II SA/Gl 807/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę na postanowienie WINB, utrzymując obowiązek przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego budynku i podłoża, uznając art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego za prawidłowo zastosowany.
Skarżąca kwestionowała postanowienie WINB nakazujące przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego budynku i podłoża, argumentując m.in. niewłaściwy tryb postępowania i brak kompetencji organu. WSA w Gliwicach oddalił skargę, powołując się na wcześniejsze prawomocne orzeczenie w tej sprawie (II SA/Gl 1649/21) i art. 153 p.p.s.a. Sąd uznał, że zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego było uzasadnione ze względu na wątpliwości co do stanu technicznego obiektu i podłoża, a obowiązek prawidłowo nałożono na właścicielkę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 listopada 2022 r. oddalił skargę E. N. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 12 kwietnia 2022 r. Postanowienie to utrzymało w mocy decyzję organu I instancji nakładającą na skarżącą, jako właścicielkę budynku gospody, obowiązek przedstawienia ekspertyzy budowlanej obejmującej aktualny stan techniczny całego budynku oraz badanie stanu podłoża gruntowego. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące niewłaściwego trybu postępowania (powinna być wszczęta procedura dotycząca katastrofy budowlanej), braku kompetencji organu do nakazania badań geologicznych oraz kwestionowała dowody zgromadzone w sprawie. Sąd, powołując się na art. 153 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, był związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem w tej sprawie (II SA/Gl 1649/21), który również oddalił skargę na postanowienie WINB dotyczące nałożenia tego obowiązku. Sąd uznał, że zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego było uzasadnione ze względu na postępującą degradację budynku i zapadliska w sąsiedztwie, które budziły uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu i podłoża, a których wyjaśnienie wykraczało poza wiedzę specjalistyczną pracowników nadzoru budowlanego. Obowiązek nałożono prawidłowo na właścicielkę, a kwestie ewentualnego zawinienia innych podmiotów (np. Gminy) należą do postępowania cywilnoprawnego. Sąd nie badał, czy doszło do katastrofy budowlanej, gdyż postanowienie dowodowe nie jest z tym związane.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ nadzoru budowlanego może nałożyć taki obowiązek, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, których organy nie są w stanie rozstrzygnąć samodzielnie.
Uzasadnienie
Zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jest uzasadnione, gdy postępująca degradacja budynku i problemy z podłożem budzą wątpliwości wykraczające poza wiedzę specjalistyczną organów nadzoru budowlanego, a wyjaśnienie stanu technicznego wymaga specjalistycznych badań.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (13)
Główne
u.p.b. art. 81c § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 65 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 73
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 50
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
u.p.b. art. 51
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego było uzasadnione ze względu na wątpliwości co do stanu technicznego obiektu i podłoża. Obowiązek przedstawienia ekspertyzy został prawidłowo nałożony na właścicielkę obiektu. Postępowanie dowodowe nie jest związane z trybem postępowania w sprawie katastrofy budowlanej. Sąd jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim prawomocnym orzeczeniu w tej sprawie.
Odrzucone argumenty
Postępowanie powinno być prowadzone w trybie przepisów o katastrofie budowlanej. Organ nadzoru budowlanego nie ma kompetencji do nakazania badań geologicznych. Gmina jako inwestor robót budowlanych powinna ponosić koszty ekspertyzy. Ekspertyza GIG jest nieuprawniona, a opinia rzeczoznawców budowlanych jest ignorowana.
Godne uwagi sformułowania
Sąd w składzie orzekającym, rozpatrując sprawę, na mocy art. 153 ustawy [...] jest związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Przerzuca ona bowiem częściowo obowiązek zebrania materiału dowodowego oraz koszty z tym związane na stronę postępowania. Wykonanie badań w zakresie podłoża pod przedmiotowym obiektem, obejmujące także ewentualne badania geotechniczne, wykracza poza zakres wiedzy eksperckiej, jaką winni dysponować pracownicy nadzoru budowlanego. W postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 u.p.b. organy nadzoru budowlanego nie badają zawinienia, czy też przyczyn powstania stanu uzasadniającego nałożenie tego obowiązku.
Skład orzekający
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący
Wojciech Gapiński
sprawozdawca
Edyta Kędzierska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w kontekście wątpliwości co do stanu technicznego obiektu i podłoża, a także związanie sądu oceną prawną wyrażoną w poprzednich orzeczeniach."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której istnieją uzasadnione wątpliwości techniczne wykraczające poza kompetencje organów nadzoru budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego przepisu Prawa budowlanego, który pozwala organom na nakładanie obowiązku wykonania ekspertyz. Pokazuje, jak sądy interpretują ten przepis i kiedy uznają go za prawidłowo zastosowany.
“Kiedy organ może kazać Ci zrobić drogie ekspertyzy budynku? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 807/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-11-30 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-06 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Edyta Kędzierska Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/ Wojciech Gapiński /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 81c ust. 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędzia WSA Edyta Kędzierska, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 30 listopada 2022 r. sprawy ze skargi E. N. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr WINB.WOA.7722.48.2022.PG w przedmiocie ekspertyzy stanu technicznego obiektu budowlanego oddala skargę. Uzasadnienie Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach (dalej – organ odwoławczy, Wojewódzki Inspektor) postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2022 r. nr WINB-WOA.7722.48.2022.PG, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 140 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. - dalej k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2351 z późn. zm. – dalej u.p.b.), po rozpatrzeniu zażalenia E. N. (dalej – Strona, Skarżąca): 1) uchylił w postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. (dalej – organ I instancji, Powiatowy Inspektor) z dnia 3 stycznia 2022 r. nr [...] (znak [...]) w zakresie terminu i wyznaczył nowy termin realizacji zobowiązania do dnia 30 czerwca 2022 r.; 2) utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w pozostałym zakresie. Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. W toku postępowania administracyjnego organ I instancji postanowieniem z dnia 28 września 2021 r. nr [...] (znak [...]) zobowiązał Skarżącą, jako właścicielkę budynku przy ul. [...] w T., do przedstawienia ekspertyzy budowlanej budynku gospody [...] przy ul. [...] w T. obejmującej aktualny stan techniczny całego budynku wraz z badaniem stanu podłoża gruntowego pod budynkiem. Następnie postanowieniem z dnia 8 października 2021 r. nr [...] organ I instancji zmienił powyższe rozstrzygnięcie w ten sposób, że określił termin do przedłożenia ekspertyzy do dnia 30 listopada 2021 r. Wskutek zażalenia złożonego przez Skarżącą, Wojewódzki Inspektor postanowieniem z dnia 3 grudnia 2021 r. nr [...]: 1) uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora nr [...] z dnia 8 października 2021 r., 2) uchylił w całości postanowienie Powiatowego Inspektora nr [...] z dnia 28 września 2021 r., 3) przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. W motywach postanowienia kasatoryjnego Wojewódzki Inspektor przychylił się do stanowiska o potrzebie sporządzenia opinii o stanie technicznym budynku, natomiast z uwagi na brak określenia terminu realizacji owego obowiązku uchylił zaskarżone postanowienie. Skarga na powyższe postanowienie organu odwoławczego została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2022 r. o sygn. akt II SA/Gl 1649/21 (orzeczenie prawomocne). Następnie Powiatowy Inspektor postanowieniem z dnia 3 stycznia 2022 r. ponownie zobowiązał Skarżącą, jako właścicielkę budynku przy ul. [...] w T., do przedstawienia ekspertyzy budowlanej budynku gospody [...] przy ul. [...] w T. (działka nr 1 i 2) obejmującej aktualny stan techniczny całego budynku wraz z badaniem stanu podłoża gruntowego pod budynkiem, w tym także pod częścią podpiwniczoną, sporządzoną przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia geologiczne i budowlane. Wskazano także, że ekspertyza powinna zawierać szczegółowy zakres robót budowlanych obejmujących: wzmocnienie podłoża gruntowego, niezbędne prace rozbiórkowe i zabezpieczające oraz prace remontowe obejmujące odbudowę zniszczonych fragmentów budynku uzgodnionych z Powiatowym Konserwatorem Zabytków, celem których będzie doprowadzenie istniejącego budynku do stanu zgodnego z prawem. Organ I instancji zakreślił Skarżącej termin dostarczenia ekspertyzy do dnia 30 marca 2022 r. W motywach pierwszoinstancyjnego postanowienia wskazano na zdarzenie z dnia 3 lipca 2021 r., tj. powstanie zapadlisk, wskutek których doszło m.in. do uszkodzenia budynku gospody [...] zlokalizowanego w T. przy ul. [...]. Następnie odwołano się do ustaleń poczynionych w trakcie prowadzonego postępowania, w tym do ekspertyzy sporządzonej przez Zakład Geologii i Geofizyki Głównego Instytutu Górnictwa w K. (dalej - GIG), na podstawie których stwierdzono potrzebę przygotowania opinii o stanie budynku w zakresie opisanym w sentencji postanowienia. Zaznaczono również, że racji na to, że wspomniany obiekt, jak również układ urbanistyczny, w którym jest on umiejscowiony, podlega ochronie konserwatorskiej, to podjęcie robót budowlanych wymaga uprzedniego uzyskania pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków. W zażaleniu z dnia 27 stycznia 2022 r. pełnomocnik Strony zarzucił rozstrzygnięciu pierwszoinstancyjnemu naruszenie art. 81c ust. 2 w związku z przepisami rozdziału 7 u.p.b. wnosząc o uchylenie postanowienia organu I instancji i umorzenie postępowania w tym przedmiocie. W uzasadnieniu podniesiono, że organ I instancji dokonuje ustaleń kontra dowodom zgromadzonym w postępowaniu. W tym kontekście wskazano, że nieuprawnionym jest posługiwanie się w sprawie jako dowodem ekspertyzą GIG, gdyż sporządzona została ona przez osoby nie dysponujące odpowiednimi uprawnieniami. Podkreślono natomiast, że Powiatowy Inspektor ignoruje opinię z dnia 5 listopada 2021 r. przygotowaną przez trzech rzeczoznawców budowlanych wskazującą na przyczyny wystąpienia katastrofy budowlanej. Wyrażono także pogląd, że postępowanie toczy się w niewłaściwym trybie. W opinii pełnomocnika, organ winien procedować przy zastosowaniu przepisów związanych z katastrofą budowlaną, a podstawą dla wyjaśnienia przyczyn tego zdarzenia i wydania decyzji jest art. 78 ust. 2 u.p.b. Ponieważ przyczyną katastrofy budowlanej była nieprawidłowo przeprowadzona przebudowa ul. [...] (w zakresie projektowania i wykonawstwa), której inwestorem była Gmina T., to obowiązek przedłożenia ekspertyzy winien być nałożony właśnie na Gminę. Wśród tych nieprawidłowości wymieniono nieuwzględnienie faktu prowadzenia prac budowlanych w obszarze i sąsiedztwie obiektów objętych ochroną konserwatorską, a także nieprzeprowadzenie wymaganych w tej sytuacji badań podłoża gruntowego. Wskazano także, że przyczyną naruszenia budynku gospody była awaria sieci wodociągowej. W zażaleniu zasygnalizowano również, że decyzja Powiatowego Inspektora, którą nakazano zabezpieczenie terenu zapadlisk, nie została w pełni zrealizowana, gdyż m.in. jezdnią przebiegającą obok budynku gospody odbywał się ruch ciężkich pojazdów, co miało wpływ na zakres jego uszkodzeń. W zażaleniu Skarżąca zawarła również wniosek o wyłączenie organu I instancji. Według niej, bezpłatne udostępnienie Powiatowemu Inspektoratowi Nadzoru Budowlanego pomieszczeń w budynku Urzędu Gminy prowadzi do uzależnienia finansowego tego pierwszego od Gminy T. To zdaniem Pełnomocnika wywołuje wątpliwości co do bezstronności organu I instancji, który próbuje kamuflować zasinienie katastrofy budowlanej. Wojewódzki Inspektor, działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał Powiatowemu Inspektorowi do rozpoznania według właściwości wniosek o wyłącznie organu I instancji. W wyniku rozpatrzenia zażalenia, organ odwoławczy postanowieniem z dnia 12 kwietnia 2022 r.: 1) uchylił w postanowienie Powiatowego Inspektora z dnia 3 stycznia 2022 r. nr [...] w zakresie terminu i w tym zakresie wyznaczył nowy termin realizacji zobowiązania do dnia 30 czerwca 2022 r.; 2) utrzymał zaskarżone postanowienie organu I instancji w pozostałym zakresie. W jego motywach po przedstawieniu przebiegu postępowania, podniesiono, że materialnoprawną podstawą zakwestionowanego postanowienia jest art. 81c ust. 2 u.p.b. Jak zaznaczono, jest to instrument służący prowadzeniu postępowania dowodowego stosownie do reguł określonych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Pozwala on na uzyskanie odpowiednich informacji o stanie budynku i wyjaśnieniu wątpliwości istniejących na tym tle. W tym kontekście, w ocenie organu odwoławczego, Powiatowy Inspektor prawidłowo zastosował art. 81c ust. 2 u.p.b. wykazując niemożność prawidłowej oceny stanu technicznego przedmiotowego obiektu w oparciu o posiadane dowody. Jednocześnie Wojewódzki Inspektor zaznaczył, że przedłożona przez Skarżącą ekspertyza z dnia 5 listopada 2021 r. nie spełnia wymagań określonych postanowieniem organu I instancji, ponieważ nie obejmuje swym zakresem oceny stanu technicznego całego budynku oraz stanu podłoża gruntowego pod budynkiem. Konkludując organ odwoławczy stwierdził, że dopiero uzyskanie żądanego dowodu pozwoli Powiatowemu Inspektorowi na podjęcie dalszych działań zmierzających do osiągniecia stanu pożądanego. Następnie odniesiono się do zarzutu dotyczącego niezastosowania przepisów o katastrofie budowlanej. W tej kwestii przytoczono definicję katastrofy budowlanej (art. 73 u.p.b.), a następnie wyjaśniono, że przepisy rozdziału 7 u.p.b. służą tylko i wyłącznie wykazaniu przyczyn tego rodzaju zdarzenia. Ustalenie winnych katastrofy, a także ewentualnego odszkodowania odbywa się w odrębnych postępowaniach prowadzonych przed organami ścigania i sądami powszechnymi. Dodano także, że postępowanie w sprawie katastrofy nie zamyka postępowania zmierzającego do usunięcia skutków i przyczyn katastrofy budowlanej, a także nie zmierza do doprowadzenia miejsca katastrofy do stanu zgodnego z prawem. Następnie Wojewódzki Inspektor stanął na stanowisku, że osuwanie się gruntu nie miało charakteru gwałtownego, ponieważ proces ten trwał od dłuższego czasu. Systematycznego wymywania ziemi wzdłuż ściany budynku nie można zatem uznać za zdarzenie gwałtowne, które mogło doprowadzić do nagłego pogorszenia stanu technicznego ściany budynku, co w ocenie organu odwoławczego, nie wypełnia przesłanek katastrofy budowlanej. Z tego względu, zdaniem Wojewódzkiego Inspektora, organ I instancji prawidłowo uznał, że najwłaściwszą procedurą będzie postępowanie w sprawie stanu technicznego, które ukierunkowane jest bezpośrednio na usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. W skardze z dnia 11 maja 2022 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, pełnomocnik Strony zarzucił naruszenie art. 81c ust. 2 u.p.b. oraz przepisów rozdziału 7 u.p.b. w związku z procedowaniem w nieniejszej sprawie w niewłaściwym trybie. Wobec tych zarzutów wniósł o uchylenie postanowienia organu II instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. W skardze zawarto również wniosek o przeprowadzenie dowodu z: a) protokołu z dnia 29 listopada 2021 r. z przesłuchania w charakterze świadka A. S. – Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., b) ekspertyzy technicznej z dnia 5 listopada 2021 r., c) decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 24 września 2021 r. nr [...], d) pisma Skarżącej z dnia 28 października 2021 r. skierowanego do GINB, e) pisma GINB z dnia 2 listopada 2021 r. nr [...], f) dokumentacji fotograficznej sposobu wyłączenia z użytkowania ul. [...], g) pisma Skarżącej z dnia 21 lipca 2021 r. do MZUiM, h) pisma Burmistrza Miasta T. z dnia 13 października 2021 r. nr [...], i) decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2021 r. nr [...], j) pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia 7 lutego 2022 r. nr [...], k) pisma (maila) z dnia 12 stycznia 2022 r. pełnomocnika Skarżącej na okoliczność braku kompetencji Powiatowego Inspektora do zajmowania się pracami geologicznymi niejako w zamian za brak działań w kierunku postępowania w sprawie katastrofy budowlanej. W uzasadnieniu skargi posłużono się argumentacją zaprezentowaną w zażaleniu. Ponadto w jej pierwszej części dodatkowo wskazano, że prace geotechniczne nie są pracami budowlanymi, a tym samym pozostają poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego. Z kolei w końcowej części skargi zwrócono uwagę na rozbieżności w twierdzeniach organu odwoławczego co do podstawy działania Powiatowego Inspektora. Mianowicie obecnie organ ten wskazuje art. 81c u.p.b., podczas gdy 4 miesiące wcześniej podawał art. 50 i art. 51 u.p.b. Pełnomocnik - wskazując na swe uprawnienia rzeczoznawcy budowlanego - podsumował skargę, że nie ma "obiektywnych możliwości sporządzenia ekspertyzy technicznej konstrukcji zawalonego budynku bez uzyskania jednoznacznej informacji od inwestora prac geologicznych jaka jest aktualnie nośność gruntu pod zawalonym budynkiem, a wiedzą taką nie dysponuje aktualnie ani PINB, który nakazał prace geologiczne ani MZUiM, który był zleceniodawcą tych prac." W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora z dnia 12 kwietnia 2022 r. w przedmiocie nałożenia na Skarżącą, jako właściciela budynku gospody [...] położonego w T. przy ul. [...], obowiązku wykonania i przedłożenia oceny stanu technicznego wspomnianego obiektu budowlanego wraz z badaniem stanu podłoża gruntowego pod nim. W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa podlegała już kontroli sądowej. Mianowicie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2022 r. o sygn. akt II SA/Gl 1649/21 oddalił skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora z dnia 3 grudnia 2021 r. nr [...], którego przedmiotem była kwestia nałożenia wspomnianego obowiązku. Dlatego też Sąd w składzie orzekającym, rozpatrując sprawę, na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej p.p.s.a) jest związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. W myśl bowiem powołanego wyżej przepisu, zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Sąd administracyjny nie wnika natomiast w materię objętą już zakresem wcześniejszych ocen. Uwzględniając, że WSA w Gliwicach we wspomnianym wyroku w pełni zaakceptował stanowisko organu odwoławczego co do zasadności nałożenia na Skarżącą obowiązku sporządzenia ekspertyzy, a ponadto z racji na związanie oceną prawną w nim wyrażoną, skład orzekający w dalszej części posłuży się argumentacją, która została w nim zaprezentowana. Zasadniczą kwestię sporną w rozpatrywanej sprawie stanowi zastosowanie przez organ instytucji przewidzianej w art. 81c ust. 2 u.p.b. i nakazanie sporządzenia i przedłożenia ekspertyzy stanu technicznego przedmiotowego obiektu, a także kwestia adresata tego obowiązku, jak również kwestia trybu, w jakim powinno toczyć się postępowanie w sprawie. Zgodnie z art. 81c ust. 2 u.p.b. organy nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1 (tj. uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego), obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Wyjaśnić w tym miejscu należy, iż postanowienie wydawane w oparciu o powyższy przepis nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, ale ma na celu uzupełnienie materiału dowodowego celem należytego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w oparciu o informacje sporządzone i pozyskane przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną. Mając na względzie fakt, że zgodnie z art. 7 i art. 77 k.p.a., to organy administracji prowadzą postępowanie dowodowe i gromadzą materiał wyjaśniający, niezbędny dla rozpoznania sprawy, wskazać należy, że art. 81c ust. 2 u.p.b. ma charakter wyjątku. Przerzuca on bowiem częściowo obowiązek zebrania materiału dowodowego oraz koszty z tym związane na stronę postępowania. Ze względu na wyjątkowy charakter tego przepisu, przesłanki do jego zastosowania nie powinny podlegać wykładni rozszerzającej. Zasadniczą przesłanką do nałożenia obowiązku przedłożenia oceny lub ekspertyzy technicznej na podstawie art. 81c ust. 2 u.p.b. jest powstanie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, robót budowlanych lub stanu technicznego obiektu budowlanego. Muszą to być wątpliwości o charakterze kwalifikowanym, których organy nie są w stanie rozstrzygnąć samodzielnie. Nie można przy tym nie zauważyć, że nadzór budowlany stanowi fachowy pion administracji, dysponujący szczegółową wiedzą techniczną w zakresie budownictwa, który wątpliwości w zakresie należącym do jego kompetencji winien, co do zasady, rozstrzygać samodzielnie. Skorzystanie z instytucji przewidzianej w art. 81c ust. 2 u.p.b. uzasadnione będzie wyłącznie w szczególnych przypadkach, w których nadzór budowlany, pomimo wskazanej wyżej fachowości tego pionu administracji, nie jest w stanie samodzielnie dokonać odpowiednich ustaleń faktycznych i musi posiłkować się informacją sporządzoną przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną (zob. w tym zakresie wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 3 marca 2022 r. sygn. akt II SA/Go 988/21 i powołane w nim dalsze orzeczenia, Lex nr 3324278). Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd podziela twierdzenia organu odwoławczego co do tego, że w sprawie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 81c ust. 2 u.p.b. Postępująca degradacja stanu technicznego przedmiotowego budynku, która zamanifestowała się zawaleniem części ściany tego obiektu oraz naruszeniem innych jego elementów konstrukcyjnych w powiązaniu z powiększaniem się istniejących w bezpośrednim sąsiedztwie budynku zapadlisk, powodują uzasadnione wątpliwości nie tylko co do stanu technicznego samego budynku, ale także stanu podłoża, na którym budynek ten jest posadowiony. Wykonanie badań w zakresie podłoża pod przedmiotowym obiektem, obejmujące także ewentualne badania geotechniczne, wykracza poza zakres wiedzy eksperckiej, jaką winni dysponować pracownicy nadzoru budowlanego. Z akt sprawy wynika również, że należyte ustalenie stanu technicznego obiektu budowlanego będzie wymagało także szeregu odkrywek i specjalistycznych badań, a dodatkowo konieczne będzie ustalenie robót budowlanych, jakie muszą zostać wykonane w celu doprowadzenia obiektu do należytego stanu technicznego, co także uzasadnia zastosowanie w sprawie instytucji przewidzianej w art. 81c ust. 2 u.p.b. W ocenie Sądu, zasadne są także twierdzenia organów, że postanowienie wydane w sprawie w oparciu o art. 81c ust. 2 u.p.b. winno zostać skierowane do Skarżącej. Jak już wskazano, obowiązki w oparciu o ten przepis mogą zostać nałożone na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. W tym wypadku, jako że to Skarżąca jest właścicielem obiektu, którego dotyczyć ma przedmiotowa ekspertyza, to ona powinna być adresatem obowiązków określonych w postanowieniu wydawanym na podstawie art. 81c ust. 2 u.p.b. Nie mogą tu odnieść skutku zarzuty Skarżącej co do faktu, że cała sytuacja została zawiniona przez Gminę, jako inwestora robót budowlanych, związanych z przebudową drogi przy ul. [...] i że to Gmina powinna ponosić koszty sporządzenia przedmiotowej ekspertyzy. W postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia na podstawie art. 81c ust. 2 u.p.b. organy nadzoru budowlanego nie badają zawinienia, czy też przyczyn powstania stanu uzasadniającego nałożenie tego obowiązku (zob. wyrok NSA z dnia 21 grudnia 2021 r. sygn. akt II OSK 68/19, Lex nr 3287581). Nie wyklucza to ewentualnych przyszłych roszczeń osoby zobowiązanej względem podmiotów lub osób, których działanie, bądź zaniechanie doprowadziło do zaistnienia określonego stanu. Kwestia ta stanowi jednak materię o charakterze cywilnoprawnym, pozostającą poza właściwością organów nadzoru budowlanego, czy też tutejszego Sądu. Na marginesie wyłącznie wskazać należy, że Sąd w żaden sposób nie przesądza, czy w sprawie doszło do katastrofy budowlanej, czy też nie. Podlegające ocenie w niniejszej sprawie postanowienie wydawane na podstawie art. 81c ust. 2 u.p.b. nie jest związane z żadnym konkretnym postępowaniem, prowadzonym przez organy nadzoru budowlanego, ani nie determinuje w żaden sposób trybu postępowania. Jest to wyłącznie postanowienie o charakterze dowodowym. Dla dokonania oceny jego prawidłowości i zasadności bez znaczenia pozostaje zatem fakt zakwalifikowania zaistniałego zdarzenia jako katastrofy budowlanej. Sformułowany w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu z załączonych do niej dokumentów w świetle powyższych wywodów nie mógł wpłynąć na treść rozstrzygnięcia. Wprawdzie pełnomocnik Skarżącej wprost nie wskazał okoliczności, których mają one dowodzić, jednak ich analiza pozwala na stwierdzenie, że dotykają one kwestii, które są nieistotne z punktu widzenia przedmiotu postępowania, jak chociażby kwalifikacji zdarzenia jako katastrofy budowlanej. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI