II SA/GL 879/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-09-07
NSAAdministracyjneŚredniawsa
odpady komunalneuchwała rady gminyopłata za odpadysamorząd terytorialnyinteres prawnyakt prawa miejscowegogospodarka odpadaminieruchomości hotelarskie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą opłat za wywóz odpadów, uznając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego.

Skarżący zakwestionowali uchwałę Rady Gminy Węgierska Górka w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, zarzucając m.in. naruszenie Konstytucji i ustawy o utrzymaniu czystości. Argumentowali, że metoda ustalania opłat na podstawie zużycia wody z poprzedniego roku jest nieadekwatna i narusza ich prawa. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ uchwała nie stanowiła bezpośredniej podstawy do nałożenia na nich obowiązku zapłaty, a błędne ustalenia stanu faktycznego w indywidualnej sprawie nie uzasadniają legitymacji skargowej.

Skarżący, M.B. i M.B., zaskarżyli uchwałę Rady Gminy Węgierska Górka z dnia 6 września 2022 r. w sprawie wyboru metody ustalenia oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zarzucili naruszenie Konstytucji RP i ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach, w szczególności poprzez ustalenie opłat na podstawie zużycia wody z roku poprzedniego, co ich zdaniem narusza zasadę zakazu nieretroakcji i jest nieadekwatne do rzeczywistych kosztów. Podkreślili, że uchwała dotyczy nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a świadczone są usługi hotelarskie, co w ich przypadku jest problematyczne. W odpowiedzi organ administracji publicznej wniósł o oddalenie skargi, argumentując m.in. brak interesu prawnego skarżących w zaskarżeniu uchwały, która jest aktem prawa miejscowego, a nie indywidualnym rozstrzygnięciem. Sąd uznał skargę za niedopuszczalną z powodu braku legitymacji skargowej skarżących. Stwierdził, że skarżący nie wykazali, aby uchwała naruszyła ich bezpośredni interes prawny lub uprawnienie, a błędne ustalenia stanu faktycznego w indywidualnej sprawie nie stanowią podstawy do zaskarżenia aktu prawa miejscowego w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. W konsekwencji, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego, ponieważ uchwała nie stanowi bezpośredniej podstawy do nałożenia na nich obowiązku zapłaty, a błędne ustalenia stanu faktycznego w indywidualnej sprawie nie uzasadniają legitymacji skargowej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie są bezpośrednimi adresatami norm prawnych zawartych w uchwale, a indywidualne rozstrzygnięcia wydane na jej podstawie mogą być przedmiotem odrębnej skargi. Brak naruszenia bezpośredniego interesu prawnego uniemożliwia skuteczne zaskarżenie uchwały w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

u.u.c.p.g. art. 6j § 1 pkt 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.u.c.p.g. art. 6j § 3a

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.u.c.p.g. art. 6k § 1 pkt 1 i pkt 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 5

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 147 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 6

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 8 § 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie wykazali naruszenia swojego interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Uchwała nie stanowi bezpośredniej podstawy do nałożenia obowiązku zapłaty na skarżących. Błędne ustalenia stanu faktycznego w indywidualnej sprawie nie uzasadniają legitymacji skargowej do zaskarżenia aktu prawa miejscowego.

Odrzucone argumenty

Metoda ustalania opłat na podstawie zużycia wody z poprzedniego roku jest nieadekwatna i narusza prawa skarżących. Uchwała narusza zasadę zakazu nieretroakcji. Rada gminy nie przedstawiła kalkulacji uzasadniającej wybór metody ustalania opłat. Uzasadnienie projektu uchwały jest elementem obligatoryjnym.

Godne uwagi sformułowania

każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego Skarga złożona w powyższym trybie nie ma charakteru actio popularis interes prawny powinien być aktualny, realny (a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny), osobisty oraz dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu Błędne ustalenia stanu faktycznego w indywidualnej sprawie rozstrzyganej w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji błędna wykładnia przepisów zaskarżonej uchwały bądź nieprawidłowe ich zastosowanie w postępowaniu administracyjnym nie stanowią o interesie prawnym skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g.

Skład orzekający

Agnieszka Kręcisz-Sarna

sprawozdawca

Krzysztof Nowak

przewodniczący

Renata Siudyka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie wymogów dotyczących interesu prawnego do zaskarżania uchwał przez jednostki samorządu terytorialnego oraz interpretacja art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku bezpośredniego naruszenia interesu prawnego przez akt prawa miejscowego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 4/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego, jakim jest legitymacja skargowa, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na braku interesu prawnego, co czyni ją mniej interesującą z perspektywy merytorycznej analizy przepisów o odpadach.

Czy możesz zaskarżyć uchwałę, jeśli nie narusza Twoich praw bezpośrednio? Sąd wyjaśnia klucz do legitymacji skargowej.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 879/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-09-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-05-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak /przewodniczący/
Renata Siudyka
Symbol z opisem
6135 Odpady
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Czystość i porządek
Sygn. powiązane
III FSK 97/24 - Wyrok NSA z 2024-07-23
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 40
art. 101 ust.1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2022 poz 1297
art. 6j ust. 1 pkt 2, ust. 3a oraz ust. 3e, art. 6k ust. 1 pkt 1 i pkt 3
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Ewa Bojarska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 września 2023 r. sprawy ze skargi M.B., M.B. na uchwałę Rady Gminy Węgierska Górka z dnia 6 września 2022 r. nr 0007.XXXI.337.2022 w przedmiocie wyboru metody ustalenia oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z 4 kwietnia 2023 r. M.B. i M.B. (dalej "skarżący"), reprezentowani przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.; dalej "u.s.g.") wnieśli skargę na uchwałę Rady Gminy Węgierska Górka z dnia 6 września 2022 r. numer 0007.XXXI.337.2022 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty oraz stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne i świadczone są usługi hotelarskie (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 13 września 2022 r. poz. 5778; dalej "uchwała").
Wskazanej wyżej uchwale skarżący zarzucili naruszenie art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez jego niezastosowanie i narzucenie na adresatów uchwały obowiązków z mocą wsteczną poprzez ustalenie wysokości opłaty na podstawie zużycia wody z roku poprzedniego. Skarżący zarzucili także naruszenie art. 6j ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1469; dalej "u.u.c.p.g.") przez wybór opłaty nieadekwatny do celu, jaki ma realizować.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności uchwały w całości, ewentualnie o stwierdzenie nieważności § 3 ust. 1, § 4 ust. 1 i 2 oraz § 7 zaskarżonej uchwały oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że uchwała znajduje rozszerzone zastosowanie, co daje skarżącym interes prawny w jej zaskarżeniu. Uchwała wskazuje bowiem, że dotyczy właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy gminy Węgierska Górka, zatem nie ma podstaw do nakazywania deklaracji osobom, które prowadzą działalność turystyczną i zamieszkują na nieruchomości, na której jednocześnie prowadzona jest działalność turystyczna i hotelarska. Mimo to skarżący otrzymali decyzję z 24 marca 2023 r. obciążającą ich opłatami na podstawie zaskarżonej uchwały, co także wykazuje ich interes prawny w zaskarżeniu uchwały. Skarżący podkreślili, że zaskarżona uchwała pomija właścicieli zakładów usługowych, gastronomicznych, sklepów czy całą branżę agroturystyczną rozliczając ją według preferencyjnych przeliczników, co nie znajduje uzasadnienia. Skarżący mieszkają na nieruchomości, której dotyczy decyzja, a mimo to zmuszeni zostali do ponoszenia opłat zgodnie z uchwałą (mimo, iż wskazano w jej treści, że dotyczy nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy).
Uzasadniając samo już żądanie stwierdzenia nieważności uchwały skarżący wskazali, że stawka opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi została określona w sposób arbitralny, z pominięciem przesłanek z art. 6k ust. 2 u.u.c.p.g. Rada gminy Węgierska Górka (dalej "rada gminy" lub "organ administracji publicznej") powinna przedstawić stosowną kalkulację uzasadniającą wybór metody ustalania opłat, czego jednak nie uczyniła. Należałoby również wskazać dlaczego dotychczasowy system poboru opłat był nie dość efektywny. Rada gminy musi mieć również na uwadze, że zakładane wpływy z opłat mogą służyć wyłącznie utrzymaniu systemu gospodarowania odpadami komunalnymi.
Skarżący zwrócili uwagę, że uchwała wchodzi w życie 1 stycznia 2023 r., a zużycie wody będące podstawą ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowi opomiarowane zużycie wody z nieruchomości za rok poprzedni, ustalane w oparciu o wodomierz główny. Wychodzi zatem na to, że uchwała uchwalona 6 września 2022 r., czyli po ośmiu miesiącach, w tym po sezonie urlopowym, wiążąco ustala wysokość należności za rok następny. W przypadku przerwy w działalności w roku bieżącym właściciele zmuszani są do płacenia ryczałtu według zużycia za rok poprzedni. Jest to rozwiązanie niekonstytucyjne, gdyż narusza zasadę zakazu nieretroakcji. Ponadto przepis art. 6j ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g. nie wskazuje z jakiego okresu ma być brana pod uwagę ilość zużytej wody na potrzeby naliczania opłaty. Rada gminy wyszła zatem w niedopuszczalny sposób ponad delegację ustawową, cofając się do poprzednich okresów w sposób rażąco naruszający prawa skarżących.
Końcowo skarżący podnieśli, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter daniny publicznej, jednakże powinna być ekwiwalentna, tj. odpowiadać generalnie ponoszonym kosztom związanym z gospodarką odpadami. Zaskarżona uchwała stosuje nieadekwatny do rzeczywistości sposób naliczania opłaty. Specyfika obiektu prowadzonego przez skarżących w zakresie wytwarzania odpadów odbiega od innych pensjonatów tzn. skarżący wytwarzają zdecydowanie mniej odpadów niż pozostałe pensjonaty. Średnie obłożenie hotelu to 36% w stosunku rocznym ze względu na sezonowość działania branży. Obiekt skarżących przyjmuje głównie grupy sportowe. Z tego względu zużycie wody jest minimum dwukrotnie wyższe niż w przypadku standardowego klienta. Poza tym znaczne zużycie wody generuje zewnętrzny basen oraz wanna jacuzzi dla gości. Oznacza to, że zużycie wody nie może w przypadku skarżących stanowić proporcji do ilość produkowanych śmieci.
W odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu administracji publicznej wniósł o oddalenie skargi w całości i umorzenie postępowania oraz o zasądzenie od skarżących na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Uzasadniając wniosek o oddalenie skargi pełnomocnik organu administracji publicznej w pierwszej kolejności podniósł, że skarżący nie mają interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Skarżący w zasadzie zmierzają do zaskarżenia norm o charakterze indywidualnym i konkretnym (zawartych w decyzji z 24 marca 2023 r.), a nie norm generalno-abstrakcyjnych.
Przechodząc do uzasadnienia niezasadności zarzutów skarżących pełnomocnik organu administracji publicznej wyjaśnił, że z brzmienia § 2 zaskarżonej uchwały w żadnym razie nie wynika, że możliwym jest wzięcie do obliczania wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami danych dotyczących zużycia wody za 2022 rok. Uchwała stanowi bowiem wyłącznie, że podstawą ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest zużycie wody za poprzedni rok, w żadnym jednak wypadku nie przewiduje i nie wskazuje na możliwość uwzględnienia danych pochodzących z okresu, w którym uchwała nie obowiązywała. Ewentualna wadliwość decyzji wydanej w oparciu o zaskarżoną uchwałę nie przesądza o nieważności uchwały lub jej części. Tym samym fakt, że w treści decyzji wskazanej przez skarżących ustalono wysokość opłaty w oparciu o dane z 2022 r. nie stanowi sam w sobie o nieważności zaskarżonej uchwały.
Pełnomocnik podkreślił, że zaskarżona uchwala została podjęta zgodnie z art. 6j ust. 3a oraz art. 6j ust. 1 pkt 2 u.u.c.p.g. Przepisy u.u.c.p.g. nie precyzują sposobu określania ilości zużytej wody z nieruchomości. Rozwiązaniem powszechnym i często stosowanym jest ustalanie wysokości opłaty na podstawie zużycia wody z poprzedniego roku. Argumentem przemawiającym za takim modelem ustalania ilości zużytej wody jest przede wszystkim pewność podstawy naliczania opłaty, a co za tym idzie, możliwość oszacowania przez gminę kwoty przychodów z tytułu opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości.
Skutki zaskarżonej uchwały nie działają wstecz. Właściciele nieruchomości w żadnym razie nie zostali pozbawieni możliwości dostosowania się do nowych norm prawnych. Już na podstawie uchwały nr 007.XXX.328.22 Rady Gminy Węgierska Górka z dnia 29 czerwca 2022 r. w sprawie ustalenia stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi od właścicieli nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy a powstają odpady komunalne i świadczone są usługi hotelarskie, zostali poinformowani o wyborze metody ustalania opłaty za odpady komunalne (ww. uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Śląskiego dnia 6 lipca 2022 r. i miała wejść w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.). Okres vacatio legis zaskarżonej uchwały był zdecydowanie dłuższy niż wymagany przepisami prawa i był w pełni wystarczający do tego, aby jej adresaci mogli przygotować się do tej zmiany.
Zdaniem pełnomocnika organu administracji publicznej bezzasadne są także argumenty skarżących dotyczące przedstawienia kalkulacji uzasadniającej wybór metody ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Rada gminy przy ustalaniu ww. opłaty uwzględniła wszelkie przesłanki określone w art. 6k ust. 2 u.u.c.p.g., w tym liczbę mieszkańców zamieszkujących gminę, ilość wytwarzanych na terenie gminy odpadów komunalnych, koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi, jak również przypadki, w których właściciele nieruchomości wytwarzają odpady nieregularnie (stąd też wybrano metodę ustalania wysokości opłat za odpady uwzględniającą ilość zużytej wody). Brak kalkulacji, o której wspominają skarżący, czy uzasadnienia do projektu uchwały nie powoduje wadliwości zaskarżonej uchwały. Żaden przepis prawa nie nakłada obowiązku sporządzania kalkulacji (uzasadnienia) do projektu uchwały. Nakaz dołączenia uzasadnienia do aktu prawa miejscowego (uchwały rady gminy) albo do jego projektu nie wynika również z przepisów u.s.g.
Pełnomocnik wyjaśnił także, że uchwałą nr 0007.XXXVI.379.2023 z dnia 28 marca 2023 r. w sprawie zmiany zaskarżonej uchwały wprowadzono rozwiązania, zgodnie z którymi w przypadku nieruchomości, na której znajdują się urządzenia kąpielowe typu spa lub baseny kąpielowe, od rocznego zużycia wody z nieruchomości odlicza się ilość zużytej wody na cele użytkowanych urządzeń kąpielowych typu spa lub basenów kąpielowych według wskazań dodatkowego licznika pomiarowego, określającego ilość zużytej wody na ten cel.
Końcowo podkreślono, że zaskarżony akt prawa miejscowego został uchwalony z zachowaniem procedury wymaganej prawem, a jego legalność znajduje swe uzasadnienie w braku zastrzeżeń ze strony organu nadzoru – Wojewody Śląskiego, któremu został on przekazany do kontroli.
W piśmie procesowym z 20 czerwca 2023 r. skarżący odnieśli się do otrzymanej odpowiedzi na skargę, w szczególności odnośnie posiadania interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały. Interes prawny skarżących można wyprowadzać z samego faktu, że prowadzą działalność gospodarczą w dziedzinie hotelarstwa. Skoro skarżący prowadzą działalność hotelarską, to uchwała dotycząca ustalania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które to odpady powstają na nieruchomościach, na których są świadczone usługi hotelarskie, wprost kształtuje sytuację prawną skarżących. Skoro z tytułu prowadzenia działalności hotelarskiej skarżący w ocenie gminy podlegają uregulowaniom zaskarżonej uchwały to w oczywisty sposób posiadają interes prawny w stwierdzeniu nieważności tej uchwały. Skarżący zwrócili uwagę, że skoro zaskarżona uchwała weszła w życie 1 stycznia 2023 r. i dotyczy opłaty za lata przyszłe, począwszy jednak od 2023 r. to oczywistym jest, że organ wykonawczy gminy stosujący uchwałę sięgnąć musi do zużycia wody z 2022 r. Zdaniem skarżących uzasadnienie projektu uchwały jest elementem obligatoryjnym, a zaskarżona uchwała tego elementu nie zawiera, a zatem obarczona jest istotną wadą.
W piśmie procesowym z 10 lipca 2023 r. pełnomocnik organu administracji publicznej podtrzymał swoje stanowisko odnośnie braku interesu prawnego skarżących w zaskarżeniu uchwały. W świetle powołanego przez skarżących § 12 w związku z § 143 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zasad techniki prawodawczej uzasadnienie projektu uchwały nie jest elementem obligatoryjnym
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej "p.p.s.a.") prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych (sprawy sądowoadministracyjne).
Kontrola działalności administracji publicznej, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zakres kontroli sądu wyznacza przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., sąd stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały one wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).
Skarga dotyczy uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego (art. 6c ust. 2 i ust. 3 u.u.c.p.g.) i została wniesiona przez skarżących na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. Przepis ten stanowi, że każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Wobec tego uwzględnienie skargi wniesionej na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uzależnione jest od jednoczesnego naruszenia interesu prawnego i naruszenia obiektywnego porządku prawnego. Skarga złożona w powyższym trybie nie ma charakteru actio popularis (skargi powszechnej) i do jej wniesienia nie legitymuje ani sprzeczność z prawem zaskarżonej uchwały, ani też stan zagrożenia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (por. wyrok NSA z 1 marca 2005 r., OSK 1437/04, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem prawo do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. przysługuje podmiotowi, który wykaże naruszenie przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia, a zatem gdy zaskarżona uchwała godzi w sferę prawną podmiotu przez wywołanie negatywnych następstw prawnych, np. przez zniesienie, ograniczenie czy też uniemożliwienie realizacji jego uprawnienia czy też interesu prawnego. Naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia to naruszenie przysługującej podmiotowi z mocy prawa ochrony. Podstawą do wyprowadzenia tej ochrony są przepisy prawa materialnego, które regulują treść działania organów administracji publicznej, na mocy których kształtowane są uprawnienia lub obowiązki jednostki. Przepisy prawa procesowego stanowią podstawę do wyprowadzenia interesu prawnego lub uprawnienia tylko w razie gdy występuje bezpośredni związek z autorytatywną konkretyzacją uprawnienia lub obowiązku (por. wyrok TK z 4 listopada 2003 r., SK 30/02, opubl. w OTK-A 2003/8/84; wyrok TK z 16 września 2008 r., SK 76/06, opubl. w OTK-A 2008/7/121; wyroki NSA: z 29 grudnia 2015 r., II OSK 1015/14, z 5 sierpnia 2010 r., II OSK 1034/10 - opubl. w CBOSA; postanowienia NSA: z 22 listopada 2016 r., II OSK 2638/16; z 4 sierpnia 2020 r., I OSK 398/20 - opubl. w CBOSA). Podkreśla się także, że tylko takie naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia kwestionowaną uchwałą może doprowadzić do uwzględnienia skargi, które ma charakter aktualny, a ponadto jest naruszeniem zindywidualizowanym, wymierzonym w realne i zdatne do wskazania dobra prawne, z których korzysta sam skarżący. Naruszenie interesu prawnego powinno być tego rodzaju, aby można było stwierdzić, że bezpośrednio pozbawia skarżącego przysługujących mu praw albo ogranicza go w sposobach czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnienia (por. wyroki NSA: z 24 sierpnia 2007 r., II OSK 1033/07 oraz z 20 czerwca 2017 r., II OSK 2648/15 – opubl. w CBOSA).
Wobec tego interes prawny powinien być aktualny, realny (a nie przyszły, hipotetyczny lub ewentualny), osobisty oraz dotyczyć bezpośrednio sfery prawnej określonego podmiotu. Interes ten musi wynikać ze ściśle określonego przepisu prawa oraz odnosić się wprost do podmiotu kwestionującego uchwałę organu gminy i dotyczyć bezpośrednio tego podmiotu. Naruszenie interesu konkretnej osoby ma polegać na stworzeniu realnego zagrożenia, istniejącego już w chwili wejścia w życie uchwały. Naruszenie to, nie może polegać na tym, że w przyszłości uchwała mogłaby wywołać skutki bliżej nieokreślone, czyli, stwarzać zagrożenie wystąpienia naruszenia w przyszłości (por. wyrok NSA z 22 sierpnia 2008 r., I OSK 277/08; wyrok WSA w Białymstoku z 9 września 2004 r., II SA/Bk 364/04 - opubl. w CBOSA).
Jak wskazuje się w orzecznictwie to na skarżącym spoczywa obowiązek wykazania się nie tylko indywidualnym interesem prawnym lub uprawnieniem, ale także zaistniałym w dacie wnoszenia skargi. Wnoszący skargę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. musi zatem wykazać, że istnieje związek pomiędzy jego prawnie gwarantowaną sytuacją, a zaskarżoną uchwałą, polegający na tym, że uchwała narusza jego interes prawny lub uprawnienia (por. wyrok SN z 7 marca 2003 r., III RN 42/02, opubl. OSNP z 2004 r., nr 7, poz. 114).
W niniejszej sprawie skarżący winni zatem wykazać, że kwestionowana uchwała naruszając prawo, jednocześnie rodzi negatywne skutki dla ich sfery prawnomaterialnej (wynikającej z konkretnie wskazanego przepisu prawa materialnego), pozbawia ich pewnych uprawnień albo uniemożliwia ich realizację. Uchwała, czy też konkretne jej postanowienia, muszą więc naruszać rzeczywiście istniejący w dacie podejmowania uchwały interes prawny skarżących.
Jak wynika z uzasadnienia złożonej skargi skarżący wiążą naruszenie ich interesu prawnego z wydaniem przez Wójta Gminy Węgierska Górka decyzji o obciążeniu opłatami za odpady komunalne. Zdaniem skarżących skoro z tytułu prowadzenia działalności hotelarskiej skarżący - w ocenie gminy Węgierska Górka - podlegają uregulowaniom zaskarżonej uchwały to w oczywisty sposób posiadają interes prawny w stwierdzeniu nieważności tej uchwały. Skarżący wywodzą swój interes prawny także z faktu, że prowadzą działalność gospodarczą w dziedzinie hotelarstwa. Wskazują, że o ich interesie prawnym przesądza samo to, że zaskarżona uchwała kształtuje opłaty, które potencjalnie są zobowiązani ponosić.
W sprawie niekwestionowane jest, że skarżący są właścicielami nieruchomości na terenie gminy Węgierska Górka, na której skarżący prowadzą działalność hotelarską. Nieruchomość ta zaliczana jest do nieruchomości zamieszkałych bowiem skarżący zamieszkują w obiekcie, w którym prowadzona jest działalność hotelarska. W stosunku do skarżących Wójt Gminy Węgierska Górka wydał na podstawie art. 6o ust. 1 i art. 6q u.u.c.p.g. oraz zgodnie z zaskarżoną uchwałą decyzję określającą miesięczną wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi począwszy od 1 stycznia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r. Decyzja ta nie jest ostateczna bowiem została przez skarżących zaskarżona do organu odwoławczego.
Zdaniem Sądu zaskarżona uchwała nie stanowi bezpośredniej podstawy nałożenia na skarżących obowiązku zapłaty opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Skarżący nie są bowiem właścicielami nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne i świadczone są usługi hotelarskie. Zakwestionowany akt nie dotyczy nieruchomości skarżących. Żaden z przepisów zaskarżonej uchwały nie ustala dla skarżących jakichkolwiek nakazów lub zakazów, ani też nie pozbawia ich jakichkolwiek uprawnień oraz nie nakłada żadnych obowiązków, jak też ich nie zmienia. Skarżący nie są adresatami norm prawnych zawartych w zaskarżonym akcie.
Błędne ustalenia stanu faktycznego w indywidualnej sprawie rozstrzyganej w postępowaniu administracyjnym, a w konsekwencji błędna wykładnia przepisów zaskarżonej uchwały bądź nieprawidłowe ich zastosowanie w postępowaniu administracyjnym nie stanowią o interesie prawnym skarżących w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Indywidualne rozstrzygnięcie w oparciu o przepisy zaskarżonej uchwały może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, a tym samym kontroli z punktu widzenia legalności, czyli zgodności rozstrzygnięcia z prawem, jeżeli skarga zostanie złożona z zachowaniem wymaganego trybu i terminu.
W tych okolicznościach Sąd uznał, że skarżący nie mogli skutecznie wnieść skargi do sądu administracyjnego z braku legitymacji skargowej w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g., czego konsekwencją jest oddalenie skargi. W tym miejscu wyjaśnić należy, że gdy brak interesu prawnego jest oczywisty istnieje podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z 15 lutego 2017 r., II OSK 264/17; z 14 października 2020 r., II OSK 2286/20 – opubl. w CBOSA). A contrario, jeżeli brak interesu prawnego nie jest oczywisty, badania należy dokonać w ramach prowadzonego postępowania, a skarga w przypadku stwierdzenia braku interesu prawnego winna być oddalona (por. postanowienia: NSA z 5 lutego 2014 r., II GSK 9/13; z 5 stycznia 2016 r., II OSK 3014/15, opubl. w CBOSA).
Skoro skarżący nie posiadają legitymacji skargowej Sąd nie mógł badać merytorycznych zarzutów skargi. Dopiero bowiem naruszenie interesu prawnego lub uprawnienia wnoszącego skargę na uchwałę organu gminy otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania skargi (por. wyrok NSA z dnia 26 lutego 2008 r., II OSK 1765/07, opubl. w CBOSA).
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI