Orzeczenie · 2025-09-08

II SA/Gl 862/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-09-08
NSAAdministracyjneWysokawsa
pomoc społecznaświadczenia rodzinneupadłośćsyndyk masy upadłościlegitymacja procesowadoręczenie decyzjik.p.a.prawo upadłościowesąd administracyjnydecyzja kasacyjna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprzeciw syndyka masy upadłości K. J. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. SKO uchyliło decyzję Prezydenta Miasta S. dotyczącą nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, wskazując, że decyzja organu I instancji została doręczona K. J. po ogłoszeniu jej upadłości, a zatem powinna być skierowana do syndyka masy upadłości zgodnie z art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego. Syndyk w sprzeciwie zarzucił błędną wykładnię tego przepisu, argumentując, że świadczenia nie dotyczą masy upadłości. WSA uznał sprzeciw za zasadny, uchylając decyzję SKO. Sąd stwierdził, że SKO niezasadnie zastosowało art. 138 § 2 k.p.a. (decyzja kasacyjna). Wskazał, że ogłoszenie upadłości po wydaniu decyzji organu I instancji, ale przed jej doręczeniem, skutkuje tym, że doręczenie powinno nastąpić do rąk syndyka, a nie upadłego. Jednakże wadliwe doręczenie nie jest podstawą do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia, jeśli decyzja została wydana prawidłowo przed ogłoszeniem upadłości. Sąd podkreślił, że legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości nabywa syndyk, a upadły ją traci. W związku z tym SKO powinno było zbadać legitymację procesową osoby wnoszącej odwołanie i prawidłowość doręczenia decyzji syndykowi, a nie stosować art. 138 § 2 k.p.a.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja skutków ogłoszenia upadłości dla postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie legitymacji procesowej i doręczenia decyzji, a także zakresu kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy upadłość została ogłoszona po wydaniu decyzji organu I instancji, a przed jej doręczeniem. Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście instytucji sprzeciwu.

Zagadnienia prawne (2)

Czy ogłoszenie upadłości strony postępowania administracyjnego po wydaniu decyzji organu I instancji, ale przed jej doręczeniem, skutkuje koniecznością skierowania decyzji do syndyka masy upadłości i czy stanowi to podstawę do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, ogłoszenie upadłości po wydaniu decyzji, ale przed doręczeniem, wymaga doręczenia decyzji syndykowi. Jednakże wadliwe doręczenie nie jest podstawą do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. przez organ odwoławczy, jeśli decyzja organu I instancji została wydana prawidłowo.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a. Wadliwe doręczenie decyzji po ogłoszeniu upadłości nie uzasadnia uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości nabywa syndyk, a upadły ją traci. Organ odwoławczy powinien był zbadać legitymację procesową strony wnoszącej odwołanie i prawidłowość doręczenia decyzji syndykowi.

Jaki jest zakres kontroli sądu administracyjnego sprawowanej w ramach rozpoznawania sprzeciwu od decyzji kasacyjnej wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Sąd w ramach rozpoznawania sprzeciwu bada przede wszystkim, czy wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., czyli czy organ odwoławczy zasadnie skorzystał z możliwości wydania decyzji kasacyjnej, czy też bezpodstawnie zaniechał merytorycznego załatwienia sprawy.

Uzasadnienie

Instytucja sprzeciwu od decyzji kasacyjnej ma charakter formalny i ograniczony, służy wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy ustawowych przesłanek uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Celem jest przyspieszenie rozpatrzenia sprawy co do jej istoty.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 5 czerwca 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/488/2025/7156.

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja organu I instancji została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wymaga to uprzedniego zastosowania środków z art. 136 § 1 k.p.a. i braku możliwości naprawienia wad we własnym zakresie.

p.p.s.a. art. 64a

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. skarga nie przysługuje, ale strona może wnieść sprzeciw.

Prawo upadłościowe art. 144 § ust. 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Po ogłoszeniu upadłości postępowania administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 136 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie lub zlecić jego przeprowadzenie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów.

p.p.s.a. art. 64e

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Instytucja sprzeciwu ma charakter formalny i ograniczony, służy wyłącznie do zbadania prawidłowości zastosowania przez organ odwoławczy przesłanek uchylenia decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a.

p.p.s.a. art. 151a § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a.

k.p.c. art. 833 § § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy egzekucji świadczeń.

Prawo upadłościowe art. 63 § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Dotyczy wierzytelności.

Prawo upadłościowe art. 240

Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe

Dotyczy zgłaszania wierzytelności z tytułu zwrotu dotacji publicznych do postępowania upadłościowego.

k.p.a. art. 110 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji jest związany wydaną przez siebie decyzją od daty jej doręczenia podmiotowi posiadającemu legitymację procesową.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy niezasadnie zastosował art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ wadliwe doręczenie decyzji organu I instancji po ogłoszeniu upadłości nie stanowi podstawy do jej uchylenia i przekazania do ponownego rozpatrzenia. • Legitymację procesową w sprawach dotyczących masy upadłości nabywa syndyk, a upadły ją traci. • Decyzja organu I instancji została wydana przed ogłoszeniem upadłości, a zatem organ odwoławczy powinien był zbadać legitymację procesową strony wnoszącej odwołanie i prawidłowość doręczenia decyzji syndykowi.

Odrzucone argumenty

Stanowisko SKO, że decyzja organu I instancji powinna być skierowana do syndyka masy upadłości, ponieważ upadłość strony została ogłoszona po wydaniu decyzji, ale przed jej doręczeniem. • Argument syndyka, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 144 ust. 1 Prawa upadłościowego, a świadczenia nie dotyczą masy upadłości (argumentacja oparta na art. 833 § 6 k.p.c. i art. 63 ust. 1 pkt 1 Prawa upadłościowego).

Godne uwagi sformułowania

Po ogłoszeniu upadłości postępowania administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. • Wadliwe i w konsekwencji nieskuteczne doręczenie prawidłowo wydanej decyzji nie może stanowić podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. • Legitymacja procesowa syndyka powoduje, że upadły nie ma tej legitymacji do występowania w postępowaniu w charakterze strony w sprawach dotyczących masy upadłości. • Organ administracji jest związany wydaną przez siebie decyzją od daty jej doręczenia podmiotowi posiadającemu legitymację procesową.

Skład orzekający

Tomasz Dziuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja skutków ogłoszenia upadłości dla postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie legitymacji procesowej i doręczenia decyzji, a także zakresu kontroli sądu administracyjnego w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, gdy upadłość została ogłoszona po wydaniu decyzji organu I instancji, a przed jej doręczeniem. Interpretacja art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście instytucji sprzeciwu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego związanego z ogłoszeniem upadłości w trakcie postępowania administracyjnego i jego wpływu na legitymację procesową oraz doręczenie decyzji. Jest to istotne dla praktyków prawa administracyjnego i upadłościowego.

Upadłość w trakcie postępowania: Kto jest stroną i czy decyzja jest ważna?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst