II SA/Gl 90/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi S. H., obywatelki Ukrainy, na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymującą w mocy decyzję ZUS odmawiającą przyznania świadczenia "Dobry Start". ZUS odmówił świadczenia, powołując się na dane Straży Granicznej wskazujące na wyjazd skarżącej z Polski na okres dłuższy niż jeden miesiąc, co zgodnie z ustawą o pomocy obywatelom Ukrainy pozbawiało ją prawa do legalnego pobytu i tym samym do świadczenia. Skarżąca odwołała się, twierdząc, że wyjazd był krótkotrwały. Prezes ZUS utrzymał decyzję w mocy, wskazując, że skarżąca utraciła legalny pobyt w związku z wyjazdem i że status ten mógł zostać przywrócony dopiero po ponownym przybyciu do Polski. W skardze zarzucono naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego, a także podniesiono, że przedstawiona dokumentacja paszportowa potwierdzała krótszy niż 24-godzinny wyjazd. Dodatkowo, skarżąca wskazała na problemy z uzyskaniem informacji o przywróceniu statusu "UKR", który został jej przywrócony dopiero w grudniu 2022 r., podczas gdy decyzja ZUS była z listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd podkreślił, że nie jest właściwy do korygowania wpisów w rejestrach Straży Granicznej ani do ustalania legalności pobytu cudzoziemca, co leży w gestii innych organów. Sąd kontroluje decyzję według stanu faktycznego i prawnego z dnia jej wydania. Ponieważ status legalnego pobytu skarżącej nie został przywrócony przed datą wydania decyzji Prezesa ZUS, orzeczenie to było zgodne z prawem. Sąd nie mógł również dopuścić dodatkowych dowodów, gdyż jego rola polega na ocenie prawidłowości postępowania administracyjnego, a nie na zastępowaniu organów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczących utraty statusu legalnego pobytu i prawa do świadczeń, a także zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach dotyczących statusu cudzoziemców.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obywateli Ukrainy w Polsce i może być ograniczone do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Kluczowe jest ustalenie daty wydania decyzji i stanu prawnego w tym momencie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy wyjazd obywatela Ukrainy z Polski na okres krótszy niż jeden miesiąc, ale dłuższy niż 24 godziny, skutkuje utratą statusu legalnego pobytu na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyjazd na okres powyżej 1 miesiąca (obecnie 30 dni) pozbawia uprawnienia do legalnego pobytu na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny nie jest właściwy do weryfikacji wpisów w rejestrach Straży Granicznej dotyczących legalności pobytu. Decyzja organu administracji jest oceniana według stanu prawnego i faktycznego z dnia jej wydania. Jeśli status legalnego pobytu nie został przywrócony przed wydaniem decyzji, była ona zgodna z prawem.
Czy sąd administracyjny może dokonywać ustaleń faktycznych dotyczących legalności pobytu cudzoziemca lub korygować wpisy w rejestrach prowadzonych przez inne organy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest właściwy do takich działań. Jego rolą jest kontrola legalności decyzji administracyjnej.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nie zastępuje organów administracji w prowadzeniu postępowań ani w dokonywaniu ustaleń faktycznych, które należą do właściwości innych organów (np. Straży Granicznej).
Czy świadczenie "Dobry Start" przysługuje obywatelowi Ukrainy, który utracił status legalnego pobytu przed datą wydania decyzji przyznającej świadczenie, nawet jeśli status został mu przywrócony później?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie nie przysługuje, jeśli w dacie wydania decyzji warunek legalnego pobytu nie był spełniony.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny ocenia decyzję według stanu faktycznego i prawnego z dnia jej wydania. Skoro status legalnego pobytu skarżącej nie był przywrócony przed datą wydania decyzji Prezesa ZUS, decyzja o odmowie świadczenia była prawidłowa.
Przepisy (14)
Główne
u.p.o.u. art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa warunki uznania pobytu obywatela Ukrainy za legalny.
u.p.o.u. art. 11 § ust. 2
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Wyjazd obywatela Ukrainy z terytorium RP na okres powyżej 1 miesiąca (obecnie 30 dni) pozbawia go prawa do legalnego pobytu.
u.p.o.u. art. 26 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa
Określa prawo do świadczenia "dobry start" dla obywatela Ukrainy przebywającego legalnie w Polsce i zamieszkującego z dziećmi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Nakazuje oddalenie skargi, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnia uwzględnienie skargi w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub proceduralnego.
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Umożliwia rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
k.p.a. art. 138 § §1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Reguluje utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności i działania organów administracji.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie całokształtu.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 15 czerwca 2021 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start"
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz braku wszechstronnego rozważenia zgromadzonego materiału dowodowego. • Argument, że przedstawiona dokumentacja paszportowa potwierdzała wyjazd na okres krótszy niż 24 godziny, co nie powinno skutkować utratą prawa do pobytu. • Argument, że status "UKR" jest irrelewantny dla przyznania świadczenia, a jedynym warunkiem jest posiadanie prawa do legalnego pobytu.
Godne uwagi sformułowania
Sąd administracyjny, ani Prezes ZUS, nie są właściwi do prowadzenia postępowań w zakresie legalności pobytu na terytorium RP oraz prawidłowości przyjmowanego statusu cudzoziemca. • W niniejszym postępowaniu nie jest również możliwe ewentualne korygowanie wpisów w rejestrach dotyczących cudzoziemców. • Sąd administracyjny kontroluje decyzję według stanu faktycznego i prawnego z dnia jej wydania. • Sąd bierze przy tym pod uwagę stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydawania decyzji, a jego możliwości dowodowe są bardzo ograniczone.
Skład orzekający
Artur Żurawik
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
członek
Agnieszka Kręcisz-Sarna
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy dotyczących utraty statusu legalnego pobytu i prawa do świadczeń, a także zakresu kontroli sądu administracyjnego w sprawach dotyczących statusu cudzoziemców."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej obywateli Ukrainy w Polsce i może być ograniczone do stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Kluczowe jest ustalenie daty wydania decyzji i stanu prawnego w tym momencie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawnego związanego z prawami obywateli Ukrainy w Polsce i ich dostępem do świadczeń socjalnych, co jest aktualne i istotne dla prawników zajmujących się prawem migracyjnym i socjalnym.
“Utrata statusu "UKR" a świadczenia socjalne: Sąd wyjaśnia, kiedy wyjazd z Polski pozbawia prawa do pomocy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.