II SA/Gl 799/24

II SA/Gl 799/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-12-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Grzegorz Dobrowolski
Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OZ 908/25 - Postanowienie NSA z 2025-06-12
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 725
art. 48 ust. 1 pkt 1,  art. 48 ust. 2  pkt 1 i 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 11 grudnia 2024 r. sprawy ze skargi S. K., D. K. na postanowienie Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 15 kwietnia 2024 r. nr WINB.WOA.7722.69.2024.AS w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 13 lutego 2024 r., nr [...], wydanym na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 2 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualnie Dz. U. z 2024 r., poz. 725 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. nakazał właścicielom: S. K. i D. K. (dalej jako strony lub skarżący) wstrzymanie budowy budynku rekreacji indywidualnej, wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] położonej w K. oraz bezzwłoczne zabezpieczenie przedmiotowego obiektu budowlanego, a także usunięcie stanu zagrożenia w uzgodnieniu i pod nadzorem Dyrektora Oddziału Zakładu Gazowniczego w Z. Polskiej Spółki Gazownictwa Sp. z o. o., poprzez usunięcie nieprawidłowości wpływających na stan zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia spowodowanego naruszeniem obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, a mianowicie § 10 w związku z § 2 pkt 30 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie (Dz. U. poz. 640) z powodu wzniesienia obiektu na gazociągu średniego ciśnienia. Równocześnie organ administracyjny pouczył skarżących o uprawnieniach w zakresie legalizacji spornego obiektu budowlanego wynikających z art. 48 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane.
W uzasadnieniu tego postanowienia wskazano, że na podstawie decyzji Starosty [...] z 22 kwietnia 2010 r., nr [...] (zmienionej decyzją tego organu z 26 listopada 2012 r.), na powyższej działce zrealizowano dom mieszkalny jednorodzinny, który został oddany do użytkowania zawiadomieniem o zakończeniu budowy z 18 kwietnia 2013 r., wobec którego organ nadzoru budowlanego nie wniósł sprzeciwu. Następnie, w związku z informacjami przekazanymi przez Kierownika Gazowni w J. w piśmie z 12 grudnia 2023 r., przeprowadzono kontrolę, w wyniku której ustalono, że do przedmiotowego budynku dobudowano jednokondygnacyjny budynek rekreacji indywidualnej o wymiarach 5,52 m/ 6,27 m z dachem jednospadowym krytym dachówką o konstrukcji drewnianej, słupowej z wypełnieniem pomiędzy słupami warstwą styropianu oraz stolarką okienną. Obiekt nie jest funkcjonalnie połączony z domem jednorodzinnym, został wydzielony ze wszystkich czterech stron, posiada trzy ściany (w jednej z nich zamontowano drzwi), a czwartą stanowi ściana przyległego budynku mieszkalnego. Z oświadczenia skarżącego wynika, że wskazany obiekt zrealizował on wraz z małżonką około roku 2019. W toku ponownej analizy posiadanej ewidencji ustalono, że w odniesieniu do rzeczonego obiektu nie zostało wydane pozwolenie na budowę ani nie dokonano zgłoszenia. Równocześnie z uzyskanej od Starosty [...] informacji zawartej w piśmie z 5 lutego 2024 r. wynika, że w rejestrach za okres począwszy od 2018 roku nie odnotowano wniosku dotyczącego budowy budynku rekreacji indywidualnej na terenie działki nr [...] przy ul. [...] w K.
Zważywszy powyższe organ pierwszej instancji podniósł, że przedmiotowy obiekt stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane albowiem posiada dach oraz konstrukcję spełniającą rolę fundamentu, zapewniającą trwałość z gruntem, a nadto został wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród zewnętrznych (chociaż posiada trzy ściany a czwartą przegrodą jest ściana przylegającego domu, to jednak wskazany przepis nie wymaga, aby wszystkie przegrody zewnętrzne były własnymi ścianami danego budynku). Wspomniany obiekt wymagał przy tym - tak w dacie jego realizacji jak i w obecnym stanie prawnym - uzyskania pozwolenia na budowę i nie korzysta z wyłączenia obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na mocy art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a powołanej ustawy. Chociaż bowiem jego powierzchnia nie przekracza 35 m2, to nie jest budynkiem wolno stojącym, czyli takim, który byłby fizycznie oddzielony od innych obiektów budowlanych, nie połączonym z nimi i nie korzystającym w swojej konstrukcji - zarówno strukturalnie jak i funkcjonalnie - z jakichkolwiek ich elementów. W rezultacie organ nadzoru budowlanego wywiódł, że wskazany obiekt stanowi samowolę budowlaną. Równocześnie podkreślił, że skoro od ukończenia jego budowy nie upłynęło jeszcze 20 lat, należało wszcząć wobec niego pełne postępowanie legalizacyjne, a nie procedurę uproszczoną w trybie art. 49f ustawy - Prawo budowlane. Zaznaczono również, że realizacja tego budynku narusza § 10 w rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie, jako że przepis ten zakazuje wznoszenia obiektów budowlanych w strefie kontrolowanej, czyli w świetle § 2 pkt 30 tego aktu wykonawczego, w obszarze po obu stronach gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. W rezultacie, w sprawie wystąpiła przesłanka uzasadniająca wydanie rozstrzygnięcia nakazującego wstrzymanie budowy obiektu budowlanego określona w art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, natomiast z uwagi na wystąpienie stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi należało zastosować przewidziane w art. 48 ust. 2 tej regulacji środki polegające na nakazaniu zabezpieczenia obiektu lub terenu oraz usunięcia stanu zagrożenia.
Niezadowoleni z powyższego postanowienia skarżący, reprezentowani przez adwokata, wnieśli zażalenie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach domagając się uchylenia tego aktu i umorzenia postępowania, a także zasądzenia na ich rzecz od organu kosztów zastępstwa procesowego wedle norm przepisanych. Strony podniosły zarzut naruszenia normy prawa procesowego zawartej w art. 7a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez jego niezastosowanie i brak rozstrzygnięcia zaistniałych w sprawie wątpliwości na ich korzyść. Nadto zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego zawartych w ustawie - Prawo budowlane, a mianowicie: art. 48 ust. 1 pkt 1, poprzez wydanie postanowienia nakazującego wstrzymanie budowy spornego budynku rekreacji indywidualnej, podczas gdy budowa tego obiektu nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę; art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2, poprzez nakazanie bezzwłocznego zabezpieczenia obiektu i usunięcia stanu zagrożenia, podczas gdy obiekt ten jest położony w odpowiedniej odległości od gazociągu średniego ciśnienia, a także art. 29 ust. 1 pkt 16 w związku z art. 48 ust. 1 pkt 1, poprzez jego błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, że sporny obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Strony podkreśliły, że w świetle powołanego art. 29 ust. 1 pkt 16 ustawy - Prawo budowlane, nie wymaga pozwolenia na budowę budowa wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2. W ich ocenie, wspomniany obiekt rekreacji indywidualnej należało potraktować jako altanę działkową, gdyż nie posiada on fundamentów, lecz przytwierdzono go do gruntu, a mianowicie do kostki brukowej przy pomocy profili ciesielskich i śrub możliwych do usunięcia w każdym czasie, co świadczy o braku trwałego związania z gruntem. Nie posiada przy tym czterech stałych ścian, gdyż dwie z nich też nie zostały przytwierdzone do gruntu (ściany wiszące) a stolarkę okienną wykonano z ramek drewnianych wypełnionych szybą zespoloną, nieszczelną z uwagi na istniejące szpary, trzecia ściana w 2/3 szerokości jest przestrzenią otwartą, z kolei czwarta jest przestrzenią całkowicie otwartą opierającą się jedynie na belkach konstrukcyjnych. Zważywszy powyższe skarżący wywiedli, że sporny obiekt, którego powierzchnia nie przekracza 35 m2 wyczerpuje definicję legalną altany określoną w art. 2 pkt 9a ustawy z 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych (Dz. U. z 2021 r., poz. 1073). Dodatkowo zaznaczono, że gazociąg jest usytuowany w odległości około 2 m od budynku mieszkalnego i wykonano na nim nasyp zgodnie z wymogiem określonym w decyzji Starosty [...] z 26 listopada 2012 r., a w rezultacie nie sposób zgodzić się z tym, aby sporny obiekt rekreacji indywidualnej stwarzał zagrożenie bezpieczeństwa ludzi mienia spowodowane naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych.
Postanowieniem z 15 kwietnia 2024 r., nr WINB-WOA.7722.69.2024.AS, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach utrzymał w mocy rozstrzygnięcie zapadłe w pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wpierw zaprezentował dotychczasowy przebieg postępowania. Powołał przy tym treść art. 48 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Podkreślił również, że w świetle art. 48 ust. 2 tej regulacji, jeżeli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne: zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa oraz usunięcie stanu zagrożenia. W tym kontekście organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie zaistniały przesłanki do wydania rozstrzygnięcia, o którym mowa w powyższych unormowaniach i podzielił ustalenia organu pierwszej instancji co do tego, że wybudowany przez skarżących obiekt stanowi samowolę budowlaną. Jest on bowiem budynkiem w rozumieniu art. 3 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane, jako że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a w szczególności ze sporządzonej dokumentacji fotograficznej wynika, że posiada dach i przegrody zewnętrzne (trzy ściany własne oraz wykorzystuje jako czwartą ścianę przylegającego domu), a także konstrukcję spełniającą rolę fundamentu. Nie może przy tym korzystać z wyłączenia z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a powołanej ustawy, gdyż przylega do domu jednorodzinnego i korzysta z jego jednej ściany, a zatem nie jest obiektem wolno stojącym, czyli samodzielnym i fizycznie oddzielonym od innych zabudowań, nie połączonym z innym obiektem budowlanym i nie wykorzystującym w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu. W ocenie organu drugiej instancji sporny obiekt, wbrew wywodom stron, jest trwale związany z gruntem, gdyż zgodnie z poglądem wyrażonym w orzecznictwie sądów administracyjnych, dla istnienia trwałego związania obiektu budowlanego z gruntem istotne jest to, czy posadowiony jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Trwałość związania obiektu budowlanego z gruntem nie musi oznaczać stałości takiego związania, rozumianego jako brak możliwości odłączenia od gruntu bez nieodwracalnego naruszenia jego technicznej i funkcjonalnej integralności. Wyraża się ona w wykonaniu takich prac lub zabezpieczeń, które mają pozwolić na jego użytkowanie, eliminując możliwość niekontrolowanej zmiany położenia obiektu bądź utraty kontaktu z gruntem, wskutek działania sił fizycznych wywołanych samą konstrukcją obiektu albo kumulatywnie: jego konstrukcją i działaniami natury (wiatr, woda, erozja gleby) itp., ewentualnie innymi czynnikami zewnętrznymi. Tymczasem, jak skarżący sami potwierdzili w odwołaniu, sporny obiekt przytwierdzono do kostki brukowej za pomocą profili ciesielskich i śrub, a więc posadowiono go na gruncie na tyle trwale, by zapewnić mu stabilność i przeciwdziałanie czynnikom zewnętrznym mogącym spowodować jego przemieszczenie. Równocześnie zakwestionowano stanowisko stron, jakoby sporny obiekt budowlany był altaną ogrodową w rozumieniu art. 2 pkt 9a ustawy o rodzinnych ogrodach działkowych, gdyż po pierwsze - nie znajduje się na terenie Rodzinnych Ogrodów Działkowych i po drugie - jak już wskazano powyżej, nie jest budynkiem wolno stojącym.
Niezadowolone z powyższego postanowienia strony działające przez adwokata, wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się uchylenia tego aktu oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i umorzenia postępowania w sprawie, a także zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania sądowego z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego. Skarżący podnieśli zarzut naruszenia norm prawa materialnego, a to: art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe przyjęcie, ze brak było przesłanek do wybudowania na należącej do nich działce o nr [...] budynku rekreacji indywidualnej, podczas, gdy wszystkie wymogi wskazane w tym przepisie zostały spełnione; art. 3 pkt 2 cytowanej ustawy, poprzez jego błędną wykładnię i nieprawidłowe przyjęcie, że skoro sporny obiekt spełnia kryteria budynku określone w tej ustawie, to nie jest budynkiem rekreacji indywidualnej w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a niniejszego aktu, który jako jeden z enumeratywnie wyszczególnionych wyjątków nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż jego powierzchnia nie przekracza 35 m2. Zarzucili również naruszenie przepisów prawa procesowego zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, a to: art. 7 i art. 77 § 1, poprzez ich niezastosowanie i brak wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w szczególności na okoliczność fizycznego oddzielenia spornego obiektu od sąsiedniego budynku mieszkalnego, a tym samym jego wolno stojącego charakteru oraz art. 107 § 3, poprzez niepełne wyjaśnienie okoliczności zarówno faktycznych jak i prawnych, które legły u podstaw wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. W konsekwencji wywiedli, że opisane wyżej naruszenia prawa doprowadziły do błędu w ustaleniach faktycznych polegającego na nieprawidłowym przyjęciu, że sporny obiekt budowlany nie stanowi wolno stojącego budynku rekreacji indywidualnej, którego wybudowanie nastąpiło w sposób legalny. W uzasadnieniu powołano wyrok tutejszego Sądu z 22 stycznia 2024 r. (sygn. akt II SA/Gl 1420/13) wywodząc, iż w świetle wyrażonego tam stanowiska, sporny obiekt należałoby zakwalifikować jako budynek wolno stojący. Nadto podkreślono, że obiekt ten nie jest konstrukcyjnie związany z budynkiem mieszkalnym, powtórnie zaakcentowano, że nie posiada fundamentów a jedynie przymocowano go do podłoża za pomocą profili ciesielskich i śrub możliwych do usunięcia w każdym czasie, posiada tylko dwie pełne ściany, które także nie są trwale związane z gruntem, trzecia ściana jest otwarta na 2/3 powierzchni, a czwarta jest całkowicie otwartą przestrzenią, zaś stolarkę okienną wykonano z ramek drewnianych wypełnionych szybą zespoloną, a tym samym jest on bardziej zbliżony do wiaty, jako że cechą charakterystyczną budynku jest utworzenie przestrzeni zamkniętej poprzez wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych. Na potwierdzenie swoich wywodów skarżący dołączyli do skargi dokumentację fotograficzną spornego obiektu.
W odpowiedzi na skargę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu oraz wywodząc, że zarzuty podniesione przez stronę są bezzasadne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się tu względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.
W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że kwestionowany przez strony akt odpowiada wymogom prawa.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięć zawartych w zaskarżonym postanowieniu były: art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane oraz art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 tej regulacji. Stosownie do brzmienia pierwszego z przywołanych przepisów, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (postanowienie takie wydaje się również - jak miało to miejsce w rozpoznanej sprawie - w przypadku zakończenia budowy, co wynika z art. 48 ust. 5 cytowanej ustawy). Drugie z powyższych unormowań określa natomiast, że jeśli w wyniku budowy występuje stan zagrożenia życia lub zdrowia ludzi, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy organ nadzoru budowlanego nakazuje bezzwłoczne: zabezpieczenie obiektu budowlanego lub terenu, na którym prowadzona jest budowa, oraz usunięcie stanu zagrożenia.
W rozpoznanej sprawie jest poza sporem, że skarżący będący współwłaścicielami działki nr [...] położonej w K. przy ul. [...], na której w przeszłości wznieśli dom mieszkalny jednorodzinny w oparciu o wymagane pozwolenie na budowę, następnie, około roku 2019 wykonali tam inny obiekt budowlany, którego budowy nie poprzedzili uzyskaniem takiego pozwolenia ani też dokonaniem zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej. Zasadniczym przedmiotem sporu jest natomiast zagadnienie, czy ów obiekt stanowi samowolę budowlaną, a więc, czy został wybudowany pomimo obowiązku poprzedzenia pozwoleniem na budowę lub zgłoszeniem.
W tych ramach wymaga podkreślenia, że zgodnie z generalną zasadą sformułowaną w art. 28 ustawy - Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29-31. Wyjątki od reguły polegającej na konieczności uzyskania pozwolenia na budowę w odniesieniu do robót budowlanych polegających na budowie, określone zostały w art. 29 powołanej ustawy i dlatego kluczowe znaczenie dla oceny zarzutów skargi ma kwalifikacja spornego obiektu w kontekście tego ostatniego przepisu. Niezależnie bowiem od tego, czy ów obiekt jest budynkiem w rozumieniu art. 3 ust. 2 wskazanej regulacji czy też budowlą, o której mowa w art. 3 ust. 1, jego budowa nie wymagałaby poprzedzenia pozwoleniem tylko wówczas, gdyby mieścił się on w katalogu obiektów objętych zwolnieniem z tego obowiązku. Zdaniem Sądu orzekające w sprawie organy trafnie przyjęły, że wbrew twierdzeniom stron rzeczony obiekt nie kwalifikuje się jako żaden z takich przypadków. W szczególności nie jest obiektem, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy - Prawo budowlane. Przepis ten stanowi bowiem o wolno stojących parterowych budynkach rekreacji indywidualnej rozumianych jako budynki przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2. Tymczasem, choć nie budzi wątpliwości, że sporny obiekt spełnia taką funkcję a jego powierzchnia jest mniejsza niż 35 m2, to jednak zasadnie przyjęto, że nawet o ile jest budynkiem, to nie ma charakteru wolnostojącego. Przylega on bowiem do ściany sąsiadującego z nim budynku mieszkalnego zasadniczo ściśle, co potwierdza jedna z dołączonych do skargi fotografii, na której pomiędzy belką konstrukcyjną obiektu a ścianą sąsiedniego domu widnieje jedynie wąska kilkumilimetrowa szpara, a równocześnie w środkowej części przedmiotowej belki widoczne jest jej przytwierdzenie do tej ściany zaś na górze - szczelne połączenie z tą ścianą. Brak jest zatem podstaw do formułowania twierdzeń o tym, aby pomiędzy konstrukcjami obu obiektów wykonano dylatację lub taki odstęp, który wyraźnie by je od siebie odseparował pod względem konstrukcyjnym (a takiej sytuacji dotyczy powołany w skardze wyrok tutejszego Sądu z 22 stycznia 2014 r. o sygn. akt II SA/Gl 1420/13, gdzie przedmiot sporu dotyczył obiektu oddzielonego od sąsiedniego budynku dylatacją wypełnioną styropianem). Sąd w pełni podziela stanowisko judykatury, zgodnie z którym połączenie z innym budynkiem przez bezpośrednie przyleganie i wykorzystanie ścian istniejącego budynku stanowi o tym, że budynek ten nie jest wolno stojący. Budynek wolno stojący to budynek samodzielny w sensie konstrukcyjno-budowlanym i funkcjonalnym. Chodzi zatem o taki budynek, który nie jest połączony z innym obiektem budowlanym, nie wykorzystuje w swojej konstrukcji jakichkolwiek elementów innego obiektu budowlanego i jako całość stanowi samodzielną konstrukcję, nieograniczoną fizycznie w przestrzeni innymi obiektami (por. wyroki: WSA w Krakowie z 31 stycznia 2019 r., II SA/Kr 1522/18, publ. Lex nr 2630305 WSA w Rzeszowie z 29 sierpnia 2023 r., sygn. akt II SA/Rz 519/23, publ. Lex nr 3622412 oraz wyrok tutejszego Sądu z 18 września 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 757/24, publ. Lex nr 3768037). W tym zaś stanie rzeczy brak jest przesłanek do przyjęcia, jakoby sporny obiekt budowlany miał charakter wolno stojący, co wyklucza również zakwalifikowanie go jako obiektu wskazanego w art. 29 ust. 2 pkt 3 (wolno stojąca altana o powierzchni zabudowy do 35 m2), jak również wymienionego w art. 29 ust. 1 pkt 14 (parterowy budynek gospodarczy, garaż lub wiata wolnostojąca o powierzchni zabudowy do 35 m2). Brak jest także podstaw do uznania go za obiekt wymieniony w art. 29 ust. 2 pkt 4 (altana działkowa), jako że przepis ten określa wyraźnie, że chodzi tu wyłącznie o altany, o których mowa w ustawie z 13 grudnia 2013 r. o Rodzinnych Ogrodach Działkowych, czyli tylko te znajdujące się na terenie ROD. W rezultacie przyjdzie stwierdzić, że sporny obiekt nie mieścił się w katalogu zwolnień z obowiązku poprzedzenia budowy wymaganym pozwoleniem, a zatem skoro strony pozwolenia takiego nie uzyskały, organy obydwu instancji słusznie uznały, że stanowi on samowolę budowlaną i zasadnie rozstrzygnęły wobec niego na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane.
Niezależnie od powyższego zasadnicze znaczenie ma w niniejszej sprawie okoliczność, że obiekt ten wybudowano z naruszeniem § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki z 26 kwietnia 2013 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać sieci gazowe i ich usytuowanie. Unormowanie to formułuje wyraźny zakaz wznoszenia obiektów budowlanych w strefie kontrolowanej w rozumieniu § 2 pkt 30 tego aktu wykonawczego, czyli w obszarze po obu stronach gazociągu, którego linia środkowa pokrywa się z osią gazociągu, w którym przedsiębiorstwo energetyczne zajmujące się transportem gazu ziemnego podejmuje czynności w celu zapobieżenia działalności mogącej mieć negatywny wpływ na trwałość i prawidłowe użytkowanie gazociągu. Naruszenie powyższego przepisu potwierdza zalegające w aktach sprawy pismo Kierownika Gazowni w J. z 12 grudnia 2023 r. oraz dołączona doń fotografia satelitarna, z których to dokumentów wynika, że sporny obiekt wybudowano bezpośrednio nad gazociągiem średniego ciśnienia. Równocześnie trzeba mieć w polu widzenia, że w piśmie tym wspomniany Kierownik Gazowni dysponujący w niniejszym zakresie specjalistyczną wiedzą wyraził opinię, że zabudowanie w powyższy sposób sieci gazowej uniemożliwia prawidłowe i bezpieczne użytkowanie gazociągu, a także zagraża bezpieczeństwu w/w obiektu. W takim zaś stanie rzeczy organ pierwszej instancji był, zdaniem Sądu, nie tylko uprawniony, lecz co więcej - zobligowany rozstrzygnąć na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i 2 albowiem sytuacja wymagała podjęcia środków zmierzających do zapobieżenia istniejącemu zagrożeniu oraz do jego usunięcia.
W tym kontekście zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku. Należy wyjaśnić, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych otwiera postępowanie w sprawie legalizacji samowoli budowalnej, określając jedynie ramy tego postępowania natomiast nie kończy postępowania legalizacyjnego i nie załatwia co do istoty kwestii legalizacji samowoli. Na tym etapie postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego ma jedynie obowiązek jedynie zbadać, czy doszło do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, to jest ustalić, czy budowany lub wybudowany obiekt budowlany wymagał uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia oraz, czy takie pozwolenie lub zgłoszenie zostało pozyskane przed rozpoczęciem realizacji inwestycji lub też nie został wniesiony sprzeciw do zgłoszenia. Ponadto w tej fazie procedury legalizacyjnej na organie spoczywa obowiązek pouczenia inwestora o możliwości legalizacji samowolnie realizowanego lub wykonanego obiektu budowalnego lub jego części, o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej i o zasadach jej obliczenia. Zdaniem składu orzekającego wszystkie powyższe obowiązki zostały zrealizowane przez organy obydwu instancji, które wbrew twierdzeniom skarżących prawidłowo zastosowały odpowiednie przepisy prawa materialnego, a nadto wnikliwie zbadały oraz oceniły całość zgromadzonego materiału dowodowego i dały temu wyczerpujący wyraz w uzasadnieniach swoich postanowień.
Mając na względzie wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że zaskarżony akt nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jego wzruszenie i dlatego orzekł o oddaleniu skargi działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 powyższej ustawy z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi jest postanowienie.