II SA/Gl 873/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę F. sp. z o.o. sp.k. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty K. o stwierdzeniu z urzędu wygaśnięcia pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Organy administracji uznały, że pozwolenie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ faktycznym podmiotem prowadzącym instalację była inna spółka (O. [...] sp. z o.o. sp. k.) na podstawie umowy dzierżawy i współpracy, podczas gdy F. sp. z o.o. sp. k. zajmowała się jedynie sprzedażą odlewów żeliwnych. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Podkreślono, że organy administracji nie przeprowadziły wystarczającego postępowania dowodowego, nie wykazały w sposób obiektywny, że skarżąca spółka nigdy nie wykonywała praw z pozwolenia, a organ odwoławczy nie przeprowadził własnego postępowania merytorycznego, jedynie powielając ustalenia organu pierwszej instancji. Sąd wskazał na konieczność stosowania zasady zaufania do przedsiębiorcy (art. 10 ust. 1 Prawa przedsiębiorców) i obowiązek organów do udowodnienia naruszeń prawa. Zwrócono uwagę na możliwość obalenia domniemania z art. 76 § 1 k.p.a. oraz na potrzebę uwzględnienia dalszych postępowań prowadzonych przez inne organy (np. WIOŚ). Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zasądzając jednocześnie zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącej spółki.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaNaruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sprawach środowiskowych, w szczególności dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego, zasady dwuinstancyjności oraz stosowania zasady zaufania do przedsiębiorcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia pozwolenia środowiskowego w kontekście umów cywilnoprawnych między podmiotami.
Zagadnienia prawne (2)
Czy organy administracji prawidłowo stwierdziły wygaśnięcie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, opierając się na ustaleniach kontroli, które strona kwestionowała, bez przeprowadzenia własnego, wyczerpującego postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organy administracji naruszyły przepisy postępowania, w szczególności poprzez niewyczerpujące zebranie i ocenę materiału dowodowego oraz brak przeprowadzenia przez organ odwoławczy własnego postępowania merytorycznego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób obiektywny, że skarżąca spółka nie prowadziła faktycznie instalacji. Podkreślono, że protokoły kontroli są dowodem, który można obalić, a organy powinny przeprowadzić własne postępowanie dowodowe, uwzględniając zasadę zaufania do przedsiębiorcy.
Czy organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, przeprowadził własne postępowanie merytoryczne, czy jedynie powielił ustalenia organu niższej instancji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ odwoławczy nie przeprowadził własnego postępowania merytorycznego, jedynie powielił ustalenia organu pierwszej instancji, co stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że uzasadnienie decyzji organu odwoławczego zawierało niemal dosłowne cytaty z decyzji organu pierwszej instancji, bez przedstawienia własnych analiz i ocen materiału dowodowego.
Przepisy (45)
Główne
p.p.s.a. art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uchyla decyzję, postanowienie lub inny akt, jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.o.ś. art. 193 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie wygasa, jeżeli podmiot przestał być prowadzącym instalację lub z innych powodów pozwolenie stało się bezprzedmiotowe.
p.o.ś. art. 193 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie wygasa, jeżeli prowadzący instalację nie rozpoczął działalności objętej pozwoleniem w terminie dwóch lat od dnia, w którym pozwolenie stało się ostateczne.
p.o.ś. art. 193 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie wygasa, jeżeli prowadzący instalację nie prowadził działalności objętej pozwoleniem przez dwa lata.
p.o.ś. art. 193 ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie wygasa, jeżeli podmiot przestał być prowadzącym instalację w rozumieniu ustawy, lub z innych powodów pozwolenie stało się bezprzedmiotowe.
p.o.ś. art. 193 ust. 1 pkt 4
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie wygasa, jeżeli prowadzący instalację nie rozpoczął działalności objętej pozwoleniem w terminie dwóch lat od dnia, w którym pozwolenie stało się ostateczne.
p.o.ś. art. 193 ust. 1 pkt 5
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie wygasa, jeżeli prowadzący instalację nie prowadził działalności objętej pozwoleniem przez dwa lata.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 8 §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej.
k.p.a. art. 12 §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organy powinny działać w sprawie wnikliwie.
k.p.a. art. 77 §1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.
k.p.a. art. 76 par 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dokumenty urzędowe sporządzone przez powołane do tego organy stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
k.p.a. art. 107 § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać rozstrzygnięcie co do dowodów dopuszczonych w postępowaniu oraz okoliczności faktycznych i prawnych, które stanowiły podstawę wydania decyzji.
p.p.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kontrola działalności administracji publicznej jest sprawowana pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, w przypadku uchylenia decyzji, postanowienia lub innego aktu, może orzec o ich nieważności lub o uchyleniu lub zmianie postanowienia.
p.p.s.a. art. 119 pkt 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawy mogą być rozpoznawane w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądemi administracyjnymi
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym następuje na posiedzeniu niejawnym.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania obejmuje koszty zastępstwa procesowego.
p.p.s.a. art. 209
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania w przypadku uchylenia decyzji.
p.o.ś. art. 180 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Eksploatacja instalacji wymagającej pozwolenia jest dozwolona po jego uzyskaniu.
p.o.ś. art. 183 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Organ właściwy do wydania pozwolenia orzeka o jego wygaśnięciu, cofnięciu lub ograniczeniu.
p.o.ś. art. 193 ust. 3
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Organ właściwy do wydania pozwolenia stwierdza, w drodze decyzji, wygaśnięcie pozwolenia, jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2-8.
p.o.ś. art. 3 pkt 31
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Definicja prowadzącego instalację jako podmiotu uprawnionego do władania instalacją w celu jej eksploatacji.
p.o.ś. art. 189 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Podmiot, który staje się prowadzącym instalację, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z pozwoleń i powinien wystąpić o zmianę pozwoleń.
p.o.ś. art. 286 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Obowiązek składania wykazów zawierających zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat.
p.p. art. 10 ust. 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców
Organ kieruje się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów.
i.o.ś. art. 12 ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
Wojewódzki inspektor ochrony środowiska może wydać zarządzenie pokontrolne w celu wyeliminowania stwierdzonych naruszeń prawa.
i.o.ś. art. 9 ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
Podstawa prawna do przeprowadzenia kontroli przez Inspekcję Ochrony Środowiska.
i.o.ś. art. 12 ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska
Obowiązek kontrolowanego podmiotu do poinformowania organu o zakresie podjętych i zrealizowanych działań służących wyeliminowaniu wskazanych naruszeń.
p.o.ś. art. 351
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Czyn zabroniony polegający na eksploatowaniu instalacji bez wymaganego pozwolenia lub z naruszeniem jego warunków.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
k.p.a. art. 76 § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość obalenia domniemania dowodowego dokumentu urzędowego.
p.o.ś. art. 199
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.
p.o.ś. art. 220 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.
p.o.ś. art. 378 ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza.
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa prawna do wydawania decyzji administracyjnych.
k.p.a. art. 138 §1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
p.o.ś. art. 183a
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska
Prowadzącym instalację jest także podmiot uprawniony na podstawie określonego tytułu prawnego do władania oznaczoną częścią instalacji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wadliwe ustalenia faktyczne i prawne organów administracji. • Naruszenie przepisów k.p.a. (art. 7, 77 § 1, 80) oraz p.o.ś. (art. 193 ust. 1 pkt 2, 4, 5). • Brak przeprowadzenia przez organ I instancji własnego dowodu na udowodnienie braku wykonywania praw z pozwolenia. • Organ odwoławczy nie przeprowadził własnego postępowania merytorycznego, jedynie powielił ustalenia organu I instancji. • Niewłaściwe zastosowanie art. 193 ust. 1 pkt 2, 4, 5 p.o.ś.
Godne uwagi sformułowania
Organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. • Organ ma obowiązek w swoich działaniach zakładać, iż przedsiębiorca działa zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów, dopóki nie nastąpi wykazanie (udowodnienie) przeciwieństwa. • Istota zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu przez dwa różne organy tej samej sprawy. • Organ odwoławczy jest organem merytorycznym, którego powinnością jest nie tylko odnieść się do zarzutów odwołania, lecz ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę już rozstrzygniętą przez organ pierwszej instancji. • Nie można zatem uznać, że organ II instancji przeprowadził własne ustalenia, którym dałby wyraz w uzasadnieniu swej decyzji.
Skład orzekający
Artur Żurawik
sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
członek
Stanisław Nitecki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w sprawach środowiskowych, w szczególności dotyczące prowadzenia postępowania dowodowego, zasady dwuinstancyjności oraz stosowania zasady zaufania do przedsiębiorcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wygaśnięcia pozwolenia środowiskowego w kontekście umów cywilnoprawnych między podmiotami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowania dowodowego przez organy administracji i jak sąd administracyjny kontroluje te procesy, szczególnie w kontekście ochrony środowiska i praw przedsiębiorców.
“Sąd uchyla wygaszenie pozwolenia środowiskowego: kluczowe błędy organów administracji w postępowaniu dowodowym.”
Dane finansowe
WPS: 680 PLN
Sektor
przemysł ciężki
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.