II SA/Gl 760/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. w sprawie opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych, uznając, że pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie ustawy z 2001 r. może stanowić podstawę do ustalenia opłaty na podstawie ustawy z 2017 r.
Skarżący, Miejski Zarząd Dróg i Mostów w J., kwestionował decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. dotyczącą opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych. Zarzucał błędne ustalenie ilości odprowadzonych wód na podstawie maksymalnych wartości z pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy z 2001 r., zamiast rzeczywistej ilości. Sąd uznał, że pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie starszej ustawy może być podstawą do ustalenia opłaty zgodnie z nową ustawą Prawo wodne z 2017 r., zwłaszcza w sytuacji braku danych o rzeczywistej ilości odprowadzonych wód i braku urządzeń pomiarowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. ustalającą opłatę zmienną za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych. Skarżący zarzucał organowi błędną wykładnię przepisów Prawa wodnego, polegającą na przyjęciu do ustalenia opłaty maksymalnej ilości wód z pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy z 2001 r., zamiast rzeczywistej ilości. Podkreślał, że ustawa z 2017 r. wprowadziła nowe pojęcie usług wodnych i opłat, a pozwolenie z 2001 r. nie przewidywało takich opłat. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Wskazał, że zgodnie z art. 552 ust. 2 ustawy Prawo wodne, w okresie przejściowym do końca 2026 r., w przypadku braku urządzeń pomiarowych i oświadczeń strony, organ może ustalić opłatę na podstawie danych z pozwolenia wodnoprawnego, niezależnie od daty jego wydania. Sąd podkreślił, że celem ustawy Prawo wodne z 2017 r. jest implementacja dyrektyw UE dotyczących polityki wodnej i zasady 'zanieczyszczający płaci', co uzasadnia ponoszenie opłat za korzystanie ze środowiska.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. może stanowić podstawę do ustalenia opłaty zmiennej na podstawie ustawy Prawo wodne z 2017 r., zwłaszcza w sytuacji braku urządzeń pomiarowych i oświadczeń strony.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 552 ust. 2 ustawy Prawo wodne z 2017 r. dopuszcza ustalanie opłat na podstawie danych z pozwolenia wodnoprawnego, niezależnie od daty jego wydania, w okresie przejściowym do końca 2026 r., gdy brakuje danych o rzeczywistej ilości odprowadzonych wód.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.p.w. art. 272 § ust. 5
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 552
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Pomocnicze
u.p.w. art. 35 § ust. 3 pkt 7
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
u.p.w. art. 273 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
rozp. RM art. 8 § pkt 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § ust. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. może być podstawą do ustalenia opłaty zmiennej na podstawie ustawy Prawo wodne z 2017 r.
Odrzucone argumenty
Błędna wykładnia art. 272 ust. 5 ustawy Prawo wodne poprzez przyjęcie do ustalenia opłaty zmiennej maksymalnej ilości odprowadzanych wód z pozwolenia wodnoprawnego zamiast rzeczywistej ilości. Niewłaściwe zastosowanie art. 272 ust. 5 w zw. z art. 272 ust. 10 ustawy Prawo wodne. Brak ustalenia ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. Przyjęcie do ustalenia opłaty zmiennej średniodobowej ilości wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. zamiast ustalenia rzeczywistej ilości.
Godne uwagi sformułowania
Sąd zauważa, że wskazane wyroki na dzień rozpoznania niniejszej sprawy nie są prawomocne, jednak skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowane w nich poglądy i dokonaną wykładnię przepisów prawa. Woda nie jest produktem handlowym, takim jak każdy inny. Podmiot korzystający ze stanowiącego dobro publiczne środowiska i ewentualnie zanieczyszczający je w związku z prowadzoną działalnością, powinien ponosić za to stosowne opłaty.
Skład orzekający
Aneta Majowska
sprawozdawca
Artur Żurawik
członek
Krzysztof Nowak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie opłat za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych na podstawie pozwoleń wodnoprawnych wydanych przed wejściem w życie ustawy Prawo wodne z 2017 r., w sytuacji braku danych o rzeczywistej ilości odprowadzanych wód."
Ograniczenia: Dotyczy okresu przejściowego do końca 2026 r. lub sytuacji braku urządzeń pomiarowych i oświadczeń strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat za odprowadzanie wód opadowych i interpretacji przepisów przejściowych, co jest istotne dla wielu zarządców nieruchomości i jednostek samorządu terytorialnego.
“Czy stare pozwolenie wodnoprawne może generować nowe opłaty? WSA rozstrzyga spór o wody opadowe.”
Dane finansowe
WPS: 1023 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 760/24 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2024-10-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2024-06-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska /sprawozdawca/ Artur Żurawik Krzysztof Nowak /przewodniczący/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Wodne prawo Sygn. powiązane III OSK 36/25 - Postanowienie NSA z 2025-05-20 Skarżony organ Inne Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1478 art. 35 ust. 3 pkt 7, art. 272 ust. 5, art. 273 ust. 1, art. 552 Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2024 r. sprawy ze skargi Miejskiego Zarządu Dróg i Mostów w J. na decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w K. z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr CK.ZUO.4701.6352.OZ.2019.AP w przedmiocie opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych oddala skargę. Uzasadnienie Dyrektor Zarządu Zlewni w K. decyzją z dnia 18 kwietnia 2024 r. nr CK.ZUO.4701.6352.OZ.2019.AP na podstawie art. 273 ust. 6 w zw. z art. 272 ust. 5, art. 552 ust. 2 pkt 1, art. 14 ust. 2 i 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2023 r., poz. 1478 z późn. zm.) oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2022 r., poz. 2438 z późn. zm.), określił obecnie Skarżącemu - Miejskiemu Zarządowi Dróg i Mostów w J. za okres I kwartału 2019 r. opłatę zmienną w wysokości 1.023 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód cieku [...] wylotami W1 i W2. Decyzja została wydana na skutek wniesionej przez Skarżącego reklamacji od Informacji z dnia 12 marca 2024 r. Nr [...] ZZ K., OZ/I kwartał/2019, ustalającej Skarżącemu za okres I kwartału 2019 r. opłatę zmienną w wysokości 1.023 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód cieku [...] , obliczoną zgodnie z art. 272 ust. 5 ustawy Prawo wodne jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł/m3), ilości odprowadzonych wód wylotami W1 i W2 (1.364,26 m3) i czasu (kwartał). Ilość odprowadzanych w kwartale wód została obliczona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, które określa ilość wód w m3 na rok. Wysokość jednostkowej stawki opłaty zmiennej została określona na podstawie § 8 pkt 1 ww. rozporządzenia w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne – przyjęto stawkę za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych. W reklamacji podniesiono, że posłużenie się przy ustaleniu opłaty zmiennej wyłącznie danymi wskazanymi w pozwoleniu wodnoprawnym jest nieprawidłowe. Zdaniem Skarżącego w przypadku korzystania z usługi wodnej na podstawie wydanego pod rządami ustawy Prawo wodne z 2001 r. pozwolenia wodnoprawnego, brak jest podstaw dla ustalania ilości odprowadzonych wód na podstawie wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilość m3 na rok, albowiem wielkość ta ustalona została na podstawie innej niż aktualnie obowiązująca ustawy i nie dotyczyła ilości wód opadowych i roztopowych planowanych do wprowadzenia do wód, lecz maksymalnej dopuszczalnej ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych w skali roku. Podkreślono również brak podstaw domagania się od właścicieli systemów deszczowych szacowania ilości odprowadzanych wód opadowych do wód płynących, w przypadku braku odpowiednich urządzeń pomiarowych, a w przypadku braku stosownych oświadczeń o ich ilości – obliczania opłat na podstawie parametrów zawartych w pozwoleniu wodnoprawnym, ilości te nie będą bowiem nigdy wartościami rzeczywistymi. Zdaniem wnoszącej reklamację organ błędnie przyjął do ustalenia opłaty zmiennej maksymalną ilość odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych podaną w pozwoleniu wodnoprawnym, zamiast ustalenia ich rzeczywistej ilości, do czego został uprawniony przez przeprowadzenie np. pomiarów w ramach kontroli. Organ przyjął zatem tylko jeden ze sposobów jakie ustawodawca wskazał w Prawie wodnym do ustalania przedmiotowej opłaty. Dyrektor Zarządu Zlewni w K. nie uwzględnił reklamacji Skarżącej. Przywołaną na wstępie decyzją z dnia 18 kwietnia 2024 r. określił Skarżącej za okres I kwartału 2019 r. opłatę zmienną w wysokości 1.023 zł za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych do wód potoku [...] wylotami W1 i W2. Organ w uzasadnieniu decyzji przedstawił dotychczasowy stan faktyczny sprawy, zwracając uwagę na skierowane do Skarżącego wezwania do złożenia pisemnych wyjaśnień w sprawie oraz pouczenie, że w przypadku braku wyjaśnień reklamacja zostanie rozpoznana w oparciu o dotychczas zgromadzone dokumenty, w szczególności o pozwolenie wodnoprawne. Wskazał, iż Skarżąca nie udzieliła informacji o faktycznej ilości odprowadzanych wód w analizowanym okresie. Wyjaśnił, iż przy ustalaniu opłaty zmiennej, opierając się na danych z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego decyzją Prezydenta Miasta S. z dnia 19 lutego 2014 r., znak [...], w przeciwieństwie do metodologii przyjętej dla opłaty stałej, uwzględnił ilość wód opadowych i roztopowych odprowadzanych do wód wyrażoną w m3/rok, która stanowiła wartość najbardziej korzystną dla podmiotu zobowiązanego do ponoszenia opłaty. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał szereg wyroków zarówno tut. Sądu, jak i innych wojewódzkich sądów administracyjnych, które zapadły w podobnych sprawach. Podkreślił, że w sprawie zaistniała przesłanka obligująca organ do zastosowania środków dowodowych, wskazanych w art. 552 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne, pozwalających ustalić opłatę na podstawie pozwolenia wodnoprawnego. Zgodnie zaś z pozwoleniem Strona korzysta z usługi wodnej na odprowadzanie wód opadowych i roztopowych do wód potoku [...]: wylotem W1 w ilości maksymalnej rocznej 853,93 m3/rok, wylotem W2 w ilości maksymalnej rocznej 4.603,11 m3/rok, zatem zgodnie z art. 298 pkt 1 ustawy Prawo wodne obowiązana jest ponosić opłaty za usługi wodne. Określenia wysokości opłaty zmiennej organ dokonał w oparciu o normę prawną wynikającą z art. 272 ust. 5, art. 552 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne oraz § 8 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł /1 m3), ilości odprowadzonych wylotami W1 i W2 wód (1.354,25 m3) i czasu (kwartał). Podaną w pozwoleniu wodnoprawnym ilość odprowadzanych w roku wód, tj. 5.457,04 m3 podzielono przez cztery, jako że opłata jest ustalona za kwartał za ilość odprowadzanych w tym okresie wód. Końcowo organ odnotował, że w dniu 21 marca 2024 r. Strona dokonała wpłaty należności wynikającej z informacji w wysokości 1.023 zł. Z decyzją nie zgodził się Skarżący. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach względem ww. decyzji sformułował następujące zarzuty naruszenia: 1. art. 272 ust. 5 ustawy Prawo wodne poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu do ustalenia opłaty zmiennej maksymalnej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, podanej w pozwoleniu wodnoprawnym, zamiast ustalenia rzeczywistej ilości wód opadowych lub roztopowych odprowadzanych do wód płynących, 2. art. 272 ust. 5 w zw. z art. 272 ust. 10 ustawy Prawo wodne poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów - na niekorzyść strony wbrew art. 7a § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572, dalej: k.p.a.) i w rezultacie określenie opłaty zmiennej na podstawie pozwolenia wydanego w oparciu o ustawę Prawo wodne z 2001 r., które określa wartości maksymalne ilości wód możliwych do odprowadzenia, a zatem w wysokości zawyżonej, 3. art. 7, art. 77 ust. 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustalenia ilości rzeczywiście odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, 4. art. 7, art. 7a § 1, art. 75 art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie do ustalenia opłaty zmiennej średniodobowej ilości wód opadowych możliwych do odprowadzenia na podstawie pozwolenia wodnoprawnego wydanego w 2014 r. na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2001 r. zamiast ustalenia rzeczywistej ilości odprowadzanych wód opadowych lub roztopowych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu rozwinął zarzuty skargi oraz przedstawił argumentację zbieżną ze stanowiskiem prezentowanym na etapie wniesionej reklamacji, przywołując w tym zakresie stanowisko sądów administracyjnych. Zaznaczył, że zarówno opłaty stałe, jak i opłaty zmienne za usługi wodne, wprowadzone zostały dopiero ustawą Prawo wodne z 2017 r. i obejmowały korzystanie przez podmioty uprawnione z usług wodnych w okresie od 1 stycznia 2018 r. Podmioty te, samo uprawnienie do odprowadzania do wód - wód opadowych i roztopowych, wywodzić mogą z pozwoleń na szczególne korzystanie z wód, wydanych na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, która to ustawa nie przewidywała obowiązku uiszczania opłat stałych i zmiennych oraz nie było jej znane pojęcie usług wodnych. Określenie w pozwoleniu ilości odprowadzanych wód opadowych i roztopowych nie skutkowało istnieniem bądź brakiem obowiązku wnoszenia opłat i tym bardziej nie miało wpływu na ich ilość. Wskazał też, iż pozwolenie wodnoprawne wydawane na podstawie przepisów Prawa wodnego z 2001 r. różniło się w zasadniczy sposób od pozwolenia wydawanego na podstawie aktualnie obowiązującej ustawy, określało ilość pobieranej lub odprowadzanej wody, w tym maksymalną ilość m3 na rok, natomiast pozwolenie wydawane na podstawie ustawy Prawo wodne z 2017 r. określa średnią ilość m3 na rok. Zaakcentował, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw dla ustalania ilości odprowadzanych wód, rozumianej jako ilość wód planowanych do odprowadzenia w roku, na podstawie wskazanej w pozwoleniu wodnoprawnym maksymalnej ilości m3/rok. W czasie, gdy Skarżący starał się o wydanie pozwolenia, nie miał świadomości, iż w przyszłości może ono potencjalnie stanowić podstawę dla ustalenia jakiejkolwiek opłaty. Z tych przyczyn w ocenie Skarżącego organ błędnie przyjmuje do obliczeń opłaty zmiennej, parametry określone w pozwoleniu wodnoprawnym. Nadto zdaniem Skarżącego bezpodstawnie domaga się szacowania ilości odprowadzanych wód opadowych do wód płynących, w przypadku braku odpowiednich urządzeń pomiarowych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. W uzasadnieniu podtrzymał w całości stanowisko prezentowane na etapie wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. Na wstępie należy wskazać na regulację art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.), stosownie do której sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1). Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a. Przedmiotem kontroli rozpoznawanej sprawy, w oparciu o wymienione powyżej kryteria, stała się ocena zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni w K. z dnia 18 kwietnia 2024 r. w przedmiocie ustalenia opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych lub roztopowych. Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Stosownie do przepisu art. 273 ust. 1 ustawy Prawo wodne, podmiot obowiązany do ponoszenia opłat za usługi wodne, któremu przekazano informację, o której mowa w art. 271 ust. 1 oraz w art. 272 ust. 17 albo 22, może złożyć reklamację, jeżeli nie zgadza się z wysokością opłaty. W razie nieuznania reklamacji właściwy organ Wód Polskich albo wójt, burmistrz lub prezydent miasta określają wysokość opłaty za usługi wodne w drodze decyzji (art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne). Zgodnie z treścią art. 272 ust. 5 ustawy Prawo wodne, wysokość opłaty zmiennej za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych w granicach administracyjnych miast, ustala się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty, ilości odprowadzonych wód, wyrażonej w m3, i czasu, wyrażonego w latach, z uwzględnieniem istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych oraz ich pojemności. Z kolei, jak stanowi art. 552 ust. 1 ustawy Prawo wodne, wymóg stosowania urządzeń pomiarowych umożliwiających pomiar ilości pobranej wody oraz ilości ścieków wprowadzonych do wód lub do ziemi, o którym mowa w art. 36, stosuje się od dnia 31 grudnia 2026 r. Uwzględniając wskazane regulacje, rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy, z uwagi na wniesioną reklamację, powinno nastąpić w drodze decyzji administracyjnej, stosownie do treści art. 273 ust. 6 ustawy Prawo wodne. Kluczową kwestią w rozpoznawanej sprawie pozostawało udzielenie odpowiedzi czy pozwolenie wodnoprawne wydane na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. może stanowić postawę do określenia opłaty zmiennej, o której mowa w regulacjach ustawy Prawo wodne z 2017 r. Zauważyć należy, że kwesta ta była już przedmiotem kontroli przez tut. Sąd w sprawach dotyczących innych okresów lub innych wylotów, a wydane orzeczenia w tych sprawach były jednolite co do rozstrzygnięcia i opierały się na konkluzji, że kontrolowane decyzje nie naruszają przepisów prawa (zob. m.in. wyroki tut. Sądu z dnia: 24 maja 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 433/22; z dnia 8 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 442/22 i II SA/Gl 432/22; z dnia 22 czerwca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 431/22; z dnia 13 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Gl 434/22; z dnia 5 marca 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 2005/23, z dnia 8 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 750/24). Sąd zauważa, że wskazane wyroki na dzień rozpoznania niniejszej sprawy nie są prawomocne, jednak skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela zaprezentowane w nich poglądy i dokonaną wykładnię przepisów prawa. Odnotowania w tym miejscu wymaga, że wejście w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy - Prawo wodne z 2017 r. było wynikiem realizacji spoczywającego na Polsce obowiązku implementacji do krajowego porządku prawnego Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22 grudnia 2000, s. 1 - 73 z późn. zm. - Dz.Urz.UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, s. 275 - 346, dalej: RDW). W uzasadnieniu do projektu tej ustawy wskazano, że RDW podkreśla konieczność zastosowania instrumentów ekonomicznych w celu racjonalizacji użytkowania zasobów i wynikających z tego strat w środowisku. Zgodnie z art. 5, art. 9 ust. 1 oraz załącznikiem nr III do RDW, kraje członkowskie Unii Europejskiej są zobowiązane do opracowania analiz ekonomicznych korzystania z wody dla każdego obszaru dorzecza z uwzględnieniem zwrotu kosztów usług wodnych, który opiera się w szczególności na zasadzie "zanieczyszczający płaci", "użytkownik płaci". Analiza zwrotu kosztów wymaga również uwzględnienia kosztów środowiskowych oraz zasobowych (Druk nr 1529; Rządowy projekt ustawy - Prawo wodne). Z treści art. 9 RDW wynika postulat wprowadzenia systemowego rozwiązania zrównoważonego gospodarowania zasobami wodnymi poprzez zbudowanie systemu usług wodnych opartego na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych i korzystaniu z wód poza zwykłym lub powszechnym korzystaniem. Zasadę tę ujęto w art. 9 ust. 3 ustawy - Prawo wodne z 20 lipca 2017 r., zgodnie z którym gospodarowanie wodami opiera się na zasadzie zwrotu kosztów usług wodnych, uwzględniających koszty środowiskowe i koszty zasobowe oraz analizę ekonomiczną. Ideą przewodnią RDW było wyrażone w pierwszym motywie stanowisko, że woda nie jest produktem handlowym, takim jak każdy inny. Działania w dziedzinie polityki wodnej nie powinny opierać się wyłącznie na rezultatach analiz ekonomicznych. W tym celu powinno się uwzględnić zasadę zwrotu kosztów usług wodnych opartą na długoterminowych prognozach zapotrzebowania i wykorzystania wody w dorzeczu, także kosztów ekologicznych dotyczących zasobów związanych ze szkodliwym lub negatywnym wpływem na środowisko wodne (np. motywy 36 i 38). W świetle art. 35 ust. 3 pkt 7 ustawy Prawo wodne usługi wodne obejmują m.in. odprowadzanie do wód lub do urządzeń wodnych - wód opadowych lub roztopowych, ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo w systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast. Według art. 268 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy Prawo wodne, opłaty za usługi wodne uiszcza się m.in. za: odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych. Opłata za usługi wodne za odprowadzanie do wód - wód opadowych lub roztopowych ujętych w otwarte lub zamknięte systemy kanalizacji deszczowej służące do odprowadzania opadów atmosferycznych albo systemy kanalizacji zbiorczej w granicach administracyjnych miast składa się z opłaty stałej oraz opłaty zmiennej, zależnej od istnienia urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (art. 270 ust. 11 ustawy Prawo wodne). Zwrócić przyjdzie uwagę, że wobec brzmienia art. 552 ust. 2b ustawy Prawo wodne, obowiązującego od dnia 20 września 2018 r., Skarżący miał obowiązek złożenia stosownego oświadczenia o treści wynikającej z ust. 2g w terminie 30 dni od dnia, w którym upływa dzień przypadający na koniec każdego kwartału. W tym przypadku był to 31 marca 2019 r. Termin do złożenia oświadczenia upływał zatem 30 kwietnia 2019 r. Wykładnia literalna i systemowa art. 552 ustawy Prawo wodne w brzmieniu obowiązującym od 20 września 2018 r. wskazuje, że ustalenie opłaty za usługi wodne następuje w pierwszym rzędzie na podstawie oświadczeń składanych przez podmioty zobowiązane do wnoszenia opłat. Brak oświadczenia powoduje, że organ ustalający wysokość opłaty może, a wręcz jest zobowiązany do skorzystania z alternatywnych możliwości ustalenia tej opłaty wynikających z art. 552 ustawy Prawo wodne. W sprawie nie pozostaje sporne, że Skarżący nie przedstawił w oświadczeniu informacji niezbędnych do ustalenia wysokości opłaty zmiennej na podstawie art. 552 ust. 2a pkt 2 ustawy Prawo wodne (karta nr 2 akt administracyjnych). Zgodnie z art. 552 ust. 2 omawianej ustawy, ustalenie wysokości opłaty za usługi wodne w okresie od dnia wejścia w życie ustawy do dnia 31 grudnia 2026 r. następuje na podstawie: 1) określonego w pozwoleniu wodnoprawnym albo w pozwoleniu zintegrowanym celu i zakresu korzystania z wód, 2) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli gospodarowania wodami lub ustaleń z przeglądów pozwoleń wodnoprawnych, 3) pomiarów dokonywanych przez organy administracji w ramach kontroli pozwoleń zintegrowanych. Przywołany przepis znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie. Skoro brak jest urządzeń pozwalających na ustalenie faktycznych ilości odprowadzonych wód, to prawidłowo organ oparł się na posiadanych danych, w tym określonych w pozwoleniu wodnoprawnym, bowiem do tego był zobowiązany wskazaną regulacją. Powyższego nie zmienia wydanie pozwolenia w 2014 r. W rezultacie jedyną możliwością ustalenia ilości odprowadzonych wód pozostawało pozwolenie wodnoprawne. Organ w uzasadnieniu wskazał na sposób wyliczenia opłaty, w tym przywołał podstawę prawną dla dokonanych obliczeń, tj. art. 272 ust. 5 ustawy Prawo wodne oraz § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne. Wyjaśnił szczegółowo, iż opłata została obliczona jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty zmiennej za odprowadzanie wód opadowych i roztopowych bez urządzeń do retencjonowania wody z terenów uszczelnionych (0,75 zł za m3), ilości odprowadzonych wylotami W1 i W2 wód (1.354,25 m3) i czasu (kwartał). Ilość odprowadzonych w kwartale wód została obliczona na podstawie pozwolenia wodnoprawnego, które określa ilość wód opadowo - roztopowych, odprowadzanych do wód wylotami W1 i W2 w m3 na rok. Podaną w pozwoleniu wodnoprawnym ilość odprowadzanych w roku wód, tj. 5.457,04 m3 (decyzja Prezydenta Miasta S. z dnia 19 lutego 2014 r., znak [...], karta nr 1 akt administracyjnych) podzielono przez cztery, z tego względu, że opłata jest ustalona za kwartał za ilość odprowadzanych w tym okresie wód. W pełni zasadna jest akcentowana w przywołanych orzeczeniach tut. Sądu argumentacja, iż podmiot korzystający ze stanowiącego dobro publiczne środowiska i ewentualnie zanieczyszczający je w związku z prowadzoną działalnością, powinien ponosić za to stosowne opłaty. Ochrona środowiska i oczyszczanie go są działaniami Państwa i Unii Europejskiej wymagającymi ogromnych nakładów finansowych. W pierwszej kolejności powinny być one ponoszone przez podmioty korzystające ze środowiska. W odniesieniu do zarzutów skargi Sąd zważył, że zarzut wskazany w pkt 1 petitum skargi, a dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, nie mógł zostać uwzględniony z przyczyn podanych powyżej. Ustawodawca dopuścił bowiem wprost taki sposób ustalania opłaty, który znajduje oparcie w treści pozostającego w mocy pozwolenia wodnoprawnego. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie, tj. naruszenia art. 7, art. 7a § 1, art. 75, art. 77 § 1, art. 80 czy art. 107 § 3 k.p.a. o którym mowa w zarzucie nr 2 petitum skargi. Organ oparł rozstrzygnięcie o ustalenia wystarczające dla jego podjęcia oraz dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniało wymogi art. 107 § 3 k.p.a. W sprawie brak było wątpliwości co do treści normy prawnej, które należałoby w myśl art. 7a § 1 k.p.a. rozstrzygnąć na korzyść strony. Przeprowadzone obliczenie wysokości opłaty zmiennej jako wynikające z danych zawartych w aktach administracyjnych, nie budzą zastrzeżeń. Natomiast co do podniesionych w skardze różnic pomiędzy pozwoleniami wodnoprawnymi wydanymi na podstawie uchylonej ustawy z 2001 r. i obecnie obowiązującej, zwrócić należy uwagę, iż wskazany przepis art. 552 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo wodne nie zawęża rozumienia pozwolenia wodnoprawnego w oparciu, o które dopuszczalne jest ustalenie przedmiotowej opłaty, jedynie do pozwolenia wydanego na podstawie przepisów ustawy Prawo wodne z 2017 r. Zasadne pozostawało zatem dokonanie powyższych ustaleń przy uwzględnieniu danych wynikających z treści pozwolenia wodnoprawnego wydanego na podstawie ustawy Prawo wodne z 2001 r. Sąd nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, dokonując kontroli w granicach danej sprawy, ale poza granicami zarzutów, także nie dopatrzył się przyczyn mogących stanowić podstawę do zastosowania kompetencji kasacyjnych. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI