I SA/WA 1799/22

I SA/Wa 1799/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-10-24
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-07-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Fyda-Kawula /sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Monika Sawa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Anna Fyda-Kawula (spr.), asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2022 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 9 maja 2022 r. nr KOC/2320/Go/22 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 9 maja 2022 r. nr KOC/2320/Go/22 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w punkcie 1) na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.) odmówiło J. M. Polska S.A. w K. (Skarżąca) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. z 4 lutego 2022 r. nr [...] w sprawie dodatkowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości i w punkcie 2) na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania, o którym mowa w punkcie 1.
W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ stwierdził, że ww. decyzja Prezydenta m. W. z dnia 4 lutego 2022 r. została doręczona Skarżącej Spółce w dniu 8 lutego 2022 r. pod adresem korespondencyjnym przy ul. [...] w W., a została odebrana przez upoważnionego pracownika. Wnioskiem z 23 marca 2022 r. Skarżąca Spółka działając przez pełnomocnika wystąpiła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji jednocześnie składając odwołanie. Skarżąca twierdzi, że z decyzją zapoznała się w dniu 17 marca 2022 r., gdy trafiła ona do Działu Prawnego. Wskazała, że korespondencja ta została przydzielona zatrudnionej w Spółce E. K. W dniu 16 lutego 2022 r. jej dziecko trafiło do szpitala z urazem ręki i pozostało tam do 17 lutego 2022 r. Następnie opiekowała się ona dzieckiem w domu, a do pracy wróciła 23 lutego 2022 r. Po powrocie była w stresie, a także była przemęczona z powodu ponad 600 deklaracji podatku od nieruchomości, które musiała rozliczyć do 31 stycznia 2022 r.
Oceniając powyższe, SKO w Warszawie nie podzieliło stanowiska Skarżącej, że w dniu 17 marca 2022 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi w rozumieniu art. 58 § 2 k.p.a. W tym dniu pismo zostało jedynie przeniesione z jednej komórki Spółki do drugiej. Biorąc jednak pod uwagę tylko subiektywne przeświadczenie strony, iż do uchybienia doszło, organ stwierdził, że złożenie wniosku w dniu 24 marca 2022 r. mieści się w terminie.
Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania SKO w Warszawie stwierdziło, że Skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło na skutek okoliczności od niej niezależnych. Zdaniem organu wypadek dziecka, wskutek którego E. K. musiała natychmiast opuścić biuro, nie usprawiedliwia nieprzekazania korespondencji w okresie od 9 lutego 2022 r. do 15 lutego 2022 r., ani w okresie od 18 lutego 2022 r. do 22 lutego 2022 r. Przy najbardziej przychylnej interpretacji tego zdarzenia można przyjąć, że wyłączyło ono całkowicie czynności ze strony E. K. w czasie, gdy przebywała z dzieckiem w szpitalu, tj. 16 i 17 lutego. Wyłącznie Spółka odpowiada za taką organizację pracy, w której tylko od jednej osoby zależy prawidłowy obieg dokumentacji. Przyjmując zaś obiektywną miarę staranności należało się spodziewać, że strona zapewni odpowiednie zastępstwo na dalszy okres nieobecności pracownika.
W konkluzji organ stwierdził, że Skarżąca nie wykazała, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z 4 lutego 2022 r. nastąpiło bez jej winy.
W skardze na powyższe postanowienie Skarżąca wniosła o jego uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.
Zaskarżonemu postanowieniu Skarżąca zarzuciła naruszenie:
- art. 144 k.p.a. poprzez stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w sytuacji w której do takiego uchybienia nie doszło,
- art. 59 § 2 k.p.a. poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, mimo iż ziściły się przesłanki ustawowe do uwzględnienia wniosku,
- art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez niezasadne przyjęcie, że fakt złożenia odwołania od decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu nie uzasadniał pouczenia Skarżącej i udzielenia jej dodatkowego terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu,
- art. 6, art. 7, art. 8, art. 77 w zw. z art. 126 oraz art. 124 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do Państwa, co nie mogło skutkować prawidłowym uzasadnieniem postanowienia i w konsekwencji błędne orzeczenie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i jednocześnie uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.
W uzasadnieniu skargi Skarżąca przedstawiła argumentację na poparcie podniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji rozstrzygając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (...).
Przedmiotem skargi w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie odmawiające Skarżącej Spółce przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta W. z 4 lutego 2022 r. nr [...] w sprawie dodatkowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości.
Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy art. 58 § 1 i § 2 w zw. z art. 59 § 2 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy, stosownie do treści art. 58 § 2 k.p.a., wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z kolei w myśl art. 59 § 2 k.p.a., o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia.
Zarówno doktryna prawa, jak i orzecznictwo sądowe zgodnie uznają, że w zakresie odnoszącym się do przesłanki braku winy wystarczające jest uprawdopodobnienie (uwiarygodnienie) jej istnienia, przy zastosowaniu kryterium obiektywnego miernika staranności wymaganej od każdego, należycie dbającego o swoje interesy. Ocena ta winna być dokonywana indywidualnie, w kontekście stanu faktycznego sprawy, z uwzględnieniem wszystkich jego okoliczności (w tym szczególnych). Ocena ta winna również uwzględniać niepowtarzlność i wyjątkowość stanu faktycznego, w którym rozpatrywany jest wniosek o przywrócenie terminu. Powinna ona też wyrażać się w przyjmowaniu wstępnego założenia o braku winy strony, co uzasadnia już sam sposób redakcji art. 58 § 1 k.p.a., a w konsekwencji w przyjęciu zasady, że niedające się usunąć wątpliwości rozstrzygane powinny być z korzyścią dla strony i ochrony jej indywidualnego interesu (art. 7a § 1 k.p.a.), tym bardziej, że przesłanka braku winy ma zostać jedynie uprawdopodobniona.
Jak wielokrotnie wskazywano bowiem w orzecznictwie, uprawdopodobnienie stanowi ułatwione postępowanie dowodowe, postępowanie zmierzające do uwiarygodnienia twierdzeń, surogat, namiastkę dowodu, bądź środek zastępczy dowodu niedający pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt II FZ 585/11).
Kontrolując zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zgodnie ze wskazanym wyżej kryterium, Sąd stwierdził, że jest ono zgodne z prawem z następujących powodów.
Po pierwsze nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 15zzzzzn2 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych poprzez jego niezastosowanie i brak udzielenia Skarżącej dodatkowego terminu 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.
Zgodnie z treścią art. 15zzzzzn2 ust. 1 powołanej ustawy w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów: 1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej, 2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki, 3) przedawnienia, 4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie, 5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony, 6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju - organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu. W myśl zaś ust. 2 art. 15zzzzzn2 powołanej ustawy zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Zgodnie natomiast z art. 15zzzzzn2 ust. 3 tej ustawy w przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 k.p.a., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu.
Z uwagi na treść powołanego przepisu Sąd podziela stanowisko SKO w Warszawie wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, zgodnie z którym w tej sprawie przepisy art. 15zzzzzn2 ust. 1 i 2 powołanej ustawy nie będą miały zastosowania, bowiem organ nie miał obowiązku zawiadomić strony o uchybieniu terminu i wyznaczyć dodatkowego terminu na złożenie wniosku o jego przywrócenie, skoro strona Skarżąca z własnej inicjatywy złożyła wniosek o przywrócenie terminu. Zastosowanie w tej sprawie miał natomiast ustęp 3 powołanego art. 15zzzzzn2 w zw. z art. 58 § 2 k.p.a. Złożony w dniu 24 marca 2022 r. wniosek o przywrócenie terminu mieści się bowiem w terminie wynikającym z cytowanych przepisów. Dlatego też został rozpoznany przez organ.
W rozpoznawanej sprawie wniosek Skarżącej spełniał więc wymogi formalne, a sporna pozostaje wyłącznie kwestia uprawdopodobnienia, że niedochowanie terminu nastąpiło bez winy strony.
Oceniając z kolei tę kwestię Sąd stwierdził, że wniosek ten został prawidłowo rozpoznany i oceniony, czemu organ dał wyraz w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Z ugruntowanego w orzecznictwie i literaturze przedmiotu rozumienia przesłanki braku winy strony wynika, że powinna być ona oceniana z uwzględnieniem wszelkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i biorąc pod uwagę uchybienia spowodowane nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II FZ 947/12). O braku winy strony można mówić wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od strony (por. wyrok NSA z 8 lipca 1998 r. sygn. akt I SA/Lu 727/97).
Należy podkreślić, że istotą instytucji przywrócenia terminu jest umożliwienie stronie obrony swoich praw czy interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, aby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Pierwszorzędne znaczenie dla rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym ma zatem ustalenie, że fakt uchybienia przez stronę terminowi nie nastąpił z jej winy.
W ocenie Sądu, Skarżąca, jak trafnie stwierdził organ w zaskarżonym postanowieniu, nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy, na skutek okoliczności od niej niezależnych. Miernik obiektywnej staranności należy bowiem odnieść do tej newralgicznej w sprawie okoliczności, że Skarżąca jest Spółką Akcyjną, to jest podmiotem o zorganizowanej i rozbudowanej strukturze, zatrudniającą wielu pracowników, posiadającą wyodrębnione działy o określonych kompetencjach. Z treści zażalenia wynika, że Spółka powołała Dział Prawny. Kwestia prawidłowego obiegu korespondencji jest kwestią organizacji pracy w Spółce. Jak trafnie przy tym stwierdził organ, wypadek dziecka, wskutek którego pracownik Skarżącej Spółki E.K. musiała natychmiast opuścić biuro, jest przypadkiem nagłym. Jednakże nie usprawiedliwia on nieprzekazania korespondencji zawierającej decyzję z 4 lutego 2022 r. w okresie od 9 lutego 2022 r. do 15 lutego 2022 r., ani w okresie od 18 lutego 2022 r. do 22 lutego 2022 r. Przy najbardziej przychylnej interpretacji tego zdarzenia organ przyjął, że wyłączyło ono całkowicie czynności ze strony E. K. jedynie w czasie, gdy przebywała z dzieckiem w szpitalu, tj. w dniach 16 i 17 lutego 2022 r.
Wobec powyższego Sąd stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie SKO w Warszawie odmawiając Skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie naruszyło przepisów procedury stanowiących postawę zaskarżonego postanowienia.
Ze wskazanych powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 p.p.s.a.