II SA/Gl 763/22

II SA/Gl 763/22 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-02-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Grzegorz Dobrowolski
Rafał Wolnik /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Dziuk
Symbol z opisem
6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 2000
art. 36, art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Tomasz Dziuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lutego 2023 r. sprawy ze skargi W. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 7 kwietnia 2022 r. nr SKO.4106.249.2022 w przedmiocie dopuszczalności odwołania w przedmiocie zasiłku okresowego i celowego oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie, po rozpatrzeniu "odwołania" obecnie skarżącego W. K. od pisma Prezydenta Miasta C. z dnia 2 lutego 2022 r. w przedmiocie zawiadomienia o przedłużeniu terminu załatwienia spawy dotyczącej zasiłku okresowego i celowego, stwierdziło niedopuszczalność odwołania.
Z akt sprawy wynika, że pismem z dnia 2 lutego 2022 r. organ I instancji zawiadomił skarżącego o przedłużeniu terminu załatwienia spawy zasiłku okresowego i celowego, która to sprawa została zainicjowana wnioskiem skarżącego z dnia 22 grudnia 2021 r. Następnie, w piśmie z dnia 14 lutego 2022 r., zatytułowanym "odwołanie od decyzji" skarżący wskazał powyższe pismo organu jako przedmiot odwołania. Wyraził przy tym swoje niezadowolenie z "rozstrzygnięcia" oraz wskazał na nieprawidłowości w działaniu pracowników Rejonowego Zespołu Pomocy Społecznej Nr [...] w C.
Organ odwoławczy potraktował pismo skarżącego z dnia 14 lutego 2022 r. jako odwołanie od decyzji. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ przytoczył przepisy k.p.a. regulujące instytucję odwołania oraz wskazał, że zgodnie z art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania. Dalej stwierdził, że odwołanie nie służy od decyzji, która nie weszła do obrotu prawego lub gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną, a stanowi np. czynność materialno-techniczną. W ocenie organu odwoławczego pismo organu I instancji z dnia 2 lutego 2022 r. nie ma formy decyzji, a jest czynnością materialno-techniczną.
W konsekwencji organ odwoławczy stwierdził, że skoro powyższe pismo nie stanowi decyzji administracyjnej, to pismo skarżącego zatytułowane "odwołanie" nie może być potraktowane jako odwołanie.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił, że zaskarżone postanowienie jest "złe patologicznie", ma związek z art. 79a k.p.a., który to przepis jest "prawem reżimowym" niezgodnym z art. 6 Konwencji Praw Człowieka. Wyraził swoje niezadowolenie z postępowania organów pomocowych. Domagał się powołania biegłego od prawa socjalnego celem wydania ekspertyzy prawnej na temat art. 79a k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność odwołania, które zostało wniesione od zawiadomienia organu z dnia 2 lutego 2022 r. o nowym terminie załatwienia sprawy. Zawiadomienie to zostało sporządzone na podstawie art. 36 k.p.a.
Na wstępie przypomnieć przyjdzie, że zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259), zwanej dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który nie znajduje zastosowania w niniejszym przypadku). Nakaz "rozstrzygnięcia w granicach danej sprawy", oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem oceny innej sprawy administracyjnej, niż ta w której wniesiono skargę (zob. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2017 r., sygn. akt I FSK 227/17). Oznacza to, że w niniejszej sprawie ocenie Sądu podlega jedynie prawidłowość stanowiska zakładającego, że pismo organu I instancji z dnia 2 lutego 2022 r. nie może być kwestionowane w toku kontroli instancyjnej, tzn. nie można skutecznie zanegować jego poprawności poprzez wniesienie środka zaskarżenia w postaci odwołania. Tym samym poza zakresem niniejszego postępowania są inne kwestie podnoszone przez skarżącego w skardze.
Przechodząc do meritum sprawy zauważyć należy, że pierwszy etap postępowania odwoławczego przed organem II instancji to etap badania formalnego. Czynności w nim podejmowane zmierzają do ustalenia zaistnienia przesłanek warunkujących merytoryczne rozpatrzenie odwołania. Mając na uwadze treść art. 134 k.p.a. organ odwoławczy ocenia, czy odwołanie jest dopuszczalne, a także czy zostało ono wniesione w ustawowym terminie. W sprawach tych wydawane jest postanowienie, które jest ostateczne.
Badając dopuszczalność odwołania w niniejszym przypadku przede wszystkim podnieść należy, że podstawą sporządzenia zawiadomienia z dnia 2 lutego 2022 r. był art. 36 k.p.a. Przepis ten stanowi w § 1, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.
Analiza tego zawiadomienia prowadzi do wniosku, że nie nosi ono cech decyzji ani też postanowienia administracyjnego. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że do minimum elementów konstytutywnych decyzji lub postanowienia, jako indywidualnego aktu administracyjnego, należą: oznaczenie organu administracji publicznej wydającego akt, wskazanie adresata aktu, rozstrzygnięcie oraz podpis osoby reprezentującej organ administracji (zob. m.in.: wyrok NSA z dnia 27 czerwca 2013 r., sygn. akt II GSK 2452/11; G. Łaszczyca: art. 124 [w]: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom II. Komentarz do art. 104-269, wyd. III. LEX, 2010).
Dokonując w tym kontekście oceny zawiadomienia z dnia 2 lutego 2022 r. przyjąć należy, że dokument ten nie zawiera rozstrzygnięcia sprawy, co jest kluczowym elementem aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia). Pismo to nie kształtuje bowiem praw i obowiązków skarżącego, a jedynie informuje go o nowym terminie załatwienia sprawy. W tej sytuacji nie podlega ono zaskarżeniu w drodze odwołania, co też zasadnie stwierdził organ odwoławczy w zaskarżonym postanowieniu.
Odnosząc się natomiast do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 79a k.p.a. to przypomnieć wypadnie, że zgodnie z jego treścią: "§ 1. W postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Przepisy art. 10 § 2 i 3 stosuje się. § 2. W terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1". Jak wynika z tego przepisu reguluje on określone obowiązki organu i prawa strony w postępowaniu poprzedzającym wydanie decyzji. Kontrola naruszenia tego przepisu przez organy i ewentualne skutki tego naruszenia mogą być zatem przedmiotem oceny sądu administracyjnego w sprawie, w której przedmiotem skargi jest decyzja. W niniejszej sprawie Sąd z naprowadzonych wcześniej powodów nie dokonywał takiej oceny, a organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie miał podstaw do stosowania omawianego przepisu.
Z kolei wniosek skarżącego o powołanie biegłego celem wydania ekspertyzy prawnej nie mógł zostać uwzględniony, albowiem istotą sprawowania wymiaru sprawiedliwości przez sądy jest m.in. to, że oceny prawidłowości stosowania prawa sąd dokonuje samodzielnie. Ponadto zwrócić przyjdzie uwagę, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ograniczone jest do dowodów z dokumentów, co eliminuje możliwość powołania biegłego w tym postępowaniu.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, co uzasadniało oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.
Wskazać jeszcze wypadnie, że powołane wyżej orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego są dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA na stronie: http://orzeczenia.nsa.gov.pl