II SA/Gl 897/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając legalność robót budowlanych mimo braku dokumentacji i zbliżenia do granicy działki, po potwierdzeniu spełnienia norm przeciwpożarowych.
Sprawa dotyczyła legalności rozbudowy budynku mieszkalnego z lat 60-tych, która wiązała się ze zbliżeniem do granicy działki sąsiedniej. Organy nadzoru budowlanego, po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez WSA, zobowiązały właścicieli do wykonania ekspertyzy przeciwpożarowej. Po jej pozytywnym wyniku, organy umorzyły postępowanie, uznając brak podstaw do stwierdzenia samowoli budowlanej, zwłaszcza że działka sąsiednia miała pierwotnie charakter rolny. WSA w Gliwicach oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę B. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o umorzeniu postępowania w sprawie legalności robót budowlanych. Sprawa dotyczyła rozbudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, która według organów miała miejsce w latach 60-tych lub przed 1986 r. Brak dokumentacji budowlanej nie pozwolił na stwierdzenie samowoli budowlanej. Kluczowym elementem było zbliżenie dobudówki z oknami do granicy działki sąsiedniej (ok. 3,05 m), co mogło naruszać przepisy dotyczące odległości budynków. Jednakże, działka sąsiednia miała wówczas charakter rolny, a przepisy dopuszczały możliwość zezwolenia na takie usytuowanie. Po wcześniejszym wyroku WSA nakazującym analizę bezpieczeństwa przeciwpożarowego, wykonano ekspertyzę, która potwierdziła, że obiekt nie zagraża bezpieczeństwu. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy, zastosowały właściwe przepisy (w tym przepisy z lat 60-tych) i nie naruszyły procedury administracyjnej. W konsekwencji, skarga została oddalona, a zaskarżone decyzje uznano za zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, brak dokumentacji nie może automatycznie prowadzić do domniemania samowoli budowlanej. Zbliżenie do granicy działki rolnej, przy spełnieniu innych warunków (np. zezwolenie organu, normy przeciwpożarowe), nie stanowi naruszenia prawa.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły, iż brak dokumentacji nie pozwala na domniemanie samowoli budowlanej. Analiza przepisów z lat 60-tych wykazała, że możliwe było uzyskanie zezwolenia na usytuowanie budynku bliżej granicy, zwłaszcza gdy działka sąsiednia miała charakter rolny. Pozytywna ekspertyza przeciwpożarowa potwierdziła bezpieczeństwo obiektu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (17)
Pomocnicze
P.b. art. 51 § 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 78 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
rozporządzenie WT art. 12
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
rozporządzenie WT art. 207 § ust. 2
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie
Zarządzenie art. 20 § ust. 12
Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego
Zarządzenie art. 20 § ust. 14
Zarządzenie Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego
Rozporządzenie art. 20 § ust. 2
Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego
Rozporządzenie art. 20 § ust. 12
Rozporządzenie Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.b. art. 81c § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak dokumentacji budowlanej nie stanowi podstawy do domniemania samowoli budowlanej. Zbliżenie budynku do granicy działki sąsiedniej, która miała charakter rolny, nie naruszało przepisów obowiązujących w dacie budowy, zwłaszcza przy możliwości uzyskania zezwolenia organu. Ekspertyza przeciwpożarowa potwierdziła bezpieczeństwo użytkowania obiektu. Postępowanie zostało prawidłowo umorzone jako bezprzedmiotowe po uzupełnieniu materiału dowodowego i analizie prawnej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia art. 7, 8, 75, 77 § 1, 78 § 1, 80 k.p.a. poprzez oparcie decyzji na jednym dowodzie. Zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. poprzez jego niezastosowanie. Zarzut naruszenia przepisów przeciwpożarowych. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
nie można domniemywać, że budowa, bądź rozbudowa budynku zaistniała w warunkach samowoli budowlanej nie można wykluczyć, że zgoda taka została udzielona, a jednocześnie nie można domniemywać, że nie została ona udzielona nie naruszają prawa w stopniu, który uzasadniałby ich eliminację z obrotu prawnego
Skład orzekający
Beata Kalaga-Gajewska
przewodniczący
Krzysztof Nowak
sprawozdawca
Artur Żurawik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego i k.p.a. w kontekście legalności robót budowlanych, zwłaszcza przy braku dokumentacji i historycznym charakterze zabudowy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku dokumentacji i przepisów obowiązujących w latach 60-tych/80-tych. Konieczność analizy konkretnych przepisów i stanu faktycznego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do legalności budynków bez dokumentacji, opierając się na przepisach historycznych i dowodach pośrednich, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego.
“Legalność budowy bez dokumentów: jak sąd ocenia samowolę budowlaną sprzed dekad?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 897/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-09-27 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-06-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Artur Żurawik Beata Kalaga-Gajewska /przewodniczący/ Krzysztof Nowak /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 321/24 - Wyrok NSA z 2025-02-26 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 51 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 105 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Nowak (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 września 2023 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 29 marca 2023 r. nr WINB.WOA.7721.445.2022.KC w przedmiocie legalności robót budowlanych oddala skargę. Uzasadnienie Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "ŚWINB" lub "organ odwoławczy") decyzją z dnia 29 marca 2023 r., znak: WINB.WOA.7721.445.2022.KC, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 ze zm.) - dalej "k.p.a.", oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.) - dalej: "P.b.", po rozpatrzeniu odwołania B.K. (dalej: "strona" lub "skarżąca"), od decyzji nr [...] z dnia 28 października 2022 r., znak: [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji"), umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w R. przy ul. [...], działka nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w całości. Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym: PINB decyzją z dnia 6 kwietnia 2021 r., nr [...], umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w R. przy ul. [...], na działce nr [...]- jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu PINB podał m. in., że podczas kontroli przeprowadzonej na terenie nieruchomości stwierdzono, iż z tyłu budynku jednorodzinnego jest dobudowane pomieszczenie parterowe, z garażem w części podpiwniczonej. Wymiary tej części budynku wynoszą 4,78 m na ok. 5 m. Jest to część budynku mieszkalnego posiadająca dodatkowe wyjście zewnętrzne. Odległość tej części od ogrodzenia znajdującego się najprawdopodobniej w granicy pomiędzy działkami nr [...] i [...] wynosi ok. 3,15 m. W ocenie PINB powyższy stan naruszał przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065 ze zm.) – dalej: "rozporządzenie WT", w szczególności w zakresie § 12 dotyczącego odległości budynków od granic działek, jak również przepisy obowiązującego w dacie budowy zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Urz. M. Bud. z 1966 r., Nr 10, poz. 44) – dalej: "Zarządzenie". Jak zauważył PINB przepisy zawarte w Zarządzeniu dopuszczały co prawda możliwość takiego usytuowania budynku, wskazywały one jedynie, że należy zachować odległość pomiędzy budynkami 8 m. W trakcie postępowania organowi I instancji nie udało się odnaleźć dokumentów dotyczących budowy budynku jednorodzinnego. PINB wskazał, że z informacji uzyskanych z portalu internetowego Geoportal wynika, że rok budowy budynku był rok 1967. Uzyskane zdjęcia lotnicze z różnych lat wykazały, że przybudówka podpiwniczona z garażem istniała już w latach 80., co zdaniem PINB może oznaczać, że została wybudowana razem z budynkiem. W ocenie PINB brak dokumentów nie mógł być podstawą do uznania, że wybudowany budynek, bądź jego część, jest samowolą budowlaną. Dokumenty takie mogły bowiem zaginąć, mogły zostać zarchiwizowane, a później zutylizowane po okresie archiwizacji. Jedynym naruszeniem przepisów zarówno ówczesnych, jak i obecnych, było wykonanie okien otwieralnych, przeźroczystych, w ścianie znajdującej się mniej niż 4 m od granicy z działką sąsiednią, wykonanych w podpiwniczonej dobudówce na parterze. PINB ustalił, że przedmiotem postępowania są dwa okna wykonane w parterowej, podpiwniczonej dobudówce od strony ogrodu, w ścianie zwróconej w stronę granicy z działką nr [...]. Odległość ściany z oknami od ogrodzenia znajdującego się najprawdopodobniej w tej granicy wynosi ok. 3,05 m. Działka nr [...] w okresie budowy domu jednorodzinnego na działce nr [...] była działką o przeznaczeniu rolniczym, a nie budowlanym. Jak wywiódł PINB taka okoliczność w okresie poprzednim miała istotne znaczenie, ponieważ w niektórych przepisach odległości od granicy z działką sąsiednią dotyczyły tylko działek budowlanych i w takim przypadku odległość ściany z otworami okiennymi od granicy z działką o przeznaczeniu rolnym mogła być mniejsza niż 4 m. PINB przywołał § 20 ust. 2 Rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. U. Nr 38, poz. 196 z 1961 r.) – dalej: "Rozporządzenie", zgodnie z którym odległości pomiędzy budynkami zaliczonymi do odpowiedniej kategorii niebezpieczeństwa pożarowego, tak jak w tym przypadku, powinna wynosić 8 m. Zwrócił jednak uwagę że według ust. 12 tego przepisu w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy. Zasadniczo odległość budynku od granicy w przypadku, gdy sąsiednia działka nie była zabudowana, powinna wynosić 3 m dla ściany bez okien lub 4 m dla ściany z oknami. Jak ocenił PINB często jednak w przypadku, gdy działka sąsiednia miała przeznaczenie rolnicze, właściwy organ wyrażał zgodę na zbliżenie się budynku do takiej granicy na odległości mniejsze, w oparciu o wskazany przepis § 20 ust. 12 Rozporządzenia. Analizując powyższe ustalenia PINB uznał, że budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego w obecnym kształcie, zrealizowanego na działce nr [...], nie można traktować jako samowoli budowlanej. Ponadto, wykonanie okien w ścianie zbliżonej do granicy z sąsiednią działką na odległość ok. 3,05 m, w czasie kiedy działka sąsiednia była gruntem ornym, nie stanowiło odstępstwa od obowiązujących wówczas przepisów. Właściwy organ mógł jednak zaakceptować taką lokalizację budynku w uzasadnionych przypadkach. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła przez pełnomocnika strona, zaskarżając ją w całości. ŚWINB decyzją z dnia 3 sierpnia 2021 r., nr WINB-WOA.7721.210.2021.AN, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu ŚWINB podał m. in., że samowoli budowlanej nie można domniemywać. Poprzednio obowiązujące przepisy nie wprowadzały obowiązku bezterminowego archiwizowania przedmiotowej dokumentacji, w tym udzielonych pozwoleń na budowę. Stosownej dokumentacji nie udało się odnaleźć. PINB uznając, że ma do czynienia z obiektem, który powstał w roku 1967, wskazał na zastosowanie w sprawie norm określonych w Zarządzeniu. Przepis § 20 tego aktu wskazuje na odległości, które powinny być zachowane przy sytuowaniu budynków. § 20 ust. 14 ww. zarządzenia określa, że w razie, gdy wymaga tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostaną obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego może zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy. Nie jest wykluczone, iż zgoda taka była udzielona. Działka sąsiednia o numerze [...] stanowiła ówcześnie – jak ustaliły organy – użytek gruntowy (grunty orne). Okoliczność ta ma znaczenie o tyle, że wykonanie okien w ścianie zbliżonej do granicy z sąsiednią działką na odległość ok. 3,15 m, w czasie, kiedy działka taka była gruntem ornym, nie stanowiło odstępstwa od obowiązujących przepisów. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zaskarżając ją w całości. Zarzuciła naruszenie: 1) art. 7, 8, 75, 77 § 1, 78 § 1, 80 k.p.a., poprzez oparcie swojej decyzji na jednym dowodzie, wbrew zapisom na mapach ewidencyjnych i innych dowodach, w tym niedopuszczonych przez organ, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że wobec braku innych dokumentów stwierdzono, że nie doszło do samowoli budowlanej: 2) art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. wobec jego niezastosowania, tj. braku nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. W konsekwencji podniesionych zarzutów wniosła o uchylenie decyzji organu II obu instancji. Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 1371/21 tut. Sąd uchylił zaskarżona decyzję i oraz poprzedzającą ją decyzję PINB z dnia 6 kwietnia 2021 r. nr [...]. W uzasadnieniu Sąd zwrócił uwagę, że użytkowanie budynku eksploatowanego już przez wiele lat, wybudowanego według starej technologii, a dodatkowo z odstępstwami związanymi ze zbliżeniem obiektu wraz z oknem do granicy działki sąsiedniej niesie ryzyko pożarowe, stwarzające niebezpieczeństwo dla osób i mienia. Wykonanie takich prac wymagało bardziej wnikliwej analizy co do istotności odstępstw od zasad ogólnych w kontekście bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Sąd uznał, że w takich sytuacjach niewątpliwie spełniona jest przesłanka możliwego "zagrożenia życia ludzi", o której mowa w § 207 ust. 2 ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych. W jego ocenie niezbędnym powinno być ustalenie, czy obiekt spełnia standardy przeciwpożarowe oraz ewentualne doprowadzenie go do stanu pozwalającego zapewnić bezpieczeństwo użytkowania i ewakuacji, w sposób określony przez podmiot fachowy z zakresu ochrony przeciwpożarowej. Dopiero dokonanie pełnych ustaleń faktycznych co do bezpieczeństwa użytkowania obiektu, a głównie z zakresu ochrony przeciwpożarowej, może pozwolić sądowi na odniesienie się do kwestii bezprzedmiotowości postępowania, wykazywanej przez organy. Sąd nie podzielił wszystkich argumentów podniesionych w skardze. Wskazał, że z odpowiedzi udzielonych przez właściwe organy wynika, że dokumentacji budowlanej budynku wybudowanego w latach 60-tych ubiegłego wieku i rozbudowanego około 1986 r. nie udało się odnaleźć i tym samym nie można domniemywać, że budowa, bądź rozbudowa budynku zaistniała w warunkach samowoli budowlanej. Prowadząc ponownie postępowanie PINB w dniu 12 maja 2022 r. wydał postanowienie nr [...], znak: [...], którym zobowiązał M. i J.B., jako właścicieli nieruchomości, do dostarczenia ekspertyzy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w R. przy ul. [...], działka nr [...], w zakresie zachowania warunków ochrony przeciwpożarowej, z uwagi na zbliżenie budynku do granicy z działką nr [...], w terminie do 30 września 2022 r. Strony wniosły do ŚWINB zażalenie na to postanowienie, ale organ odwoławczy utrzymał je w mocy. W dniu 30 września 2022 r. do PINB wpłynęła ekspertyza techniczna z dnia 26 września 2022 r. sporządzona przez rzeczoznawcę ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych mgr inż. K.K. (nr upr. [...]). Rzeczoznawca we wnioskach ekspertyzy stwierdził mi.n., że "analizowany obiekt znajduje się w odległości około 30 m od obiektu mieszkalnego na sąsiedniej działce nr [...], co skutecznie eliminuje oddziaływanie na ten obiekt w razie ewentualnego pożaru w analizowanym budynku (rzeczywista odległość pomiędzy obiektami jest kilkukrotnie większa niż wymagana przepisami). Analizowany obiekt nie zagraża ww. obiektowi sąsiedniemu". W dniu 28 października 2022 r. PINB wydał decyzję nr [...], znak: [...], którą umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego w R. przy ul. [...], działka nr [...]. W uzasadnieniu PINB wskazał, iż budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego zrealizowanego na działce nr [...], położonego w R., przy ul. [...], w obecnym kształcie nie można traktować jako samowoli budowlanej. Stwierdził, że wykonanie okien w ścianie zbliżonej do granicy z sąsiednią działką na odległość około 3,05 m, w czasie kiedy działka ta była gruntem ornym, nie stanowiło odstępstwa od obowiązujących wówczas przepisów. Jakkolwiek taka odległość nie była literalnie wymieniona jako zgodna z tymi przepisami, które wskazywały, że dla ściany z oknami powinna ona wynosić 4 m, właściwy organ mógł jednak zaakceptować taką lokalizację budynku w uzasadnionych przypadkach. W ocenie PINB brak niezbędnych dokumentów wskazujących, że budynek powstał legalnie nie może prowadzić do uznania go za samowolę, ani w zakresie samej budowy budynku, jak i jego lokalizacji ze ścianą z otworami okiennymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy z sąsiednią działką, wówczas rolniczą. Ponadto PINB wskazał, iż po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, zgodnie z wytycznymi WSA w Gliwicach zawartymi w wyroku z dnia 12 stycznia 2022 r., dot. spełnienia przez sporny obiekt standardów przeciwpożarowych, ustalono, iż budynek ten nie narusza przepisów techniczno-budowlanych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i może być bezpiecznie użytkowany bez konieczności wykonywania w nim jakichkolwiek robót budowlanych. Odwołanie od ww. decyzji PINB złożyła strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie skarżonego rozstrzygnięcia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Skarżąca zarzuciła m.in. naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez nieumożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego, a które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy. Strona zarzuciła ponadto, iż przedłożona ekspertyza techniczna nie został sporządzona w prawidłowy sposób oraz, iż PINB błędnie ustalił datę rozbudowy obiektu. W wyniku rozpatrzenia odwołania ŚWINB decyzja przywołana na wstępie uzasadnienia utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania, przywołał przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia oraz k.p.a. dotyczące umorzenia postępowania oraz wytyczne tut. Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z 12 stycznia 2022 r. W konsekwencji dokonanej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego uznał, że przedmiotem postępowania jest sprawa wykonania robót budowlanych, polegających na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w R., przy ul. [...], w sposób odbiegający od ustaleń określonych w przepisach prawa budowlanego. Organ odwoławczy wskazał, że w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2022 r. Sąd przyznał rację organom nadzoru budowlanego, iż budowa i rozbudowa miały miejsce pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r., wskazując przy tym, iż jedyną kwestią wymagającą wyjaśnienia w przedmiotowej sprawie jest kwestia spełnienia przez ww. obiekt standardów ochrony przeciwpożarowej, o których mowa w § 207 rozporządzenia WT. Tym samym w ocenie ŚWINB organ I instancji słusznie przyjął na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego (zdjęcia lotnicze), iż mamy do czynienia z obiektem budowlanym powstałym w latach 60-tych ubiegłego wieku a jego rozbudowa nastąpiła przed 1986 r. ŚWINB zgodził się z organem I instancji, iż już w roku 1986 taras domu był zabudowany i zadaszony. Organ odwoławczy wskazał, że właściciele rozbudowanego budynku nie okazali stosownej dokumentacji, a PINB nie pozyskał jej z zasobów archiwalnych. Zwrócił uwagę, że od dnia 1 stycznia 1995 r. zaczęła obowiązywać ustawa Prawo budowlane, która zastąpiła akt prawny z 1974 r. Jeśli obiekt budowlany powstał pod rządami ustawy z 1974 r. to należy wskazać, iż organy nie były w latach przed 1 stycznia 1995 r. zobligowane do bezterminowego archiwizowania stosownej dokumentacji, w tym udzielonych pozwoleń na budowę. Obowiązek bezterminowego przechowywania uzyskanego pozwolenia nie ciążył także na właścicielu obiektu bądź inwestorze. Organ odwoławczy przytoczył wszystkie ustalenia organu I instancji co położenia spornego obiektu na nieruchomości oraz zgodził się z dokonaną przez organ I instancji analizą obowiązujących w trakcie rozbudowy obiektu przepisów prawa w tym Zarządzenia. Wskazał także, że z pisma Starosty [...] z dnia 11 lutego 2021 r. wynika, iż działka sąsiednia o nr [...] powstała w 1994 r. i stanowiła wówczas użytek gruntowy - grunty orne. Działka ta powstała po wyodrębnieniu z działki o nr [...], która od założenia ewidencji gruntów w latach 60-tych ubiegłego wieku stanowiła użytek gruntowy "RH" - grunty orne. Okoliczność w ocenie ŚWINB ma znaczenie ponieważ, wykonanie okien w ścianie zbliżonej do granicy z sąsiednią działką na odległość ok. 3,15 m, w czasie kiedy działka ta była gruntem ornym, nie stanowiło odstępstwa od obowiązujących wówczas przepisów. Dokonując oceny spełnienia przez sporny obiekt standardów ochrony przeciwpożarowej, ŚWINB wskazał, że zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 12 stycznia 2021 r. została sporządzona ekspertyza techniczna, z której wynika, że obiekt spełnia standardy ochrony przeciwpożarowej. Odnosząc się do zarzutu odwołania dot. naruszenia przez organ I instancji zasady czynnego udziału stron, o której mowa w art. 10 k.p.a. z uwagi na wydanie przez organ I instancji decyzji przed upływem terminu do wypowiedzenia się przez strony co o zebranego materiału dowodowego, organ odwoławczy uznał to uchybienie za nie mające wpływu na postępowanie. Organ odwoławczy uznał, że wnioski dowodowe strony nie zasługują na uwzględnienie ponieważ zgormadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający, by wydać rozstrzygnięcie i dlatego PINB mógł nie uwzględnić wniosków dowodowych pełnomocnika skarżącej. Stwierdził jednocześnie, że PINB skrupulatnie odniósł się do każdego z tych wniosków, w treści uzasadnienia decyzji. W konsekwencji dokonanej kontroli zaskarżonej decyzji ŚWINB uznał, że decyzja PINB została wydana po przeprowadzeniu pełnego postępowania wyjaśniającego i dokładnym ustaleniu stanu faktycznego, co prawidłowo doprowadziło organ I instancji do wniosku, iż w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość powodująca konieczność jego umorzenia. Skargę na powyższa decyzję wniosła do tut. Sądu skarżąca działająca przez profesjonalnego pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.: art. art. 7, 8 oraz 75 , 77 § 1, 78 § 1 oraz 80 k.p.a. poprzez oparcie swojej decyzji na jednym dowodzie wbrew zapisom na mapach ewidencyjnych i innych dowodach, w tym niedopuszczonych przez organ, wskutek czego miało to wpływ na treść orzeczenia, polegający na tym, że wobec braku innych dokumentów stwierdzono, że nie doszło do samowoli budowlanej. Ponadto zarzuciła błędne zastosowanie przepisów § 20 ust. 12 Rozporządzenia, oraz naruszenie przepisów przeciwpożarowych w tym Rozporządzenia WT. Zaskarżonej decyzji zarzuciła również naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. wobec jego nie zastosowania, tj. nie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Z uwagi na podniesione zarzuty wniosła o uchylenie zarówno decyzji organu odwoławczego, jak i poprzedzającej jej decyzji PINB. W uzasadnieniu skargi strona przytoczyła argumenty i przywołała dowody uzasadniające jej zdaniem podniesione zarzuty. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że jest ona zgodna z prawem. Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 §1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 §1 k.p.a.). Przepisy te znajdują doprecyzowanie m. in. w art. 77 §1 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy; istotny jest także art. 80 k.p.a., w świetle którego organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Orzekające w sprawie organy nadzoru budowlanego ustaliły, że obiekt budowlany na działce nr [...] położonej przy ul. [...] w R. wybudowano w latach 60-tych ubiegłego wieku. Wobec powyższych ustaleń organy przyjęły, że podpiwniczona "przybudówka" mogła powstać razem z budynkiem mieszkalnym, ewentualnie powstała w wyniku rozbudowy domu dokonanej przed 1986 r. Fakt ten potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy zdjęcia lotnicze wykonane w różnych okresach czasu. Kolejną bezsporną okolicznością jest brak dokumentacji budowalnej przedmiotowego budynku wraz z "przybudówką", której nie posiadają obecni właściciele budynku jak i instytucje archiwizujące takie dokumenty. Z odpowiedzi udzielonych przez właściwe organy wynika, że wskazanej dokumentacji nie udało się odnaleźć. W ocenie Sądu, słusznie organy orzekające w sprawie uznały, iż nie można domniemywać, że budowa, bądź rozbudowa budynku na działce nr [...] zaistniała w warunkach samowoli budowlanej. Realizując wytyczne tut. Sądu wynikające z prawomocnego wyroku z dnia 12 stycznia 2021 r. organ I instancji na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. nałożył na właścicieli budynku przy ul. [...] w R. obowiązek sporządzenia ekspertyzy w zakresie zachowania warunków ochrony przeciwpożarowej, z uwagi na zbliżenie budynku do granicy z działką nr [...]. Sporządzona przez rzeczoznawcę, legitymującego się stosownymi uprawnieniami, ekspertyza wykazała, że obiekt nie zagraża mieszkającym w nim ludziom i obiektowi usytuowanemu na działce sąsiedniej (pkt IV i V ekspertyzy). Kwestionując prawidłowość ekspertyzy skarżąca nie przedstawiła dowodów np. innej ekspertyzy, które mogłyby poddać w wątpliwość prawidłowość znajdującej się w aktach sprawy ekspertyzy. Sąd zgadza się z analizą prawną przepisów obowiązujących w trakcie budowy budynku wraz z przybudówką na działce nr [...] dokonaną przez organy orzekające w sprawie a dotyczącą spełnienia warunków technicznych przez ten obiekt. Ponieważ przedmiotowy budynek został wzniesiony ok. 1967 r. zastosowanie znalazły normy wynikające z 1) rozporządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 11 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego a także 2) zarządzenia Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego. Jak stwierdził ŚWINB, § 20 Zarządzenia wskazywał na odległości, które powinny być zachowane przy sytuowaniu budynków zaś § 20 ust. 14 zarządzenia określał z kolei, że w razie, gdy wymagała tego prawidłowa zabudowa sąsiadujących ze sobą nieruchomości i zachowane zostałyby obowiązujące odległości pomiędzy budynkami, właściwy organ państwowego nadzoru budowlanego mógł zezwolić na usytuowanie budynków wymienionych w ust. 1 i 2 na granicy nieruchomości albo w odległości co najmniej 1 m od granicy. W ocenie orzekających w sprawie organów nadzoru budowlanego, z czym zgadza się również Sąd, nie można wykluczyć, że zgoda taka została udzielona, a jednocześnie nie można domniemywać, że nie została ona udzielona. W świetle zgormadzonego w sprawie materiału dowodowego Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty są nieuzasadnione. Organy nadzoru budowlanego których działanie zostało poddane powtórnej kontroli sądowej wykonały wytyczne Sądu, dotyczące bezpieczeństwa pożarowego budynku na działce nr [...] i uzupełniły zgromadzony w sprawie materiał dowodowy o stosowną ekspertyzę. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja ŚWINB jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa w stopniu, który uzasadniałby ich eliminację z obrotu prawnego. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI