II SA/Ke 216/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Kielcach oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia za nieusunięcie odpadów, uznając zasadność zastosowania środka egzekucyjnego i prawidłowość postępowania.
Skarżący A. B. zaskarżył postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy grzywnę w kwocie 10.000 zł nałożoną przez Burmistrza Stąporkowa za nieusunięcie nielegalnie składowanych odpadów. Skarżący podnosił zarzuty dotyczące m.in. wygórowanej kwoty grzywny, wadliwości tytułu wykonawczego i braku doręczenia upomnienia. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postępowanie było prawidłowe, a zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego nie mogły być skutecznie podniesione w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach rozpoznał skargę A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które utrzymało w mocy grzywnę w kwocie 10.000 zł nałożoną przez Burmistrza Stąporkowa za niewykonanie ostatecznej decyzji nakazującej usunięcie nielegalnie składowanych odpadów. Skarżący zarzucał m.in. rażące wygórowanie grzywny, wadliwość tytułu wykonawczego, brak doręczenia upomnienia oraz istnienie w obiegu dwóch tytułów wykonawczych. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że obowiązek usunięcia odpadów nie został wykonany w całości, a grzywna w celu przymuszenia jest właściwym środkiem egzekucyjnym. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego powinny być podnoszone w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny. Ponadto, sąd uznał, że tytuł wykonawczy został prawidłowo wystawiony na A. B. jako osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, a wskazana podstawa prawna była wystarczająca. Sąd odniósł się również do kwestii doręczenia upomnienia i tytułu wykonawczego, wskazując na wcześniejsze wyroki WSA w podobnych sprawach.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego powinny być podnoszone jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 122 § 3 upea, zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Te środki prawne są odrębne i niekonkurencyjne. Prawidłowość nałożonej grzywny nie może być kwestionowana w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem przez podnoszenie okoliczności związanych z niedopuszczalnością egzekucji obowiązku.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
upea art. 119 § 1-2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 122 § 1-3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 151
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ppsa art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
upea art. 33
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 34
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 27 § 1 pkt 6
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 15 § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
upea art. 26 § 5 pkt 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Ppsa art. 3 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ppsa art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 124 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 18
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 107 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
P.pr. art. 4 § 1
Ustawa Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego nie mogą być podnoszone w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny. Postępowanie w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia nie bada prawidłowości wystawionego tytułu wykonawczego. Tytuł wykonawczy wystawiony na osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą jest prawidłowy. Podstawa prawna wskazana w tytule wykonawczym była wystarczająca. Grzywna w celu przymuszenia jest właściwym środkiem egzekucyjnym w przypadku niewykonania obowiązku niepieniężnego.
Odrzucone argumenty
Wysokość grzywny była rażąco wygórowana. Termin do wykonania obowiązku był zbyt krótki. Brak doręczenia pisemnego upomnienia. Wystawienie tytułu egzekucyjnego na A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E., a postanowienia o nałożeniu grzywny na A. B. Niezbadanie dopuszczalności egzekucji w sytuacji istnienia dwóch tytułów wykonawczych. Brak wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych i prawnych. Brak zbadania, czy skarżący poczynił czynności zmierzające do usunięcia odpadów. Niewystarczające wyjaśnienie przesłanek ustalenia grzywny. Niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego co do podstawy prawnej. Bezpodstawne wszczęcie postępowania egzekucyjnego na podstawie wadliwego tytułu wykonawczego.
Godne uwagi sformułowania
Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Nie jest [grzywna] karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się. W postępowaniu w sprawie grzywny w celu przymuszenia nie bada się więc prawidłowości wystawionego tytułu wykonawczego. Prawo polskie nie traktuje A. B. i A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "E." jako dwóch odrębnych podmiotów praw i obowiązków.
Skład orzekający
Krzysztof Armański
przewodniczący
Beata Ziomek
sprawozdawca
Agnieszka Banach
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "interpretacja przepisów dotyczących grzywny w celu przymuszenia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dopuszczalność zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, prawidłowość wystawiania tytułów wykonawczych na osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązku usunięcia odpadów i zastosowania grzywny w celu przymuszenia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy egzekucji administracyjnej i nałożenia grzywny, co jest istotne dla prawników procesualistów i praktyków prawa administracyjnego. Wyjaśnia kluczowe kwestie proceduralne.
“Grzywna za odpady: Kiedy zarzuty wobec tytułu wykonawczego są spóźnione?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Ke 216/22 - Wyrok WSA w Kielcach
Data orzeczenia
2022-07-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Sędziowie
Agnieszka Banach
Beata Ziomek /sprawozdawca/
Krzysztof Armański /przewodniczący/
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Egzekucyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 2720/22 - Wyrok NSA z 2023-10-10
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 479
art. 119 par. 1-2, art. 33, art. 34, art. 122 par. 1-3, art. 27 par. 1 pkt 6, art. 15 par. 1, art. 26 par. 5 pkt 1
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Armański, Sędziowie Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Banach, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 lipca 2022 r. sprawy ze skargi A. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 21 marca 2022 r., znak: SKO.EG-40/1713/8/2022 w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia oddala skargę.
Uzasadnienie
II SA/Ke 216/22
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 21 marca 2022 r., znak: SKO.EG-40/1713/8/2022, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach, po rozpatrzeniu zażalenia A. B., utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Stąporkowa z dnia 14 lutego 2022 r., znak: OŚ/3160/3/2021, w sprawie nałożenia grzywny w celu przymuszenia w kwocie 10.000 zł.
W uzasadnieniu organ II instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Ostateczną decyzją z dnia 29 października 2018 r., znak: SKO.OŚ-60/3185/203/2018, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach nakazało A. B. usunięcie nielegalnie składowanych odpadów na działce nr [...] w O., do dnia 22 grudnia 2018 r. Zobowiązany obowiązku powyższego nie wykonał. W dniu 14 kwietnia 2021 r. Burmistrz Stąporkowa doręczył zobowiązanemu upomnienie, a w dniu 20 maja 2021 r. wystawił tytuł wykonawczy nr OŚ.3160/3/21. Wobec niewykonania obowiązku, Burmistrz wydał opisane na wstępie postanowienie z dnia 14 lutego 2022 r.
W zażaleniu A. B. zarzucił ww. postanowieniu naruszenie art. 121 § 2, art. 122 § 2 pkt 1, art. 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ("upea"), art. 7, art. 77 Kpa, art. 15 § 1, art. 27 § 1 pkt 10 i art. 29 § 1 upea. Zarzucił, że kwota grzywny jest rażąco wygórowana, termin do wykonania obowiązku jest zbyt krótki, przyjęcie, że zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, w sytuacji gdy podjął starania w tym kierunku, brak doręczenia pisemnego upomnienia, wystawienie tytułu egzekucyjnego na A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą E., a postanowienia o nałożeniu grzywny na A. B., niezbadanie dopuszczalności egzekucji, w sytuacji gdy w obiegu funkcjonują dwa tytuły egzekucyjne, podczas gdy w obiegu może być tylko jeden tytuł wykonawczy.
Organ II instancji wyjaśnił, że nałożona grzywna, przewidziana w art. 119 upea, została nałożona w celu wykonania obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji Kolegium, jej wysokość nie przekracza wysokości określonej w art. 121 upea, postanowienie zawiera wszystkie elementy wymagane w art. 122 § 2 tej ustawy. Odnosząc się do kwestii wysokości grzywny, Kolegium stwierdziło, że w przypadku zobowiązanego nie zachodzi trudna sytuacja materialna, a sama grzywna jest środkiem mniej dolegliwym niż wykonanie zastępcze. Obowiązek stał się wykonalny ponad dwa lata przed wystawieniem tytułu wykonawczego. Część odpadów została przekazana do usunięcia w dniu 13 marca 2020 r. W dniu 23 lipca 2021 r. Burmistrz nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w kwocie 10.000 zł. Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2021 r. sygn. II SA/Ke 878/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie Kolegium z dnia 16 września 2021 r. utrzymujące w mocy ww. postanowienie o nałożeniu grzywny. W dniu 26 października 2021 r. Burmistrz wydał kolejne postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
Kolegium odnosząc się zarzutu zbyt krótkiego terminu na wykonanie obowiązku, określonego w zaskarżonym postanowieniu tj. 30 dni od doręczenia postanowienia, wyjaśniło, że zobowiązany miał ponad dwa lata na wykonanie całego obowiązku. Nie można więc uznać, by wyznaczony termin był zbyt krótki. Ustosunkowując się do zarzutu określenia w tytule wykonawczym i postanowieniu o nałożeniu grzywny różnych podmiotów, Kolegium wyjaśniło, że zarówno w tytule wykonawczym z dnia 20 maja 2021 r., jak i w postanowieniu o nałożeniu grzywny jako zobowiązany wskazany został A. B. Dodatkowo wskazało, że w postępowaniu w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia organ bada jedynie zasadność zastosowania środka egzekucyjnego. Zarzuty dotyczące upomnienia, osoby zobowiązanego powinny zostać podniesione jako zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, a nie w zażaleniu na postanowienie o nałożeniu grzywny (art. 122 § 3 upea).
Na koniec Kolegium wyjaśniło, że w odniesieniu do postępowań prowadzonych na podstawie tytułu wykonawczego z dni 3 grudnia 2019 r. WSA w Kielcach wyrokami z dnia 2 listopada i 17 grudnia 2020 r., 17 i 18 lutego 2021 r. uchylił postanowienia organów, uznając, że tytuł wykonawczy nie został doręczony stronie. Tytuł ten nie wszedł więc do obrotu, a zatem nie zaistniała sytuacja, o której mowa w zarzutach zażalenia.
W skardze do tut. Sądu A. B. zarzucił powyższemu rozstrzygnięciu naruszenie:
– art. 7, art. 77, art. 80 Kpa w zw. z art. 18 upea poprzez brak wszechstronnego i dokładnego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych sprawy i niewystarczające dla jej wyjaśnienia ustalenia faktyczne i prawne, w tym brak zbadania, czy skarżący poczynił czynności zmierzające do usunięcia odpadów;
– art. 124 § 1 Kpa w zw. z art. 121 § 1 upea poprzez uznanie, że organ I instancji uczynił zadość wymogowi wskazania przesłanek, na których oparł swoje rozstrzygnięcie, a brak jest wyjaśnienia przesłanek, jakimi kierował się przy ustalaniu grzywny;
– art. 27 § 1 pkt 6 upea poprzez niespełnienie wymogów tytułu wykonawczego, który został wydany w dniu 20 maja 2021 r. przez brak wskazania w nim dokładnej podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, tj. na jakiej została nałożona grzywna w celu przymuszenia;
– art. 59 w zw. z art. 26 upea poprzez bezpodstawne wszczęcie postepowania egzekucyjnego w administracji na podstawie wydanego tytułu egzekucyjnego z dnia 20 maja 2021 r., podczas gdy z obiegu prawnego nie został uchylony poprzedni tytuł wykonawczy z dnia 3 grudnia 2019 r.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i umorzenie postępowania w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, że postanowienie zostało wydane na podstawie wadliwie przeprowadzonego postępowania, czego organ odwoławczy nie dostrzegł. Zdaniem skarżącego, wykonanie obowiązku w terminie 30-dniowym nie było niemożliwe do zrealizowania, bowiem usunięcie odpadów wymaga podpisania umów z firmami, które zajmują się usuwaniem odpadów, potrzebne jest nowe miejsce ich składowania. Podniesiono, że nałożona grzywna stanowi kwotę maksymalną, jaką może orzec na podstawie art. 121 § 2 upea, jest nadmiernie wygórowana, ponieważ nie odpowiada zasadzie racjonalnego działania, jak również zasadzie niezbędności. Nałożenie tak wysokiej grzywny jest krzywdzące, rażąco niesprawiedliwe i nie uwzględnia specyfiki sprawy. Organ nie uwzględnił sytuacji majątkowej i rodzinnej zobowiązanego oraz nie wskazał, jakimi przesłankami kierował się w ustaleniu grzywny w wysokości 10.000 zł. Przytoczył stwierdzenie Burmistrza Stąporkowa, że skarżący prowadzi dobrze prosperującą firmę, lecz nie zbadał jak ona w rzeczywistości funkcjonuje.
Skarżący wyjaśnił, że po doręczeniu postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia podejmował czynności związane z usunięciem odpadów, tj. poszukiwania odpowiedniego terenu do składowania odpadów, w dniu 10 marca 2020 r. przystąpił do pierwszego usunięcia odpadów, które zostały częściowo przewiezione do firmy B. Sp. z o.o. . Nie jest jednak możliwe jednorazowe usunięcie wszystkich odpadów. Kolegium nie uwzględniło tego aspektu, nie zbadało, na jakim etapie są umowy z firmami, które zajmują się składowaniem odpadów, a w zaskarżonym postanowieniu brak jest odniesienia do tych informacji.
Zgodnie ze stanowiskiem skarżącego, tytuł wykonawczy został wystawiony na A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą E., podczas gdy postanowienie organu I instancji wydane zostało na A. B., tj. osobę fizyczną. Tytuł wykonawczy powinien być wystawiony na firmę E. Organ odwoławczy odniósł się jedynie do kwestii doręczenia tytułu wykonawczego pełnomocnikowi, a pominął ww. kwestię. Ponadto, tytuł wykonawczy z dnia 20 maja 2021 r. nie wskazuje dokładnej podstawy prawnej prowadzenia egzekucji.
Na koniec skarżący podniósł, że poprzedni tytuł wykonawczy z dnia 3 grudnia 2019 r. nie został uchylony, a zatem w obiegu istnieją dwa tytuły wykonawcze, podczas gdy, zgodnie z art. 26 upea, organ winien przeprowadzić procedurę zmierzającą do uchylenia poprzedniego tytułu wykonawczego, a następnie wydać kolejny tytuł wykonawczy.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Dodatkowo wyjaśniło, że w świetle art. 122 § 3 upea zarzuty dotyczące wadliwości tytułu wykonawczego powinny zostać podniesione jako zarzuty w postepowaniu egzekucyjnym. Organ zauważył, że tytuł wykonawczy wskazuje akt normatywny, z którego wynika obowiązek oraz decyzję będącą podstawą obowiązku.
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), dalej "Ppsa".
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.), zwanej dalej "Ppsa", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 Ppsa).
Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 Ppsa).
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że wynikający z ostatecznej i prawomocnej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia 29 października 2018 r., znak: SKO.OŚ-60/3185/203/2018, obowiązek usunięcia nielegalnie składowanych odpadów na działce nr [...] w O., do dnia 22 grudnia 2018 r., nie został przez skarżącego wykonany w całości. Burmistrz Stąporkowa przesłał skarżącemu upomnienie, które skarżący osobiście odebrał w dniu 14 kwietnia 2021 r., wzywające zobowiązanego do wykonania obowiązku usunięcia odpadów. W dniu 20 maja 2021 r. organ I instancji wystawił także tytuł wykonawczy, którym wszczął postępowanie egzekucyjne celem wyegzekwowania nałożonego obowiązku.
Postanowienie objęte skargą wydane zostało na podstawie art. 119 i nast. ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479), dalej jako "upea". Grzywna w celu przymuszenia jest jednym ze środków egzekucyjnych stosowanych w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Nakłada się ją, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego. Grzywnę nakłada się również, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym (art. 119 § 1 i 2 upea). Grzywna w celu przymuszenia jest środkiem, który z uwagi na dolegliwość natury finansowej skłania zobowiązanego do wykonania ciążącego na nim obowiązku. Znajduje ona zastosowanie do wszystkich obowiązków o charakterze niepieniężnym polegających na braku działania (czyli zaniechaniu, znoszeniu) lub pewnym działaniu. Jednocześnie zaznaczyć trzeba, że grzywna w celu przymuszenia spełnia funkcję motywującą zobowiązanego do spełnienia nałożonego obowiązku. Nie jest więc karą, lecz formą nacisku mającą na celu skłonienie zobowiązanego poprzez dolegliwość finansową do określonego zachowania się.
Z akt sprawy wynika, że w dniu 13 marca 2020 r. część odpadów została przekazana do usunięcia. Nadal jednak decyzja z dnia 29 października 2018 r. nie została wykonana w całości. Okoliczności, które dotyczą trudności w wykonaniu nałożonego ta decyzją obowiązku oraz zakres zaawansowania prac związanych z usuwaniem odpadów, nie mogą jednak skutecznie podważać prawidłowości zastosowania art. 119 i nast. upea. Nałożona grzywna ma spowodować nakłonienie zobowiązanego do wykonania obowiązku w całości. Upomnienie doręczone zostało osobiście zobowiązanemu zgodnie z wytycznymi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zawartymi w wyrokach wydanych sprawach o sygnaturach II SA/Ke 771/20, II SA/Ke 1040/20, II SA/Ke 1039/20. Tytuł wykonawczy wystawiony został następnie na zobowiązanego. W tym miejscu należy podkreślić, że od października 2018 r. skarżący powinien był liczyć się z koniecznością usunięcia odpadów i skierować swoją aktywność na wykonanie nałożonego obowiązku, tym bardziej że od końca 2019 r. organ podejmuje działania zmierzające do wyegzekwowania tego obowiązku, o których zobowiązany miał wiedzę.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 122 § 3 upea zobowiązanemu służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34) oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest m.in. błąd co do zobowiązanego (art. 33 § 2 pkt 3), a także określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego m.in. z decyzji administracyjnej (art. 33 § 2 pkt 2 lit. a). W niniejszej sprawie kontrolowane jest postępowanie w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia i wydane w tym postępowaniu postanowienia, nie zaś postępowanie w sprawie zgłoszonych zarzutów. Rola zarzutów sprowadza się do kwestionowania istoty postępowania egzekucyjnego i do doprowadzenia do zakończenia postępowania egzekucyjnego bez realizacji jego podstawowego celu, jakim jest wykonanie obowiązku. Zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny jest odrębnym od zarzutu środkiem prawnym. Prawidłowo skonstruowane zażalenie musi zawierać inne niż wymienione w art. 33 upea przesłanki lub podstawy i odnosić się do okoliczności związanych z tokiem egzekucji realizowanym po wystawieniu i doręczeniu tytułu wykonawczego zobowiązanemu. Ma zatem dotyczyć postanowień o charakterze procesowym, wpływających na bieg postępowania egzekucyjnego i służyć przedstawieniu argumentów zwalczających konkretny tryb lub sposób prowadzenia egzekucji, nie zaś jej istotę. Środki prawne służące zobowiązanemu w postępowaniu egzekucyjnym oparte są na ich niekonkurencyjności, wobec czego przy kontroli prawidłowości postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia organ rozpatrujący zażalenie, a także Sąd kontrolujący postanowienie organu II instancji muszą brać pod uwagę treść art. 122 § 3 upea przyznającego zobowiązanemu prawo równoległego zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego (art. 33 i 34 upea). Alternatywne ujęcie środków prawnych służących stronie, tj. zarzutów oraz zażalenia na postanowienie o zastosowaniu grzywny w celu przymuszenia prowadzi do wniosku, że prawidłowość nałożonej grzywny nie może być kwestionowana w postępowaniu zainicjowanym zażaleniem przez podnoszenie okoliczności związanych z niedopuszczalnością egzekucji obowiązku, czy też powoływanie się na nieistnienie (wykonanie) obowiązku. (por. wyroki NSA: z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 2606/15; z dnia 25 marca 2021 r., sygn. I OSK 1977/20).
W postępowaniu w sprawie grzywny w celu przymuszenia nie bada się więc prawidłowości wystawionego tytułu wykonawczego. Ubocznie należy jedynie przypomnieć, że w uzasadnieniach przywołanych wyżej wyroków tut. Sądu wyjaśniono, że nie ma racji skarżący podnosząc, iż tytuł wykonawczy nie może być wystawiony na niego jako osobę fizyczną. Z treści decyzji Kolegium z dnia 29 października 2018 r. wynika, że określony nią obowiązek nałożony został na A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "E.". Skarżący jako osoba fizyczna jest zatem przedsiębiorcą w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2021 r. poz. 162 ze zm.) i prawidłowo wobec niego organ skierował egzekucję administracyjną. Prawo polskie nie traktuje A. B. i A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "E." jako dwóch odrębnych podmiotów praw i obowiązków. Okoliczność podjęcia przez osobę fizyczną działalności gospodarczej pod określoną firmą nie oznacza, że powstał w ten sposób odrębny podmiot prawa. Jest to w dalszym ciągu ta sama osoba fizyczna (w niniejszej sprawie A. B.).
Nieskuteczny okazał się zarzut błędnego wskazania podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej (art. 27 § 1 pkt 6 upea), ponieważ tytuł wykonawczy z dnia 20 maja 2021 r. wyraźnie przywołuje akt normatywny z podaniem publikatora (ustawa o odpadach; Dz.U z 2021 r., poz. 779 ze zm.) oraz podstawę prawną obowiązku (orzeczenie, jego datę i numer, tj. decyzję Kolegium z dnia 29 października 2018 r., znak: SKO.OŚ-60/3185/203/2018). Wskazanie podstawy prawnej obowiązku należy rozumieć w ten sposób, że chodzi tu o podanie aktu prawnego, na podstawie którego wydano decyzję lub też wystarczające jest powołanie samej decyzji (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r,. sygn. II GSK 2431/11). W przywołanym przez skarżącego wyroku z dnia 3 lipca 2013 r., sygn. II FSK 2229/11, NSA nie zaprezentował poglądu przeciwnego. Wskazał mianowicie, że podanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji uzależnione jest od tego, co jest źródłem obowiązku podlegającego egzekucji. W przypadku gdy obowiązek taki wynika z decyzji administracyjnej, to ona winna zostać wskazana w tytule wykonawczym. Jeżeli zaś źródłem egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis prawa (co w niniejszej sprawie nie miało miejsca), należy wskazać akt prawny, miejsce jego publikacji oraz podać konkretną regulację, z której obowiązek wynika. W świetle powyższego tytuł wykonawczy z dnia 20 maja 2021 r. obejmuje wszystkie niezbędne, wymagane prawem elementy.
Utrzymane w mocy przez Kolegium postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia określa wysokość grzywny w granicach wyznaczonych ustawą, a także zawiera wezwanie do jej uiszczenia w zakreślonym terminie z pouczeniem, że w przypadku nieuiszczenia grzywny w terminie zostanie ona ściągnięta w trybie egzekucji administracyjnej należności pieniężnych. Zawiera też wezwanie do wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym w terminie 30 dni od daty doręczenia ww. rozstrzygnięcia, a także pouczenie, że w razie niewykonania obowiązku w terminie będą nakładane dalsze grzywny celem przymuszenia. Postanowienie to zatem spełnia wymogi art. 122 § 1 i § 2 upea. Wyjaśnia ono również motywy podjętego rozstrzygnięcia (art. 107 § 3 Kpa w zw. z art. 18 upea). Argumentacja organu o tym, że w przypadku zobowiązanego nie zachodzi trudna sytuacja materialna, sama grzywna jest środkiem mniej dolegliwym niż wykonanie zastępcze, a obowiązek stał się wykonalny ponad dwa lata przed wystawieniem tytułu wykonawczego, nie budzi wątpliwości Sądu.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego istnienia w obiegu dwóch tytułów wykonawczych, wyjaśnić trzeba, że uprzednio wystawiony tytuł wykonawczy nie został doręczony prawidłowo zobowiązanemu i nie wszedł do obrotu prawnego. Jak wskazał tut. Sąd w przywołanych wyżej wyrokach w sprawach II SA/Ke 771/20, II SA/Ke 1040/20, II SA/Ke 1039/20, zarówno z art. 15 § 1 upea w odniesieniu do upomnienia, jak i z art. 26 § 5 pkt 1 upea w stosunku do odpisu tytułu wykonawczego wynika, że dokumenty te powinny zostać doręczone zobowiązanemu, a nie jego pełnomocnikowi. W tamtych sprawach upomnienie oraz tytuł wykonawczy nie zostały doręczone zobowiązanemu. Stąd trudno skutecznie twierdzić, że należało poprzednio wydany tytuł wykonawczy uchylić odrębnym rozstrzygnięciem, do czego zresztą organ egzekucyjny nie miał podstaw prawnych.
W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Ppsa.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI