II SA/Gl 885/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję odmawiającą całkowitego zwolnienia z odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, uznając, że dochody rodziny przekraczają kryterium umożliwiające takie zwolnienie.
Skarżący domagał się całkowitego zwolnienia z odpłatności za pobyt córki w pieczy zastępczej, argumentując trudną sytuacją finansową i zdrowotną rodziny. Organy administracji obu instancji odmówiły, wskazując, że dochód rodziny przekracza 150% kryterium dochodowego, co uniemożliwia odstąpienie od ustalenia opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał decyzje organów za prawidłowe, podkreślając uznaniowy charakter decyzji o umorzeniu opłat i stwierdzając, że skarżący nie spełnił przesłanek do zastosowania ulgi.
Sprawa dotyczyła skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. odmawiającą zmiany wcześniejszej decyzji ustalającej opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Skarżący wnioskował o całkowite zwolnienie z tej opłaty, powołując się na trudną sytuację materialną i zdrowotną rodziny, w tym niepełnosprawność swoją, żony i córki. Organy administracji, analizując dochody i wydatki rodziny, ustaliły, że miesięczny dochód rodziny po odliczeniu alimentów wynosił 3896,65 zł, co przekraczało 150% kryterium dochodowego (2700,00 zł). W związku z tym, zgodnie z uchwałą Rady Miasta K., nie było podstaw do całkowitego odstąpienia od ustalenia opłaty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, rozpoznając skargę, zważył, że rodzice ponoszą odpowiedzialność za utrzymanie dziecka w pieczy zastępczej, a możliwość odstąpienia od tej opłaty ma charakter uznaniowy. Sąd stwierdził, że organy prawidłowo oceniły sytuację faktyczną i prawną, a skarżący nie spełnił przesłanek określonych w uchwale Rady Miasta K. do uzyskania zwolnienia. Sąd podkreślił, że choć organy mają obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności, to w sprawach dotyczących wniosków o ulgi, wnioskodawca powinien aktywnie przedstawiać dowody potwierdzające jego sytuację. Ponieważ skarżący nie przedłożył nowych dowodów, które zmieniłyby ocenę jego sytuacji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ prawidłowo odmówił zwolnienia, ponieważ dochody rodziny przekraczały ustalone kryterium, a decyzja o odstąpieniu od opłaty ma charakter uznaniowy i wymaga spełnienia określonych przesłanek, których skarżący nie wykazał.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły sytuację skarżącego. Dochód rodziny przekraczał 150% kryterium dochodowego, co zgodnie z uchwałą Rady Miasta K. stanowiło podstawę do odmowy całkowitego zwolnienia z opłaty. Sąd podkreślił uznaniowy charakter decyzji w tym zakresie i obowiązek wnioskodawcy do przedstawienia dowodów potwierdzających jego trudną sytuację.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.w.z. art. 193
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.z. art. 194 § 1 i 1a
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.z. art. 194 § 3
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Przepis ten stanowi podstawę do umorzenia, odroczenia, rozłożenia na raty lub odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, ma charakter uznaniowy.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2
Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a-c)
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.s. art. 8 § ust. 3
Ustawa o pomocy społecznej
Konstytucja RP art. 72 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a.) poprzez zaniechanie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, niepodjęcie działań mających na celu wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego. Naruszenie prawa materialnego (art. 194 ust. 3 u.w.z.) poprzez jego niezastosowanie, gdy kwota opłaty przewyższa możliwości skarżącego. Przekroczenie granic uznania administracyjnego przez organy.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja o odstąpieniu od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ma charakter uznaniowy. Obowiązek przedstawienia dowodów w postępowaniu o ulgi spoczywa w dużej mierze na wnioskodawcy. Rodzice dzieci są odpowiedzialni za ich wychowanie i powinni osobiście sprawować nad nimi opiekę, a tym samym ponosić koszty ich utrzymania.
Skład orzekający
Renata Siudyka
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Dziuk
członek
Elżbieta Kaznowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Niska
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oraz zasad prowadzenia postępowań w sprawach o ulgi i umorzenia opłat, w tym uznaniowego charakteru decyzji."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnej sytuacji faktycznej i lokalnych przepisów (uchwała Rady Miasta K.), a jego zastosowanie może być ograniczone do podobnych przypadków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 4/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pieczy zastępczej i odpłatności za nią, ale rozstrzygnięcie opiera się na rutynowej interpretacji przepisów i analizie finansowej, bez elementów zaskoczenia czy przełomowości prawnej.
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 885/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-10-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Elżbieta Kaznowska
Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Dziuk
Symbol z opisem
6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 447
art. 193, art. 194 ust. 1 i 1a
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2022 r. sprawy ze skargi M.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr SKO.PS/41.5/323/2022/5356 w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę.
Uzasadnienie
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach ("organ odwoławczy", "Kolegium" lub "SKO") decyzją z dnia 20 kwietnia 2022 r. nr SKO.PS/41.5/323/2022/5356, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – dalej "k.p.a."), po rozpoznaniu odwołania M. D. ("strona" lub "skarżący"), utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. ("organ I instancji") z dnia 10 marca 2022 r., nr [...], mocą której odmówiono zmiany decyzji nr [...] z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka- A. F. w pieczy zastępczej;
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W toku wszczętego z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji opłaty za pobyt dziecka A. F. w pieczy zastępczej ustalonej decyzją organu I instancji z dnia 9 lutego 2018 r nr [...] na okres od 25 sierpnia 2017 r. do czasu pozostawania dziecka w pieczy zastępczej w wysokości 100,00 zł miesięcznie M. D. złożył wniosek o całkowite zwolnienie z odpłatności za pobyt dzieci A. i W. F. w pieczy zastępczej.
Organ I instancji decyzją z dnia 10 marca 2022 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 193 i art. 194 ust. 1 i 1a ustawy z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodzin i systemie pieczy zastępczej (t.j Dz. U. z 2022 r. poz. 447- dalej "u.w.z.") oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, odmówił zmiany decyzji nr [...] z dnia 9 lutego 2018 r. ustalenia opłaty za pobyt dziecka- A. F. w pieczy zastępczej. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że wysokość dochodu strony nie daje podstaw do podjęcia pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia. Organ I instancji wskazał też, iż opłata za pobyt dzieci w pieczy zastępczej w wysokości 100,00 zł miesięcznie została ustalona, gdy dochód rodziny strony, po odjęciu opłaconych alimentów, wynosił 2 816,88 zł. Wyjaśnił, że obecnie dochody są wyższe, jednak organ I instancji postanowił nie podwyższać kwoty odpłatności z uwagi na fakt, że zarówno strona, jak i żona z córką są osobami niepełnosprawnymi.
Z decyzją tą nie zgodziła się strona, która wniosła odwołanie do SKO wyrażając w nim swoje niezadowolenie. Wniosła o uchylenie rozstrzygnięcia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Strona podniosła naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności pominięcie kluczowych dowodów w sprawie. Wskazała, że organ I instancji w decyzji wykazał łączną wysokość wydatków ponoszonych przez skarżącego i jego rodzinę Zakwestionowała wysokość dochodów wskazaną przez organ w uzasadnieniu. Zdaniem strony zaskarżona decyzja została wydana z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Nadto organ nie uzasadnił rozstrzygnięcia dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, a stan faktyczny w sprawie nie został ustalony w sposób prawidłowy.
SKO decyzją z dnia 20 kwietnia 2022 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji przedstawiło dotychczasowy przebieg postępowania według chronologii zdarzeń w tym rozstrzygnięcie organu I instancji oraz zarzuty strony sformułowane w odwołaniu. Wskazało, że w dniu 31 grudnia 2021 r. został spisany ze skarżącym protokół opłat za pobyt dzieci w pieczy zastępczej: A. F. ur. [...] r. i W. F. ur. [...] r. Ustalono, że rodzina skarżącego jest trzyosobowa: skarżący, żona K. D. i córka A. D. (ur. [...] r.). Na dochód rodziny składa się wynagrodzenie za pracę skarżącego-1998,67 zł i zasiłek pielęgnacyjny-215,84 zł oraz renta socjalna żony-1066,30, zasiłek pielęgnacyjny żony-215,84 zł i zasiłek macierzyński-1100,00 zł. Łącznie dochód miesięczny wyniósł 4596,65 zł, a po odjęciu alimentów 3896,65 zł. Kryterium dochodowe rodziny wynosi 1800,00 zł, a 150% kryterium dochodowego to 2700,00 zł. Do analizy budżetu rodziny skarżący podał następujące stale miesięczne wydatki: czynsz - 1250,00 zł; energia elektryczna - 550,00 zł; alimenty -300,00 zł + 400,00 zł; grzywna -200,00 zł; kredyt -105,50 zł; raty za ZTM - 54,00 zł; żywność/środki czystości/ obuwie/odzież -1170,42 zł; wydatki na leki i leczenie -200,00 zł; zajęcie komornicze z renty socjalnej - 150,33 zł; telefon - 56,00 zł + 20,00 zł; bilety miesięczne - 300,00 zł. Łączna kwota wydatków wynosi 4756,15 zł. Zarówno skarżący jak i jego żona są osobami niepełnosprawnymi, dziecko A. D. posiada opinię o potrzebie wczesnego wspomagania rozwoju z powodu niepełnosprawności ruchowej, wymaga stałej rehabilitacji oraz ponoszeniem wysokich kosztów wynajmu lokalu mieszkalnego i płaceniem alimentów przez niego i żonę na dzieci z poprzednich związków. Skarżący i jego żona legitymują się orzeczeniami o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, które ważne były do 28 lutego 2022 r. Ponadto orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS Oddział w S. z dnia [...] r. K. P. (obecnie D.) ma orzeczoną całkowitą niezdolność do pracy do 31 stycznia 2022 r. Pismem z dnia 24 stycznia 2022 r. organ I instancji poinformował skarżącego, że po odliczeniu płaconych alimentów dochód rodziny nadal przekracza 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust 3 ustawy o pomocy społecznej oraz, że mając na uwadze uchwałę Rady Miasta K. nr [...] z dnia [...] r. (Dz.U. Woj. Śląskiego z dnia [...] r., poz.[...]),nie ma możliwości odstąpienia w całości od ustalenia opiaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej. W piśmie z dnia 4 marca 2022 r. skarżący ponownie zwrócił się o odstąpienie od opłaty za pobyt dzieci w pieczy zastępczej. Wskazał, że sytuacja finansowa rodziny uległa pogorszeniu. Wniósł o ponowne przeliczenie dochodu deklarując odpłatność w kwocie 50,00 zł na obie córki, tj. po 25,00 zł na każdą z córek.
Kolegium wyjaśniło dalej, że wobec matki A. F. i W. F. zostały wydane decyzje odstępujące w całości od ustalenia opłaty za pobyt ww. małoletnich w pieczy zastępczej z uwagi na dochód poniżej 150% kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.
Odnosząc się do meritum sprawy Kolegium uznało, że strona zobowiązana jest do ponoszenia odpłatności za pobyt córki w pieczy zastępczej, a dochód przekracza kwotę 2 700,00 zł uprawniającą do odstąpienia od ustalenia takiej odpłatności. Wskazał, że w sytuacji rodziny skarżącego nie zmieniły się okoliczności mające wpływ na zmianę decyzji w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka A. F. w pieczy zastępczej. Udokumentowane przez skarżącego bieżące wydatki na utrzymanie mieszkania i leczenie jak również zaliczenie zarówno skarżącego, jak i jego małżonki oraz kolejnej córki do osób niepełnosprawnych nie stanowią szczególnej okoliczności uzasadniającej zmniejszenia opłaty za pobyt córki- A. F., w pieczy zastępczej. Dochód rodziny ustalony zgodnie art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej nadal przekraczał 150% kryterium dochodowego. W związku z tym organ odmówił zmniejszenia kwoty odpłatności za pobyt córki w pieczy zastępczej ustalonej w wysokości 100 zł miesięcznie. Kolegium zauważyło, że nie podlegają odliczeniu od dochodu płacone przez rodzinę: kwoty grzywny, rat kredytu, zajęć komorniczych. Wskazało, że w wyniku wydłużenia ważności orzeczeń niepełnosprawności z mocy prawa, strona i jego żona nadal otrzymują zasiłki pielęgnacyjne oraz żona rentę socjalną. W związku z tym, sytuacja dochodowa w dacie rozpatrywania odwołania nie uległa zmianie w stosunku do wykazanej w protokole z dnia 31 grudnia 2021 r., tym samym brak było przesłanek do zmiany decyzji z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka - A. F. w pieczy zastępczej. W dalszej części uzasadnienia Kolegium odniosło się do podniesionych w odwołaniu zarzutów uznając je za bezzasadne. Podkreśliło, że organ odwoławczy przedstawił w treści uzasadnienia szczegółową analizę dochodów i wydatków rodziny.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję SKO skarżący zarzucił skarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 194 ust. 3 u.p.w. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy kwota wynikająca z decyzji z dnia 8 stycznia 2018 r. jest kwotą przewyższającą możliwości skarżącego oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a to: art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zgromadzenia pełnego materiału dowodowego, niepodjęcia wszelkich działań mających na celu wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności, zaniechanie wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego, nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący zebranego materiału dowodowego. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Uzasadniając zarzuty skargi posłużył się co do zasady argumentacją zaprezentowaną w odwołaniu. Zdaniem skarżącego organy obu instancji nie rozważyły całego zgromadzonego materiału dowodowego w sposób wystarczający i dostateczny. Nie podjęto w toku postępowania działań zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy. Skarżący podkreślił, że decyzja wydana na podstawie art. 194 ust 3 u.w.z. jest decyzją uznaniową. Natomiast organ nie wyjaśnił dokładnie okoliczności faktycznych, od których uchwała Rady Miejskiej uzależnia zaistnienie przesłanek umorzenia należności.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w swoim uzasadnieniu jak również wskazało, że nie znalazło podstaw dla uwzględnienia podniesionych zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne kontrolują prawidłowość zaskarżonych aktów administracyjnych, między innymi decyzji ostatecznych, przy uwzględnieniu kryterium ich zgodności z prawem. Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, w skrócie: "p.p.s.a.") lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd kontrolując w tak zakreślonych granicach legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia stwierdził, że wniesiona w sprawie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli sądowej jest decyzja SKO z dnia 20 kwietnia 2022 r., którą utrzymano w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w przedmiocie odmowy zmiany decyzji z dnia 9 lutego 2018 r. w sprawie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Istota przedmiotowego postępowania sprowadza się do rozpoznania wniosku skarżącego o zmianę decyzji w sprawie ustalenia odpłatności za pobyt córki w rodzinnej pieczy zastępczej.
Przed podjęciem rozważań odnoszących się do przedmiotu prowadzonego postępowania odnieść należy się do dwóch kwestii o charakterze generalnym. Po pierwsze rodzice dzieci są odpowiedzialni za ich wychowanie i powinni osobiście sprawować nad nimi opiekę, a tym samym ponosić koszty ich utrzymania. W sytuacji, gdy z jakichś przyczyn nie są w stanie lub nie potrafią zapewnić dziecku wychowania i opieki, państwo stosownie do postanowień art. 72 ust. 2 Konstytucji RP obowiązane jest zapewnić dziecku prawo do opieki i pomocy ze strony władz publicznych. Przejęcie przez władze publiczne opieki nad dzieckiem nie oznacza, że rodzice dziecka są automatycznie zwalniani z ciążących na nich obowiązków. Obowiązki te są dwojakiego rodzaju, a mianowicie o charakterze alimentacyjnym oraz związane z pokrywaniem kosztów pobytu dziecka w pieczy zastępczej. Ustawa zasadnicza tych zagadnień już nie normuje i odsyła w tym zakresie do regulacji zawartych w ustawach zwykłych. W poruszanym zakresie obowiązuje ustawa z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodzin i systemie pieczy zastępczej (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 821 z późn. zm. – dalej u.w.z.), która normuje zasady umieszczania dzieci w pieczy zastępczej jak również zakres pomocy udzielanej rodzinom zastępczym i podmiotom instytucjonalnym zapewniającym opiekę dziecku. Ustawa ta wprowadza również obowiązek rodziców dziecka do ponoszenia kosztów pobytu dziecka w pieczy zastępczej. W regulacjach tych zamieszczona jest możliwość odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Przy czym ustawodawca w tym zakresie upoważnił organy jednostek samorządu terytorialnego do wprowadzenia regulacji normujących zasady odstępowania od ustalania odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Drugim zagadnieniem, które tu należy podnieść jest to, że rozstrzygnięcia podejmowane w zakresie odstępowania od ustalenia odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej podejmowane są w warunkach uznania administracyjnego i organ administracji publicznej podejmujący rozstrzygnięcie w tym zakresie musi mieć w polu widzenia nie tylko interes strony ubiegającej się o takie odstąpienie, ale także obowiązany jest reprezentować władze publiczne i kierować się interesem społecznym. W tym przypadku kierowanie się interesem społecznym związane jest z rozważeniem, czy w danej konkretnej sprawie argumenty prezentowane przez osobę ubiegającą się o odstąpienie od ustalenia odpłatności są na tyle mocne i usprawiedliwione, że pozwalają na przejęcie obowiązku ciążącego na rodzicu na członków wspólnoty narodowej, czyli na władze publiczne. Istotą odstąpienia od ustalenia odpłatności jest bowiem przejęcie przez władze publiczne wszystkich kosztów związanych z opieką nad dzieckiem przebywającym w pieczy zastępczej. Wyjaśnienia wymaga także i to, że w ramach postępowania administracyjnego do obowiązków organu administracji należy takie prowadzenie postępowania dowodowego, aby w sprawie wyjaśnione zostały wszystkie istotne okoliczności mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, przy czym należy pamiętać o tym, że stosownie do postanowień art. 7 k.p.a. z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Istota tej regulacji sprowadza się do tego, że w przypadku postępowań inicjowanych przez stronę, która dysponuje informacjami dotyczącymi wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, jest ona w trakcie tego postępowania obowiązana przedłożyć je organowi administracji publicznej, a obowiązkiem organu jest zadbanie o to, aby uczulić stronę na konieczność przedłożenia wszelkich dowodów i dokumentów mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.
Przedstawione powyżej uwagi wprowadzające leżą u podstaw oceny prawidłowości poddanych Sądowi kontroli wydanych w tej sprawie decyzji administracyjnych.
Postępowanie to uruchomione zostało na wniosek skarżącego, w toku wszczętego z urzędu postępowania w sprawie aktualizacji opłaty za pobyt dziecka A. F. w pieczy zastępczej ustalonej decyzją organu I instancji w wysokości 100, 00 zł miesięcznie i prowadzone było w odniesieniu do żądania kierowanego przez skarżącego do organów administracji publicznej o zmianę/ zmniejszenie wysokości odpłatności za pobyt córki w rodzinnej pieczy zastępczej.
Zgodnie z art. 193 ust. 1 u.w.z. za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości:
1) przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka;
2) średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - w przypadku umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym.
Powyższą opłatę rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (art. 193 ust. 1a u.w.z.). Ponadto jest ona należną od rodziców pozbawionych władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona (art. 193 ust. 6 u.w.z.).
W myśl natomiast art. 194 ust. 3 u.w.z. starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w art. 194 ust. 2 u.w.z., może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Stosownie do postanowień uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] r. w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka (Uchwała), można odstąpić w całości od ustalenia opłaty od rodziców za pobyt dziecka w placówce lub rodzinie zastępczej po analizie i ocenie sytuacji rodziców, jeżeli dochód w rodzinie nie przekracza kryterium, z zastrzeżeniem ust. 3 ( § 2 ust. 1 Uchwały).Zgodnie zaś z § 3 ust. 1 Uchwały_ Można odstąpić w części od ustalenia opłaty od rodziców za pobyt dziecka w placówce lub rodzinie zastępczej po analizie i ocenie sytuacji rodziców, jeżeli dochód w rodzinie przekracza kryterium lecz przemawia za tym sytuacja rodzinna i majątkowa oraz występuje dodatkowo jedna z poniższych okoliczności: ponoszenie udokumentowanej odpłatności za pobyt innych dzieci w rodzinie zastępczej, placówce, domu pomocy społecznej lub innej placówce: niepełnosprawność lub długotrwała choroba, powodująca udokumentowany wzrost kosztów utrzymania; ciąża lub samotne wychowywanie dziecka; zdarzenie losowe, gdy jego skutki bezpośrednio dotknęły członka rodziny; inne, szczególnie uzasadnione okoliczności dot. sytuacji rodzinnej. Przy czym z § 1 ust. 1 pkt 5. Uchwały wynika, że przez kryterium – rozumie się 150% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
Z przywołanych postanowień przedmiotowej uchwały wynika wprost, że zarówno decyzja o częściowym, jak i całkowitym odstąpieniu od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ma charakter decyzji uznaniowej, a to oznacza, że nawet w przypadku spełniania przesłanek przewidzianych w tej uchwale organ administracji dokonuje indywidualnej oceny sytuacji zobowiązanej osoby i podejmuje stosowne rozstrzygnięcie. Istotnym jest, aby rozstrzygnięcie to nie było samowolą organu i miało swoje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W kontekście uznaniowego charakteru decyzji wskazać należy, że postępowanie dotyczące wniosku o odstąpienie(całkowite czy też częściowe) od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ma charakter w istocie dwuetapowy. W pierwszym etapie organ ocenia, czy spełnione zostały przesłanki otwierające temu organowi możliwość odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Ocena ta dokonywana jest według reguł dotyczących postępowania dowodowego i polega na weryfikacji poszczególnych, określonych przez lokalnego prawodawcę kryteriów. Dopiero uznanie, że spełniona została choćby jedna z przesłanek pozwalających organowi na odstąpienie od ustalenia opłaty, pozwala na przejście do drugiego etapu, w ramach którego, działając w granicach uznania administracyjnego, organ może, ale nie musi uwzględnić wniosek o odstąpienie od ustalenia opłaty. Natomiast przyjęcie braku przesłanek uzasadniających zastosowanie ulgi wobec osoby zobowiązanej bezwzględnie obliguje organ do negatywnego rozpatrzenia wniosku strony. Organy ustaliły, że łącznie dochód miesięczny wyniósł 4596,65 zł, a po odjęciu alimentów 3896,65 zł. Skoro zatem kryterium dochodowe rodziny wynosi 1800,00 zł, a 150% kryterium dochodowego to 2700,00 zł to stanowisko organów jest słuszne.
Biorąc pod uwagę powyższe należy uznać, że rozstrzygnięcia organów administracji w sprawie są prawidłowe. Bez wątpienia skarżący nie spełnia kryteriów przewidzianych w § 2 i 3 Uchwały.
W kolejnym zarzucie skarżący wskazał na naruszenie a art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego co doprowadziło do odmowy przyznania wnioskowanego odstąpienia od ustalenia odpłatności za pobyt córki w pieczy zastępczej. W kontekście tego zarzutu skarżący podniósł przekroczenie granic uznania administracyjnego. Tak sformułowany zarzut nie mógł być uwzględniony, ponieważ analiza akt administracyjnych pozwala stwierdzić, że organy administracji publicznej wypowiadające się w sprawie wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy. Zasadnie skarżący utrzymuje, że to na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy, jednakże w polu widzenia należy mieć również specyfikę prowadzonego postępowania. W ramach tego postępowania skarżący występuje do organu administracji publicznej o odstąpienie od ustalenia opłaty za pobyt córki w pieczy zastępczej. W ramach tego postępowania organ administracji publicznej podejmuje działania zmierzające do ustalenia, czy w przypadku wnioskodawcy występują przesłanki uzasadniające uwzględnienie zgłoszonego żądania czy też nie i czy zasadne jest podjęcie decyzji korzystnej dla wnioskodawcy. Podkreślenia wymaga to, że praktycznie wszystkie istotne okoliczności mogące mieć wpływ na wydane rozstrzygnięcie są w gestii wnioskodawcy, zatem w ramach tego postępowania to wnioskodawca winien przedstawiać takie dokumenty i podnosić takie okoliczności, które pozwolą organowi podejmującemu rozstrzygnięcie przychylenie się do jego wniosku. Skarżący również w ramach postępowania odwoławczego nie przedłożył nowych dowodów czy dokumentów, które w istotny sposób zmieniłyby ocenę jego sytuacji osobistej i zdrowotnej oraz możliwości ponoszenia opłat z tytułu pobytu córki w pieczy zastępczej. W świetle powyższego brak jest podstaw dla uwzględnienia podniesionego zarzutu. Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego uznać należy, że jest on niezasadny. Skarżący jest ustawowo zwolniony od kosztów sądowych i występuje w sprawie bez pełnomocnika.
Skoro zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie narusza przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienia skargi należało stosownie do postanowień art. 151 p.p.s.a orzec jak w sentencji.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI