II SA/GL 824/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę E. W. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazywała rozbiórkę nadbudowanej części murowanego ogrodzenia. Sprawa miała długą historię postępowań administracyjnych, z kilkukrotnym uchylaniem decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy. Ostatecznie organ odwoławczy uznał, że nadbudowa ogrodzenia została wykonana w warunkach samowoli budowlanej i podlega przepisom dotyczącym postępowania naprawczego (art. 50-51 Prawa budowlanego), a nie legalizacji obiektu budowlanego (art. 49b Prawa budowlanego). Kluczowym argumentem Sądu, który doprowadził do oddalenia skargi, było stwierdzenie, że skarżąca nie wykazała prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, w szczególności w odniesieniu do części ogrodzenia znajdującej się na działce sąsiedniej. Sąd podkreślił, że brak takiego prawa uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej, a twierdzenia skarżącej o braku sprzeciwu sąsiadów nie miały znaczenia w kontekście wymogu posiadania tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w momencie legalizacji. Sąd odrzucił również argumenty dotyczące naruszenia prawa do prywatności i możliwości zawarcia ugody, wskazując, że sprawy cywilne dotyczące sporów sąsiedzkich należą do właściwości sądów powszechnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie kluczowej roli prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w procesie legalizacji samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście ogrodzeń i sporów sąsiedzkich.
Dotyczy specyficznej sytuacji nadbudowy ogrodzenia, gdzie kluczowe jest ustalenie granic działek i posiadanie zgody sąsiada.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej w postaci nadbudowy ogrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, zwłaszcza gdy ogrodzenie znajduje się częściowo na działce sąsiedniej, uniemożliwia przeprowadzenie skutecznej procedury naprawczej i prowadzi do nakazu rozbiórki.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że wykazanie prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest warunkiem koniecznym do legalizacji robót budowlanych w postępowaniu naprawczym. W przypadku braku takiego prawa, nawet jeśli pierwotne ogrodzenie było legalne, nadbudowa wykonana bez zgody sąsiada stanowi samowolę budowlaną, która nie może zostać zalegalizowana.
Czy nadbudowa ogrodzenia stanowi budowę w rozumieniu Prawa budowlanego i podlega przepisom dotyczącym samowoli budowlanej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 3 ust. 6 Prawa budowlanego, nadbudowa obiektu budowlanego jest traktowana jako budowa, co oznacza, że wykonanie jej w warunkach samowoli budowlanej podlega odpowiednim procedurom naprawczym lub legalizacyjnym.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na definicję 'budowy' zawartą w Prawie budowlanym, która obejmuje również nadbudowę, rozbudowę czy odbudowę obiektu budowlanego. W związku z tym, samowolna nadbudowa ogrodzenia podlega reżimowi prawnemu przewidzianemu dla samowoli budowlanej.
Czy organy nadzoru budowlanego mają kompetencje do badania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy nadzoru budowlanego mają kompetencje do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w postępowaniu naprawczym.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że weryfikacja prawa do dysponowania nieruchomością jest integralną częścią postępowania naprawczego i nie można jej wyłączyć z kompetencji organów nadzoru budowlanego.
Przepisy (11)
Główne
pb art. 51 § ust. 1 pkt 1
Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki nadbudowanej części ogrodzenia w przypadku braku możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
pb art. 51 § ust. 7
Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki nadbudowanej części ogrodzenia w przypadku braku możliwości doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.
pb art. 51 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki nadbudowanej części ogrodzenia.
pb art. 51 § ust. 7
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nakaz rozbiórki nadbudowanej części ogrodzenia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie nieuzasadnionej skargi.
Pomocnicze
pb art. 3 § ust. 6
Prawo budowlane
Definicja 'budowy' obejmująca nadbudowę obiektu budowlanego.
pb art. 49b § ust. 1
Prawo budowlane
Przepisy dotyczące legalizacji obiektu budowlanego (w brzmieniu sprzed nowelizacji).
pb art. 50
Prawo budowlane
Przepisy dotyczące postępowania naprawczego w odniesieniu do innych przypadków samowoli budowlanej.
pb art. 32 § ust. 4 pkt 2
Prawo budowlane
Sposób wykazania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
pb art. 49b § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy dotyczące legalizacji obiektu budowlanego.
Dz. U. z 2020 r. poz. 471 art. 25
Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw
Zmiana ustawy Prawo budowlane.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak prawa skarżącej do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, co uniemożliwia legalizację samowoli budowlanej. • Nadbudowa ogrodzenia stanowi samowolę budowlaną podlegającą przepisom postępowania naprawczego. • Organy nadzoru budowlanego mają kompetencje do badania prawa do dysponowania nieruchomością w postępowaniu naprawczym.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego. • Zarzut naruszenia art. 13 k.p.a. poprzez niewykorzystanie możliwości zawarcia ugody. • Twierdzenie o naruszeniu prawa do prywatności. • Argument, że przepisy dotyczące budowy ogrodzeń nie mają zastosowania do ich nadbudowy.
Godne uwagi sformułowania
W tym kontekście nie ma zatem znaczenia legalność pierwotnej bryły ogrodzenia, jak i jego przebiegu. • Zatem zawsze wtedy, gdy ustawa wspomina o "budowie", stanowi to automatyczne odniesienie także do robót polegających na nadbudowie obiektu budowlanego. • Stan zgodny z prawem w rozumieniu powołanego przepisu oznacza w przypadku wykonania robót bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, że zgodność ta musi dotyczyć przepisów Prawa budowlanego, przepisów technicznych, polskich norm, a także zgodności z przepisami określającymi ład przestrzenny na danym terenie, takimi jak plan miejscowy. Stan zgodności z prawem to nie tylko zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi, ale także wykazanie się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • Nie ma bowiem podstaw prawnych do tego, aby z kompetencji organów nadzoru budowlanego prowadzących postępowanie w trybie przepisów art. 50-51 Prawa budowlanego wyłączyć uprawnienie do badania, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. • Organy nadzoru budowlanego, w przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, nie mają pola do negocjacji i zawarcia ugody.
Skład orzekający
Rafał Wolnik
przewodniczący sprawozdawca
Tomasz Dziuk
członek
Wojciech Gapiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie kluczowej roli prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w procesie legalizacji samowoli budowlanej, zwłaszcza w kontekście ogrodzeń i sporów sąsiedzkich."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji nadbudowy ogrodzenia, gdzie kluczowe jest ustalenie granic działek i posiadanie zgody sąsiada.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty problem sporów sąsiedzkich i konsekwencje samowoli budowlanej, szczególnie w kontekście ogrodzeń. Pokazuje, jak ważne jest formalne posiadanie prawa do dysponowania nieruchomością.
“Samowola budowlana przy ogrodzeniu? Brak zgody sąsiada to wyrok rozbiórki!”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.