II SA/Gl 883/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2021-11-16
NSAnieruchomościŚredniawsa
nieruchomośćsieć ciepłowniczagospodarka nieruchomościamicel publicznyplan miejscowyudostępnienie nieruchomościusunięcie urządzeńdecyzja administracyjnaWSA Gliwice

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę właścicieli nieruchomości na decyzję zobowiązującą ich do udostępnienia nieruchomości w celu usunięcia podziemnej sieci ciepłowniczej.

Skarżący A. i K. G. sprzeciwiali się decyzji Wojewody Śląskiego, która zobowiązywała ich do udostępnienia nieruchomości w celu usunięcia starej sieci ciepłowniczej. Spółka "A." Sp. z o.o. wnioskowała o wydanie takiej decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ właściciele nie wyrazili zgody na dobrowolne udostępnienie gruntu. Sąd uznał, że inwestycja ma charakter celu publicznego, jest zgodna z planem miejscowym, a brak zgody właścicieli spełnia przesłanki do wydania decyzji administracyjnej.

Sprawa dotyczyła skargi A. i K. G. na decyzję Wojewody Śląskiego, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. zobowiązującą właścicieli do udostępnienia nieruchomości położonej w C. (działka nr 1) na rzecz "A." Sp. z o.o. celem wykonania czynności związanych z usunięciem z gruntu podziemnej sieci ciepłowniczej. Właściciele sprzeciwiali się ingerencji w ich nieruchomość, twierdząc m.in. o błędnej interpretacji planu miejscowego i potencjalnym zagrożeniu dla budynku. Organ pierwszej instancji wydał decyzję na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wskazując na cel publiczny inwestycji i brak zgody właścicieli na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Wojewoda Śląski uchylił jedynie rygor natychmiastowej wykonalności, utrzymując pozostałą część decyzji. WSA w Gliwicach, rozpoznając skargę, stwierdził, że przesłanki do wydania decyzji na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy zostały spełnione: inwestycja ma charakter celu publicznego, jest zgodna z planem miejscowym (co zostało przesądzone w poprzednich postępowaniach sądowych), a właściciele nie wyrazili zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Sąd podkreślił, że obawy dotyczące bezpieczeństwa budynku powinny być zgłaszane organom nadzoru budowlanego na dalszym etapie postępowania. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli inwestycja ma charakter celu publicznego, jest zgodna z planem miejscowym, a właściciel nie wyraża zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w tym cel publiczny inwestycji, zgodność z planem miejscowym (co zostało przesądzone w poprzednich orzeczeniach) oraz brak zgody właścicieli na dobrowolne udostępnienie nieruchomości, co uzasadnia wydanie decyzji administracyjnej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.g.n. art. 124b § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Umożliwia wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości w celu usunięcia z gruntu urządzeń przesyłowych, jeśli właściciel nie wyraża na to zgody, a inwestycja ma charakter celu publicznego i jest zgodna z planem miejscowym.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do oddalenia skargi.

u.g.n. art. 124b § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Podstawa do wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości w celu usunięcia urządzeń przesyłowych.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

u.g.n. art. 124 § ust. 1

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Dotyczy zezwolenia na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość urządzeń przesyłowych.

u.g.n. art. 124 § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego lub wyrównania szkód.

u.g.n. art. 124b § ust. 3

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego.

u.g.n. art. 124b § ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Egzekucja administracyjna obowiązku udostępnienia nieruchomości.

u.g.n. art. 128 § ust. 4

Ustawa o gospodarce nieruchomościami

Stosowanie przepisów dotyczących odszkodowania.

p.p.s.a. art. 134

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 145

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie poprzednimi wyrokami sądu.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek działania organu w celu wyjaśnienia prawdy obiektywnej.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Ocena przez organ dowodów.

u.p.z.p. art. 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Podstawowe zasady planowania i zagospodarowania przestrzennego.

u.p.z.p. art. 6

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Cel publiczny.

u.p.z.p. art. 14

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Ustalenie przeznaczenia terenów w planie miejscowym.

u.p.z.p. art. 15

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Zapisy planu miejscowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Inwestycja ma charakter celu publicznego. Inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Właściciele nieruchomości nie wyrazili zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Obawy dotyczące bezpieczeństwa budynku powinny być zgłaszane organom nadzoru budowlanego.

Odrzucone argumenty

Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 124 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że plan miejscowy przewiduje inwestycje objęte wnioskiem. Błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie art. 112 ust. 1 u.g.n. poprzez przyjęcie, że inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego. Naruszenie art. 4, 6, 14 i 15 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, że inwestycja może być realizowana w świetle planu. Naruszenie § 7, § 8, § 16 planu miejscowego poprzez uznanie, że plan umożliwia realizację inwestycji. Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące wyjaśnienie sprawy. Konieczność zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia innej sprawy dotyczącej lokalizacji nowego ciepłociągu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Właściciele działki wielokrotnie informowali, iż nie wyrażają zgody na przebudowę i lokalizację nowych urządzeń na swojej działce. Demontaż starej sieci ciepłowniczej dotyczy urządzenia nienależącego do części składowej nieruchomości i mieści się w zakresie prac, o których mowa w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obawy skarżących dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa budynku posadowionego na tej działce mogą być zgłaszane właściwemu organowi nadzoru budowlanego.

Skład orzekający

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Elżbieta Kaznowska

sprawozdawca

Aneta Majowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele usunięcia urządzeń przesyłowych, zgodność inwestycji z planem miejscowym, postępowanie w przypadku braku zgody właściciela."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji usunięcia istniejącej sieci ciepłowniczej w ramach szerszego przedsięwzięcia inwestycyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem właściciela nieruchomości a interesem publicznym związanym z infrastrukturą przesyłową, co jest częstym problemem w praktyce.

Właściciel musi udostępnić grunt pod usunięcie starej sieci ciepłowniczej – sąd rozstrzyga spór o infrastrukturę.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 883/21 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2021-11-16
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-07-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Elżbieta Kaznowska /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Gospodarka mieniem
Sygn. powiązane
I OSK 566/22 - Wyrok NSA z 2025-04-10
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1990
art. 124b ust. 1
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. G., K. G. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 26 maja 2015 r., uzupełnionym pismami z dnia 16 czerwca, 19 lipca i 13 listopada 2015 r. r. "A." Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: Spółka, uczestnik postępowania), zwróciła się do Prezydenta Miasta C. (dalej organ pierwszej instancji) o wydanie, na podstawie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - decyzji zobowiązującej A. i K. G. (dalej: właściciele, uprzednio użytkownicy wieczyści, skarżący) do udostępnienia nieruchomości położonej w C., oznaczonej jako działka nr 1, dla której prowadzona jest księga wieczysta o nr [...], na rzecz wnioskodawców celem wykonania czynności związanych z usunięciem z gruntu podziemnej sieci ciepłowniczej [...]. Spółka wyjaśniła, że żądanie to stanowi uzupełnienie wniosku z dnia 24 marca 2015 r. dotyczącego wydania, na podstawie art. 124 ust. 1 powołanej ustawy decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z tej nieruchomości poprzez zezwolenie na założenie i przeprowadzenie przez nią urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej [...] mającej zastąpić istniejącą na niej sieć [...].
Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ pierwszej instancji zobowiązał właścicieli do udostępniania na okres 14 dni, liczony od dnia zakończenia robót związanych z posadowieniem sieci ciepłowniczej [...], na rzecz uczestnika postępowania części nieruchomości - działki nr 1 (zgodnie z załączona mapą) celem wykonania czynności związanych z usunięciem z gruntu urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej [...] w związku z realizacją inwestycji pod nazwą "wykonanie zasilania Magistrali Zachodniej oraz Południowej ze źródła [...]" zawierającej się w ramach przedsięwzięcia "Przebudowa sieci ciepłowniczej [...] ze zmianą średnicy na [...] od komory 154C5 do komory 411C1 w rejonie ulic [...] i [...] w C., S. i K.". Wskazał, że zakres zajęcia nieruchomości na czas usuwania z gruntu wymienionych urządzeń określa załączona mapa, stanowiąca integralną cześć decyzji, całkowita powierzchni zajętej działki na czas robot obejmuje 39m2, a długość sieci ciepłowniczej do usunięcia to 8m, czas zajęcia działki to 14 dni. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Ponadto zobowiązano Spółkę do przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po zakończeniu inwestycji. W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania, podkreślając, że prace związane z demontażem obecnie istniejących na nieruchomości urządzeń przesyłowych będą mogły być realizowane na wymienionej działce dopiero po posadowieniu i lokalizacji nowoprojektowanych urządzeń.
Podkreślono, że zgodnie z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami organ oprócz wymogów formalnych, od których ustawodawca uzależnił możliwość ograniczenia przez starostę w drodze decyzji sposobu korzystania z nieruchomości na rzecz podmiotu realizującego konkretne przedsięwzięcie inwestycyjne, konieczne jest, aby ewentualne ograniczenie nastąpiło zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, z wnioskiem o wydanie wymienionej decyzji oraz by dany podmiot poprzedził postępowanie przeprowadzeniem z właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rokowań mających na celu udostępnienie przez właściciela nieruchomości w sposób dobrowolny.
Uczestnik postępowania podjął szereg prób i działań stanowiących realizację przesłanki z art. 124 ust. 3 ustawy. Właściciele działki wielokrotnie informowali, iż nie wyrażają zgody na przebudowę i lokalizację nowych urządzeń na swojej działce. Zatem przeprowadzone między stronami rokowania nie doprowadziły do wyrażenia przez właścicieli nieruchomości zgody na udostępnienie przedmiotowej nieruchomości w celu wykonania przedmiotowych czynności związanych z przebudowom i lokalizacją urządzeń przesyłowych.
Zasadniczą kwestią wydania decyzji na podstawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami jest to, iż realizacja wymienionych w niej urządzeń musi mieć charakter celu publicznego. W przedmiotowym przypadku należało uznać, że inwestycja spełnia wymogi celu publicznego.
W świetle powyższego organ zobowiązany był uznać, iż wnioskowane ograniczenie korzystania z nieruchomości jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, czyli została spełniona przesłanka warunkująca dopuszczalność wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości, o której mowa w art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Pismem z dnia 10 lutego 2021 r. właściciele nieruchomości złożyli odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Wnieśli też o zawieszenie postępowania do zakończenia sprawy toczącej się pod sygnaturą [...]. Pokreślili, iż wydana w sprawie decyzja jest wadliwa, gdyż nie została definitywnie rozstrzygnięta sprawa lokalizacji nowego ciepłociągu. Ponieśli, iż w ich ocenie bezprzedmiotowe jest wydanie kwestionowanego rozstrzygnięcia w sytuacji gdy likwidacja starego ciepłociągu jest uzależniona od posadowienia na nieruchomości nowej jego nitki, a tym samym od uzyskania waloru ostateczności przez decyzję wydaną w tym przedmiocie przez organ pierwszej instancji w dniu [...] r. nr [...]. Zarzucili niewystarczającą analizę zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta C. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta C. nr [...] z dnia [...] r. dotyczących stref ochronnych i wpływu tych zapisów na zgodę na usunięcie ciepłociągu. Zarzucono również pominięcie wątpliwości dotyczących ewentualnego zagrożenia, jakie prace związane z usunięciem starego i posadowieniem nowego ciepłociągu mogą stworzyć dla zagospodarowania nieruchomości, a nawet dla znajdującego się niej budynku. Reasumując stwierdzili, iż sprawy nie wyjaśniano w sposób wyczerpujący i kompleksowy.
Rozpatrując odwołanie Wojewoda Śląski (dalej organ drugiej instancji) decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 16 ustawy o zmianie ustawy Kodeks postepowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, a także art. 9a w związku z art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.jedn. Dz.U. z 2020r., poz. 1990 ze zm.) uchylił pkt 4 decyzji organu pierwszej instancji nadający jej rygor natychmiastowej wykonalności, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przysyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także z usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty nie wyraża na to zgody.
W badanej sprawie znajdujące się na terenie nieruchomości urządzenia wchodzą w skład przedsiębiorstwa przesyłowego, które zamierza przeprowadzić prace polegające na wymianie istniejącej sieci ciepłowniczej [...] na poprowadzoną nowym śladem - bliżej granicy działki - sieć [...]. Planowana wymiana ciepłociągu realizowana jest w ramach wskazanego powyżej przedsięwzięcia, w odniesieniu do którego Wojewoda wydał decyzję z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r. o ograniczeniu sposobu korzystania z wymienionej nieruchomości poprzez zezwolenie Spółce na założenie i przeprowadzenie przez działkę urządzeń przesyłowych w postaci sieci kanałowej ciepłowniczej [...]. Rozstrzygnięcia te wydane zostały w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, po wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 października 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 685/17, którym uchylone zostały wcześniejsze decyzje obu instancji odmawiające ograniczenia sposobu korzystania z tej nieruchomości, a orzeczenie to zostało utrzymanie w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r. sygn. akt I OSK 452/18, oddalającym skargę kasacyjną właścicieli nieruchomości. W wyrokach tych przesądzono o zgodności inwestycji z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Drugim etapem planowanej inwestycji jest usunięcie z gruntu obecnie istniejącej sieci ciepłowniczej [...].
Z zebranego w toku postępowania materiału dowodowego wynika, że właściciele działki nr 1 nie wyrażają zgody na jakąkolwiek (związaną z realizacją przedsięwzięcia) ingerencją w ich nieruchomość, w tym także na usunięcie obecnie przebiegającej nitki ciepłociągu.
Wprawdzie pismem z dnia 1 września 2014 r. Spółka poinformowała o konieczności usunięcia starych urządzeń, ale właściciele stwierdzili, że nie było ono prawidłowo skierowane - mianowicie do osoby nie będącej ich pełnomocnikiem, a pismo z dnia 6 maja 2014 r. skierowane do nich dotyczyło tylko posadowienia na ich gruncie nowego urządzenia. Brak zgody właścicieli działki nr 1 na jej udostępnienie jest niewątpliwy i wynika z całokształtu korespondencji prowadzonej w toku postępowania. Właściciele działki nie wyrażają bowiem zgody na jakąkolwiek ingerencję związaną ze zmianą przebiegającego przez ich teren ciepłociągu.
Demontaż starej sieci ciepłowniczej dotyczy urządzenia nienależącego do części składowej nieruchomości i mieści się w zakresie prac, o których mowa w art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami. Stosowny wniosek przez Spółkę został złożony. Właściciele nieruchomości nie wyrażają zgody na dobrowolne udostępnienie nieruchomości. Tym samym spełnione zostały przesłanki, od których zależy możliwość wydania decyzji na podstawie powołanego powyżej przepisu. Stąd też organ pierwszej instancji wydał stosowaną decyzję.
Obawy skarżących dotyczące zagrożenia bezpieczeństwa budynku posadowionego na tej działce mogą być zgłaszane właściwemu organowi nadzoru budowlanego. Decyzja wydana na podstawie art. 124b ustawy daje bowiem inwestorowi prawo wejścia na nieruchomości w określonym celu, stanowiąc tytuł do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, który jest niezbędny w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego. Dopiero bowiem ta decyzja będzie stanowić podstawę do usunięcia urządzenia z gruntu. Do jej wydania właściwy będzie organ administracji architektoniczno- budowlanej, do właściwości którego należeć będzie analiza przedłożonych dokumentów oraz opis zakresu i sposobu prowadzenia robót budowlanych oraz opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. W tym postępowaniu, temu organowi właściciele działki winni zgłaszać swoje obawy dotyczące bezpieczeństwa posadowionego na działce budynku.
Odnosząc się do kwestii uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności organ wyjaśnił, że do sprawy wszczętej wnioskiem z dnia 26 maja 2015 r. nie może mieć zastosowania przepis art. 124b ust. 2a ustawy o gospodarce nieruchomościami, który został wprowadzony do ustawy przez art. 2 ustawy z dnia 9 listopada 2018 r. o zmianie ustawy Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustawy, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r. Zgodnie bowiem z art. 11 ustawy wprowadzającej tę zmianę "do spraw o wydanie decyzji, o której mowa w art. 124b ust. 1 ustawy zmienianej w art. 2 wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe". Zgodnie zaś z brzmieniem art. 124b obowiązującym przez dniem 1 stycznia 2019 r. nadanie decyzji wydanej na podstawie tego przepisu rygoru natychmiastowej wykonalności następowało na wniosek i jedynie w przypadkach określnych z art. 124 ust. 1a ustawy o gospodarce nieruchomościami. W niniejszej sprawie nie wykazano takich okoliczności, a tym samym nadanie rygoru natychmiastowej wykonywalności należało uznać za bezpodstawne.
Pismem z dnia 25 czerwca 2021 r. właściciele nieruchomości złożyli skargę na powyższą decyzję zarzucając zaskarżonej decyzji organu odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instalacji naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.
- przepisu art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla działki nr 1 przewiduje inwestycje objęte wnioskiem uczestnika postępowania, co w konsekwencji prowadzi do wydania decyzji o usunięciu istniejącego ciepłociągu,
- przepisu art. 112 ust. 1 tej ustawy poprzez przyjęcie, że inwestycja objęta wnioskiem jest zgodna z przepisami planu zagospodarowania przestrzennego;
- przepisu art. 4, art. 6, art. 14 i art. 15 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez przyjęcie, iż przedmiotowa inwestycja w świetle obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego może być realizowana;
- zapisu § 7, § 8, § 16 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta C. zatwierdzonego uchwałą Rady Miasta C. nr [...] z dnia [...] r., poprzez uznanie, że plan umożliwia realizację przedmiotowej inwestycji :
oraz naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy,
- tj. art. 7, art. 77, art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Uwzględniając powyższe zarzuty wniosła o uchylenie decyzji obu instancji.
W uzasadnieniu podnieśli, że postępowanie w niniejszej sprawie powinno być zawieszone do ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy toczącej się pod sygnaturą akt [...]. W tej sprawie w dniu [...] r. organ pierwszej instancji wydał decyzję ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości nr 1 poprzez zgodę na założenie i przeprowadzenie przez nieruchomość urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej [...].
Skarżona decyzja organu pierwszej instancji odnosi się bezpośrednio do decyzji, która została wydana 3 dni później, tj. w dniu [...] r.
W obu decyzjach wskazano, że działka skarżących nr 1 według obowiązującego planu miejscowego położona jest na terenie oznaczonym symbolem 38MN5 dla którego podstawowym przeznaczeniem jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, a przeznaczeniem dopuszczalnym jest budowa garaży jako uzupełnienie zabudowy. Orzekające w sprawie organy dokonały zatem błędnej klasyfikacji obszaru, na jakim posadowiona jest nieruchomość skarżących, co w rezultacie doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia w sprawie. Organy nie odniosły się w żaden sposób do występujących stref ochronnych , nie dokonały analizy planu. Nie wzięły także pod uwagę kwestii znanej z urzędu, tj. faktu, iż usunięcie starego ciepłociągu może stanowić zagrożenie dla terenu i budynku. W ocenie skarżących sprawy nie wyjaśniono w sposób kompleksowy i pełny, pomijając okoliczności mogące mieć wpływ na wydanie decyzji.
Pismem z dnia 15 lipca 2021 r. organ odwoławczy złożył odpowiedź na skargę wnosząc o jej oddalenie. Podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodał, że odniósł się zarzutów skargi w decyzji z dnia [...] r., która została także zaskarżona do Sądu.
Pismem z dnia 12 listopada 2021 r. stanowisko w sprawie zajął uczestnik postępowania - Spółka "A.". Wnosząc o oddalenie skargi wyjaśnił, że popiera stanowisko zaprezentowane przez organ odwoławczy. Powtórzył za organem, że do zarzutów formułowanych przez skarżących odniósł się w sprawie dotyczącej decyzji z dnia [...] r. znak: [...]. Obecne zarzuty są bowiem tożsame. Podkreślił, że w zakresie przeznaczenia nieruchomości i zgodności planowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. II SA/Gl 685/17 oraz Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku o sygn. I OSK 452/18. Dodał też, że wyrokiem tut. Sądu z 10 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 644/21 oddalono skargę właścicielki nieruchomości na wymienioną powyżej decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r.
Podczas rozprawy w dniu 16 listopada 2021 r. pełnomocnik skarżących potrzymała ich osobistą skargę oraz zamieszczoną w niej argumentację.
Połączony zdalnie pełnomocnik uczestnika postępowania wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w piśmie procesowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ostatniej ustawy). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 tej ustawy), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
W pierwszej kolejności wskazać należy wobec twierdzeń skarżących o potrzebie zawieszenia postępowania do czasu załatwiania sprawy dotyczącej decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. nr [...] oraz utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego z dnia [...] r. nr [...], stwierdzić należy, iż brak jest ku temu podstaw. Wyrokiem z dnia 10 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 644/21 tut. Sąd oddalił skargę A. G. na powyższe decyzje. W wyroku tym, Sąd odnosząc się do decyzji ograniczających sposób korzystania z nieruchomości gruntowej położonej w C. przy ulicy [...], obejmującej działkę o nr geod. 1 o pow. 266 m2, poprzez udzielenie zezwolenia uczestnikowi postępowania na założenie i przeprowadzenie przez wyżej opisaną nieruchomość urządzeń przesyłowych w postaci kanałowej sieci ciepłowniczej [...] w ramach inwestycji "Wykonanie zasilania Magistrali Zachodniej oraz Południowej ze Źródła [...]" zawierającej się w ramach przedsięwzięcia "Przebudowa sieci ciepłowniczej [...] ze zmianą średnicy na [...] od komory 154C5 do komory 411C1 w rejonie ulic [...] i [...] w C., S. i K. przesądził, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, pozostając zresztą w tym zakresie związany wydanymi w sprawie wcześniej wyrokami zgodnie z art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi - tj. wyrokiem tut. Sądu z dnia 16 października 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 685/17oraz wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. I OSK 452/18.
Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, (t.jedn. Dz.U. z 2020, poz. 1990 ) zgodnie z którym starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W myśl art. 124b ust. 3 w związku z art. 124 ust. 3 ustawy na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, względnie ich usunięciu, a jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4 ustawy.
Właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości jest obowiązany udostępnić nieruchomość w celu wykonania wnioskowanych czynności, a obowiązek udostępnienia nieruchomości podlega egzekucji administracyjnej. Przepisy ust. 4 stosuje się odpowiednio.
W przedmiotowej sprawie uczestnik postępowania -Spółka wnioskiem z dnia 26 maja 2015 r. uzupełnionym kolejnymi pismami z dnia 16 czerwca, 19 lipca i 13 listopada 2015 r. wystąpiła do Prezydenta Miasta C. o wydanie decyzji o udostępnienie nieruchomości celem wykonania czynności związanych z usunięciem z gruntu starej podziemnej sieci ciepłowniczej ([...]).
Przepis art. 124b ust. 1 omawianej ustawy upoważnia do władczego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej o zezwoleniu na zajęcie nieruchomości, aby inwestor realizujący cel publiczny mógł uzyskać tytuł prawny do władania konkretną nieruchomością na cele budowlane, po to by dokonać, w tym przypadku rozbiórki starej sieci ciepłowniczej.
Przywołane powyżej unormowanie przewiduje dwie podstawowe przesłanki warunkujące możliwość ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości przez jej właściciela, po pierwsze zgodność inwestycji celu publicznego z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, po drugie, brak zgody właściciela lub użytkownika wieczystego takiej nieruchomości.
W tym przypadki obie przesłanki zostały spełnione. O zgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, jak już była mowa, przesądziły decyzje z dnia [...] r. nr [...] organu pierwszej instancji oraz z dnia [...] r. nr [...] organu odwoławczego, które jako ostateczne pozostają w obrocie prawnym wskutek oddalenia skargi właścicielki nieruchomości wyrokiem z dnia 10 września 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 664/21, a wcześniej stanowisko takie zaprezentowano w wymienionych już wyrokach tut. sądu - z 16 października 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 685/17 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 452/18. Nie może także być wątpliwości, iż przedmiotowa inwestycja ma cechy celu publicznego. Spełniona została też druga przesłanka - a mianowicie prowadzone negocjacje w sprawie umownego, dobrowolnego udostępnienia nieruchomości przez jej właścicieli nie doprowadziły do kompromisu. Strony nie porozumiały się co do sposobu przeprowadzenia instalacji, jak i kwoty, jaką mieliby uzyskać właściciele nieruchomości. Tak więc przed udzieleniem zezwolenia w trybie decyzji administracyjnej przeprowadzono obligatoryjne rokowania z właścicielami nieruchomości. Jednak brak konsensusu między właścicielami nieruchomości a inwestorem doprowadził do złożenia wymienionego na wstępie wniosku o wydanie przedmiotowej decyzji w trybie art. 124b ust. 1 omawianej ustawy. Przepis ten nie pozostawia właścicieli nieruchomości bez ochrony prawnej, gdyż zabezpiecza obowiązek doprowadzenia nieruchomości do stanu poprzedniego, a także wyrównanie doznanych szkód i strat (art. 124b ust. 4 i ust. 3 w nawiązaniu do art. 124 ust. 4 ustawy).
W świetle powyższych rozważań podkreślić więc należy, że uczestnik postępowania spełnił warunek rokowań, bez osiągniecia zamierzonego skutku, zamierzona inwestycja jest inwestycją celu publicznego i jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Stąd też wydanie decyzji w trybie art. 124b ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami było w pełni zasadne i niezbędne dla usunięcia z gruntu starego ciepłociągu, oczywiście po uprzednim dokończenia inwestycji celu publicznego "Wykonanie zasilania Magistrali Zachodniej oraz Południowej ze Źródła [...]" w ramach przedsięwzięcia "Przebudowa sieci ciepłowniczej [...] ze zmianą średnicy na [...] od komory 154C5 do komory 411C1 w rejonie ulic [...] i [...] w C., S. i K.".
Odnoszą się do obaw skarżących w zakresie zagrożenia bezpieczeństwa budynku posadowionego na tej działce należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, iż zastrzeżenia w tym zakresie mogą być zgłaszane właściwemu organowi nadzoru budowlanego czy organowi administracji architektoniczno- budowlanej na kolejnym, etapie postępowania uzyskiwania stosownego pozwolenia na rozbiórkę.
Mając na uwadze powyższe. Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI