi wodne.
Według art. 270 ust. 11 u.p.w., opłata za wskazane usługi wodne składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych.
Na podstawie art. 272 ust. 5 u.p.w., wysokość opłaty zmiennej za przedmiotową usługę, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Zgodnie z art. 272 ust. 10 u.p.w., ustalając wysokość tej opłaty uwzględnia się okres rozliczeniowy wynoszący kwartał.
W skardze będącej przedmiotem niniejszego postępowania, skarżący kwestionował sposób ustalenia wysokości nałożonej zaskarżoną decyzją opłaty zmiennej przez posłużenie się przez organ danymi wskazanymi w pozwoleniu wodnoprawnym, zamiast ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzonych wód.
Podstawową zatem kwestią dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji jest rozstrzygnięcie, czy organ określając opłatę zmienną za usługę wodną prawidłowo przyjął dane z pozwolenia wodnoprawnego dla ustalenia ilości odprowadzonych wód opadowych lub roztopowych.
W związku z tym podkreślenia wymagało, że zgodnie z art. 552 ust. 2 u.p.w., ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie: 1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód; 2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych; 3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych.
Natomiast na podstawie art. 552 ust. 2a u.p.w., ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje również na podstawie: - 1) odczytów z przyrządów pomiarowych dokonywanych w ramach kontroli gospodarowania wodami albo – 2) oświadczeń podmiotów obowiązanych do ponoszenia opłat za usługi wodne, za poszczególne kwartały.
Według art. 552 ust. 2b pkt 1 u.p.w., podmioty obowiązane do ponoszenia opłat za usługi wodne są obowiązane składać oświadczenia, o których mowa w ust. 2a pkt 2, zgodnie z wzorami zamieszczonymi w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej Wód Polskich – Wodom Polskim w celu ustalenia wysokości opłat, o których mowa – m.in. w art. 272 ust. 5 u.p.w.
Przepis art. 552 ust. 2g u.p.w. określa, że w celu ustalenia wysokości opłaty, o której mowa w art. 272 ust. 5, oświadczenia, o których mowa w ust. 2a pkt 2, zawierają ilość odprowadzonych do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, wyrażoną w m3, wraz z informacją o istnieniu urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych i ich pojemności.
Z przytoczonych wyżej przepisów wynika, że – jak podkreśla się w orzecznictwie - w okresie przejściowym wskazanym w art. 552 ust. 2 u.p.w., ustawodawca dopuścił określenie opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód przy uwzględnieniu danych, które mogą być ustalane w inny sposób, aniżeli na podstawie faktycznego korzystania (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2020 r. sygn. akt IV SA/Wa 2906/19, CBOSA).
Niezłożenie oświadczenia przez podmiot zobowiązany do wnoszenia opłaty powoduje, że organ ustalający wysokość opłaty, może skorzystać z alternatywnych sposobów ustalenia tej wysokości wynikających z art. 552 u.p.w.
W przedmiotowej sprawie skarżący w przedłożonych organowi formularzach, nie wskazał ilości odprowadzonych do wód – wód opadowych i roztopowych. Także na wezwanie organu skarżący nie zawarł w oświadczeniu, danych dotyczących ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych za wyżej wymieniony okres. Dane te nie zostały również podane w reklamacji.
Wobec powyższego – jak wskazuje się w orzecznictwie - skoro skarżący nie przekazał żadnych informacji co do ilości wód opadowych lub roztopowych, a także nie przejawiał żadnej inicjatywy dowodowej celem wykazania tych wielkości, trudno jest oczekiwać od organu, aby prowadził w tym kierunku pogłębione postępowanie wyjaśniające, skoro dysponuje danymi wynikającymi z pozwolenia wodnoprawnego, do czego upoważnia go treść art. 552 ust. 2 pkt 1 u.p.w. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 24 października 2019 r. sygn. akt II SA/Bk 444/19, CBOSA).
W tych okolicznościach - organ prawidłowo ustalił opłatę zmienną za usługę wodną opierając się na danych wynikających z pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto organ w uzasadnieniu decyzji, szczegółowo wyjaśnił sposób wyliczenia opłaty.
Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, spełniającego warunki określone m.in. w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Przy jej wydaniu nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów.
W tej sytuacji skarga, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.