II SA/Gl 802/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, utrzymującą w mocy decyzję o ustaleniu opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Sprawa dotyczyła skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję ustalającą opłatę za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w wysokości 694,00 zł miesięcznie za okres od września 2018 r. do stycznia 2020 r. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak uwzględnienia jej sytuacji dochodowej oraz nieprawidłowe określenie opłaty. Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły opłatę, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie, oddalając skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 kwietnia 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 1 lutego 2022 r. ustalającą opłatę za pobyt dziecka A. I. w pieczy zastępczej w wysokości 694,00 zł miesięcznie za okres od 1 września 2018 r. do 31 stycznia 2020 r. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, kwestionując sposób ustalenia opłaty, brak uwzględnienia jej sytuacji finansowej oraz nieprawidłowości w uzasadnieniu decyzji. Sąd, analizując akta sprawy, stwierdził, że postępowanie w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty zostało prawomocnie zakończone odmową. Wcześniejsze decyzje, w tym wyrok WSA z dnia 9 kwietnia 2021 r. w sprawie II SA/Gl 1512/20, potwierdziły brak podstaw do odstąpienia od ustalenia opłaty ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego lub odmowę współpracy ze strony skarżącej. Sąd uznał, że decyzje organów administracji publicznej były zgodne z prawem, a zarzuty skargi, w tym dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, nie znalazły potwierdzenia. Sąd podkreślił, że ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ma charakter związany i jest konsekwencją poniesionych wydatków, a odpowiedzialność rodziców jest solidarna. W związku z tym, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo ustalił opłatę, ponieważ dochody skarżącej przekraczały 150% kryterium dochodowego lub skarżąca odmówiła przedstawienia pełnej sytuacji finansowej, co uniemożliwiło odstąpienie od ustalenia opłaty.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły brak możliwości odstąpienia od ustalenia opłaty, biorąc pod uwagę przekroczenie kryterium dochodowego lub brak współpracy skarżącej w przedstawieniu pełnej sytuacji finansowej. Decyzja o ustaleniu opłaty ma charakter związany i jest konsekwencją poniesionych wydatków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 193 § 1-2
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 194 § 1
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Pomocnicze
u.w.s.r.i.s.p.z. art. 151
Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.k.o.
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.p.s. art. 8 § 1 i 11
Ustawa o pomocy społecznej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 193 ust. 7a ustawy poprzez nieprawidłowe określenie odsetek i terminu płatności. Naruszenie art. 193 ust. 2 ustawy poprzez brak wskazania solidarnej odpowiedzialności rodziców. Naruszenie art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez wskazanie możliwości zmiany wysokości opłaty za okres przeszły. Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, brak zawiadomień. Naruszenie art. 107 § 1 pkt 5 oraz § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja ustalająca opłatę rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej posiada charakter decyzji związanej. Udział obojga rodziców nic nie wniesie do tego postępowania, ponieważ rozstrzygnięcie podejmowane przez organ ma charakter związany. Środki finansowe jakie otrzymała rodzina zastępcza na utrzymanie dziecka pochodzą ze środków publicznych, dlatego należy dochodzić ich zwrotu od osób zobowiązanych.
Skład orzekający
Aneta Majowska
sprawozdawca
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, odpowiedzialność rodziców, kryteria odstąpienia od ustalenia opłaty, charakter decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji dochodowej i prawnej skarżącej; interpretacja przepisów dotyczących pieczy zastępczej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pieczy zastępczej i związanych z nią opłat, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie rodzinnym i administracyjnym.
“Rodzice muszą płacić za pobyt dziecka w pieczy zastępczej – nawet jeśli ich sytuacja jest trudna?”
Dane finansowe
WPS: 694 PLN
Sektor
rodzina
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 802/22 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2022-10-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-06-02 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska /sprawozdawca/ Beata Kalaga-Gajewska Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6324 Rodzina zastępcza, pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 821 art. 193 ust. 1-2, art. 194 ust. 1 Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej - t.j. Dz.U. 2022 poz 329 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), , , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2022 r. sprawy ze skargi D. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 kwietnia 2022 r. nr SKO-PS-41.5/243/2022/3974/LZ w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę. Uzasadnienie Decyzją z dnia 1 lutego 2022 r. nr[...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K., na podstawie art. 193, art. 194 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 821 z późn. zm., dalej: "ustawa") w związku z § 3 Uchwały Nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej (Dz. Urz. Woj. Śl. Z[...] r., poz.[...]) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000, dalej: "k.p.a."), skierowaną do D. S. (Z.) (dalej: "Strona", "Skarżąca") oraz M. I., ustalono opłatę za pobyt dziecka A. I. umieszczonego w pieczy zastępczej w wysokości 694,00 zł miesięcznie na okres od dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 stycznia 2020 r., Organ w pierwszej kolejności przywołał treść art. 193 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 6, art. 194 ustawy, oraz wskazał, iż zasady ponoszenia przedmiotowej odpłatności zostały ustalone w Uchwale Nr [... ]Rady Miasta K. z dnia [...] Postępowanie dotyczy okresu od 1 września 2018 r. do dnia 31 stycznia 2020 r., ponieważ rodzina zastępcza na mocy postanowienia Sądu z dnia [...] r. sygn. [...] była uprawniona do pobierania świadczenia w wysokości 694,00 zł miesięcznie do dnia 31 stycznia 2020 r. W odniesieniu do Strony D. Z. organ poczynił następujące ustalenia: Decyzją z dnia 24 lipca 2020 r. nr [...] odmówiono Stronie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Decyzja została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, następnie wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na decyzję Kolegium. W dniu 3 sierpnia 2018 r. Strona otrzymała dochód ze spadku, z którego potrącono zaległe alimenty. W powołaniu na art. 8 pkt 11 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 2268 z późn. zm.) organ wskazał, iż dochody Strony w postaci 1/12 części spadku oraz dochody z prac dorywczych (zgodnie z pismem z dnia 24 października 2018 r.), w okresie od września 2018 r. do sierpnia 2019 r. (po odjęciu alimentów w wysokości 575,00 zł) przekraczały 150% kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wynoszącego do dnia 30 września 2018 r. 951,00 zł, a od 1 października 2018 r. 1051,50 zł. Uchwała Nr [...] umożliwia odstąpienie w całości od ustalenia opłaty w sytuacji, gdy dochody nie przekraczają 150% kryterium dochodowego. W przypadku gdy dochody przekraczają 150% kryterium dochodowego, zgodnie z § 4 pkt 1 w/w Uchwały, w wyjątkowej sytuacji istnieje możliwości odstąpienia w części od ustalenia opłaty, jeśli dodatkowo zachodzi jedna z okoliczności wskazanych w tym zapisie. Organ zwrócił uwagę, że Strona odmówiła podania dochodów swojej rodziny, zatem organ pomimo podejmowanych prób wyjaśnienia sytuacji dochodowej Strony nie miał możliwości wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy deklarowanymi dochodami a wydatkami. W ocenie organu w sytuacji Strony nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zastosowanie ulgi, o której mowa w w/w Uchwale. Organ poczynił również ustalenia dotyczące M. I., wskazując, iż z uwagi na brak współpracy Strony nie miał możliwości samodzielnie rozpoznać sytuacji, a zatem nie posiadał informacji czy istnieje możliwość zastosowania ulgi, która pozwalałaby na odstąpienie w części bądź w całości od ustalenia opłaty zgodnie z zapisami Uchwały. Podał także, że decyzją z dnia 6 grudnia 2021 r. nr [...] odmówiono M. I. odstąpienia od ustalania opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. Organ ustalił również, że opłatę należy spłacić do dnia 30 kwietnia 2022 r. Strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie od wyżej opisanej decyzji formułując zarzuty naruszenia: - art. 193 ust. 7a ustawy poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i nieprawidłowe określenie odsetek od opłaty oraz nieprawidłowe określenie terminu płatności w treści decyzji oraz w treści jej uzasadnienia, - art. 193 ust. 2 ustawy poprzez brak określenia zasad odpowiedzialności tj. brak wskazania, iż rodzice odpowiadają solidarnie, - art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy poprzez wskazanie możliwości zmiany wysokości opłaty, podczas gdy opłata została już wypłacona i dotyczy przeszłego okresu zamkniętego, tym samym jej wysokość nie może ulec zmianie, - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie oraz niewskazanie, iż dziecko było uprawnione do pobierania świadczeń w w/w okresie, brak zawiadomienia Strony o złożonym wniosku przez M. I. w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty, brak zawiadomienia o decyzji z dnia 6 grudnia 2021 r. oraz brak zawiadomienia o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy. W uzasadnieniu Strona rozwinęła zarzuty skargi. Dodatkowo wskazała, że A. I. rozpoczął proces usamodzielnienia się w czerwcu 2019 r., nie kontynuował nauki i uzyskiwał dochody, zatem Strona nie powinna ponosić odpowiedzialności za bezpodstawnie przyznane świadczenia za okres od lipca 2019 r. do stycznia 2020 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: "Kolegium", "organ odwoławczy"), decyzją z dnia 6 kwietnia 2022 r. nr SKO-PS-41.5/243/2022/3974/LZ, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 570), utrzymało w mocy zaskarżona decyzję. Na wstępie uzasadnienia wydanej decyzji organ odwoławczy przedstawił czynności podjęte dotychczas w sprawie oraz przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia tj. treść art. 193 oraz art. 194 ustawy. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że pismem z dnia 24 października 2018 r. Strona zadeklarowała uiszczanie miesięcznej opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej w wysokości 50,00 zł. Wniosek został podtrzymany w piśmie z dnia 30 listopada 2019 r. z równocześnie złożonym wnioskiem o odstąpienie od ustalenia opłaty. W odpowiedzi na pismo organu z dnia 23 czerwca 2020 r. o możliwości przedstawienia nowych okoliczności mających wpływ na wydanie decyzji w sprawie odpłatności za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej, Strona poinformowała, że jej sytuacja nie uległa zmianie, nadal nie podjęła zatrudnienia, a jej partner uzyskuje drobne dochody z prac dorywczych. Strona utrzymuje się ze środków finansowych pochodzących ze spadku w wysokości 115.948,43 zł. Następnie organ odwoławczy wskazał, iż w świetle akt sprawy A. I. został umieszczony w pieczy zastępczej, opłata za pobyt dziecka w rodzinie zastępczej wynosi 694,00 zł miesięcznie, decyzja w zakresie odmowy odstąpienia jest ostateczna i prawomocna, co implikuje ustalenie opłaty za pobyt dziecka z pieczy zastępczej. Kolegium wyjaśniło, że okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą zostać uwzględnione, bowiem decyzja w sprawie pomocy rodzinie zastępczej jest ostateczna, pełnomocnik Strony nie przedstawił nowych dowodów na uchylenie czy zmianę tej decyzji, a rodzina zastępcza była uprawniona do świadczeń do dnia 31 stycznia 2020 r. Końcowo wskazano, iż po ustaleniu opłaty Strona może wystąpić z wnioskiem o umorzenie lub rozłożenie na raty. Z rozstrzygnięciem nie zgodziła się Skarżąca. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach sformułowała zarzuty naruszenia: art. 107 § 1 pkt 5 oraz § 3 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia niezgodnie z wymogami i nieustosunkowanie się do argumentacji Skarżącej zawartej w odwołaniu, pominięcie okoliczności istotnych w sprawie, a także naruszenie: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., art. 193 ust. 7a ustawy, art. 193 ust. 2 ustawy oraz art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy – z uzasadnieniem jak w treści odwołania. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podtrzymała stanowisko prezentowane na etapie złożonego odwołania, zwracając również uwagę na skrótowy charakter uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Zdaniem Skarżącej brak wskazania solidarnej odpowiedzialności rodziców może uniemożliwić Stronie wystąpienie z roszczeniem w stosunku do ojca na gruncie unormowań cywilnoprawnych. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie skargi. Kolegium podtrzymało argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zakwestionowanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Mając na uwadze tak zakreśloną kognicję sądów administracyjnych oraz przyczyny wzruszenia rozstrzygnięć organów administracji publicznej Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło z uwagi na złożony w treści odpowiedzi na skargę wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez Skarżącą w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku w tym przedmiocie (art. 119 pkt 2 w zw. z art. 120 p.p.s.a.). Kontrolą sądowoadministracyjną w oparciu o wymienione powyżej kryteria została objęta stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 kwietnia 2022 r. nr SKO-PS-41.5/243/2022/3974/LZ utrzymująca w mocy decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia 1 lutego 2022 r. nr[...] , w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej. W odniesieniu do podstawy normatywnej zaskarżonego rozstrzygnięcia przywołania wymaga treść art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy, stosownie do którego za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę w wysokości: przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 - w przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka. Opłatę, o której mowa w ust. 1, rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej (ust. 1a). Za ponoszenie opłaty rodzice odpowiadają solidarnie (ust. 2). Od opłaty, o której mowa w ust. 1, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja ustalająca opłatę stała się ostateczna (ust. 7a). Jak wynika z akt administracyjnych postępowanie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty zostało prawomocnie zakończone. Decyzją wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta K. z dnia 24 lipca 2020 r. nr [...] zmieniono decyzję z dnia 19 maja 2016 r. nr [...] w sprawie odstąpienia w całości od ustalenia opłaty za pobyt dziecka A. I. w pieczy zastępczej w taki sposób, że otrzymała ona brzmienie: omówiono odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej od dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 stycznia 2020 r. (karta nr 15 akt administracyjnych). Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją nr SKO.PS/41.5/843/2020/11153/AW z dnia 15 października 2020 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję (karta nr 16 akt administracyjnych). Po rozpoznaniu skargi na w/w decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 15 października 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2021 r. w sprawie o sygn. II SA/Gl 1512/20 w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku zwrócono uwagę, iż organy prawidłowo oceniły, iż w sprawie brak było możliwości odstąpienia w całości a nawet w części od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej za okres: od 1 września 2018 r. do 31 sierpnia 2019 r. z uwagi na fakt, że dochody w tym okresie przekraczały 150% kryterium dochodowego, natomiast od 1 września 2019 r. do 31 stycznia 2020 r. z uwagi na fakt, że Strona odmówiła przedstawienia pełnej sytuacji finansowej, co uniemożliwiało jej zweryfikowanie przez organ samodzielnie. W tym zakresie podkreślono, że postępowanie prowadzone jest w interesie strony, zatem powinna współpracować z organem w wyjaśnieniu swojej sytuacji finansowej. Skarżąca nie dała możliwości dokonania pełnych ustaleń faktycznych. Zaakcentowano również, że środki finansowe jakie otrzymała rodzina zastępcza na utrzymanie dziecka pochodzą ze środków publicznych, dlatego należy dochodzić ich zwrotu od osób zobowiązanych, a o istnieniu ważnego interesu strony nie decyduje jej subiektywne przekonanie, lecz obiektywne kryteria, zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości. W przedmiotowej sprawie niedomaganie się od Strony zwrotu kwoty świadczeń wypłaconych rodzinie zastępczej naruszyłoby w sposób rażący interes fiskalny i wartości takie jak sprawiedliwość społeczna oraz zaufanie obywateli dla organów władzy. W dalszej kolejności organ I instancji decyzją z dnia 19 sierpnia 2021 r. nr [..] ustalił Skarżącej i M. I. opłatę za pobyt dziecka A. I. umieszczonego w pieczy zastępczej od dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 stycznia 2020 r. w wysokości 694,00 zł miesięcznie (karta nr 18 akt administracyjnych). Po rozpoznaniu odwołania Skarżącej decyzja została uchylona decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 30 września 2021 r. nr SKO.PS/41.5/1045/2020/13444/AW a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia (karta nr 19 akt administracyjnych). Główną przyczyną takiego rozstrzygnięcia stał się brak w aktach sprawy informacji lub dokumentu, z którego wynikałoby czy organ II instancji wydał decyzję w przedmiocie odstąpienia od ustalenia odpłatności wobec M. I.. W toku ponownie prowadzonego postępowania organ I instancji pismem z dnia 12 października 2021 r. poinformował Strony, iż w przypadku zaistnienia nowych okoliczności mogących mieć wpływ na wydanie decyzji w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej za okres od 1 września 2018 r. do 31 stycznia 2020 r. istnieje możliwość przedstawienia dokumentacji potwierdzającej ten fakt, jednocześnie wyznaczając Stronie w tym zakresie termin 14 dni od otrzymania pisma (karta nr 21 akt administracyjnych). W odpowiedzi na wezwanie wskazano, iż Strona została wyrejestrowana z Powiatowego Urzędu Pracy, nie posiada statusu osoby bezrobotnej, utrzymuje się z kończących się środków uzyskanych z działu spadku, umowa najmu lokalu mieszkalnego została rozwiązana, Strona jak również partner Strony uzyskują dochody z prac dorywczych (karta nr 25 akt administracyjnych). Do pisma pełnomocnik Strony nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów potwierdzających wskazane okoliczności, nie też nie sformułował wniosków dowodowych. W aktach administracyjnych pozostaje również decyzja organu I instancji z dnia 6 grudnia 2021 r. nr [...]mocą której odmówiono M. I. odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt A. I. umieszczonego w pieczy zastępczej od dnia 1 września 2018 r. do dnia 31 stycznia 2020 r. (doręczona 14 grudnia 2021 r., karta nr 27 akt administracyjnych). Jak wynika z akt sprawy od decyzji nie został złożony środek odwoławczy. W rezultacie, zarówno względem Skarżącej jak i M. I. zakończone zostało postępowanie w sprawie odstąpienia od ustalenia opłaty. Ponoszenie odpłatności stanowiącej przedmiot niniejszego postępowania jest realizacją obowiązku spoczywającego na rodzicach - opieki i wychowania dzieci. W sytuacji, gdy rodzice ciążącego na nich obowiązku nie wypełniają, względnie realizują go w sposób nieprawidłowy i dzieci trafiają do pieczy zastępczej, to tym samym na nich spoczywa obowiązek zwrotu ponoszonych wydatków (zob. S. Nitecki Stanisław, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Lex el. 2021). Na gruncie niniejszej sprawy Sąd Rejonowy [...] w K. Wydział [...] Rodzinny i Nieletnich postanowieniem z dnia [...] sygn. [...] ustanowił dla małoletniego A. I. rodzinę zastępczą w osobie I. J. (karta nr 1 akt administracyjnych). Regulacja art. 193 ust. 1a ustawy oznacza, że decyzja, mocą której starosta dokona konkretyzacji obowiązku ciążącego na rodzicach, będzie działała z mocą wsteczną i ta wsteczna moc wynika wprost z przepisu prawa. Zaakcentowania wymaga, iż decyzja ustalająca opłatę rodziców za pobyt dziecka w pieczy zastępczej posiada charakter decyzji związanej, ponieważ organ ustalający tę opłatę ustala jedynie, od kiedy dziecko jest w pieczy zastępczej i jakie otrzymało świadczenia oraz dodatki, względnie ile wynoszą średnie miesięczne wydatki na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. W konsekwencji strony tego postępowania nie mają większego wpływu na treść rozstrzygnięcia, ponieważ jest ono następstwem poniesionych kosztów na pobyt dziecka w pieczy zastępczej (zob. S. Nitecki Stanisław, A. Wilk, Ustawa o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Komentarz, Lex el. 2021). Wskazane rozstrzygnięcie, jak również miało to miejsce w niniejszej sprawie, powinno obejmować oboje rodziców dziecka. Jednocześnie zwraca się jednak uwagę w orzecznictwie, że udział obojga rodziców nic nie wniesie do tego postępowania, ponieważ rozstrzygnięcie podejmowane przez organ ma charakter związany. Dostrzega się, że jest to jedno postępowanie prowadzone w oparciu o te same przepisy i w oparciu o ten sam stan faktyczny w stosunku do dwóch podmiotów – rodziców (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2019 r. I OSK 2323/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2014 r., I SA/Wa 2830/13). Uwzględniając związany charakter decyzji w sprawach dotyczących ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej organ administracji obowiązany był wydać taką decyzję o ile wcześniej strona takiego postępowania nie została zwolniona z jej ponoszenia mocą decyzji o odstąpieniu od ustalenia takiej opłaty. Wysokość opłaty została ustalona stosownie do pkt 1 Obwieszczenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 marca 2018 r. w sprawie wysokości kwot świadczeń przysługujących rodzinie zastępczej i prowadzącemu rodzinny dom dziecka oraz wysokości pomocy dla osoby usamodzielnianej (M.P. z 2018 r., poz. 326) w zw. z art. 86 ust. 3 ustawy. W powołaniu na poczynione powyżej rozważania, Sąd orzekający w niniejszej sprawie, nie podziela sformułowanych na wstępie skargi zarzutów. W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania art. 107 § 1 pkt 5 oraz § 3 k.p.a. (zarzut nr 1 petitum skargi) Sąd doszedł do przekonania, iż braki uzasadnienia, nie mają na gruncie niniejszej sprawy istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, a tylko takie naruszenie prowadziłoby do wydania decyzji kasatoryjnej, Brak było również podstaw do podzielenia zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. Uprawnienie do pobierania świadczeń przez rodzinę zastępczą na pokrycie kosztów utrzymania osoby, która osiągnęła pełnoletność przebywającej w pieczy zastępczej za okres od dnia 1 kwietnia 2019 r. do 31 stycznia 2020 r. w wysokości 694,00 zł miesięcznie wynika z decyzji organu z dnia 18 kwietnia 2019 r. nr [...] (karta nr 2 akt administracyjnych), natomiast zarzut dotyczący uniemożliwienia Skarżącej udziału w postępowaniu z wniosku M. I. o odstąpienie od ustalenia opłaty nie jest związany z przedmiotem niniejszego postępowania i nie może stanowić podstawy uwzględnienia skargi, informacje dotyczące rozstrzygnięcia kierowanego względem ojca dziecka nie mają żadnego przełożenia na treść przedmiotowej decyzji (podobnie: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 lipca 2021 r. II SA/Gl 478/19). Na czas rozpoznania wniosku ojca sprawa o ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej zasadnie została zawieszona. Sąd nie podziela również zarzutu naruszenia art. 193 ust. 7a, art. 193 ust. 2 i art. 193 ust. 1 pkt 1 ustawy (zarzut nr 2 petitum skargi). Z treści decyzji bez wątpienia można wywnioskować jaki jest jej przedmiot, kto jest adresatem decyzji, jaka jest wysokość miesięczna opłaty, za jaki okres została ustalona oraz w jakim terminie powinna zostać uiszczona. Dopiero upływ tego terminu rodzi dalsze konsekwencje związane z ewentualnym zaniechaniem uczynienia zadość nałożonemu obowiązkowi. W sentencji decyzji ustalono, że płatności należy dokonywać w terminie do ostatniego dnia następnego miesiąca a kwota opłat ulega zmianie wraz ze zmianą wysokości świadczeń, oczywistym jest jednak, że w przypadku przedmiotowych opłat jest to niemożliwe, gdyż są to opłaty zaległe, dlatego też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż "opłatę należy spłacić do dnia 30 kwietnia 2022 r.". Okoliczność powyższą można uznać za uchybienie, jednakże bez wątpienia nie ma ona żadnego wpływu na zakres obowiązków nałożonych na rodziców dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 marca 2019 r. sygn. akt I OSK 1540/17 nie jest możliwe przyjęcie, że decyzja nakładająca obowiązek opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej ustala tę opłatę wyłącznie na przyszłość, a nie za faktyczny pobyt dziecka w placówce, gdyż niweczyłoby to w istocie możliwość nałożenia opłaty za okres, w którym dziecko przebywa w pieczy zastępczej i za który zostały poniesione wydatki na jego utrzymanie i w którym organ prowadził postępowanie w kwestii tej odpłatności. Decyzja została skierowana wobec każdego z rodziców, brak zatem również wątpliwości co do odpowiedzialności solidarnej na gruncie przywołanej w decyzji podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Istota unormowania zawarta w art. 193 ust. 2 ustawy sprowadza się bowiem do tego, że organ administracji będzie mógł dochodzić zwrotu poniesionych wydatków od jednego z rodziców, natomiast to, czy rodzic ten będzie w stanie wyegzekwować od drugiego z rodziców partycypację w tym obowiązku, przechodzi już na etap ich wzajemnych relacji (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 23 lipca 2015 r., IV SA/Gl 909/14). Zrealizowanie przez jednego z nich ciążącego obowiązku nie oznacza, że nie dysponuje on możliwościami dochodzenia zwrotu od drugiego z rodziców. W kontekście powyższego wątpliwości Skarżącej co do zrozumienia sentencji decyzji organu I instancji w pkt 2-4 nie są uzasadnione. Organy administracji publicznej oparły rozstrzygnięcie o ustalenia wystarczające dla ich podjęcia. W rezultacie powyższego, Sąd, dokonując kontroli stwierdził, że pomimo zauważonych uchybień, decyzje nie naruszają przepisów w stopniu uzasadniającym ich uchylenie. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI