II SA/Gl 796/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2022-09-29
NSAochrona środowiskaŚredniawsa
prawo wodneopłaty za usługi wodnepobór wód powierzchniowychzwrotny pobór wódochrona środowiskagospodarka wodnapozwolenie wodnoprawneWody Polskie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę spółki na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Katowicach ustalającą opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych, uznając, że spółka nie jest zwolniona z tej opłaty, a kwestia poboru zwrotnego nie ma zastosowania w tym przypadku.

Spółka zaskarżyła decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Katowicach dotyczącą opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. Spółka argumentowała, że powinna być zwolniona z opłaty ze względu na przepływowy charakter cieku i zwrotny pobór wody, a także podnosiła kwestię wielokrotnego naliczania opłat za tę samą wodę. Sąd, związany wcześniejszym wyrokiem, uznał, że spółka nie wykazała przesłanek do zwolnienia z opłaty, a kwestia poboru zwrotnego nie ma zastosowania w kontekście opłaty stałej za pobór wód.

Sprawa dotyczyła skargi Spółki W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Katowicach, która ustaliła opłatę stałą za pobór wód powierzchniowych z rzeki [...] w wysokości 26.588 zł za rok 2018. Spółka w reklamacji i skardze podnosiła, że opłata jest zbyt wysoka, stanowi znaczną część jej budżetu i że ciek wodny, z którego pobierana jest woda, ma przepływowy charakter, a woda jest zwracana do rzeki, co powinno skutkować zwolnieniem z opłaty lub niższym jej wymiarem. Podnoszono również zarzut wielokrotnego pobierania opłat za tę samą wodę, gdyż inne podmioty również korzystają z tego cieku na podstawie odrębnych pozwoleń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, związany wcześniejszym prawomocnym wyrokiem w tej sprawie, zobowiązał organ do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wskazówek sądu. Po uzupełnieniu postępowania, organ wydał decyzję ustalającą opłatę stałą w niższej kwocie 24.317 zł, stwierdzając nadpłatę. Spółka ponownie zaskarżyła decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak wyjaśnienia kwestii poboru zwrotnego. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że spółka nie wykazała przesłanek do zwolnienia z opłaty stałej, a argumentacja dotycząca poboru zwrotnego jest nietrafna, gdyż opłata za pobór zwrotny jest odrębną kategorią i nie dotyczy sytuacji spółki. Sąd uznał również, że organ prawidłowo ustalił wysokość opłaty, uwzględniając zmniejszenie poboru o wody pobierane przez inne podmioty, co zapobiegło podwójnemu naliczaniu opłat. Kwestia terminów płatności rat została uznana za prawidłowo rozstrzygniętą w kontekście przepisów Ordynacji podatkowej.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, pobór wód powierzchniowych podlega opłacie stałej, chyba że zachodzą ściśle określone wyjątki. Kwestia zwrotnego poboru nie zwalnia z opłaty stałej w tym przypadku.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że spółka nie wykazała przesłanek do zwolnienia z opłaty stałej, a argumentacja dotycząca poboru zwrotnego jest nietrafna, ponieważ opłata za pobór zwrotny jest odrębną kategorią i nie ma zastosowania w kontekście opłaty stałej za pobór wód.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

u.p.w. art. 271 § ust. 1 pkt 2

Ustawa Prawo wodne

Pomocnicze

u.p.w. art. 35 § ust. 1

Ustawa Prawo wodne

u.p.w. art. 16 § pkt 40

Ustawa Prawo wodne

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.w. art. 270 § ust. 2

Ustawa Prawo wodne

u.p.w. art. 268 § ust. 1 pkt 1

Ustawa Prawo wodne

u.p.w. art. 271 § ust. 6

Ustawa Prawo wodne

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

Ord.pod. art. 47 § § 1 i 2

Ustawa Ordynacja podatkowa

Argumenty

Odrzucone argumenty

Argument spółki o zwolnieniu z opłaty ze względu na przepływowy charakter cieku i zwrotny pobór wody. Argument spółki o wielokrotnym naliczaniu opłat za tę samą wodę. Argument spółki o naruszeniu art. 271 ust. 6 u.p.w. poprzez ustalenie terminu płatności rat.

Godne uwagi sformułowania

Sąd, związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, obowiązany jest dokonać analizy normatywnej i zakresu działania organu w kontekście wywiązania się z zaleceń wskazanych w tym wyroku. Opłata za pobór zwrotny jest czymś innym niż opłata stała, której dotyczy niniejsze postępowanie. W myśl art. 16 pkt 40 u.p.w. pobór zwrotny to pobór wód, po którym następuje odprowadzenie nieprzekształconych w ścieki wód w tej samej ilości.

Skład orzekający

Edyta Kędzierska

przewodniczący

Wojciech Gapiński

sprawozdawca

Aneta Majowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa wodnego dotyczących opłat stałych za pobór wód powierzchniowych, w szczególności w kontekście cieku przepływowego, zwrotnego poboru wody oraz wielokrotnego naliczania opłat."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji spółki i jej pozwolenia wodnoprawnego. Kwestia zwrotnego poboru wody i jego wpływu na opłaty jest złożona i może być różnie interpretowana w zależności od szczegółów technicznych i prawnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii opłat za korzystanie ze środowiska, co jest istotne dla firm działających w sektorze wodnym i ochrony środowiska. Interpretacja przepisów Prawa wodnego ma praktyczne znaczenie.

Czy pobierasz wodę z rzeki? Sprawdź, czy opłata stała jest naliczana prawidłowo!

Dane finansowe

WPS: 26 588 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 796/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2022-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Edyta Kędzierska /przewodniczący/
Wojciech Gapiński /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Sygn. powiązane
III OSK 114/23 - Wyrok NSA z 2024-09-17
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2268
art. 271 ust. 1 pkt 2, art. 35 ust. 1, art. 16 pkt 40
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r Prawo wodne - tekst jednolity
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Beata Bieroń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2022 r. sprawy ze skargi Spółki W. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w Katowicach z dnia 30 marca 2022 r. nr [...] w przedmiocie opłaty stałej za usługi wodne oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 12 kwietnia 2019 r. Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej – organ, Dyrektor ZZ), na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U. z 2018 r. poz. 2268 z późn. zm. - dalej u.p.w.) ustalił Spółce W.(dalej – Spółka, Skarżąca) w formie informacji rocznej nr [...] K., [...] opłatę stałą w wysokości 26.588 zł za pobór wód powierzchniowych ujęciem na rzece [...]w km [...]. Jednocześnie w informacji tej wskazano, że powyższą opłatę należy uiścić w czterech równych ratach po 6.647 zł kwartalnie, za poszczególne kwartały roku – w terminie 14 dni od daty doręczenia przedmiotowej informacji, a to zgodnie z treścią art. 47 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa.
W dniu 30 kwietnia 2019 r. Spółka złożyła reklamację, w której nie zgodziła się z wysokością ustalonej w informacji opłaty za pobór wód powierzchniowych ujęciem na rzece [...]. Spółka podniosła, że wysokość opłaty stałej naliczonej za rok 2018 stanowi ponad 1/3 jej budżetu i wygenerowanie takiego kosztu na opłatę spowodowałoby znaczne zaniedbania dotyczące utrzymania cieku i jednocześnie stwarza zagrożenie dla dalszego funkcjonowania Spółki. W przypadku zaś jej rozwiązania utrzymanie cieku przejdzie na Wody Polskie, co spowoduje dla nich podwójną stratę, gdyż nie otrzymają opłaty za pobór i będą ponosić koszty dalszego utrzymania cieku. Nadto Spółka podniosła, że zarządzany przez nią ciek wodny [...], na potrzeby którego następuje pobór wody z rzeki [...] w oparciu o pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę [...] w dniu 25 maja 2009 r., ma przepływowy charakter, czego Wody Polskie przy ustalaniu opłaty stałej nie uwzględniły. Ciek ten jest jednocześnie wykorzystywany m.in. do zasilania mających przepływowy charakter stawów rybnych i stawu kajakowego i dlatego Spółka powinna być zwolniona z objętej postępowaniem opłaty na podstawie art. 270 ust. 2 u.p.w. Cała pobrana bowiem z rzeki [...] woda - poza wodą pobieraną do naśnieżania wyciągu narciarskiego "[...]" - ponownie do tej rzeki wpływa. K. pobiera przy tym do naśnieżania wodę z [...] w oparciu o odrębne pozwolenie wodnoprawne i z tego tytułu ponosi odrębną opłatę stałą. Niezależnie od tego, jako udziałowiec Skarżącej ponosi na jej rzecz odrębną opłatę za pobór wody z [...]. Nie jest zaś dopuszczalne pobieranie dwukrotnie opłat za pobór tej samej wody. Nadto podniesiono, że ograniczenie poboru wody na potrzeby [...] (dla obniżenia wysokości opłaty stałej) może mieć negatywny wpływ na utrzymanie w niej przepływu biologicznego, co miałoby negatywny wpływ na istniejące w niej życie biologiczne, w tym gatunków chronionych (m.in. bobrów).
Dyrektor ZZ nie uwzględnił reklamacji i decyzją z dnia 20 maja 2019 r. (data w zakresie miesiąca sprostowana postanowieniem tego organu z dnia 25 lipca 2019 r.) określił Spółce za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w kwocie 26.588 zł za pobór wód powierzchniowych ujęciem na rzece [...] w km [...].
W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, że zgodnie z art. 211 ust. 2 u.p.w. śródlądowe wody płynące stanowią własność Skarbu Państwa. Skarżąca pobiera wody z rzeki [...], która jest ujęta w Planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza [...] i figuruje w wykazie Jednolitej Części Wód Powierzchniowych rzecznych na obszarze dorzecza [...]. W konsekwencji również wody w [...] stanowią własność Skarbu Państwa. Skoro Skarżąca pobiera wody z [...] w oparciu o pozwolenie wodnoprawne, to za usługę tą jest zobowiązana ponosić opłatę stałą zgodnie z treścią art. 268 ust. 1 pkt 1 i art. 298 pkt 1 u.p.w.
Wysokość tej opłaty za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2018 r. została ustalona stosownie do wynikających z pozwolenia wodnoprawnego z dnia 25 maja 2009 r. maksymalnych ilości poboru wody w poszczególnych, wymienionych tam okresach roku, na podstawie art. 271 ust. 1 pkt 2 u.p.w. oraz § 15 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 2502 - dalej rozporządzenie).
W skardze z dnia 24 czerwca 2019 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania oraz nakazanie zwrócenia uiszczonej przez nią opłaty rocznej za 2018 r. Decyzji z dnia 20 maja 2019 r. zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa materialnego, a to:
1) art. 271 ust. 1 pkt 2 u.p.w. poprzez jego zastosowanie i przyjęcie, że Skarżąca jest zobowiązana do ponoszenia wymierzonej opłaty,
2) art. 270 ust. 2 oraz art. 279 pkt 4 u.p.w. przez ich niezastosowanie,
3) art. 271 ust. 6 u.p.w. poprzez nałożenie na Spółkę obowiązku zapłaty ustalonej opłaty za 2018 r. w równych ratach kwartalnych, wszystkie płatne w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji,
II. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. art. 80 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym zakresu wydanego na rzecz Skarżącej pozwolenia wodnoprawnego, nieustalenie celu, dla którego następuje pobór wody, a którym jest chów i hodowla ryb oraz dokonanie oceny materiału dowodowego w sposób wybiórczy i z przekroczeniem zasady swobody jego oceny.
W uzasadnieniu skargi powtórzono w większości zarzuty przedstawione wcześniej w reklamacji. Dodatkowo wskazano, że zgodnie z § 12 ust. 1 rozporządzenia, stawka opłaty za pobór wód na potrzeby chowu ryb w stawach przepływowych, charakteryzujących się poborem zwrotnym, wynosi 125 zł na kwartał - czego organ nie uwzględnił i nie rozważył. Podniesiono także, że organ nie wziął pod uwagę tego, iż ciek [...] dostarcza ponadto wodę do przepławki ryb na jazie na rzece [...] celem jej zarybienia, jak również, że ciek ten zasila wodami będący jego składową staw na Polanie wpisany na listę obiektów chronionych.
Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 15 listopada 2019 r. o sygn. akt II SA/Gl 1044/19 uchylił zaskarżoną decyzję.
W jego uzasadnieniu stwierdzono, że organ winien zbadać i rozważyć podnoszone już na etapie składania reklamacji zastrzeżenia, iż odbierana przez Skarżącą woda jest wykorzystywana m.in. na potrzeby chowu lub hodowli ryb w usytuowanych w ciągu zarządzanego przez nią cieku wodnego [...], stawów przepływowych. Takie wykorzystywanie wód tego cieku - jak zaznaczono w wyroku – nie budzi wątpliwości w światle treści operatu wodnoprawnego z września 2008 r., w oparciu o który było wydane Skarżącej pozwolenie wodnoprawne z dnia 25 maja 2009 r. Ponadto wskazano, że okoliczność tą potwierdza pozwolenie wodnoprawne Starosty [...] z dnia 26 listopada 2007 r. i 20 listopada 2008 r. wydane na rzecz Gminy U. Według WSA, wyjaśnienie tej kwestii ma istotne znaczenie dla sprawy, gdyż przekłada się na wysokość opłaty. Zwrócono ponadto uwagę, że organ nie rozważył z punktu widzenia ustawy zarzutu podniesionego przez Spółkę, że pobierana przez Skarżącą woda jest również wykorzystywana w oparciu o odrębne pozwolenie wodnoprawne przez K. Sp. z o.o. oraz przez Gminę U. i w konsekwencji opłata stała za tą samą wodę jest pobierana od wielu podmiotów.
W orzeczeniu tym Sąd wyraził także stanowisko, że w świetle ustawy Prawo wodne, nie ma znaczenia dla ustalenia opłaty sytuacja finansowa Spółki oraz cele prowadzonej przez nią działalności. Wskazano również, że z przepisów ustawy nie wynika, aby Skarżąca mogła być zwolniona z ponoszenia kwestionowanej opłaty nawet, gdyby przyjąć, że cała (poza wodą pobieraną do naśnieżania) pobierana przez nią woda z rzeki [...] powtórnie do tej rzeki wracała. Na zamiar obciążenia opłatami również poboru wód powierzchniowych na potrzeby obiektów przepływowych charakteryzujących się poborem zwrotnym przemawia jednoznacznie chociażby treść powoływanego przez Skarżącą § 12 ust. 2 rozporządzenia.
Po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego, Dyrektor ZZ decyzją z dnia 30 marca 2022 r.:
1) określił Spółce za okres 1 stycznia - 31 grudnia 2018 r. opłatę stałą w wysokości: 24.317 zł za pobór wód powierzchniowych ujęciem na rzece [...] w km [...];
2) określił Spółce wysokość nadpłaty w opłacie stałej za okres 1 stycznia - 31 grudnia 2018 r. za wymienioną w pkt 1 usługę wodną, w kwocie: 2.271 zł.
W uzasadnieniu decyzji wskazano, że sytuacja finansowa Skarżącej nie może stanowić o zwolnienie jej z obowiązku ponoszenia opłaty, gdyż może to następować jedynie w przypadkach regulowanych ustawą. Następnie wyjaśniono w jaki sposób dokonano określenia wysokości opłaty stałej za korzystanie z usług wodnych. W tym zakresie odwołano się do informacji zwartych w wykonanej przez mgr inż. M. C. opinii specjalistycznej pn. "Opinia określająca stosunki wodne oraz gospodarkę wodną na ciekach oraz urządzeniach wodnych na [...] od ujęcia na [...] do granic administracyjnych miasta U. — Etap l". Mianowicie wskazano, że biegły wyliczył całoroczny pobór wód (9.188.640 m3/rok) oraz wielkość wód pobieranych powtórnie (784.853 m3/rok). W efekcie przyjęto, że pobór wód, od którego należna jest opłata wynosi 8.403.787 m3/rok. W oparciu o te wielkości wyliczono opłatę stałą w kwocie 24.317 zł. Ponieważ jest ona niższa od opłaty ustalonej wcześniejszą decyzją, a która została wpłacona przez Skarżącą, stwierdzono wystąpienie nadpłaty w wysokości 2.271 zł do zwrotu na konto Spółki.
W skardze z dnia 28 kwietnia 2022 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Spółka zanegowała decyzję organu w części dotyczącej pkt 1, zarzucając jej naruszenie:
1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 16 pkt 40 i art. 268 ust. 1 pkt 1 u.p.w. poprzez niewyjaśnienie, czy Spółka w ramach posiadanego pozwolenia wodnoprawnego realizuje pobór zwrotny;
2) art. 271 ust. 6 u.p.w. poprzez nałożenie obowiązku na Spółkę wniesienia opłaty stałej za 2018 r. w czterech kwartalnych ratach, z których każda jest płatna w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji.
Wobec tych zarzutów Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a także nakazanie zwrotu uiszczonej opłaty rocznej za 2018 r. W skardze zawarto także żądanie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.
W motywach skargi zwrócono uwagę, że biegły w sporządzonej na zlecenie organu opinii nie dokonał wyliczenia poboru zwrotnego w rozumieniu art. 16 pkt 40 u.p.w. Zdaniem Spółki, określenie tej wielkości jest istotne, gdyż opłatę pobiera się tylko za pobór wód podziemnych i powierzchniowych, co wynika z art. 268 ust. 1 pkt 1 u.p.w. Zatem pobór zwrotny nie podlega wspomnianej opłacie. Z tego też względu opinia winna zostać uzupełniona w tym zakresie. W ocenie Skarżącej, biegły powinien także wypowiedzieć się w kwestii charakteru obiektu, tj. czy jest to ciek przepływowy chrakteryzujący się poborem zwrotnym.
W skardze podniesiono, że organ naruszył art. 271 ust. 6 u.p.w. ustalając obowiązek wniesienia wszystkich czterech rat w terminie 14 dni liczonych od daty doręczenia decyzji.
Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko oraz argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sprawa dotyczy ustalenia opłaty stałej za usługę wodną polegającą na poborze wód powierzchniowych ujęciem na rzece [...], które zasilają [...] Spółka korzysta ze wspomnianej usługi wodnej na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę [...] w dniu 25 maja 2009 r.
W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że niniejsza sprawa podlegała już kontroli sądowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 15 listopada 2019 r. o sygn. akt I SA/Gl 1496/16 uchylił decyzję Dyrektora ZZ z dnia 20 maja 2019 r. określającą Skarżącej wysokość opłaty stałej za pobór wód powierzchniowych. Dlatego też Sąd w składzie orzekającym ponownie rozpatrując sprawę, na mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm. – dalej p.p.s.a) obowiązany jest dokonać analizy normatywnej i zakresu działania organu w kontekście wywiązania się z zaleceń wskazanych w tym wyroku. W myśl powołanego wyżej przepisu, zarówno organy administracyjne, których działanie lub bezczynność było przedmiotem skargi, jak i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawa, na podstawie których sąd orzekał. Związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną. Sąd administracyjny nie wnika natomiast w materię objętą już zakresem wcześniejszych ocen.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we wspomnianym orzeczeniu zobligował organ do uzupełnienia postępowania dowodowego w zakresie tego, czy pobór wód, którego dotyczy opłata, odbywa się na potrzeby chowu lub hodowli ryb. Ponadto wśród zaleceń Sądu znalazło się wskazanie potrzeby ustosunkowania się do kwestii wielokrotnego pobierania opłat za tą samą wodę. Problem ten wiązał się z tym, że z wód [...] korzystają w dalszej kolejności inne podmioty na podstawie wydanych dla nich pozwoleń wodnoprawnych.
Przystępując do rozważań podnieść przyjdzie, że osią sporu jest kwestia ustalenia wszystkich okoliczności, które determinują wysokość opłaty za pobór wód powierzchniowych z rzeki [...]. Oprócz kwestii, które zostały wskazane w orzeczeniu kasacyjnym tut. Sądu z dnia 15 listopada 2019 r., Spółka w skardze wskazuje dodatkowo na potrzebę uzupełnienia postępowania dowodowego o kwestię zwrotnego poboru. Otóż stoi ona na stanowisku, że skoro [...] jest ciekiem wodnym przepływowym, to woda pobrana zostaje następnie oddana, a to stanowi o zwrotnym poborze, który nie podlega opłacie. Dlatego zdaniem Skarżącej, należy ustalić ilość wód "oddawanych" na końcu odcinka [...] zarządzanej przez nią.
Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.p.w. usługi wodne polegają na zapewnieniu gospodarstwom domowym, podmiotom publicznym oraz podmiotom prowadzącym działalność gospodarczą możliwości korzystania z wód w zakresie wykraczającym poza zakres powszechnego korzystania z wód, zwykłego korzystania z wód oraz szczególnego korzystania z wód. Jedną z postaci usług wodnych jest pobór wód powierzchniowych lub podziemnych (art. 35 ust. 3 pkt 1 u.p.w.), która podlega opłacie (art. 268 ust. 1 pkt 1 u.p.w.).
Nie w każdym jednak przypadku korzystanie z usług wodnych polegających na poborze wody podlega opłacie stałej. Ustawodawca w tym zakresie wprowadził ściśle określone wyjątki warunkowane celem, w którym wykorzystywana jest woda. Odstępstwa od ogólnej zasady ponoszenia opłat uregulowane zostały w art. 270 ust. 2 i 2a u.p.w. Stanowi on, że opłaty tej nie wnosi się za pobór wód do celów rolniczych lub leśnych na potrzeby nawadniania gruntów i upraw, na potrzeby chowu i hodowli ryb oraz do celów elektrowni wodnych (art. 270 ust. 2 u.p.w.), a także za pobór wód do celów ochrony przyrody w lasach lub ochrony przeciwpożarowej lasu (art. 270 ust. 2 u.p.w.).
Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości, że Spółka na podstawie pozwolenia wodnoprawnego korzystała z usług wodnych w postaci poboru wód powierzchniowych, tj. z rzeki [...]. W toku postępowania nie ustalono, aby zachodziły okoliczności z art. 270 ust. 2 i 2a u.p.w., które zwalniałyby Skarżącą z obowiązku wnoszenia opłaty stałej. Dotyczy to również wykorzystywania wód do chowu lub hodowli ryb, co nakazał sprawdzić WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 15 listopada 2019 r. Mianowicie Spółka sama wyjaśniła w pismach składanych w toku postępowania administracyjnego, że jej rolą jest tranzyt wody do podmiotów (jej członków), które na podstawie odrębnych pozwoleń wodnoprawnych dokonują poboru wód z [...] (m.in. pisma Spółki z dnia 28 października 2020 r. oraz z dnia 11 marca 2022 r.). Zatem nie ma mowy o wykorzystywaniu przez Spółkę pobranej wody do wspomnianych celów. Natomiast ewentualne prowadzenie tego rodzaju działalności przez podmioty, które dokonują poboru wód z [...], pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Przedmiotem niniejszej sprawy jest wyłącznie korzystanie z usług wodnych przez Skarżącą.
W skardze Spółka zwraca uwagę na konieczność ustalenia, czy ilość wody "oddawanej" odpowiada tej pobranej. Jej zdaniem, w sytuacji potwierdzenia tej okoliczności winna być zwolniona z opłaty stałej, gdyż pobór zwrotny nie podlega opłacie. Zajmując się tym zagadnieniem trzeba podnieść przede wszystkim, że opłata za pobór zwrotny jest czymś innym niż opłata stała, której dotyczy niniejsze postępowanie. Ponadto organ nie naliczył Skarżącej opłaty za pobór zwrotny. Wyjaśnić należy, że w myśl art. 16 pkt 40 u.p.w. pobór zwrotny to pobór wód, po którym następuje odprowadzenie nieprzekształconych w ścieki wód w tej samej ilości. Opłaty za pobór zwrotny wód zostały uregulowane w sposób autonomiczny względem opłat za pobór "klasyczny", a wysokość opłat za pobór zwrotny wód jest zdecydowanie mniejsza od opłat ustalanych za pobór "klasyczny". Jest to rozwiązanie logiczne i korespondujące z ogólną regułą systemową, w myśl której prawodawca nakłada na jednostki obciążenia jedynie w stopniu proporcjonalnym do wartości, które chce w ten sposób chronić, bądź uzyskać rekompensatę za ich całkowite lub częściowe wyeksploatowanie (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 26 września 2018 r. sygn. akt II SA/Rz590/18, Lex nr 2568293). Opłata za pobór zwrotny pobierany jest jedynie w przypadkach wprost wskazanych w ustawie Prawo wodne. Tego rodzaju opłata wiązana jest z wykorzystywaniem wody w celach chowu i hodowli ryb (art. 275 u.p.w.) oraz w elektrowniach wodnych (art. 270 ust. 4 u.p.w.). Dotychczasowe rozważania pozwalają więc na stwierdzenie, że w rozpoznawanej sprawie tego typu sytuacje nie występują, a w konsekwencji zarzut naruszenia art. 16 pkt 40 i art. 268 ust. 1 pkt 1 u.p.w. jest nietrafny.
Sporządzona opinia przez biegłego M. C. pn. "Opinia określająca stosunki wodne oraz gospodarkę wodną na ciekach oraz urządzeniach wodnych na [...]od ujęcia na [...] do granic administracyjnych miasta U. — Etap l" dostarczyła organowi wiedzy, która pozwoliła na wyliczenie wysokości opłaty stałej w taki sposób, aby ta sama pobrana woda nie podlegała dwukrotnej opłacie. Biegły w tym zakresie dokonał wpierw ustalenia, że całoroczny pobór wód przez Spółkę wynosi 9.188.640 m3/rok. W dalszej kolejności określił wielkość poboru wód z [...] przez pomioty, które korzystają z tego typu usług wodny. Określił, że jest to 784.853 m3/rok. Pomniejszenie poboru wód przez Spółkę o wskazaną wielkość umożliwiło organowi na określenie wysokości opłaty stałej pozostającej w zgodzie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 15 listopada 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 1044/19. Nadmienić należy, że opłata dzięki wskazanym ustaleniom uległa zmniejszeniu o kwotę 2.271 zł, tj. wyniosła 24.317 zł.
Zarzut naruszenia art. 271 ust. 6 u.p.w. został rozstrzygnięty wspomnianym orzeczeniem tut. Sądu. Skład orzekający będąc nim związany na zasadzie art. 153 p.p.s.a. przywoła wynikające z niego stanowisko. Stwierdzić zatem należy, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut naruszenia treści art. 271 ust. 6 u.p.w., w sytuacji gdy opłata dotyczy okresu, który już upłynął, wtedy zaś termin płatności rat jest ustalany zgodnie z mającym odpowiednie zastosowanie art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej.
Brak jest również podstaw dla uznania zasadności zarzutów naruszenia przepisów formalnoprawnych. Otóż organy nie tylko zgromadziły materiał dowodowy pozwalający na wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego, ale także dokonały prawidłowej jego oceny, czemu dały wyraz w sporządzonych uzasadnieniach.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI