II SA/Gl 838/25

II SA/Gl 838/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-19
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Dziuk
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Samorząd terytorialny
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 609
art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant specjalista Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. D. na uchwałę Rady Miasta Wojkowice z dnia 4 listopada 2024 r. nr VIII.58.2024 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Uzasadnienie
Pismem z dnia 28 maja 2025 r. M. D., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła do tutejszego Sądu skargę na uchwałę nr VIII.58.2024 Rady Miasta Wojkowice z dnia 4 listopada 2024 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Wojkowice w rejonie ulicy Głowackiego, rejonie ulicy Długosza, rejonie ulicy Paderewskiego, rejonie ulicy Maszyńsko, rejonie ulicy [...] (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2024 r. poz. 7753) w części w jakiej określa ona przeznaczenie terenu oznaczonego na rysunku planu symbolem 1UH-UL, tj. w odniesieniu do działki oznaczonej numerem geodezyjnym: [...] obręb [...], powiat [...].
Domagając się stwierdzenia nieważności przedmiotowego planu we wskazanym wyżej zakresie oraz zasądzenia kosztów postępowania zarzuciła Radzie Miasta Wojkowice:
1) naruszenie art. 1 ust. 2 pkt 7 i art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130; dalej jako: upzp) oraz art. 140 i art. 144 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2024 r. poz. 1061; dalej jako: kc) w zw. z § 16 uchwały oraz załącznikiem do uchwały polegające na:
a) określeniu w planie przeznaczenia całości działki nr [...] jako teren usług handlu lub teren usług rzemieślniczych, oznaczony na rysunku planu symbolem 1UH-UL, powodujące naruszenie uprawnień skarżącej wynikających z prawa własności działki nr [...] obręb [...], powiat [...], oraz działki nr [...] obręb [...], powiat [...], skutkujące ograniczeniem ich w sposobie czynienia użytku z dotychczas przysługujących uprawnień,
b) umożliwieniu na podstawie realizacji założeń przedmiotowej uchwały działań, które ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych, zakłócają korzystanie z nieruchomości sąsiednich, poprzez umożliwienie na mocy zaskarżanej uchwały realizacji inwestycji na działce sąsiadującej z nieruchomością skarżącej, skutkujące ograniczeniem ich w sposobie czynienia użytku z dotychczas przysługującego uprawnień,
2) naruszenie art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1 i 2 w zw. z art. 20 ust. 1 upzp oraz w zw. z art. 67 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 poz. 1668) w zw. z art. 64 ust. 1 i art. 21 ust. 1 Konstytucji RP
poprzez:
a) uchwalenie mpzp niezgodnego z uchwalą nr XXXI.253.2021 Rady Miasta Wojkowice z dnia 12 kwietnia 2021 r. w sprawie uchwalenia Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Wojkowice (dalej jako: Studium) poprzez stwierdzenie, że uchwała nie narusza ustaleń Studium, przekładające się na rażącą niezgodność mpzp z przepisami prawa powszechnie obowiązującego,
b) poprzez naruszenie uprawnień skarżącej wynikających z konstytucyjnie chronionego prawa własności działki nr [...] i działki nr [...], sprowadzającego się do nieuznania przez Radę, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego narusza ustalenia Studium, poprzez rażące naruszenie prawa własności mieszkańców nieruchomości sąsiednich i tym samym zaniechanie realizowania obowiązku dbania przez organy administracji o równą dla wszystkich ochronę prawa własności.
W uzasadnieniu interesu prawnego do skarżącej do zaskarżenia uchwały we wskazanym wyżej zakresie podniesiono, że jest ona właścicielką dwóch działek położonych w miejscowości Wojkowice, powiat [...], województwo [...]. Jedna z nieruchomości skarżącej jest przeznaczona jest w zaskarżanej uchwale pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub tereny usług. Z kolei działka nr [...], w Studium przewidziana również pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, aktualnie objęta ustaleniami uchwały, którą skarżąca zaskarża, znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie i przeznaczona jest jako teren usług handlu lub teren usług rzemieślniczych - 1UH-UL, dla której ustala się:
1) przeznaczenie podstawowe: zabudowa usług handlu lub terenu usług rzemieślniczych;
2) przeznaczenie dopuszczalne;
a) lokale mieszkalne
b) zieleń urządzona.
Zaskarżana w części uchwała definiuje jako usługi handlu: budynki (lub ich części) w zakresie usług handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży do 2000 m2 (§ 3 ust. 1 pkt 23 lit. a uchwały), a usługi rzemieślnicze jako: budynku (lub ich części w zakresie obiektów usług drobnego rzemiosła takich jak: usługi fryzjerskie, krawieckie, szewskie, optyczne, fotograficzne, jubilerskie lub zakłady kamieniarskie (§ 3 ust. 1 pkt 23 lit. c uchwały). W ocenie skarżącej tak intensywna zabudowa działki sąsiadującej negatywnie wpłynie na wykonywanie przez nią prawa własności.
Skarga zawiera również rozbudowaną argumentację dotyczącą pojęcia interesu prawnego do zaskarżenia planu miejscowego.
Odpowiadając na skargę Burmistrz Miasta Wojkowice wniósł o jej oddalenie. W jego ocenie przeznaczenie działki nr [...] nie prowadzi do ograniczenia sposobu korzystania z jej własności. Działki nr [...] i [...] będące własnością skarżącej nie sąsiadują bezpośrednio z działką nr [...], w odniesieniu do której wnosi ona o zaskarżenie uchwały - pomiędzy granicami wyżej wskazanych działek przebiega droga gminna - ul. [...], stanowiąca działkę nr [...].
W ocenie organu również przeznaczenie działki oznaczonej numerem [...] jest zgodne z ustalonym w Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta. Przewiduje się tam bowiem (dla przedmiotowej nieruchomości) między innymi zabudowę usługową oraz rzemiosło i drobną nieuciążliwą działalność gospodarczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Kontrolą działalności organów administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne objęte są między innymi - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. - dalej p.p.s.a.) - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, przy czym kryterium tej kontroli stanowi zgodność z prawem tych aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 1267). Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 53 § 2a p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Oznacza to, że w odniesieniu do aktów prawa miejscowego oraz innych aktów z zakresu administracji publicznej, po zmianie p.p.s.a. i ustawy o samorządzie gminnym dokonanej z dniem 1 czerwca 2017 r., zniesiono obowiązek uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi (art. 52 p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) oraz usunięto ograniczenie czasowe do wniesienia skargi (art. 53 § 2a p.p.s.a.). Zgodnie zaś z przepisem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (obecnie Dz.U. z 2024 r. poz. 609), każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z wymienionych powyżej przepisów wynika, że warunkiem formalnym skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy jest wykazanie, że zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej.
Ponadto podmiot, który zaskarża uchwałę do sądu i domaga się stwierdzenia jej nieważności, musi wykazać interes prawny, który został naruszony określoną uchwałą, co wynika z powołanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. Skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny i uprawnienie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r. sygn. akt I SA 1355/91, Lex nr 26058). Zatem skargę w oparciu o ten przepis szczególny może wnieść ten, kto wykaże, że jego indywidualny interes prawny znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Interes prawny osoby, która wnosi skargę w tym trybie wynikać niewątpliwie musi z przepisu prawa materialnego kształtującego sytuację prawną osoby skarżącej. Interes prawny takiej osoby uwidacznia się w tym, że osoba ta działa bezpośrednio, we własnym imieniu i posiada roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" posiada więc charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia, czy zachodzi związek między strefą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego w przypadku uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niewątpliwie wykazać może podmiot będący właścicielem działek znajdujących się w obszarze objętym miejscowym planem.
W rozstrzyganej sprawie skarżąca domaga się stwierdzenia nieważności obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie jednej działki, która nie jest jej własnością. Co więcej, działki skarżącej nie graniczą z działką o numerze [...]. Oddziela je droga publiczna.
W uzasadnieniu skargi szeroko omówiono istotę interesu prawnego w zakresie zaskarżenia aktu prawa miejscowego. Nie wskazano jednak, jakie to prawem chronione interesy miały by być naruszone na skutek uchwalenia przedmiotowego planu. Trudno bowiem za taki uznać wzmożony ruch samochodowy po drodze publicznej. Również w trakcie rozprawy, odpowiadając na pytanie Sądu skarżąca nie była w stanie wskazać (nawet w przybliżeniu), jakie jej chronione przez przepisy prawa powszechnie obowiązującego interesy mogły zostać naruszone. Przedstawiła jedynie swoje niezadowolenie wskazując, że jej nieruchomość znajduje się w stosunkowo spokojnej okolicy a realizacja na działce o numerze [...] np. sklepu, spokój ten zakłóci. Bez wątpienia po stronie skarżącej mogą pojawić się wówczas pewne niedogodności. Ale nie kreują one interesu prawnego, lecz co najwyżej faktyczny.
Sąd badając sprawę również nie dostrzegł interesu prawnego po stronie skarżącej, który umożliwiałby zaskarżenie uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w analizowanym zakresie.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.