II SA/Wr 430/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny we WrocławiuWrocław2006-08-01
NSAnieruchomościWysokawsa
planowanie przestrzennestudium uwarunkowańuchwała rady gminyniezgodność z prawemzagospodarowanie terenuprawo własnościteren rolnyzabudowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Bolesławiec w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice z powodu niezgodności z ustaleniami studium uwarunkowań.

Wojewoda Dolnośląski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Bolesławiec dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice, zarzucając jej niezgodność ze studium uwarunkowań. W szczególności kwestionowano § 174 pkt 4 uchwały, który wykluczał zabudowę na terenach rolnych (symbol R), podczas gdy studium dopuszczało zabudowę (symbole RM i MN). Sąd uznał skargę za zasadną, stwierdzając, że plan miejscowy musi być zgodny z ustaleniami studium, które są dla organów gminy wiążące.

Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy Bolesławiec z dnia 29 grudnia 2004 r. nr XXI/139/04 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice. Głównym zarzutem było stwierdzenie nieważności § 174 pkt 4 uchwały, który wykluczał jakąkolwiek zabudowę (w tym mieszkaniową, zagrodową i gospodarczą) na terenach rolnych oznaczonych symbolem R. Wojewoda podniósł, że takie postanowienie jest sprzeczne z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Bolesławiec, gdzie te same tereny zostały określone jako rolne z dopuszczeniem zabudowy (symbole RM i MN). Sąd administracyjny przyznał rację skarżącemu. Analizując przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, sąd podkreślił, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4). W ocenie sądu, istotna zmiana w zakresie możliwości zagospodarowania terenu, polegająca na całkowitym wyłączeniu zabudowy w planie miejscowym, podczas gdy studium dopuszczało zabudowę, stanowi naruszenie tej zasady. Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w części dotyczącej § 174 pkt 4, a także uchwały stwierdzającej zgodność planu ze studium, uznając, że nie można pozostawić w obrocie prawnym aktu potwierdzającego niezgodność.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która wyklucza zabudowę na terenach rolnych, jest sprzeczna z ustaleniami studium uwarunkowań, które dopuszcza zabudowę na tych terenach, jeśli narusza to wiążące ustalenia studium.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Istotna zmiana w możliwościach zagospodarowania terenu, polegająca na całkowitym wyłączeniu zabudowy w planie, podczas gdy studium ją dopuszczało, stanowi naruszenie tej zasady.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (9)

Główne

u.p.z.p. art. 20 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium.

u.p.z.p. art. 9 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 9 § 5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Studium nie jest aktem prawa miejscowego.

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Do wyłącznej właściwości rady gminy należą sprawy uchwalania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz uchwalania planów miejscowych.

u.s.g. art. 40 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

P.u.s.a. art. 1 § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stwierdza nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy w całości lub w części z powodu ich niezgodności z prawem.

p.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezgodność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium uwarunkowań w zakresie dopuszczalności zabudowy na terenach rolnych. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja Rady Gminy, że zapis o zakazie zabudowy w planie miejscowym jest dopuszczalny mimo dopuszczenia zabudowy w studium, zgodnie z art. 15 ust. 2 pkt 9 u.p.z.p.

Godne uwagi sformułowania

ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych nie sposób pozostawić w obrocie prawnym uchwały potwierdzającej tezę przeciwną

Skład orzekający

Andrzej Cisek

przewodniczący

Halina Kremis

sprawozdawca

Alicja Palus

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ważność i zgodność planów miejscowych ze studium uwarunkowań, wiążący charakter studium dla organów gminy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niezgodności planu ze studium w zakresie dopuszczalności zabudowy na terenach rolnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy fundamentalnej zasady planowania przestrzennego – zgodności planu miejscowego ze studium, co ma kluczowe znaczenie dla właścicieli nieruchomości i rozwoju gmin.

Plan miejscowy sprzeczny ze studium? Sąd wyjaśnia, co jest wiążące dla gminy.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Wr 430/05 - Wyrok WSA we Wrocławiu
Data orzeczenia
2006-08-01
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-07-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Sędziowie
Alicja Palus
Andrzej Cisek /przewodniczący/
Halina Kremis /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
*Stwierdzono nieważność aktu, niebędącego aktem prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
art. 20 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Andrzej Cisek Sędziowie: SNSA Halina Kremis (sprawozdawca) As. WSA Alicja Palus Protokolant: Katarzyna Grott po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 18 lipca 2006 r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Gminy Bolesławiec z dnia 29 grudnia 2004 r. nr XXI/139/04 w przedmiocie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice I. stwierdza nieważność uchwały Rady Gminy Bolesławiec z dnia 29 grudnia 2004 r., podjętej na XIX sesji Rady Gminy Bolesławiec, zapisanej w p. 5 protokołu obrad, stwierdzającej zgodność uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Bolesławiec, uchwalonego uchwałą nr VIII/167/2000 oraz § 174 pkt 4 uchwały z dnia 29 grudnia 2004 r. nr XXI/139/04 w przedmiocie uchwalenia planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice; II. orzeka, że uchwała stwierdzająca zgodność uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Bolesławiec nie podlega wykonaniu w całości, a uchwala nr XXI/139/04 nie podlega wykonaniu w zakresie § 174 pkt 4.
Uzasadnienie
Rada Gminy Bolesławiec w dniu 29 grudnia 2004 r. na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 5 i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) oraz w związku z uchwałą Nr XIII/82/03 Rady Gminy Bolesławiec z dnia 30 grudnia 2003 r., w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ocice, wydała uchwałę Nr XXI/139/04 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ocice. W § 174 tej uchwały Rada Gminy uchwaliła, iż dla terenów oznaczonych symbolem R (tereny rolne wyłączone spod zabudowy) ustala się:1) przeznaczenie podstawowe: tereny rolne; 2) dopuszcza się: lokalizację sieci, nieuciążliwych obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej i komunalnej, lokalizacja stawów hodowlanych; 3) ochronę istniejących zakrzewień i zadrzewień śródpolnych; 4) wyklucza się zabudowę, w tym mieszkaniową i zagrodową oraz związaną z produkcją rolną i inną działalnością gospodarczą.
W związku z tą uchwałą organ nadzoru – Wojewoda Dolnośląski wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę wraz z wnioskiem o stwierdzenie nieważności § 174 pkt 4 uchwały Nr XIII/139/04 Rady Gminy Bolesławiec z dnia 29 grudnia 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ocice.
W uzasadnieniu organ nadzoru podał, że zgodnie z przepisem art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jej zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasad ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały (ust. 1). Wójt, burmistrz albo prezydent miasta przedstawia wojewodzie uchwałę, o której mowa w ust. 1, wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych w celu oceny ich zgodności z przepisami prawnymi (ust. 2).
Wojewoda wskazał, że z wyciągu protokołu obrad Sesji Rady Gminy Bolesławiec, poświęconej między innymi uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ocice, stwierdzono zgodność planu z ustaleniami "studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Bolesławiec", uchwalonym w dniu 29 listopada 2000 r. uchwałą Nr XVIII/167/2000 Rady Gminy Bolesławiec.
Organu nadzoru podał, iż takie stwierdzenie budzi poważne wątpliwości, ponieważ w uchwalonym planie wyznacza się tereny rolne z wyłączeniem zabudowy (oznaczone symbolem R), które w studium określone są jako tereny rolne z dopuszczeniem zabudowy (oznaczone symbolem RM i tereny zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności – symbol MN). Dodano, że dla terenu oznaczonego w planie symbolem 95 RU/MN, dla którego wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w studium jest ustalenie RP – tereny rolne.
Zdaniem skarżącego, wymagania dotyczące stwierdzenia zgodności uchwalonego planu z obowiązującym studium nie mogą mieć tylko formalnego znaczenia. Podkreślono, że nowa ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zastrzega w art. 9 ust. 4 i 5, że choć studium nie jest aktem prawa miejscowego, jego ustalenia są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Podobnej, wyraźnie ustanowionej normy nie znała poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Ponadto wskazano, iż ustalenia planu miejscowego różnić się muszą od ustaleń studium, przede wszystkim w aspekcie swego zakresu i stopnia szczegółowości, jak również skutków prawnych dla mieszkańców Gminy i właścicieli gruntów. W ocenie organu nadzoru trudno przyjąć, aby istotną zmianę w zakresie zagospodarowania terenu pomiędzy ustaleniami studium, a uchwalonym planem ("tereny rolne z dopuszczeniem zabudowy", "tereny rolne z wyłączeniem zabudowy") traktować tylko jako uszczegółowienie i weryfikację terenów przeznaczonych pod zabudowę. W takiej sytuacji, przepis art. 9 ust. 4 ustawy pozbawiony byłby jakiegokolwiek znaczenia normatywnego. Ze wskazanego przepisu, a także z art. 20 ust. 1 ustawy wynika, że studium determinuje przyszły plan zagospodarowania przestrzennego o tyle przynajmniej, że plan ten nie powinien być z nim sprzeczny, zaś jego układ i treść powinna odpowiadać konstrukcji studium.
Rada Gminy Bolesławiec wniosła do Sądu odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie.
W uzasadnieniu wskazała, iż zarzuty podniesione w skardze należy uznać za chybione w szczególności w świetle zapisu art. 10 ust. 2 pkt 2 i art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Rada Gminy podkreśliła, że jak wskazał Wojewoda Dolnośląski, ustalenia planu miejscowego różnić się muszą od ustaleń studium przede wszystkim w aspekcie swego zakresu i stopnia szczegółowości, jak również skutków prawnych dla mieszkańców Gminy i właścicieli gruntów. Studium bowiem określa politykę przestrzenną gminy w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego, natomiast szczegółowe ustalenia dotyczące między innymi przeznaczenia terenu, szczególne warunki zagospodarowania terenu oraz ograniczenia ich w użytkowaniu zawiera plan miejscowy.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w studium między innymi określa się w szczególności kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów w tym tereny wyłączone spod zabudowy. W studium grunty objęte skargą określono jako tereny rolne z dopuszczeniem zabudowy (RM).
Taki jednak zapis w studium, zdaniem Rady Gminy Bolesławiec, nie wyklucza możliwości przyjęcia zapisu o zakazie zabudowy na tyłach terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w świetle art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy, która umożliwia ukształtowanie zabudowy na terenach nie wyłączonych z zabudowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył:
Skarga jest uzasadniona, a to musi doprowadzić do wyeliminowania z obrotu prawnego skarżonej uchwały w części kwestionowanej, a także poprzedzającej ją uchwały Rady Gminy Bolesławiec, zapisanej w p. 5 protokołu obrad, stwierdzającej zgodność uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Bolesławiec.
Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "upsa"), z czym mamy do czynienia w sprawie niniejszej.
Jak wynika z akt administracyjnych, zakwestionowana przez organ nadzoru w trybie art. 93 ustawy ustrojowej uchwała Rady Gminy Bolesławiec, dotyczyła uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice.
Gmina, jako podstawowa jednostka samorządu terytorialnego, posiada osobowość prawną; przysługuje jej prawo własności i inne prawa majątkowe, co wynika wprost z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483). Niesporne jest także to, iż gmina posiada władztwo planistyczne i może samodzielnie decydować o sposobie zagospodarowania terenu, wprowadzając do planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego bądź to precyzyjne zapisy (plan szczegółowy), bądź też postanowienia ogólne (plan ogólny) dla poszczególnych terenów.
Wszelkie jednak czynności gminy, także o charakterze publicznoprawnym muszą odznaczać się legalnością, czyli inaczej mówiąc jest ona obowiązana działać zgodnie z prawem.
Właśnie zgodność z prawem podjętych uchwał lub zarządzeń organów gminy, w myśl przywołanego art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), bada organ nadzoru, który o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka w rozstrzygnięciu nadzorczym, w trybie określonym w art. 90.
Zdaniem sądu, zakwestionowana uchwała, w części objętej sentencją, jako niezgodna z prawem, a to naruszająca ustawę o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w stopniu istotnym, podlegała wyeliminowaniu we wskazanym zakresie z obrotu prawnego.
Kwestionowana uchwała została podjęta na podstawie przepisów kompetencyjnych, zawartych w ustawie o samorządzie gminnym i art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W myśl tego ostatniego przepisu, w brzmieniu obowiązującym na dzień wydawania kontrolowanej uchwały, plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały.
Ustęp 2 przywołanego przepisu nakłada na organ wykonawczy gminy obowiązek przedstawienia wojewodzie uchwały, o której mowa w ust. 1, wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych w celu oceny ich zgodności z przepisami prawnymi. W ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca w zasadniczo inny, niż w ustawie o planowaniu przestrzennym sposób, usytuował w procesie planistycznym pozycję studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zwane dalej "studium".
Otóż wedle rozdziału 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zatytułowanego "Planowanie przestrzenne w gminie", a ściślej art. 9 ust. 1 tej ustawy, w celu określenia polityki przestrzennej gminy, w tym lokalnych zasad zagospodarowania przestrzennego, rada gminy podejmuje uchwałę o przystąpieniu do sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, zwanego dalej "studium". Wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza studium zawierające część tekstową i graficzną, uwzględniając zasady określone w koncepcji przestrzennego zagospodarowania kraju, ustalenia strategii rozwoju i planu zagospodarowania przestrzennego województwa oraz strategii rozwoju gminy, o ile gmina dysponuje takim opracowaniem (ust. 2); ustęp 3 przywołanego artykułu stanowi, iż studium sporządza się dla obszaru w granicach administracyjnych gminy, a w ustępie 4 ustawodawca zadecydował, że ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Zgodnie z ustępem 5 studium nie jest aktem prawa miejscowego.
Poprzednio obowiązująca ustawa, jak wcześniej powiedziano, nie stanowiła, że studium jest wiążące dla organów gminy w procesie uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo wskazać trzeba, iż w art. 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ustawodawca wskazał, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości oraz, że każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do: zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich; ochrony własnego interesu prawnego przy zagospodarowaniu terenów należących do innych osób lub jednostek organizacyjnych.
Jak wynika z dołączonych do odpowiedzi na skargę akt administracyjnych, dotyczących procesu uchwalania planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice, w § 174 tej uchwały dla terenu oznaczonego symbolem R (tereny rolne wyłączone spod zabudowy) ustalono: 1) przeznaczenie podstawowe: tereny upraw polowych; 2) przeznaczenie dopuszczalne: - lokalizacja sieci, nieuciążliwych obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej i komunalnej, - lokalizacja stawów hodowlanych 3) ochronę istniejących zakrzewień i zadrzewień śródpolnych; natomiast w ustępie 4) wykluczono zabudowę, w tym mieszkaniową i zagrodową oraz związaną z produkcją rolną i inną działalnością gospodarczą.
Natomiast analiza części tekstowej i graficznej materiałów studium wskazuje, że w studium ten teren oznaczony jest jako tereny rolne z dopuszczeniem zabudowy (oznaczone symbolem RM i tereny zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności – symbol MN). Fakt rozdźwięku co do możliwościami zagospodarowania terenów wsi Osice pomiędzy studium i uchwalonym planem jest zresztą niesporny między stronami.
Zdaniem Sądu, w świetle omawianych wcześniej przepisów ustawy taka zmiana możliwości zagospodarowania spornych terenów nie da się pogodzić z bezwzględnie obowiązującymi przepisami ustawy. Nie wymaga bowiem szczegółowego uzasadniania
teza, iż ingerencja aktu prawa miejscowego, jakim w świetle ustawy jest plan zagospodarowania przestrzennego, w prawo własności jest niepomiernie większa w sytuacji, gdy całkowicie wyłączono możliwość zabudowy nieruchomości gruntowej, niż dopuszczając tę możliwość, choćby w ściśle określony lub znacznie ograniczony sposób. Skoro zaś ustawodawca zdecydował o konieczności zachowania zgodności planu ze studium, a w studium możliwość zagospodarowania działek jest znacznie szersza, to wyłączenie możliwości zabudowy terenu musi być uznane za sprzeczne ze studium.
Inaczej mówiąc, organ stanowiący gminy uchybił zasadzie wynikającej wprost z ustawy, iż ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych, co musi prowadzić do eliminacji z obrotu prawnego kwestionowanej uchwały.
Można podzielić pogląd gminy, zaprezentowany w odpowiedzi na skargę, iż studium i plan zagospodarowania przestrzennego, uchwalony na bazie studium, mogą różnić skutki prawne dla mieszkańców Gminy i właścicieli gruntów. Jednakże nie może ujść z pola widzenia tak stron postępowania, jak i sądu fakt, iż w myśl art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w studium określa się kierunki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów w tym tereny wyłączone spod zabudowy.
Wyeliminowanie z obrotu prawnego części kwestionowanej uchwały musi skutkować dalszym wyeliminowaniem z tegoż obrotu także uchwały zapisanej w p. 5 protokołu obrad, stwierdzającej zgodność uchwalonego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Osice ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Bolesławiec. Do takiej konkluzji prowadzi sąd treść art. 135 upsa, w myśl którego Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zdaniem Sądu, przy konstatacji, iż fragment uchwały o uchwaleniu planu jest niezgodny ze studium, nie sposób pozostawić w obrocie prawnym uchwały potwierdzającej tezę przeciwną.
Z tych względów na zasadzie art. 147 § 1 upsa w zw. z art. 135 tej ustawy należało orzec jak na wstępie.
[pic]
mowa w ust. 1, wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych w celu oceny ich zgodności z przepisami prawnymi (ust. 2).
Wojewoda Dolnośląski wskazał, że z wyciągu protokołu obrad Sesji Rady Gminy Bolesławiec, poświęconej między innymi uchwaleniu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Ocice, stwierdzono zgodność planu z ustaleniami "studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy Bolesławiec", uchwalonym w dniu 29 listopada 2000 r. uchwałą Nr XVIII/167/2000 Rady Gminy Bolesławiec.
Organu nadzoru podał, iż takie stwierdzenie budzi poważne wątpliwości, ponieważ w uchwalonym planie wyznacza się tereny rolne z wyłączeniem zabudowy (oznaczone symbolem R), które w studium określone są jako tereny rolne z dopuszczeniem zabudowy (oznaczone symbolem RM i tereny zabudowy mieszkaniowej niskiej intensywności – symbol MN). Dodano, że dla terenu oznaczonego w planie symbolem 95 RU/MN, dla którego wydano decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w studium jest ustalenie RP – tereny rolne.
Zdaniem skarżącego, wymaganie dotyczące stwierdzenia zgodności uchwalonego planu z obowiązującym studium nie mogą mieć tylko formalnego znaczenia. Podkreślono, że nowa ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym zastrzega w art. 9 ust. 4 i 5, że choć studium nie jest aktem prawa miejscowego, jego ustalenia są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Podobnej, wyraźnie ustanowionej normy nie znała poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139 ze zm.). Ponadto wskazano, iż ustalenia planu miejscowego różnić się muszą od ustaleń studium, przede wszystkim w aspekcie swego zakresu i stopnia szczegółowości, jak również skutków prawnych dla mieszkańców Gminy i właścicieli gruntów . W ocenie organu nadzoru trudno przyjąć, aby istotną zmianę w zakresie zagospodarowania terenu pomiędzy ustaleniami studium, a uchwalonym planem ("tereny rolne z dopuszczeniem zabudowy", "tereny rolne z wyłączeniem zabudowy") traktować tylko jako uszczegółowienie i weryfikację terenów przeznaczonych pod zabudowę. W takiej sytuacji, przepis art. 9 ust. 4 ustawy pozbawiony byłby jakiegokolwiek znaczenia normatywnego. Ze wskazanego przepisu, a także z art. 20 ust. 1 ustawy wynika, że studium determinuje przyszły plan zagospodarowania przestrzennego o tyle przynajmniej, że plan ten nie powinien być z nim sprzeczny, zaś jego układ i treść powinna odpowiadać konstrukcji studium.
Rada Gminy Bolesławiec wniosła do Sądu odpowiedź na skargę wraz z wnioskiem o jej oddalenie.
W uzasadnieniu Rada Gminy wskazała, iż zarzuty podniesione w skardze należy uznać za chybione w szczególności w świetle zapisu art. 10 ust. 2 pkt 2 i art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.). Rada Gminy podkreśliła, że jak wskazał Wojewoda Dolnośląski, ustalenia planu miejscowego różnić się muszą od ustaleń studium przede wszystkim w aspekcie swego zakresu i stopnia szczegółowości, jak również skutków prawnych dla mieszkańców Gminy i właścicieli gruntów.
Studium bowiem określa politykę przestrzenną gminy w tym lokalne zasady zagospodarowania przestrzennego, natomiast szczegółowe ustalenia dotyczące między innymi przeznaczenia terenu, szczególne warunki zagospodarowania terenu oraz ograniczenia ich w użytkowaniu zawiera plan miejscowy.
Zgodnie z art. 10 ust. 2 pkt 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w studium między innymi określa się w szczególności kierunki i wskaźniki dotyczące zagospodarowania oraz użytkowania terenów w tym tereny wyłączone spod zabudowy.
W studium grunty objęte skargą określono jako tereny rolne z dopuszczeniem zabudowy (RM).
Taki jednak zapis w studium, zdaniem Rady Gminy Bolesławiec, nie wyklucza możliwości przyjęcia zapisu o zakazie zabudowy na tyłach terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego w świetle art. 15 ust. 2 pkt 9 ustawy, która umożliwia ukształtowanie zabudowy na terenach nie wyłączonych z zabudowy.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI