II SA/Gl 822/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2006-02-24
NSAAdministracyjneWysokawsa
warunki zabudowypostanowienienieważnośćSKOk.p.a.bezczynność organusąd administracyjnypostępowanie administracyjne

WSA w Gliwicach stwierdził nieważność postanowień SKO dotyczących odmowy stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie warunków zabudowy, uznając, że postępowanie to było prowadzone bez podstawy prawnej.

Skarżący J. G. domagał się stwierdzenia nieważności postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w C., które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie warunków zabudowy. Skarżący argumentował, że sprawa została już zakończona ostateczną decyzją. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając brak podstaw prawnych. WSA w Gliwicach stwierdził nieważność obu postanowień SKO, wskazując, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności było prowadzone bez podstawy prawnej, ponieważ dotyczyło postanowienia wydanego na podstawie art. 37 § 2 k.p.a., na które nie przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 126 k.p.a.

Sprawa dotyczyła skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w C., które utrzymało w mocy wcześniejsze postanowienie odmawiające stwierdzenia nieważności postępowania w sprawie warunków zabudowy. J. G. wnioskował o stwierdzenie nieważności postanowienia SKO, argumentując, że zostało ono wydane w sprawie już zakończonej ostateczną decyzją, co stanowi naruszenie art. 16 § 1 k.p.a. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając brak podstaw prawnych. Po złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, SKO ponownie utrzymało w mocy swoje wcześniejsze postanowienie. W skardze do WSA J. G. podtrzymał swoje stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia SKO. Sąd uznał, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności było prowadzone bez podstawy prawnej, ponieważ dotyczyło postanowienia wydanego na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. (dotyczącego bezczynności organu I instancji), na które nie przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 126 k.p.a. Sąd wskazał, że wniosek o stwierdzenie nieważności takiego postanowienia powinien zostać pozostawiony bez rozpoznania lub postępowanie umorzone jako bezprzedmiotowe. W związku z tym, że zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie zostały wydane bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem przepisów, Sąd stwierdził ich nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. nie jest postanowieniem, od którego przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 126 k.p.a., a zatem nie może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie jego nieważności.

Uzasadnienie

Postanowienie na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. jest specyficznym trybem postępowania w przypadku bezczynności organu I instancji i nie jest postanowieniem, na które przysługuje zażalenie w ogólnym rozumieniu art. 126 k.p.a. Brak możliwości wniesienia zażalenia wyklucza możliwość wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności na podstawie przepisów k.p.a. dotyczących postanowień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

stwierdzono_nieważność

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 37 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy postanowienia wydanego w przypadku niezałatwienia sprawy w terminie przez organ administracji publicznej.

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia.

k.p.a. art. 157 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o stwierdzenie nieważności.

k.p.a. art. 158 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności.

k.p.a. art. 126

Kodeks postępowania administracyjnego

Stosuje przepisy art. 156-159 do postanowień, od których przysługuje zażalenie.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji/postanowienia z urzędu.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji/postanowienia.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Wskazano na pkt 2 i 3 jako potencjalne podstawy wniosku skarżącego.

k.p.a. art. 127 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

k.p.a. art. 138 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy rozpatrzenia zażalenia.

k.p.a. art. 16 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zakaz wydawania postanowień i decyzji sprzecznych z ostateczną decyzją.

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.

p.p.s.a. art. 3 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kognicji sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 52 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przesłanka wniesienia skargi na bezczynność.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd nie orzeka o wykonaniu postanowienia, które nie podlega wykonaniu.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia wydanego na podstawie art. 37 § 2 k.p.a. jest prowadzone bez podstawy prawnej, ponieważ na takie postanowienie nie przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 126 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Postanowienia te zapadły w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia SKO w C. z dnia [...] r. wszczętym i przeprowadzonym w oparciu o przepisy art. 156 – 159 w zw. z art. 126 kpa. O tym, że postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 kpa nie jest postanowieniem od którego przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 126 kpa, świadczy również okoliczność, że nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego.

Skład orzekający

Leszek Kiermaszek

przewodniczący

Bonifacy Bronkowski

sprawozdawca

Barbara Brandys-Kmiecik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów k.p.a. dotyczących możliwości stwierdzenia nieważności postanowień wydanych w trybie art. 37 § 2 k.p.a. oraz zakresu stosowania art. 126 k.p.a."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z bezczynnością organu i wnioskiem o stwierdzenie nieważności postanowienia.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak kluczowe jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych, nawet w kontekście stwierdzenia nieważności. Błąd w podstawach prawnych postępowania może prowadzić do jego bezprzedmiotowości.

Błąd proceduralny w SKO: Sąd stwierdził nieważność postanowień, bo postępowanie było prowadzone bez podstawy prawnej.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 822/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-02-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-12-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Bonifacy Bronkowski /sprawozdawca/
Leszek Kiermaszek /przewodniczący/
Symbol z opisem
6153 Warunki zabudowy  terenu
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność postanowienia I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Asesor Barbara Brandys-Kmiecik, Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu w dniu 24 lutego 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postępowania odnośnie bezczynności w sprawie warunków zabudowy terenu stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z dnia [...] r. nr [...]
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] r. wydanym na podstawie art. 37 § 2 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. uznało za nieuzasadnione zażalenie wniesione przez J. G. na niezałatwienie przez Wójta Gminy K., w ustalonym terminie wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie na działce nr A położonej w K. jednorodzinnego budynku mieszkalnego oraz szczelnego zbiornika na ścieki.
W piśmie z dnia [...] 2004 r. J. G. wystąpił do tego Kolegium z żądaniem stwierdzenia na podstawie art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 kpa, nieważności m.in. w/w postanowienia. W uzasadnieniu tego wniosku stwierdził, że zostało ono wydane w sprawie, która została zakończona ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z. dnia [...] r. znak [...] oraz ostatecznym postanowieniem tego Kolegium z dnia [...] r. znak [...], tj. z naruszeniem treści art. 16 § 1 kpa. Niedopuszczalne było prowadzenie postępowania w sprawie zakończonej wcześniej decyzją ostateczną.
Po wszczęciu postępowania w sprawie tego żądania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...], wydanym z powołaniem się na treść art. 158 § 1 w zw. z art. 126 i art. 156 § 2 pkt 2 kpa odmówiło stwierdzenia nieważności własnego postanowienia z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdziło, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że objęte żądaniem stwierdzenia nieważności postanowienie tego Kolegium, zostało wydane bez podstawy prawnej tj. w warunkach o jakich mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W postanowieniu zawarto pouczenie, że stronom przysługuje prawo złożenia w terminie 7 dni od daty jego otrzymania, wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy – zgodnie z art. 127 § 3 Kpa.
We wniosku takim ( z dnia [...] 2004 r.), który został złożony w SKO w dniu [...] 2004 r. J. G. domagał się ponownego rozpatrzenia jego żądania w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia wymienionego na wstępie niniejszego uzasadnienia.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. po rozpoznaniu tego wniosku zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 Kpa utrzymało w mocy swoje wcześniejsze w/w postanowienie z dnia [...] r. W uzasadnieniu tego orzeczenia podtrzymało też swoje wcześniejsze stanowisko, że postanowienie tego Kolegium z dnia [...] r. nie zostało wydane bez podstawy prawnej o jakiej mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
W skardze do Sądu J. G. stwierdził, że ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] SKO w C. przesądziło, iż Urząd Gminy K. powinien w [...] 2002 r. zakończyć sprawę o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu odnośnie jego działki. Po tym terminie niedopuszczalnym było zatem jego zdaniem wydawanie w tej sprawie " zupełnie sprzecznych postanowień i decyzji".
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko i co do zasady jego uzasadnienie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kolegium z dnia [...] r. ostać się nie mogą , jakkolwiek z innych przyczyn niż wymienione w skardze, które Sąd nie będąc związany jej wnioskami i zarzutami wziął pod rozwagę z urzędu – zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.). Postanowienia te zapadły w postępowaniu w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia SKO w C. z dnia [...] r. wszczętym i przeprowadzonym w oparciu o przepisy art. 156 – 159 w zw. z art. 126 kpa. Zgodnie zaś z art. 126 kpa, przepisy art. 156 – 159 tego aktu prawnego stosuje się tylko do postanowień, od których przysługuje zażalenie. Oznacza to, iż SKO byłoby uprawnione do merytorycznego rozpoznania wniosku J. G. o stwierdzenie nieważności postanowienia tego Kolegium z dnia [...] r. gdyby było to postanowienie na które przysługiwało zażalenie. Tak jednak zdaniem Sądu nie było. Jakkolwiek postanowienie to zostało wydane po rozpoznaniu zażalenia J. G. ale nie było to zażalenie na postanowienie w rozumieniu art. 126 kpa, a zażalenie w przedmiocie bezczynności organu I instancji. Wniesienie takiego zażalenia przewiduje, wynikający z art. 37 kpa, szczególny tryb postępowania w przypadku niezałatwienia w terminie sprawy przez organ administracji publicznej.
O tym, że postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 kpa nie jest postanowieniem od którego przysługuje zażalenie w rozumieniu art. 126 kpa, świadczy również okoliczność, że nie przysługuje na nie skarga do sądu administracyjnego ( w zw. z art. 3 § 2 ustawy p.p.s.a.). Skarga przysługuje bowiem na bezczynność organu I instancji, a wniesienie zażalenia na podstawie art. 37 § 1 kpa stanowi wymienioną w art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a., konieczną przesłankę jej wniesienia. Skutkuje to przyjęcie , że postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 2 kpa nie może być przedmiotem postępowania o stwierdzenie jego nieważności, opartego na treści art. 156 – 159 kpa w zw. z art. 126 kpa. Wniosek o stwierdzenie nieważności takiego postanowienia nie wszczyna zatem postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 61 § 1 kpa. Powinien on zostać pozostawiony bez rozpoznania ( art. 64 § 2 kpa ), o czym i przyczynie takiego zachowania się organu, wnioskodawca powinien być poinformowany stosownym pismem. W przypadku zaś wszczęcia takiego postępowania, jako bezprzedmiotowe należy je umorzyć na podstawie art. 105 § 1 kpa, ( zobacz też mającą zdaniem Sądu odpowiednie zastosowanie treść uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2005 r. sygn. II ZP 11/00/OSN /APiUS Nr 19 z
2000 r. poz. 702 ), co uczyni też SKO przy ponownym rozpoznawaniu sprawy. Ponieważ, jak wynika z powyższych wywodów, zaskarżone postanowienie oraz postanowienie go poprzedzające zostały wydane zdaniem Sądu bez podstawy prawnej i jednocześnie z rażącym naruszeniem treści art. 158 § 1 w zw. z art. 126 kpa, to należało stwierdzić ich nieważność na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Sąd nie orzekł na podstawie art. 152 ustawy p.p.s.a. stojąc na stanowisku, że zaskarżone postanowienie, z uwagi na swoją treść, nie podlega wykonaniu w rozumieniu tego przepisu.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI