II SA/Gl 766/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje odmawiające przyznania dodatku węglowego, uznając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sytuacji zamieszkiwania kilku gospodarstw domowych pod jednym adresem.
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania dodatku węglowego dla J. M., który zamieszkuje w jednym budynku z innym gospodarstwem domowym. Organy administracji odmówiły świadczenia, uznając, że skarżący nie podjął formalnych kroków w celu wyodrębnienia odrębnego adresu. Sąd uchylił te decyzje, stwierdzając, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, które dopuszczają przyznanie dodatku w sytuacji braku możliwości ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r., nawet bez formalnego podziału nieruchomości, jeśli przeprowadzono wywiad środowiskowy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. o odmowie przyznania dodatku węglowego. Skarżący ubiegał się o dodatek, wskazując, że mimo zamieszkiwania pod tym samym adresem co inne gospodarstwo domowe, posiada odrębny lokal, własną kotłownię i opłaca media oddzielnie. Organy administracji odmówiły świadczenia, powołując się na przepisy ustawy o dodatku węglowym, które w przypadku zamieszkiwania więcej niż jednego gospodarstwa pod jednym adresem, przyznają dodatek tylko pierwszemu wnioskodawcy, chyba że do 30 listopada 2022 r. podjęto kroki w celu ustalenia odrębnego adresu. Skarżący argumentował, że nie podjął tych kroków ze względu na wysokie koszty podziału nieruchomości. Sąd uznał, że organy błędnie zinterpretowały przepisy, nie wymagając formalnego podziału nieruchomości ani nadania odrębnego numeru porządkowego. Kluczowe jest ustalenie, czy do 30 listopada 2022 r. istniał obiektywny brak możliwości ustalenia odrębnego adresu, co można wykazać m.in. oświadczeniem strony i potwierdzić wywiadem środowiskowym. Sąd podkreślił, że organy naruszyły zasadę praworządności, nakładając na skarżącego obowiązek nieprzewidziany przez ustawę. W związku z tym, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, brak formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu nie wyklucza przyznania dodatku węglowego, jeśli do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, a organ ustalił te okoliczności w drodze wywiadu środowiskowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepisy ustawy o dodatku węglowym nie wymagają formalnego podziału nieruchomości ani nadania odrębnego numeru porządkowego. Kluczowe jest ustalenie braku możliwości ustalenia odrębnego adresu do określonego terminu, co może być wykazane oświadczeniem strony i potwierdzone wywiadem środowiskowym, a organy nie mogą nakładać dodatkowych, nieprzewidzianych przez ustawę obowiązków.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (24)
Główne
u.d.w. art. 2 § 1
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3a
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3b
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3c
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 3d
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 9
Ustawa o dodatku węglowym
u.d.w. art. 2 § 10
Ustawa o dodatku węglowym
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada praworządności, która nakazuje organom działać na podstawie i w granicach prawa.
p.p.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.s.k.o. art. 17
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 18
Ustawa z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.w.t.i.r.c.e.b. art. 27a § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
u.w.t.i.r.c.e.b. art. 27g § 1
Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontach oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków
u.s.z.w.n.z.c. art. 50 § pkt 1 lit. b
Ustawa z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw
u.z.p.p.s.d.h. art. 26 § pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy błędnie zinterpretowały przepisy dotyczące sytuacji zamieszkiwania kilku gospodarstw domowych pod jednym adresem, wymagając formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu, podczas gdy ustawa wymaga jedynie ustalenia braku możliwości takiego ustalenia i przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Skarżący nie mógł podjąć formalnych kroków w celu ustalenia odrębnego adresu do 30 listopada 2022 r. ze względu na wysokie koszty i krótki termin po wejściu w życie nowelizacji.
Odrzucone argumenty
Organ pierwszej instancji uznał, że skarżący nie podjął formalnych kroków w celu wyodrębnienia osobnego adresu, co uzasadnia odmowę przyznania dodatku węglowego. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na brak formalnych kroków w celu nadania odrębnego adresu.
Godne uwagi sformułowania
ustawa o dodatku węglowym powinna służyć zakupowi opału, a nie ustalaniu odrębnego adresu. naruszenie wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności, powtórzonej w art. 6 k.p.a.
Skład orzekający
Aneta Majowska
sprawozdawca
Renata Siudyka
przewodniczący
Wojciech Gapiński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o dodatku węglowym dotyczących sytuacji zamieszkiwania kilku gospodarstw domowych pod jednym adresem, zwłaszcza w kontekście wymogu ustalenia odrębnego adresu i roli wywiadu środowiskowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dodatkiem węglowym i jego nowelizacjami, ale może być pomocne w interpretacji podobnych przepisów dotyczących świadczeń socjalnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego świadczenia socjalnego (dodatek węglowy) i pokazuje, jak organy administracji mogą błędnie interpretować przepisy, prowadząc do krzywdzących decyzji. Wyjaśnia skomplikowane kwestie prawne w przystępny sposób.
“Dodatek węglowy: Czy brak formalnego podziału domu to powód do odmowy świadczenia? Sąd wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 766/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-09-14 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-05-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska /sprawozdawca/ Renata Siudyka /przewodniczący/ Wojciech Gapiński Symbol z opisem 6329 Inne o symbolu podstawowym 632 Hasła tematyczne Pomoc społeczna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 141 art. 2 ust. 1, ust. 3a, ust. 3b, ust. 3c, ust. 3d Ustawa z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 6 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Wojciech Gapiński,, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant referent Renata Pacewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2023 r. sprawy ze skargi J. M. (M.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 17 marca 2023 r. nr SKO IV/424/1070/2023 w przedmiocie dodatku węglowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia 1 lutego 2023 roku nr [...]. Uzasadnienie Decyzją z dnia 1 lutego 2023 r. znak [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. (dalej: "organ pierwszej instancji") na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm., dalej: "k.p.a.") i art. 2, art. 3, art. 4 ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 141 z późn. zm.), odmówiono J. M. (dalej: "Strona", "Skarżący") przyznania prawa do dodatku węglowego. W uzasadnieniu organ podał, iż sprawa rozpoznawana jest w związku z wnioskiem Strony złożonym w dniu 9 listopada 2022 r. Na podstawie dokumentacji ustalono, że Strona prowadzi dwuosobowe gospodarstwo domowe w budynku jednorodzinnym pod adresem B., ul. [...]. W związku z wezwaniem organu, w dniu 16 stycznia 2023 r. Strona złożyła oświadczenie, z którego wynika m.in. że nie zostały podjęte formalne kroki w celu wyodrębnienia osobnego adresu. Ponadto z dokumentacji wynika, że dodatek węglowy dla gospodarstwa domowego mającego ten sam adres zamieszkania został przyznany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Powyższe zdaniem organu uzasadniało odmowę przyznania wnioskowanego świadczenia. Decyzja została doręczona w dniu 8 lutego 2023 r. Strona w dniu 17 lutego 2023 r. złożyła odwołanie od opisanej wyżej decyzji podając, że zamieszkuje pod ww. adresem w odrębnym lokalu. Rachunki za media i deklaracja dotyczącą wywozu śmieci są odrębne. Strona posiada oddzielną kotłownię z piecem zgłoszonym do ewidencji CEEB. Podkreślono spełnienie przesłanek otrzymania dodatku węglowego, których Strona nie jest w stanie wykazać z uwagi na nieprzeprowadzenie w sprawie wywiadu środowiskowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku-Białej, po rozpoznaniu odwołania, decyzją z dnia 17 marca 2023 r. nr SKO.IV/424/1070/2023, na podstawie art. 17 i art. 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz. U. 2018 r., poz. 540), art. 2 ustawy o dodatku węglowym oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ odwoławczy przedstawił dotychczas przeprowadzone w sprawie czynności, przywołał podstawę normatywną rozstrzygnięcia, a następnie wskazał, iż w sytuacji gdy wnioskodawca wystąpił o wypłatę dodatku węglowego dla adresu, pod którym funkcjonuje już inne gospodarstwo domowe, które otrzymało dodatek węglowy powinien on wykazać, że podjęte zostały kroki mające na celu nadanie odrębnego adresu miejsca zamieszkania. Zdaniem organu odwoławczego w takim przypadku możliwość przyznania dodatków węglowych dla kilku gospodarstw domowych, jeżeli do 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania, warunkowana jest podjęciem określonych działań po stronie wnioskodawcy, tj. jeżeli podjęte zostały kroki formalne, prowadzące do nadania odrębnego adresu miejsca zamieszkania i przedstawiono np. zaświadczenie o samodzielności lokalu lub kopię złożonego wniosku o wydanie zaświadczenia o samodzielności lokalu, czy też kopię wniosku o nadanie numeru porządkowego. Dowodem takim może być również oświadczenie wnioskodawcy, które nie może jednak ograniczać się do samego stwierdzenia niemożliwości ustalenia odrębnego adresu, ale powinno zawierać przyczyny danego stanu rzeczy. W odniesieniu do złożonego przez Stronę oświadczenia z dnia 16 stycznia 2023 r. o braku podjęcia kroków formalnych w celu ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania, organ odwoławczy stwierdził zasadność odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Decyzja została doręczona w dniu 24 marca 2023 r. Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący wnosząc w dniu 18 kwietnia 2023 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, wyrażając niezadowolenie z zapadłego rozstrzygnięcia. Skarżący wskazał, iż nie podjął stosownych kroków, aby nadać odrębny adres, ponieważ wiąże się to z dodatkowymi wysokimi kosztami podziału nieruchomości, której jest współwłaścicielem, co przekracza jego możliwości finansowe. Zwrócił także uwagę na nowelizację przepisów ustawy o dodatku węglowym obowiązującą od dnia 3 listopada 2022 r., a także na ustalenia wywiadu środowiskowego, które potwierdzają prowadzenie przez Skarżącego odrębnego gospodarstwa domowego. Zdaniem Skarżącego "ustawa o dodatku węglowym powinna służyć zakupowi opału, a nie ustalaniu odrębnego adresu." W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w treści zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Przystępując do rozpoznania sprawy, Sąd miał na uwadze, iż zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634, dalej: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Wskazana kontrola nie oznacza jednak przejęcia przez sąd sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Przeprowadzona w sprawie kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do stwierdzenia naruszenia prawa uzasadniającego zastosowanie kompetencji kasatoryjnych. Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia 17 marca 2023 r. nr SKO.IV/424/1070/2023 utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji – Prezydenta Miasta B. z dnia 1 lutego 2023 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku węglowego. Podstawę materialnoprawną wydanego w sprawie rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 sierpnia 2022 r. o dodatku węglowym. Stosownie do treści art. 2 ust. 1 tej ustawy dodatek węglowy przysługuje osobie w gospodarstwie domowym w przypadku, gdy głównym źródłem ogrzewania gospodarstwa domowego jest kocioł na paliwo stałe, kominek, koza, ogrzewacz powietrza, trzon kuchenny, piecokuchnia, kuchnia węglowa lub piec kaflowy na paliwo stałe, zasilane paliwami stałymi, wpisane lub zgłoszone do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o której mowa w art. 27a ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz o centralnej ewidencji emisyjności budynków (Dz. U. z 2022 r. poz. 438, 1561, 1576, 1967 i 2456), do dnia 11 sierpnia 2022 r., albo po tym dniu - w przypadku głównych źródeł ogrzewania wpisanych lub zgłoszonych po raz pierwszy do centralnej ewidencji emisyjności budynków, o których mowa w art. 27g ust. 1 tej ustawy. Przez gospodarstwo domowe rozumie się: 1) osobę fizyczną samotnie zamieszkującą i gospodarującą (gospodarstwo domowe jednoosobowe) albo 2) osobę fizyczną oraz osoby z nią spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie z nią zamieszkujące i gospodarujące (gospodarstwo domowe wieloosobowe), (art. 2 ust. 2), natomiast przez paliwa stałe rozumie się węgiel kamienny, brykiet lub pelet zawierające co najmniej 85% węgla kamiennego (art. 2 ust. 3). Ustawodawca mocą art. 50 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 15 września 2022 r. o szczególnych rozwiązaniach w zakresie niektórych źródeł ciepła w związku z sytuacją na rynku paliw (Dz. U. z 2022 r., poz. 1967, obowiązującego od 20 września 2022 r.) w ustawie o dodatku węglowym wprowadził w art. 2 regulację odnoszącą się do sytuacji zamieszkiwania pod jednym adresem więcej niż jednego gospodarstwa domowego. Zgodnie z brzmieniem dodanego ust. 3a i 3b - w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe, jeden dodatek węglowy przysługuje dla wszystkich gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem (ust. 3a), w przypadku gdy wniosek o wypłatę dodatku węglowego złożono dla więcej niż jednego gospodarstwa domowego mających ten sam adres miejsca zamieszkania, to dodatek ten jest wypłacany wnioskodawcy, który złożył wniosek jako pierwszy. Pozostałe wnioski pozostawia się bez rozpoznania (ust. 3b). Kolejną nowelizacją, obowiązującą od 3 listopada 2022 r., na podstawie art. 26 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 27 października 2022 r. o zakupie preferencyjnym paliwa stałego dla gospodarstw domowych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2236) rozszerzono ww. regulację o kolejne zapisy. Mianowicie w myśl art. 2 ust. 3c w przypadku, gdy pod jednym adresem miejsca zamieszkania zamieszkuje więcej niż jedno gospodarstwo domowe i w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. nie jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych zamieszkujących pod tym adresem w odrębnych lokalach, nie stosuje się ust. 3a i 3b do gospodarstwa domowego, którego źródłem ogrzewania jest oddzielne lub współdzielone źródło ciepła. W tym przypadku gospodarstwu domowemu, które zajmuje lokal, dla którego nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu, wójt, burmistrz albo prezydent miasta przyznaje dodatek węglowy w drodze decyzji administracyjnej, jeżeli w wyniku przeprowadzenia wywiadu środowiskowego organ ten ustalił zamieszkiwanie pod jednym adresem w odrębnych lokalach kilku gospodarstw domowych oraz wykorzystywanie przez te gospodarstwa oddzielnego lub współdzielonego źródła ogrzewania. Z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego sporządza się notatkę służbową (art. 2 ust. 3d zd. 1 i 2). Stosownie natomiast do treści art. 2 ust. 9 ustawy o dodatku węglowym wniosek o wypłatę dodatku węglowego składa się w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. Wnioski o wypłatę dodatku węglowego złożone po dniu 30 listopada 2022 r. pozostawia się bez rozpoznania (ust. 10). Skarżący w dniu 9 listopada 2022 r. złożył wniosek o wypłatę dodatku węglowego (karta nr 3 akt administracyjnych), zatem wniosek ten winien zostać rozpoznany. Odnotowania również wymaga, iż kolejne nowelizacje ustawy o dodatku węglowym jasno wskazują, że ich ratio legis sprowadza się do objęcia wsparciem w formie tego świadczenia jak największej liczby gospodarstw domowych, poprzez odformalizowanie procedury przy jednoczesnym zobowiązaniu organów administracji publicznej do dokładnego i wszechstronnego zbadania okoliczności faktycznych dotyczących osoby ubiegającej się o to świadczenie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 5 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 210/23). Cel tych przepisów polega niewątpliwie na zapewnieniu jak najszerszego dostępu do przedmiotowego świadczenia gospodarstwom domowym, w których stosowane źródło ciepła lub źródło spalania paliw spełnia warunki ustawowe. Z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy wynika, że deklaracja dotycząca źródeł ciepła i źródeł spalania paliw została złożona przez Skarżącego w dniu 30 czerwca 2022 r. ze wskazaniem, iż deklaracja dotyczy wybranych lokali mieszkalnych w budynku, z wyszczególnieniem zainstalowanych oraz eksploatowanych w budynku źródeł ciepła: kocioł na paliwo stałe z ręcznym podawaniem paliwa /zasypowy (liczba: 1, funkcja c.o. i c.w.u.), kocioł gazowy /bojler gazowy /podgrzewacz gazowy przepływowy /kominek gazowy (liczba: 1, funkcja c.o. i c.w.u.) (karta nr 4 akt administracyjnych). W treści wniosku o wypłatę dodatku węglowego wskazano jako główne źródło ogrzewania: kocioł na paliwo stałe. W oświadczeniu z dnia 16 stycznia 2023 r. Skarżący podał, iż nie podjął kroków celem wyodrębnienia adresu, posiada odrębny piec, licznik na wodę, energię elektryczną i gaz, opłaca odrębnie śmieci i podatek od nieruchomości, a pod ww. adresem mieszczą się dwa odrębne lokale (karta nr 8 akt administracyjnych). Z przeprowadzonego w dniu 6 marca 2023 r. wywiadu środowiskowego wynika, że Skarżący zajmuje wraz z żoną lokal składający się z trzech pokoi, kuchni i łazienki, "będący połową domu", "w budynku znajduje się drugi lokal", "każdy lokal posiada odrębny kocioł na paliwo stałe opalany węglem", "odrębne są liczniki na wodę, prąd, gaz", "rodziny składały odrębne deklaracje do CEEB" (karta nr 12 akt administracyjnych). W sprawie nie było sporne, że Skarżący złożył w terminie wniosek o przyznanie dodatku węglowego, budynek został zgłoszony do CEEB, głównym źródłem ogrzewania, które nie jest współdzielone z innym lokalem mieszkalnym, jest kocioł na paliwo stałe, natomiast stosowanym rodzajem paliwa jest węgiel kamienny (wywiad z dnia 6 marca 2023 r., karta nr 12 akt administracyjnych). W związku z powyższym na organie spoczywał obowiązek ustalenia, czy w sprawie zaistniały okoliczności będące warunkiem zastosowania wyjątku od zasady określonej w art. 2 ust. 3b analizowanej ustawy. Mowa tutaj o ustaleniach zarówno w zakresie ilości gospodarstw domowych zamieszkujących pod danym adresem, jak również braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych. Ustalenia dotyczące kwestii, czy w sprawie można mówić o kilku gospodarstwach domowych zamieszkałych pod jednym adresem, w rozumieniu ustawy o dodatku węglowym, nie były w sprawie kwestionowane. W odniesieniu natomiast do przesłanki braku możliwości ustalenia odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw domowych, Sąd zważył, iż ustawodawca nie wprowadził wymogu, aby wskazana okoliczność "braku możliwości ustalenia odrębnego adresu" mogła być ustalona wyłącznie na skutek podjęcia formalnych kroków prowadzących do wydania zaświadczenia o samodzielności lokalu, złożenia wniosku o nadanie numeru porządkowego bądź też wymagane było potwierdzenie wskazanej okoliczności konkretnym dowodem. Wprowadzona regulacja nie wymaga wszczęcia procedury o wydzielenie odrębnego lokalu. Uwzględniając dokumentację niezbędną dla zainicjowania tego rodzaju postępowania, poważne wątpliwości budziłoby dokonanie powyższego w terminie do dnia 30 listopada 2022 r. w sytuacji, gdy wspomniana nowelizacja weszła w życie w dniu 3 listopada 2022 r. (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 31 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 474/23, z dnia 29 czerwca 2023 r. sygn. II SA/Gl 391/23). Zwraca uwagę stanowisko sądów administracyjnych, w ramach którego podkreśla się, iż przepisy ustawy o dodatku węglowym nie wprowadzają "obowiązku podjęcia przez stronę sformalizowanych działań" mających na celu ustalenie odrębnego adresu, a wykazanie, iż przesłanka została spełniona może nastąpić poprzez złożenia oświadczenia, że do 30 listopada 2022 r. nie było możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla lokalu zajmowanego przez gospodarstwo domowe strony (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach: z dnia 11 maja 2023 r. sygn. II SA/Gl 355/23, z dnia 8 maja 2023 r. sygn. II SAB/Gl 24/23, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 23 maja 2023 r. sygn. I SA/Łd 299/23), a następnie dokonanie oceny oświadczenia w kontekście zaistnienia warunków zastosowania art. 2 ust. 3d w zw. z art. 2 ust. 3c ustawy o dodatku węglowym. Powyższe pozostaje istotne w związku z powołanym przez organ oświadczeniem złożonym przez Skarżącego w dniu 16 stycznia 2023 r. (w którym wskazano, iż Skarżący nie podjął "żadnych formalnych kroków w celu wyodrębnienia osobnego adresu", karta nr 8 akt administracyjnych; nie zgłaszał "wniosku o podział fizyczny lokali", karta nr 12 akt administracyjnych), a które to oświadczenia nie są równoznaczne z świadczeniem, iż do 30 listopada 2022 r. "nie było możliwe" ustalenie odrębnego adresu. O uprawnieniu do złożenia takiego oświadczenia, stosownie do treści art. 9 k.p.a. Strona winna zostać poinformowana. Organ odwoławczy wprawdzie zwrócił uwagę na możliwość złożenia przez stronę oświadczenia w tym przedmiocie, jednakże wskazał na przesłanki warunkujące skuteczność tego rodzaju oświadczenia, prowadzące do wniosku, iż w rozpoznawanej sprawie zasadna pozostawała odmowa przyznania wnioskowanego świadczenia. Jak zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, prezentując pogląd, iż ustawodawca nie uzależnia udzielania wsparcia od złożenia wniosku o nadanie dodatkowego numeru porządkowego, a brak złożenia tego wniosku pozostaje bez wpływu na prawo do uzyskania dodatku węglowego - organy z urzędu posiadają wiedzę czy dla danej nieruchomości jest możliwe ustalenie odrębnego adresu miejsca zamieszkania dla poszczególnych gospodarstw. Tym samym nie ma potrzeby, aby strona składała wniosek o nadanie nowego numeru porządkowego, wystarczy samo oświadczenie strony albo zaświadczenie z urzędu (wyrok z dnia 23 maja 2023 r. sygn. I SA/Łd 299/23, złożenie oświadczenia w tym przedmiocie przez stronę dopuścił również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 11 maja 2023 r. sygn. III SA/Gd 69/23). W tym kontekście, analizy wymagałby również § 2 pkt 8-10 oraz § 6 ust. 5 i 8 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 21 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji miejscowości, ulic i adresów (Dz. U. z 2021 r. 1368). Odmienne stanowisko organów doprowadziło do usankcjonowania nałożenia na Skarżącego obowiązku, który nie wynika z ustawy. Pozbawione podstaw prawnych pozostaje zatem uzależnienie przyznania Skarżącemu wsparcia w postaci dodatku węglowego od przesłanki, która nie została wyartykułowana przez ustawodawcę. Na tym tle słusznie tut. Sąd w uzasadnieniu wyroku z dnia 19 lipca 2023 r. sygn. II SA/Gl 633/23 dopatrzył się naruszenia wynikającej z art. 7 Konstytucji RP zasady praworządności, powtórzonej w art. 6 k.p.a. jako jednej z fundamentalnych zasad postępowania administracyjnego. Sprawując kontrolę sądowoadministracyjną Sąd doszedł do przekonania, iż wobec naruszenia przez organy orzekające w sprawie jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartej w art. 6 k.p.a., doszło do niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego - art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym, zatem konieczne stało się zastosowanie kompetencji kasatoryjnych. Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni wskazania wynikające wprost z niniejszego uzasadnienia, a rozpoznając wniosek Skarżącego o przyznanie dodatku węglowego uwzględni dokonaną przez Sąd wykładnię art. 2 ust. 3c i 3d ustawy o dodatku węglowym, zważając by nie naruszono przepisów procedury administracyjnej. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji – na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a. poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI