II SA/Gl 760/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę Starosty B. na postanowienie SKO w Katowicach dotyczące kosztów postępowania rozgraniczeniowego, potwierdzając prawidłowość obciążenia Skarbu Państwa tymi kosztami.
Sprawa dotyczyła skargi Starosty B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy B. ustalające koszty postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący zarzucił nieprecyzyjne oznaczenie stron zobowiązanych do poniesienia kosztów, w szczególności w odniesieniu do działek stanowiących własność Skarbu Państwa. Sąd uznał, że choć oznaczenie stron mogło być nieprecyzyjne, nie stanowiło to wady kwalifikowanej uzasadniającej uchylenie postanowienia, a krąg stron postępowania kosztowego jest zdeterminowany udziałem w postępowaniu rozgraniczeniowym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Starosty B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Wójta Gminy B. dotyczące kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie rozgraniczeniowe dotyczyło działki nr [...] stanowiącej współwłasność Z. S. i M. B. z nieruchomościami sąsiednimi, w tym działkami stanowiącymi własność Skarbu Państwa oraz I. B. i rodziny K. . Wójt Gminy B. ustalił koszty postępowania na kwotę 5.900 zł, obciążając nimi strony, w tym Skarb Państwa. Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie wniosło zażalenie, kwestionując swoją legitymację do reprezentowania Skarbu Państwa w odniesieniu do jednej z działek. SKO utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, uznając, że krąg stron zobowiązanych do pokrycia kosztów jest zdeterminowany ustaleniami z postępowania rozgraniczeniowego. Skarżący Starosta B. zarzucił naruszenie przepisów o zarządzaniu mieniem państwowym, wskazując na nieprecyzyjne oznaczenie podmiotów reprezentujących Skarb Państwa. Sąd oddalił skargę, stwierdzając, że choć oznaczenie stron mogło być nieprecyzyjne, nie stanowiło to wady kwalifikowanej. Sąd podkreślił, że krąg stron postępowania kosztowego jest zdeterminowany udziałem w postępowaniu rozgraniczeniowym, a ewentualne kwestionowanie tytułu prawnego do nieruchomości powinno nastąpić na wcześniejszym etapie. Sąd wskazał, że właściwe podmioty do reprezentowania Skarbu Państwa (PGW Wody Polskie i Starosta B.) zostały prawidłowo wskazane w postanowieniach, a skarżący miał pełną wiedzę o tym, które jednostki powinny ponieść koszty.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Krąg stron postępowania kosztowego jest zdeterminowany udziałem w postępowaniu rozgraniczeniowym. Nieprecyzyjne oznaczenie stron, jeśli nie prowadzi do błędnego ukształtowania stosunku prawnego, nie stanowi wady kwalifikowanej uzasadniającej stwierdzenie nieważności postanowienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że choć oznaczenie stron w postanowieniu mogło być nieprecyzyjne, nie było to na tyle poważne uchybienie, aby uzasadnić uchylenie aktu. Kluczowe jest, że z treści postanowienia wynika zamiar organu przypisania praw i obowiązków konkretnym podmiotom. Ewentualne kwestionowanie tytułu prawnego do nieruchomości powinno nastąpić na etapie postępowania rozgraniczeniowego, a nie kosztowego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (34)
Główne
k.p.a. art. 264 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 262 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 262 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 263 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 263 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 152
Kodeks cywilny
Pomocnicze
u.z.z.m.p. art. 6 § 1
Ustawa o zasadach zarządzania mieniem państwowym
u.g.n. art. 23 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 21
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 21a
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
p.w. art. 218
Ustawa - Prawo wodne
p.w. art. 212 § 1
Ustawa - Prawo wodne
p.w. art. 258 § 1
Ustawa - Prawo wodne
p.w. art. 258 § 5
Ustawa - Prawo wodne
p.w. art. 258 § 7
Ustawa - Prawo wodne
p.w. art. 258 § 8
Ustawa - Prawo wodne
p.w. art. 240 § 3
Ustawa - Prawo wodne
p.g.k. art. 33
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 31 § 2
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 31 § 3
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 31 § 4
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 34 § 1
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.g.k. art. 34 § 2
Ustawa - Prawo geodezyjne i kartograficzne
p.p.p.s.a. art. 3 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.p.s.a. art. 107 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 124
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 156 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 126
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 132
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty postępowania rozgraniczeniowego obciążają strony, które poniosły je w swoim interesie lub na swoje żądanie (art. 262 § 1 pkt 2 KPA). Właściciele sąsiadujących nieruchomości ponoszą koszty rozgraniczenia po połowie (art. 152 KC). Krąg stron postępowania kosztowego jest zdeterminowany udziałem w postępowaniu rozgraniczeniowym. Ewentualne kwestionowanie tytułu prawnego do nieruchomości powinno nastąpić na etapie postępowania rozgraniczeniowego, a nie kosztowego.
Odrzucone argumenty
Nieprecyzyjne oznaczenie stron zobowiązanych do poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego stanowi wadę kwalifikowaną postanowienia.
Godne uwagi sformułowania
Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli, jako że niesie dla każdego z nich korzyść w postaci prawnej, stabilnej, należycie udokumentowanej granicy. O tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony. Krąg stron zobowiązanych do pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest zdeterminowany ustaleniami dokonanymi w zakresie tego postępowania.
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Dobrowolski
członek
Artur Żurawik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Rozliczanie kosztów postępowania rozgraniczeniowego, w tym obciążanie Skarbu Państwa i jego reprezentantów, a także kwestia wadliwości oznaczenia stron w postanowieniach administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji rozgraniczenia nieruchomości z udziałem Skarbu Państwa i jego reprezentantów, a także interpretacji przepisów KPA i KC w kontekście kosztów postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy praktycznych aspektów rozliczania kosztów postępowania administracyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych. Wyjaśnia również, jak sądy podchodzą do kwestii nieprecyzyjnego oznaczania stron w aktach administracyjnych.
“Kto płaci za rozgraniczenie nieruchomości Skarbu Państwa? Sąd wyjaśnia zasady.”
Dane finansowe
WPS: 5900 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 760/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-11-14 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-06-12 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Artur Żurawik Grzegorz Dobrowolski Stanisław Nitecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6122 Rozgraniczenia nieruchomości Hasła tematyczne Koszty postępowania Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 264 § 1 w zw. z art. 262 § 1 i 2 oraz art. 263 § 1 i 2 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 listopada 2025 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa- Starosty B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 11 kwietnia 2025 r. nr SKO.GN/41.8/81/2025/4465 w przedmiocie kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oddala skargę. Uzasadnienie Postanowieniem z 20 lutego 2025 r. nr [...] wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawie art. 264 § 1 w związku z art. 262 § 1 i 2 oraz z art. 263 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 152 Kodeksu Cywilnego, Wójt Gminy B. ustalił koszty postępowania w sprawie o rozgraniczenie nieruchomości usytuowanej w gminie B. , obręb [...] obejmującej działkę nr [...] ([...]) stanowiącą współwłasność Z. S. i M. B. (małżeństwo) z nieruchomościami przyległymi oznaczonymi numerami działek: [...] ([...] ) - stanowiącej własność Skarbu Państwa; [...] ([...] ) - stanowiącej własność I. B. ; [...] ([...] ) - stanowiącej współwłasność J. K. (1/3), T. K. (1/3) i K. K. (1/3) oraz [...] (brak księgi wieczystej) - stanowiącej własność Skarbu Państwa - w użytkowaniu "Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. ", na kwotę ogółem 5.900 zł. Równocześnie organ administracyjny zobowiązał strony postępowania wywłaszczeniowego do uiszczenia owych kosztów, w następujących kwotach: Skarb Państwa, w wysokości 2 razy po 737,50 zł; I. B. , w wysokości 737,50 zł oraz J. K. , T. K. i K. K. - każde w wysokości po 254,84 zł. Wskazał przy tym, że wspomniane kwoty należy wpłacić na rachunek bankowy Urzędu Gminy B. w terminie 30 dni od daty otrzymania niniejszego postanowienia, zaliczając na poczet przedmiotowych kosztów wpłaconą już uprzednio przez M. B. i Z. S. kwotę 2.950 zł. W uzasadnieniu tego postanowienia podniesiono, że postępowanie w sprawie powyższego rozgraniczenia nieruchomości zostało wszczęte na wniosek złożony 16 czerwca 2016 r. przez M. B. oraz Z. S. i zakończono je decyzją Wójta Gminy B. z 9 października 2024 r., nr [...] o rozgraniczeniu działki nr [...] z działkami o nr: [...] ; [...] (na odcinku [...]); [...] oraz [...] - w punkcie [...] (w zakresie rozgraniczenia na pozostałych odcinkach, to jest: z działką nr [...] - na odcinku od punktu [...] oraz z działką nr [...] - na odcinku od punktu [...] postępowanie administracyjne umorzono wcześniejszą decyzją z 23 lutego 2023 r. i przekazano sprawę do rozstrzygnięcia właściwemu sądowi). Równocześnie wskazano, że na koszty tego postępowania składa się poniesiony w interesie strony przez Gminę B. wydatek na wynagrodzenie geodety za usługę geodezyjną (dokonanie rozgraniczenia) wynoszący 5.900 zł, co wynika z zawartej z nim umowy z 7 lipca 2022 r., nr [...]. Wyjaśniono, że ponieważ działka nr [...] była rozgraniczana względem wszystkich wymienionych, sąsiednich działek, jej właściciele powinni uiścić 2.950 zł, czyli połowę powyższej kwoty, z kolei druga połowa wynosząca 2.950 zł winna podlegać rozdzieleniu na właścicieli sąsiednich nieruchomości w proporcji do liczby odcinków, na których dokonano ich rozgraniczania z działką nr [...]. W tym miejscu organ pierwszej instancji wywiódł, że regulacje ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2024 r., poz. 1151 ze zm.) nie określają zasad podziału kosztów postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy jego uczestników, w związku z czym mają tu zastosowanie przepisy ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym jego art. 262 § 1 pkt 1 i 2, stanowiące, że stronę obciążają koszty postępowania, które wynikły z jej winy lub zostały poniesione w jej interesie lub na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Powołał się przy tym na stanowisko judykatury, zgodnie z którym organ orzekający o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 Kodeksu postępowania administracyjnego może obciążyć tymi kosztami strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia przedmiotowego postępowania. Wskazał również, że w świetle art. 152 Kodeksu cywilnego właściciele gruntów sąsiadujących obowiązani są do współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych, a koszty rozgraniczenia, jak również urządzenia i utrzymania owych znaków ponoszą po połowie. Zaznaczył też, że kryterium decydującym o obciążeniu kosztami postępowania nie jest to, kto wystąpił z żądaniem jego wszczęcia, lecz kto uzyskał dzięki niemu obiektywną korzyść. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży zaś w interesie prawnym wszystkich właścicieli, bez względu na to, czy akceptują ustalone granice, gdyż wszyscy oni uzyskują dzięki rozgraniczeniu korzyść polegającą na pewności przebiegu granic pomiędzy nieruchomościami. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie domagając się zmiany tego aktu lub jego uchylenia i przekazania sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podkreślono, że zarówno z ustawa z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (D. U. z 2025 r., poz. 960) jak i przepisy innych ustaw nie przewidują, aby wskazany podmiot posiadał tytuł prawny do reprezentowania Skarbu Państwa oraz wykonywania jego uprawnień właścicielskich względem objętej powyższym rozstrzygnięciem działki nr [...] . Równocześnie zaznaczono, że wspomniana działka nie posiada urządzonej księgi wieczystej, natomiast z mapy zamieszczonej na stronie internetowej "geoportal" wynika, że stanowi klaso-użytek ŁVI, co wskazuje, że nie jest zajęta śródlądowymi wodami płynącym, w stosunku do których uprawnienia właścicielskie wykonuje PGW Wody Polskie. Działka ta nie jest również zajęta przez żadne urządzenie wodne należące do Skarbu Państwa, nie stanowi gruntu w międzywalu ani nie jest objęta zasobem nieruchomości Skarbu Państwa, o którym mowa w art. 218 ustawy - Prawo wodne. Zważywszy powyższe wskazano, że brak jest podstaw do obciążania PGW Wody Polskie kosztami rozgraniczenia tej działki z przylegającą nieruchomością, a w konsekwencji organ pierwszej instancji błędnie uznał ten podmiot za stronę postępowania rozgraniczeniowego. Nadto dodano, że same ewentualne wpisy w ewidencji gruntów i budynków nie mogą stanowić podstawy do przypisania własności nieruchomości i dlatego nie sposób uznać za wystarczające oparcie się przez wspomniany organ wyłącznie na ujętych tam danych bez dokonania ich weryfikacji. Postanowieniem z 11 kwietnia 2025 r., nr SKO.GN/41.8/81/2025/4465 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu Kolegium wpierw zaprezentowało dotychczasowy przebieg postępowania oraz przytoczyło treść mających zastosowanie w sprawie przepisów prawa. Zaaprobowało przy tym ustalenia organu pierwszej instancji co do sposobu ustalenia kwoty kosztów postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości, jak również co do kręgu podmiotów zobowiązanych do jej uiszczenia, a także podziału spornej należności pomiędzy te podmioty. Odnosząc się natomiast do zarzutu zażalenia wyjaśniło, że krąg stron zobowiązanych do pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest zdeterminowany ustaleniami dokonanymi w zakresie tego postępowania, a zatem, jeżeli w decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości wydawanej na podstawie art. 33 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne doszło do rozgraniczenia nieruchomości stanowiącej własność danego podmiotu, to właśnie ów podmiot jest obowiązany do pokrycia proporcjonalnej części kosztów takiego postępowania. Podważenie ustalonego przez organ kręgu stron postępowania rozgraniczeniowego może następować w toku tego postępowania, a w szczególności w drodze odwołania od kończącej je decyzji, stąd zarzut PGW Wody Polskie mógł być ewentualnie rozpatrywany w postępowaniu zakończonym decyzją Wójta Gminy B. z 9 października 2024 r., gdyż podstawą prawną tamtej decyzji były przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, których dotyczą zarzuty zażalenia. Wspomniana decyzja nie została jednak zaskarżona przez żadną ze stron (w tym także przez reprezentujące Skarb Państwa PGW Wody Polskie, które brały czynny udział w postępowaniu rozgraniczeniowym), w związku z czym stała ona się ostateczna przed wydaniem postanowienia rozstrzygającego o kosztach postępowania, które zostało nią zakończone. Skoro więc żadna ze stron postępowania rozgraniczeniowego nie podnosiła w jego toku zarzutu braku swojej legitymacji, brak jest podstaw do kwestionowania takiej legitymacji w postępowaniu dotyczącym ustalenia kosztów rozgraniczenia. Skargę na powyższe postanowienie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach reprezentujący Skarb Państwa Starosta B.(dalej jako strona lub skarżący) działający przez radcę prawnego domagając się uchylenia tego aktu i "orzeczenia, iż kwotę 727,50 zł zobowiązany jest ponieść Skarb Państwa reprezentowany przez Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie". Skarżący podniósł zarzut naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. u. z 2024 r., poz. 125 ze zm.). Wywiódł bowiem, że w świetle tego unormowania organy administracji publicznej oraz inne organy lub podmioty uprawnione na podstawie przepisów odrębnych do reprezentowania Skarbu Państwa reprezentują Skarb Państwa zgodnie z ich właściwością i w zakresie określonym w przepisach odrębnych, zaś w jego ocenie organy obydwu instancji nie wzięły pod uwagę ani nie ustaliły, który podmiot i w zakresie której nieruchomości reprezentuje Skarbu Państwa. W tym miejscu strona powołała się na art. 23 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r., poz. 1145 ze zm.) podkreślając, że zgodnie z tym przepisem starostowie gospodarują tylko nieruchomościami należącymi do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, czyli - zgodnie z art. 21 tej ustawy - tymi, które stanowią własność Skarbu Państwa i nie zostały oddane w użytkowanie wieczyste oraz nieruchomościami będącymi przedmiotem użytkowania wieczystego Skarbu Państwa. Z kolei na mocy art. 21a cytowanej ustawy, z zasobu nieruchomości Skarbu Państwa są wyłączone grunty pokryte śródlądowymi wodami płynącymi w rozumieniu przepisów ustawy - Prawo wodne oraz stanowiące własność Skarbu Państwa urządzenia wodne lub ich części oraz budowle i ich części, o których mowa w art. 216 ust. 5 tej ustawy, a także grunty zabudowane urządzeniami wodnymi znajdujące się poza linią brzegu oraz urządzenia wodne lub ich części stanowiące własność Skarbu Państwa, wobec których prawa właścicielskie wykonują podmioty, o których mowa w art. 212 ust. 1 ustawy - Prawo wodne. W przypadku tego rodzaju nieruchomości podmiotem uprawnionym do reprezentacji Skarbu Państwa jest mające formę państwowej osoby prawnej PGW Wody Polskie, co wynika z art. 240 ust. 3 pkt 11 wspomnianej ustawy. W tym kontekście skarżący podniósł, że w treści postanowienia pierwszoinstancyjnego wymieniono dwie działki stanowiące własność Skarbu Państwa, a mianowicie: nr [...] - pozostająca w zasobie nieruchomości Skarbu Państwa, którym gospodaruje Starosta B. oraz [...] - posiadająca nieuregulowany stan prawny, położona wzdłuż rzeki [...], według ewidencji gruntów i budynków stanowiąca własność Skarb Państwa w użytkowaniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. . W akcie tym nie wskazano jednak, który podmiot reprezentujący Skarb Państwa w zakresie każdej z tych nieruchomości ma uiścić koszty postępowania rozgraniczeniowego, co jest istotne z punktu widzenia wzmiankowanego na wstępie art. 6 ust. 1 ustawy o zasadach zarządzania mieniem państwowym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Kolegium powtórzyło argumentację z uzasadnienia swojej decyzji podkreślając, że ustalenie podmiotów zobowiązanych do pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego jest zdeterminowane kręgiem podmiotów, który został uwzględniony w ostatecznej decyzji kończącej to ostatnie postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy podnieść, że po myśli art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Z brzmienia art. 145 § 1 powołanej ustawy wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy też procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może natomiast kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego. W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie nie podlega uwzględnieniu. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) wykazała bowiem, że kwestionowany przez stronę akt odpowiada wymogom prawa. Przedmiotem skargi jest w niniejszej sprawie postanowienie ustalające koszty postępowania w sprawie rozgraniczenia nieruchomości oraz zobowiązujące strony tego postępowania do pokrycia należności z rzeczonego tytułu. Z akt sprawy wynika, że wniosek o wszczęcie postępowania rozgraniczeniowego zgłosił inny podmiot niż skarżący, a mianowicie będący właścicielami działki nr [...] położonej w gminie B. (obręb [...] ) M. B. i Z. S. , którzy domagali się rozgraniczenia tej działki od sąsiednich działek o numerach: [...] ; [...] ; [...] oraz [...] . Wspomniane postępowanie zostało zakończone prawomocną decyzją z 9 października 2024 r., mocą której Wójt Gminy B. dokonał owego rozgraniczenia. W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji ustalił, a organ odwoławczy zaaprobował, wysokość kosztów związanych z przebiegiem postępowania rozgraniczeniowego w kwocie 5.900 zł, stanowiącą wartość wynagrodzenia uprawnionego geodety za wykonaną usługę geodezyjną i rozdzielił tę kwotę pomiędzy wszystkie strony postępowania. Dokonując kontroli wydanego w powyższym zakresie rozstrzygnięcia należy podnieść, że rozgraniczanie nieruchomości uregulowane w ustawie z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne obejmuje dwa stadia postępowania: administracyjne i sądowe. Postępowanie administracyjne jest wszczynane na wniosek lub z urzędu, a czynności rozgraniczeniowe dotyczące ustalenia przebiegu granic wykonuje geodeta. Rozgraniczenie kończy się w postępowaniu administracyjnym, gdy zainteresowani właściciele zawrą ugodę albo gdy organ prowadzący postępowanie wyda stosowną decyzję. Strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy może żądać przekazania sprawy sądowi. Okoliczność, że postępowanie rozgraniczeniowe może przebiegać w dwóch stadiach: administracyjnym i sądowym, nie zmienia faktu, że sama instytucja prawna rozgraniczenia nieruchomości, stanowi jedną całość. Udział geodety w takim postępowaniu jest niezbędny, a w konsekwencji, koniecznymi kosztami postępowania rozgraniczeniowego są koszty związane z czynnościami podjętymi przezeń w tej procedurze. Nie budzi również wątpliwości, że koszty czynności związanych z rozgraniczeniem należą do kosztów postępowania administracyjnego. Jak trafnie przyjęły orzekające w sprawie organy, do kosztów postępowania rozgraniczeniowego i sposobu ich rozliczenia mają zastosowanie przepisy działu IX Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym art. 262 § 1, zgodnie z którym stronę obciążają te koszty postępowania, które wynikły z winy strony bądź zostały poniesione w interesie lub na żądanie strony, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie. Właśnie do takich kosztów zalicza się wynagrodzenie upoważnionego geodety za czynności wykonane w postępowaniu rozgraniczeniowym. Wymaga podkreślenia, że w świetle uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 grudnia 2006 r., podjętej w sprawie o sygn. akt I OPS 5/06 (publ. ONSAiWSA 2007/2/26), organ administracji publicznej, orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. W uchwale zaakcentowano, że instytucja rozgraniczenia nieruchomości uregulowana została w dwóch aktach prawnych: Prawie geodezyjnym i kartograficznym oraz Kodeksie cywilnym. Zarówno w postępowaniu cywilnym, jak i administracyjnym, tak organ administracji, jak i sąd powszechny są obowiązane stosować te same zasady, a wniosek ten znajduje potwierdzenie przy porównaniu art. 152 i 153 Kodeksu Cywilnego z art. 31 ust. 2-4 i art. 34 ust. 1 i 2 powołanej ustawy, które określają zasady przeprowadzania postępowania rozgraniczeniowego w jego kolejnych stadiach. W rezultacie, konsekwentnie należy przyjąć, że w postępowaniu administracyjnym ma też zastosowanie norma materialnoprawna wynikająca z powołanego art. 152 Kodeksu cywilnego stanowiąca, że właściciele gruntów sąsiadujących koszty rozgraniczenia ponoszą po połowie, a sam udział w postępowaniu administracyjnym w charakterze strony jest równoznaczny ze stwierdzeniem, iż to postępowanie toczy się w interesie każdej ze stron postępowania. Ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży bowiem w interesie prawnym wszystkich właścicieli, jako że niesie dla każdego z nich korzyść w postaci prawnej, stabilnej, należycie udokumentowanej granicy, której beneficjentem są w równym stopniu właściciele nieruchomości po obu stronach tak ustalonej granicy. Zważywszy powyższe NSA uznał, że skoro koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu, obciążają strony (art. 262 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego), to w przypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w przepisie art. 152 Kodeksu cywilnego, stanowiącej, iż powinny one je ponieść po połowie, a wynika to z zasady, że właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. Pogląd wyrażony w powyższej uchwale jest jednolicie podzielany w orzecznictwie sądów administracyjnych i ma charakter prawnie wiążący. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznanej sprawy stwierdzić przyjdzie, że wypowiadające się w niej organy prawidłowo rozdzieliły koszty pomiędzy strony postępowania rozgraniczeniowego słusznie uznając, że rozgraniczenie, którego celem jest ustalenie granicy prawnej nieruchomości, leży - co do zasady - w interesie wszystkich właścicieli nieruchomości rozgraniczanych, a zatem jego koszty powinny obciążyć wszystkie strony postępowania rozgraniczeniowego. Organy te trafnie też podzieliły sumę owych kosztów na dwie połowy obciążając pierwszą z nich wnioskodawców, z kolei drugą połowę rozkładając pomiędzy podmioty dysponujące tytułami prawnymi do działek sąsiadujących z ich nieruchomością, w proporcji do długości odcinków, na jakich z nią graniczą. Taki sposób ustalenia i podziału spornych kosztów należy uznać za słuszny, gdyż odpowiada on zasadzie wynikającej z art. 262 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz z art. 152 Kodeksu cywilnego. W ocenie Sądu skarga nie mogła odnieść skutku. Podniesione w niej zarzuty dotyczą zasadniczo wyłącznie nieprecyzyjnego oznaczenia stron zobowiązanych do poniesienia spornych kosztów, a w szczególności braku jednoznacznego wskazania, jakie podmioty powinny uiścić te należności w odniesieniu do dwóch objętych decyzją rozgraniczeniową działek o numerach [...] oraz [...] . W tym miejscu trzeba wyjaśnić, że zgodnie z art. 107 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, oznaczenie strony lub stron jest jednym z niezbędnych elementów decyzji administracyjnej, zaś z mocy art. 124 powołanego Kodeksu dotyczy to również postanowienia. Nieprawidłowe oznaczenie stron w decyzji administracyjnej lub w postanowieniu jest wadą kwalifikowaną uzasadniającą stwierdzenie nieważności takiego aktu na mocy art. 156 § 1 pkt 4 wskazanego Kodeksu, który przewiduje tego rodzaju sankcję w przypadku, gdy decyzja (a z mocy art. 126 rzeczonego Kodeksu także postanowienie) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Należy jednak zaakcentować, że owa sankcja ma zastosowanie jedynie w razie błędnego ukształtowania stosunku prawnego, to jest wyznaczenia praw i obowiązków podmiotu, którego takie rozstrzygnięcie w ogóle nie dotyczy. Do stwierdzenia nieważności decyzji (postanowienia) na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie wystarczy nieprawidłowe oznaczenie strony, takie jak błędna pisownia imienia, nazwiska albo nazwy, lecz koniecznym jest, by akt taki kształtował sytuację prawną podmiotów, którzy nie powinni być jej adresatami (por. wyroki NSA: z 13 grudnia 2018 r., sygn. akt II OSK 440/18 - publ. Lex 2632958, a także z 15 września 2011 r., sygn. akt II OSK 1347/10 oraz z 5 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2079/11 - publ. CBOSA). Równocześnie, w judykaturze jednolicie przyjmuje się, że o tym, do kogo dana decyzja jest skierowana, decyduje jej treść, w której musi się znaleźć miejsce na oznaczenie strony. Nie ma przy tym uzasadnienia przypisywanie decydującego znaczenia nagłówkowi decyzji, w której wskazano jej adresata. To, czy strona zostanie prawidłowo oznaczona w nagłówku decyzji, czy też w jej dalszej treści, nie jest najistotniejsze. Decydujące jest bowiem, komu według treści decyzji, organ przypisał uprawnienia lub obowiązki. Jeżeli z treści decyzji (postanowienia) wynika w sposób niebudzący wątpliwości zamiar organu ustalenia sytuacji prawnej konkretnej osoby będącej stroną, to warunek z art. 107 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego należy uznać za spełniony (vide: wyrok tutejszego Sądu z 14 kwietnia 2021 r., sygn. akt II SA/Gl 763/20, publ. Lex nr 3171775). W tym kontekście Sąd uznał, że chociaż w samej sentencji zaskarżonego rozstrzygnięcia rzeczywiście nie wskazano reprezentujących Skarb Państwa jednostek obowiązanych do realizacji spornego obowiązku, to jednak przedmiotowe uchybienie nie jest na tyle poważne, aby uzasadniać wyeliminowanie wydanych w sprawie postanowień z obrotu prawnego. Należy podkreślić, że treść tych aktów nie budzi zastrzeżeń co do tożsamości podmiotów, na które nałożono obowiązek pokrycia kosztów postępowania. W odniesieniu do objętych rozgraniczeniem działek o numerach: [...] oraz [...] wskazano wyraźnie, że stroną zobowiązaną jest Skarb Państwa i samo to należy uznać za wystarczające. Skarb Państwa był stroną postępowania rozgraniczeniowego, gdyż - jak ustalono w zakresie tej procedury - jest właścicielem owych działek, a skoro tak, trafnie uznano go także za stronę postępowania w sprawie kosztów związanych ze wspomnianym postępowaniem rozgraniczeniowym. Jak przy tym zasadnie zauważyły organy obydwu instancji, ewentualne kwestionowanie tytułu prawnego do wymienionych działek było możliwe na etapie postępowania rozgraniczeniowego, a nie w toku postępowania dotyczącego kosztów rozgraniczenia, które ma wobec tego pierwszego charakter wtórny, i w zakresie którego krąg stron jest zdeterminowany już nie tytułem prawnym do nieruchomości, lecz przede wszystkim faktem posiadania przymiotu strony w procedurze rozgraniczeniowej. Wskazanie jednostek, które Skarb Państwa reprezentują jest z tego punktu widzenia kwestią drugorzędną, tym bardziej, że ich właściwość wynika wprost z odpowiednich przepisów prawa, które zostały prawidłowo zastosowane przez wypowiadające się w sprawie organy. W przypadku działki nr [...] w zaskarżonym postanowieniu podano wyraźnie, że zgodnie z ewidencją gruntów i budynków znajduje się ona w użytkowaniu Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. i w związku z tym postanowienia obydwu instancji zasadnie doręczono temu podmiotowi, będącemu terenowym oddziałem PGW Wody Polskie - czyli osoby prawnej uprawnionej do reprezentowania Skarbu Państwa w stosunku do mienia, o którym mowa w art. 258 ust. 1, 5, 7 i 8 ustawy - Prawo wodne. Z kolei w przypadku działki nr [...] przyjęto, że wchodzi ona w skład zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, w związku z czym decyzję skierowano do Starosty B. ego, właściwego w tych ramach z mocy art. 23 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Po drugie zaś - z wywodów skarżącego wynika, że choć zarzuca on organom nieprawidłowe czy też nieprecyzyjne oznaczenie stron, to jednak w istocie nie ma w tym zakresie wątpliwości. Sam bowiem zwraca uwagę, że działka nr [...] położona jest wzdłuż rzeki [...] i może się na niej znajdować część wału przeciwpowodziowego, a co więcej - prawidłowo i wyczerpująco wskazuje uregulowania, z których wynika, że w odniesieniu do tej nieruchomości uprawnionym do reprezentowania Skarbu Państwa jest PGW Wody Polskie - Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej w G. . Skarżący Starosta zdaje sobie zarazem sprawę, że to jego obciąża sporny obowiązek w odniesieniu do drugiej z wymienionych działek (nr [...] ), gdyż w skardze nie tylko ten fakt w istocie aprobuje, lecz także tu powołuje przepisy prawa, będące podstawą przedmiotowego obowiązku. W konsekwencji, trudno się zgodzić, aby treść wydanych w sprawie postanowień budziła poważne wątpliwości interpretacyjne, a w szczególności, by była niedostatecznie jasna w zakresie oznaczenia podmiotów zobowiązanych do pokrycia kosztów postępowania rozgraniczeniowego. Wątpliwości takich w istocie nie ma również skarżący, skoro wprawdzie wytyka brak precyzji w niniejszym zakresie, jednak zarazem ma pełną wiedzę o tym, które jednostki powinny zrealizować sporny obowiązek w odniesieniu do każdej z dwóch, objętych rozgraniczeniem, działek stanowiących własność Skarbu Państwa. Zważywszy wszystkie zaprezentowane wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszeń prawa uzasadniających jego wzruszenie i dlatego działając na podstawie art. 132 oraz art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym orzekł o oddaleniu skargi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w związku z art. 120 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, albowiem przedmiotem skargi jest postanowienie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI