II SA/Kr 668/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-10-08
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanenadzór budowlanyekspertyza technicznastan techniczny budynkukonstrukcja budynkuwątpliwości organuobowiązek przedłożenia dokumentówzarządca nieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę zarządcy budynku na postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej konstrukcji budynku, uznając wątpliwości organu za uzasadnione.

Skarżący, zarządca budynku, kwestionował postanowienie nakładające obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej konstrukcji budynku, argumentując, że organ nadzoru budowlanego nadużywa swoich uprawnień. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że wątpliwości organu co do stanu technicznego budynku, wynikające z oględzin i przedłożonej ekspertyzy, były uzasadnione i wymagały specjalistycznej oceny.

Sprawa dotyczyła skargi zarządcy budynku wielorodzinnego na postanowienie organu nadzoru budowlanego, które nakładało na niego obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej konstrukcji budynku. Skarżący zarzucał organowi nadużycie uprawnień wynikających z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę. Sąd uznał, że wątpliwości organu co do stanu technicznego budynku, wynikające z ujawnionych pęknięć ścian, analizy protokołu przeglądu stanu technicznego oraz przedłożonej ekspertyzy, były uzasadnione. Ekspertyza wskazywała na poważne problemy konstrukcyjne całego budynku, w tym konieczność podbicia fundamentów i potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa mieszkańców. Sąd podkreślił, że w takich sytuacjach organ ma prawo nałożyć obowiązek dostarczenia ekspertyzy, gdy jego własna wiedza i dostępne środki nie są wystarczające do dokonania kompleksowych ustaleń.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ ma prawo nałożyć taki obowiązek, gdy jego wiedza i dostępne środki nie są wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych, a wątpliwości są uzasadnione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wątpliwości organu co do stanu technicznego budynku, wynikające z oględzin, protokołu przeglądu oraz przedłożonej ekspertyzy, były uzasadnione i wymagały specjalistycznej oceny, co uzasadnia zastosowanie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (7)

Główne

PrBud art. 81c § ust. 1 - 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wątpliwości organu co do stanu technicznego budynku były uzasadnione. Przedłożona ekspertyza techniczna wskazywała na poważne problemy konstrukcyjne całego budynku. Organ nadzoru budowlanego działał w granicach swoich uprawnień, stosując art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Organ nadużył uprawnień, nakładając obowiązek przedłożenia ekspertyzy. Wątpliwości organu nie były wystarczająco uzasadnione. Instytucja nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy nie powinna być nadużywana.

Godne uwagi sformułowania

"uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych, czy stanu technicznego obiektu, czy stanu robót budowlanych" "nie sposób wyobrazić sobie stanu faktycznego w którym byłyby uznane za takowe" "niezwłoczne bezpieczeństwo na stałe dla wszystkich mieszkańców" "wątpliwości powzięte przez PINB były w istocie uzasadnione" "nie budzą wątpliwości, co do ich zasadności i prawidłowości dalsze działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego"

Skład orzekający

Sebastian Pietrzyk

przewodniczący sprawozdawca

Piotr Fronc

sędzia

Anna Kopeć

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego w przypadkach uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której wątpliwości organu są poparte dowodami, w tym ekspertyzą wskazującą na problemy konstrukcyjne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak organy nadzoru budowlanego mogą reagować na potencjalne zagrożenia bezpieczeństwa budynków, nawet jeśli dotyczy to kwestii technicznych i proceduralnych. Jest to istotne dla zarządców nieruchomości i właścicieli.

Czy zarządca musi zapłacić za ekspertyzę konstrukcji budynku? Sąd wyjaśnia granice obowiązków.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Kr 668/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-10-08
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-06-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Anna Kopeć
Piotr Fronc
Sebastian Pietrzyk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 81 c ust 1 - 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Dnia 8 października 2025 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Sebastian Pietrzyk (spr.) Sędziowie: SWSA Piotr Fronc AWSA Anna Kopeć po rozpoznaniu w dniu 8 października 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi T. F. oraz Wspólnoty Mieszkaniowej Budynku przy ulicy [...] w K. na postanowienie nr 283/2025 z dnia 28 marca 2025 roku Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowanego w Krakowie w sprawie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. F. zarządcy nieruchomości wspólnej budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. Z. jest postanowienie nr 283/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymujące w mocy postanowienie nr 329/2024 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego z dnia 13 czerwca 2024 r. znak OAE-5141-74/2024,OAE-530-106/23 którym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 682) nałożył na Zarządcę budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K.-Z. - T. F. "obowiązek przedłożenia do siedziby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego w terminie 6 miesięcy licząc od daty otrzymania niniejszego postanowienia ekspertyzy technicznej wykonania w sposób istotnie odbiegający od przepisów konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr: [...] w obrębie ewidencyjnym K.-Z. przy ul. [...]
Powyższe postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach.
W dniu 5 września 2023 r. pracownicy PINB przeprowadzili, w obecności B. B., właścicielki mieszkania nr [...] w budynku przy ulicy [...] w K. Z., oraz T. F., zarządcy budynku, czynności kontrolne na nieruchomości.
W trakcie czynności stwierdzono pęknięcie ściany działowej w ww. mieszkaniu pomiędzy przedpokojem i pokojem. Pęknięcie ukośne, na całą ścianę, o szerokości ok. 3 mm. Odnotowano również, że według projektu budowlanego ściana wykonana jest z bloczków betonu komórkowego o grubości 10 cm i nie posiada fundamentu. Z jednej strony ściana zabudowana jest szafą, a z drugiej wyłożona płytkami. Powierzchnie po przeciwległych stronach pęknięcia przesunięte są względem siebie o ok. 1 mm. Stwierdzono także pęknięcie płytek w łazience na ścianie na wysokości nadproża drzwi do łazienki (por. k. 26 akt PINB OAE-5141-74/2024, OAE-530-106/23).
W dniu 11 września 2023 r. pismem znak OAE-530-106/23 PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego "w sprawie wykonania w sposób istotnie odbiegający od przepisów ścian wewnętrznych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr: [...] w obrębie ewidencyjnym K.-Z. przy ul. [...] (por. k. 29 akt PINB OAE-5141-74/2024).
Również w dniu 11 września 2023 r. PINB wydał postanowienie nr 590/2023 znak OAE-530- 106/23 Którym, na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 wezwał on zarządcę budynku T. F. do przedłożenia w organie I instancji w terminie 14 dni od daty doręczenia wezwania książki obiektu budowlanego przedmiotowego budynku oraz aktualnych protokołów z kontroli okresowej rocznej i pięcioletniej budynku (por. k. 31 akt PINB OAE-5141-74/2024, OAE-530-106/23).
W dniu 27 września 2023 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęło pismo T. F. datowane na 25 września 2023 r. za którym przesłał on do organu I instancji wymaganą dokumentację (vide k. 67 akt PINB OAE-5141-74/2024, OAE-530-106/23). Przedmiotowe załączniki, w tym m.in. książka obiektu budowlanego i protokoły przeglądów stanu technicznego obiektu zostały włączone do akt sprawy administracyjnej (vide k. 41-66 akt PINB OAE-5141-74/2024, OAE-530-106/23).
W świetle przedłożonej dokumentacji PINB wydał w dniu 30 października 2023 r. postanowienie nr 698/2023 znak OAE-530-106/23, OAE-530-106/23, którym na podstawie art. 81 c ust 2 "w związku z prowadzonym z urzędu postępowaniem administracyjnym w sprawie wykonania w sposób istotnie odbiegający od przepisów ścian wewnętrznych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr: [...] w obrębie ewidencyjnym K.-Z. przy ul. [...] nałożył "na właścicielkę mieszkania nr: [...] w ww. budynku, B. B. obowiązek przedłożenia do siedziby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego w terminie do 6 miesięcy licząc od daty’ otrzymania niniejszego postanowienia ekspertyzy technicznej ścian wewnętrznych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym K.-Z. przy ul. [...] (vide k. 69-70 akt PINB OAE-5141-74/2024,OAE-530-106/23). W ramach pouczenia PINB przedstawił wymagania wobec przedmiotowej ekspertyzy.
W dniu 30 kwietnia 2024 r. na dziennik podawczy PINB wpłynęła, datowana na 26 kwietnia 2024 r. ekspertyza techniczna wykonana przez rzeczoznawcę budowlanego S. A. (dokument wraz z załącznikami vide k. 75-106 akt PINB OAE-5141-74/2024, OAE-530-106/23). Jak wskazuje sam dokument ekspertyzy dotyczy on "stanu technicznego mieszkania nr [...] w budynku nr [...] przy ul. [...] w K.-Z. w istniejącym budynku wielorodzinnym na działce nr [...] obręb ewidencyjny K.-Z. ul. [...] własność mieszkania Pani B. B.. W przedmiotowej ekspertyzie wskazano stan techniczny mieszkania, naprawę krycia dachu, zmianę spadku wody na balkonie, wymianę odparzonych ścian i wymianę popękanych płytek. W ekspertyzie w odniesieniu do ścian wskazano konieczność zaprojektowania podbicia, problem rzeczoznawca dostrzegł bowiem nie dla jednego mieszkania lecz dla szeregu mieszkań. Wskazał także na istnienie "pasa o wątpliwej wytrzymałości" wzdłuż całej ściany. Opisał wykonane wiercenia, na głębokość 30 i 50 cm. Wskazał również prace niezbędne do wykonania w poziomie posadzki lekkiej podbudowy. Podobnie wskazał na konieczność wymiany ścianki działowej. Rzeczoznawca, S. A. podniósł również cyt.: "Budynek [...] w krynicy-Z. wymaga pełnej ekspertyzy Zespołu Rzeczoznawców przy PZTIB w K. , którzy mają do dyspozycji laboratorium Politechniki Krakowskiej. ". Dalej rzeczoznawca wskazuje, że należy żądać niezwłocznego podbicia fundamentów celem zapewnienia bezpieczeństwa na stałe dla wszystkich mieszkańców.
Następnie PINB na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane nałożył postanowieniem nr 283/2025 "na zarządcę obiektu T. F. obowiązek przedłożenia do siedziby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego w terminie 6 miesięcy licząc od daty otrzymania niniejszego postanowienia ekspertyzy technicznej wykonania w sposób istotnie odbiegający od przepisów konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr : [...] w obrębie ewidencyjnym K.-Z. przy ul. [...] (por. k. 107-108 akt PINB OAE-5141- 74/2024, OAE-530-106/23).
Zażalenie na ww. postanowienie PINB wnieśli T. F. oraz R. P., właścicielka mieszkania nr [...] w przedmiotowym budynku.
Po rozpoznaniu zażalenia postanowieniem nr 283/2025 Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie utrzymał w mocy postanowienie nr 329/2024 Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego z dnia 13 czerwca 2024 r. znak OAE-5141-74/2024,OAE-530-106/23 którym na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (tekst jednolity: Dz.U. z 2023 r. poz. 682) nałożył na Zarządcę budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K.-Z. - T. F. "obowiązek przedłożenia do siedziby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego w terminie 6 miesięcy licząc od daty otrzymania niniejszego postanowienia ekspertyzy technicznej wykonania w sposób istotnie odbiegający od przepisów konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr: [...] w obrębie ewidencyjnym K.-Z. przy ul. [...]
W uzasadnieniu wskazano, że organ w pełni podziela działania organu I instancji w zakresie merytorycznej oceny stanu faktycznego wyrażony w skarżonym postanowieniu. Na podstawie zgromadzonego przez siebie w trakcie czynności kontrolnych materiału dowodowego oraz pozyskanej dokumentacji a także ekspertyzy, organ I instancji mógł przyjąć, że wątpliwości w zakresie konstrukcji budynku wskazują na potrzebę ponownego zastosowania art. 81 c ust. 2 PrBud. MWINB wskazuje więc, że w jego opinii, w obliczu pozyskanych dokumentów i ustalonego przez PINB stanu faktycznego nie można ocenić jako nieprawidłowego działania organu, który w sposób odpowiedzialny wskazał na swoje uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego całego budynku i podniósł niemożność dokonania własnych ustaleń.
Organ podkreślił, że w uzasadnieniu zażalenia złożonego przez T. F., adresata postanowienia, wskazuje on na naruszenie zarówno przepisu wskazanego jako podstawę przedmiotowego rozstrzygnięcia (tj. art. 81 c ust. 2 PrBud) jak również przepisów Kpa. Wskazuje on, słusznie, na potrzebę dokonania wykładni przedmiotowego przepisu, przywołując orzeczenia sądów (II SA/Po 783/23 oraz II SA/Gd 859/23). Wskazać należy, że organ odwoławczy nie kontestuje zaprezentowanych w przedmiotowych wyrokach poglądów. Oba wyroki słusznie wskazują na kwalifikowany charakter wątpliwości które musi powziąć organ, a także na fakt, że instytucja przedmiotowa nie może być nadużywana. MWINB jednak ma zupełnie inny od skarżącego pogląd na ocenę przedmiotowej sytuacji. Przede wszystkim, odnosząc się wprost do treści samego skarżonego postanowienia wskazać należy że, organ I instancji odnotowuje w nim przeprowadzone przez siebie czynności w postaci zrealizowanej kontroli - przedmiotowa kontrola ujawniła m.in. pęknięcia ścian. Powyższe zostało zobrazowane zalegającym w aktach postępowania administracyjnego materiałem dowodowym w postaci zdjęć, nie może więc budzić wątpliwości organu, że okoliczność taka wystąpiła. Dalej organ wskazuje, że materiał dowodowy przedmiotowego postępowania stanowi również "Protokół nr 69/V/2023 z przeglądu stanu technicznego obiektu 5 - letniego zgodnie z art. 62 ust. 1 pkt.2 prawo budowlane". PINB trafnie przywołał treść protokołu wskazując na ocenę ścian wewnętrznych jako dostateczną. Zalecenie zawarte w tym punkcie oceny brzmi cyt.: "dokonywać stałej obserwacji czy pęknięcia i zarysowania nie wykazują tendencji poszerzania się i czy nie wystąpiły nowe rysy i pęknięcia". Podobnie, organ I instancji przywołał w postanowieniu dostateczny Stan podłóg-posadzek w garażu podziemnym oraz ślady zawilgocenia ujawniony w protokole przeglądu. Dalej, sekcja "Zalecenia" przedmiotowego dokumentu ponawia wytyczne związane z obserwacją pęknięć, cyt.: "Dokonywać stałej obserwacji czy pęknięcia i zarysowania nie wykazują tendencji poszerzania się i czy nie wystąpiły nowe rysy - na ścianach wewnętrznych i zewnętrznych". Zalecenie takie pojawia się\ mimo oceny stanu ścian zewnętrznych jako dobry. Ponadto zaleca się usuwanie śniegu, celem zmniejszenia do minimum obciążenia na elementy konstrukcyjne budynku Reasumując powyższe, PINB powziął wiedzę o pęknięciach ścian wewnętrznych, dokonał czynności faktycznych - kontrola, udokumentował pęknięcia stosownym materiałem dowodowym, celem oceny wagi tej okoliczności faktycznej wystąpił o protokół przeglądu stanu technicznego, dokonał jego analizy i oceny, a dostrzegając w nim zalecenia związane wprost z koniecznością stałej obserwacji pęknięć dokonał subsumpcji, nakładając obowiązek przedstawienia ekspertyzy na stronę, B. B..
Powyższe, zostało polecone w oparciu o tą samą podstawę prawną - a organ I instancji na tamten moment dysponował jedynie ustaleniami kontroli i przedłożonymi przez T. F. dokumentami. Co więcej, przedmiotowy obowiązek został zrealizowany, a ekspertyza przedłożona. Wskazuje ona w kilku miejscach, na co najmniej problematyczne okoliczności związane z całą konstrukcją obiektu budowlanego. Powtórzyć więc należy, że organ I instancji, dysponuje własnymi ustaleniami w przedmiocie pęknięć, dysponuje dokumentacją nakazującą monitorowanie pęknięć, wreszcie dysponuje ekspertyzą wskazującą na naruszenia związane z konstrukcją obiektu. Niezrozumiałym dla MWINB jest więc zarzut T. F., że wątpliwości, które organ ma, dysponując takim materiałem dowodowym nie są "wystarczające".
W opinii MWINB jeśli argumentować z konsekwencji za skarżącym, w którego opinii wątpliwości "oparte" na wspomnianych trzech źródłach nie są uzasadnione, to nie sposób wyobrazić sobie stanu faktycznego w którym byłyby uznane za takowe. Na marginesie odnosząc się do formy i częściowo treści zarzutów skarżącego wobec samej ekspertyzy, MWINB częściowo je podziela. Wskazuje się jednak, że działanie PINB, w sytuacji w której organ ma uzasadnione wątpliwości co do konstrukcji całego obiektu, winna być zastosowana norma prawna art. 66 PrBud, PINB wydając skarżone postanowienie słusznie uwzględnił treść zgromadzonego materiału dowodowego. Zatem MWINB zinterpretował takie działania PINB jako uzasadnione.
Odnotować trzeba, że skarżący przedstawił w zażaleniu swoje opinie w przedmiocie ekspertyzy. Przesłał również oświadczenie konstruktora budynku odnoszące się do prac i ustaleń S. A.. Przedmiotowe oświadczenie nie posiada jednak waloru ekspertyz konkurencyjnej/przeciwnej. Ma ono zapewne za cel zmniejszenie jej wiarygodności, jednak w opinii MWINB nawet gdyby powyższe w pełni zaakceptować, to wątpliwości PINB co do stanu konstrukcji nadal pozostają.
Wątpliwości powzięte przez PINB były w istocie uzasadnione, a postępowanie dowodowe które doprowadziło do wydania przedmiotowego postanowienia zostało zrealizowane właściwie, nie można więc mówić o arbitralności. Podnieść należy ponownie co było już zaznaczane i cytowane przez organ, że ekspertyza w swojej treści co wprost wskazuje na zagrożenie bezpieczeństwa mieszkańców. Nie jedynie B. B., ale większej liczby mieszkańców dla większej liczby mieszkań. Przedmiotowa obawa wysłowiona jest w ekspertyzie wprost "niezwłoczne bezpieczeństwo na stałe dla wszystkich mieszkańców Odnosząc się wreszcie do zarzutów dotyczących przedmiotu postępowania wskazać należy, co już odnotowano, że w przypadku rozszerzenia przedmiotu postępowania do całego obiektu, PINB winien na dalszym etapie postępowania dokonać aktualizacji stanu faktycznego jak również aktualizację kręgu stron włączając do niego właścicieli, nie tylko zaś B. B. jak miało to miejsce w tym postępowaniu. Doprecyzowanie samego przedmiotu postępowania który uległ rozszerzeniu w trakcie niniejszego postępowania poprzez nowe ustalenia faktyczne wynikające z przedłożonej już ekspertyzy.
Odwołując się z kolei do argumentów z zażalenia R. P. wskazać należy, że ich również organ nie podziela. Skarżąca w swoim zażaleniu podnosi okoliczność faktyczną, że w jej lokalu tj. m. 13, znajdującym się nad lokalem B. B., nie ma pęknięć na ściance. W opinii skarżącej genezę pęknięć stanowi ciężar zabudowy ww. ścianki. Dalej, skarżąca przekazuje opinie dotyczące powodów występowania wilgoci w m. 5 wskazując jednocześnie na brak tego problemu w innych lokalach. Wskazała na okoliczność prac na sąsiedniej działce, usterki po których mają zostać usunięte. Następnie wskazała na okoliczności faktyczne związane ze sprzedażą mieszkań i ich użytkowaniem. Podniosła ponadto szereg zarzutów faktycznych względem przedłożonej ekspertyzy autorstwa S. A., m.in. nieprawidłowe załączniki, rozbieżne dane techniczne, rozszerzenie zakresu ekspertyzy czy zarzut pokrewieństwa między kierownikiem budowy a inspektorem nadzoru. Powyższe ocenia skarżąca jako dowody na nierzetelność ekspertyzy. Podnosi brak udokumentowania i wskazania miejsc wierceń. Wskazuje również, że powyższe prace, prowadzące do pozyskania ekspertyzy doprowadziły do naruszenia substancji budynku. Jak już wskazano, okoliczności te, chociażby w kwestii nietrafnej kwalifikacji "pokrewieństwa" jako naruszenia PrBud MWINB zauważa i odnotowuje, jednakże, w przedmiotowym, całościowo ocenianym stanie faktycznym, nie powodują one by wątpliwości organu I instancji co do konstrukcji traciły swój przymiot wątpliwości kwalifikowanych.
Działanie PINB jest wprost odpowiedzią na powyższe, zakres sprawy administracyjnej został rozszerzany na cały budynek. W dalszej części zażalenia skarżąca wskazuje, na potrzebę dokonywania wykładni art. 81 c ust. 2 w kontekście wątpliwości, wskazując jednocześnie, że w jej opinii przesłanki oparcia na analizie stanu faktycznego oraz uzasadnienia nie zostały spełnione. Dalej podnosi, że organ nie wykazał że nie ma możliwości rozstrzygnięcia ww. wątpliwości we własnym zakresie. Co do kwestii wykładni art. 81c ust 2 w świetle dorobku judykatury organ odniósł się już wyżej. W odniesieniu do kwestii braku możliwości rozstrzygnięcia we własnym zakresie, sama skarżąca (podobnie zresztą jak skarżący) podnosiła wcześniej charakter prac które musiał wykonać autor ekspertyzy, wiercenia na znaczne głębokości naruszające substancję obiektu budowlanego (skarżący analogicznie pytał o prace odkrywkowe, "prześwietlanie" fundamentów) wskazują na świadomość skarżących że zakres prac niezbędnych do orzeczenia w przedmiocie wykonania konstrukcji budynku (całego obiektu budowlanego) w sposób istotnie odbiegający od przepisów. Powtórzyć należy podniesioną już wcześniej argumentację MWINB, że organ był uprawniony do nałożenia przedmiotowego obowiązku w drodze postanowienia.
Skargę na powyższe postanowienie wniósł T. F. zarządca nieruchomości wspólnej budynku wielorodzinnego przy ul. [...] w K. Z., podnosząc zarzut naruszenia art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane i wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu wskazał, że zaskarżonym postanowieniem organ utrzymał w mocy orzeczenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu Nowosądeckiego w Nowym Sączu którym ten nakazał mi, jako zarządcy nieruchomości na podst. art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane przedłożenie w terminie sześciu miesięcy "ekspertyzy technicznej wykonania w sposób istotnie odbiegający od przepisów konstrukcji budynku mieszkalnego"..., którego sprawa dotyczy. Postanowienie to w oczywisty sposób narusza przepis wskazany jako podstawę jego wydania oraz zasady postępowania administracyjnego, w szczególności regulujące postępowanie dowodowe.
Podtrzymał przy tym jako aktualne, wszystkie zarzuty sformułowane i szczegółowo uzasadnione w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji, w szczególności zarzut nadużycia uprawnienia organu nadzoru budowlanego do nałożenia obowiązku dostarczenia ocen technicznych lub ekspertyz.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z racji jej bezzasadności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.
Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 p.p.s.a.).
W myśl art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy, gdy sąd stwierdzi:
a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,
c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przeciwnym wypadku Sąd na zasadzie art. 151 p.p.s.a. oddala skargę.
Wskazać również należy, że zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uzasadnienie do wyroku NSA z 9 lipca 2008 r., II OSK 795/07).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że – jak wynika z akt sprawy – zaskarżone postanowienie zostało wydane w toku postępowania w sprawie wykonania w sposób istotnie odbiegający od przepisów ścian wewnętrznych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr: [...] w obrębie ewidencyjnym K.-Z. przy ul. [...]" (por. k. 29 akt PINB OAE-5141-74/2024).
W toku tego postępowania organy są zobligowane do poczynienia ustaleń czy oraz ewentualnie w jakim zakresie określone prace (wykonanie ścian wewnętrznych w mieszkaniu nr [...]) zostały zrealizowane w sposób odbiegający od przepisów.
Dążąc do ustalenia istotnych okoliczności w takiej sprawie organom nadzoru budowlanego przyznano określone uprawnienia, które są niezbędne dla zapewnienia im na skutecznego wykonywania powierzonych im zadań.
I tak zgodnie z art. 81c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 roku, poz. 418 ze zm.) – dalej jako "PrBud":
"1. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów:
1) związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;
2) świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi.
2. Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia."
Z przytoczonego przepisu wynika, że organom nadzoru budowlanego przyznano prawo do żądania przedstawienia im stosownych informacji lub udostępnienia dokumentów a nawet do nałożenia obowiązku dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz.
Przy czym wskazuje się w piśmiennictwie i orzecznictwie, że organy nadzoru budowanego, będąc jednostkami w tym zakresie wyspecjalizowanymi pojawiające się wątpliwości, co do zasady powinny rozstrzygać w ramach swoich kompetencji (por. np. D. Sypniewski [w:] R. Godlewski, M. Goss, J. Góralski, W. Ł. Gunia, D. Sypniewski, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. II, Warszawa 2025, art. 81(c)). Wskazany przepis ma zastosowanie wówczas, gdy organy budowlane ujawnią zaistnienie uzasadnionych wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych, czy stanu technicznego obiektu, czy stanu robót budowlanych, a przedłożona przez stronę ocena techniczna lub ekspertyza winna ujawnione wątpliwości usunąć, czy to w kierunku wykluczenia niewłaściwego stanu robót, obiektów, czy jakości materiałów budowlanych, czy potwierdzać, że stan techniczny robót budowlanych, obiektów, czy wyrobów odbiega od wymagań norm dotyczących warunków techniczno-budowlanych, czy od wymagań jakościowych wyrobów i wymaga podjęcia przez organ budowlany stosownych, przewidzianych prawem kroków (por. uzasadnienie do wyroku NSA z dnia 22 marca 2007 roku, sygn. II OSK 177/06).
Takie uzasadnione wątpliwości pojawiły się na gruncie niniejszej spawy.
Trzeba zauważyć, że już w toku czynności kontrolnych wykonanych w dniu 5 września 2023 r. w mieszkaniu nr [...] w budynku przy ulicy [...] w K. Z. stwierdzono "pęknięcie ściany działowej w ww. mieszkaniu pomiędzy przedpokojem i pokojem. Pęknięcie ukośne, na całą ścianę, o szerokości ok. 3 mm. Odnotowano również, że według projektu budowlanego ściana wykonana jest z bloczków betonu komórkowego o grubości 10 cm i nie posiada fundamentu" (por. k. 26 akt PINB OAE-5141-74/2024, OAE-530-106/23).
Te ustalenia stanowiły podstawę do nałożenia dniu 30 października 2023 r. postanowieniem nr 698/2023 obowiązku przedłożenia przez właścicielkę mieszkania nr [...] w przedmiotowym budynku ekspertyzy technicznej ścian wewnętrznych w mieszkaniu nr [...] w budynku mieszkalnym wielorodzinnym zlokalizowanym na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym K.-Z. przy ul. [...] (por. k. 69-70 akt PINB).
W wykonaniu nałożonego obowiązku właścicielka mieszkania nr [...] w budynku przy ulicy [...] w K. Z. przedłożyła ekspertyzę z dnia 26 kwietnia 2024 roku opracowaną przez rzeczoznawcę budowlanego inż. S. A.. Jak wskazano w treści tej ekspertyzy, cyt.:
"Mieszkanie Pani B. B. o pow. 54.88 m2 i rozpiętości 6.20-6.80 m nie posiada żadnej ściany nośnej środkowej ani słupa lub słupów nośnych. Jak wiadomo prawie 100% budynków mieszkalnych posiada ściany nośne lub słupy. Równocześnie ławy zewnętrzne posiadają 55 cm szerokości, nawet najmniejsze domki posiadają ławy zewnętrze posiadają minimum 60 cm. Ponieważ tak wąskie ławy dotyczą szeregu mieszkań, nie dotyczą szeregu mieszkań, nie dotyczy to tyko jednego mieszkania, więc projektant musi zaprojektować kompleksowo (podbicie). Winno być przeprojektowanie fundamentów kompleksowo. Dzienniki budów wyglądają na sporządzone przez przedszkolaków. Z nich nic nie wynika (...) Budzi wątpliwości dobór kierownictwa, jest niezgodne z Prawem budowlanym. Niedozwolone jest pokrewieństwo pomiędzy kierownikiem budowy a inspektorem nadzoru. Winno być wykonanie podbicia fundamentów zewnętrznych na około 55% całego budynku, czyli nie może to być wykonane tylko dla jednego mieszkania, ponieważ jest to budynek mieszkalny wielorodzinny zawiera 28 mieszkań i 20 garaży pod budynkiem. Na skutek tego została naruszona konstrukcja. W miejscu wjazdu do garaży konstrukcja jest ograniczona i poważnie naruszona. Oprócz tego w ścianie nośnej pomiędzy mieszkaniem P. B. a garażem 25 cm grubości istnieje pas prawdopodobnie wzdłuż całej ściany o wątpliwej wytrzymałości. W miejscu, w którym chciałem zaprojektować oparcie belki stalowej wykonano wiercenia i wiertło wchodziło w ścianę jak w masło na 30 cm. Wykonano 2 otwory w tym 1 na zgięciu ścianki od środka sypialni. Później wykonano otwory głębokości 50 cm. Wynik ten sam. (...) Na skutek wykonania garażu dla 20 samochodów brakuje odpowiedniej konstrukcji dla wielu mieszkań. Budynek [...] w K. – Z. wymaga pełnej ekspertyzy Zespołu Rzeczoznawców przy PZITB w K., którzy mają do dyspozycji laboratorium Politechniki Krakowskiej. (...) Dla Pani B. B. należy zabezpieczyć mieszkanie zastępcze na czas remontu, ponieważ życie w jej mieszkaniu, którego uszkodzenia ulegają dalszemu powiększeniu grozi jej niebezpieczeństwem" (por. k. 104 – 105 a.a. PINB).
W świetle takiej treści przedłożonej ekspertyzy, nie budzą wątpliwości, co do ich zasadności i prawidłowości dalsze działania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego, który nałożył zaskarżonym postanowieniem 329/2024 na Zarządcę budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego przy ul. [...] w K.-Z. - T. F. "obowiązek przedłożenia do siedziby Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Nowym Sączu dla Powiatu Nowosądeckiego w terminie 6 miesięcy licząc od daty otrzymania niniejszego postanowienia ekspertyzy technicznej wykonania w sposób istotnie odbiegający od przepisów konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr: [...] w obrębie ewidencyjnym K.-Z. przy ul. [...]
W istocie z treści przedłożonej ekspertyzy przez właścicielkę mieszkania nr [...] w przedmiotowym budynku wynika, że naruszona jest konstrukcja całego budynku przy ulicy [...] K. Z., co oznacza, że dostrzeżone i ujawnione wady wykraczają daleko poza samo mieszkanie nr [...] w tym budynku i dotyczą całej już nieruchomości wspólnej.
Zawarte sformułowanie w cytowanym powyżej przepisie art. 81c ust. 2 PrBud "uzasadnione wątpliwości", wskazuje, że celem organu administracji, nakładającego obowiązek dostarczenia ekspertyzy lub oceny technicznej, jest uzyskanie takich informacji o obiekcie budowlanym, które wymagają posiadania wiedzy specjalistycznej z zakresu budownictwa. Jednocześnie trzeba podkreślić, że norma art. 81c ust. 2 PrBud jest przepisem szczególnym w stosunku do art. 84 § 1 k.p.a. Dopuszczając dowód z oceny technicznej lub ekspertyzy na podstawie art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlane należy mieć na uwadze szczególne uwarunkowania postępowania administracyjnego prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Organy te zatrudniają pracowników posiadających ponadprzeciętną wiedzę z zakresu budownictwa, którzy mogą co do zasady samodzielnie dokonywać ustaleń w przedmiocie "stanu technicznego". Przepis art. 81c ust. 2 ustawy Prawo budowlanego winien być zatem stosowany wówczas, gdy wiedza pracowników organu nadzoru budowlanego i środki, którymi dysponują, nie będą wystarczające do samodzielnego poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia (zob. uzasadnienia do wyroków: NSA z dnia 10 września 2013 r., sygn. akt II OSK 917/12, z dnia 21 stycznia 2021 roku, sygn. II OSK 2562/20, z dnia 23 września 2023 roku, sygn. II OSK 3190/20).
Odnosząc się do realiów niniejszej sprawy należy wskazać, że w takim koniecznym zakresie organy nadzoru budowlanego nie są w stanie rozstrzygnąć sprawy przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, a ustalenia oparte jedynie na oględzinach jak przy wykorzystaniu sporządzonej ekspertyzy przez rzeczoznawcę budowlanego inż. S. A. nie pozwalały na kompleksową ocenę wszystkich istotnych w tej sprawie kwestii i zagadnień.
Reasumując należy wskazać, że na gruncie tej sprawy zachodzą uzasadnione wątpliwości, co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych przy budowie budynku zlokalizowanego na działce nr [...] obr. ewid. K. Z. przy ul. [...]. Prawidłowo zatem w świetle normy art. 81c ust. 2 PrBud organ nadzoru budowlanego nałożył na zarządcę obiektu obowiązek dostarczenia w określonym terminie ekspertyzy technicznej wykonania w sposób istotnie odbiegający od przepisów konstrukcji budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na działce nr: [...] w obrębie ewidencyjnym K.-Z. przy ul. [...]
Z tego względu bezzasadne są zarzuty skargi, które koncentrują się głównie na podkreśleniu, że organ powinien nakładać obowiązki w trybie art. 81c ust. 2 PrBud wyjątkowo a sama instytucja nie powinna być nadużywana (por. skarga oraz zażalenie z dnia 20 czerwca 2024 roku – k. 5 – 9 a.a. MWINB).
Trzeba wskazać, że w art. 81c ust. 2 PrBud jest mowa o powstaniu uzasadnionych wątpliwości, co do stanu technicznego obiektu budowlanego. O takich natomiast uzasadnionych wątpliwościach można mówić na gruncie niniejszej sprawy, a wynikają one expressis verbis z treści sporządzonej w toku przedmiotowego postępowania przed organami nadzoru budowlanego ekspertyzy przez rzeczoznawcę budowlanego inż. S. A.. Zatem wbrew stanowisku Skarżącego na gruncie niniejszej sprawy nie ma mowy o nadużywaniu stosowania art. 81c ust. 2 PrBud.
Ze względu na powyższe skarga na zasadzie art. 151 p.p.s.a. została oddalona.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI