II SA/Gl 759/05

II SA/Gl 759/05 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2006-06-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2005-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Barbara Brandys-Kmiecik
Ewa Krawczyk /przewodniczący sprawozdawca/
Włodzimierz Kubik
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik Protokolant starszy sekretarz Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego w Z. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta Powiatowy w Z. zatwierdził projekt budowlany garażu przewidzianego do realizacji na działce nr A k.m. [...] obręb Z. oraz udzielił J. i I. J. pozwolenia na budowę tego obiektu w granicy z sąsiednią działką. W podstawie prawnej decyzji organ administracji architektoniczno-budowlanej wskazał art. 104 k.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( Dz. U. z 2003 r. nr 206, poz. 2016 ). W uzasadnieniu rozstrzygnięcia podał, że inwestycja jest zgodna z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta Z. oraz decyzją o warunkach zabudowy z dnia [...] r. Przedłożony projekt budowlany uzyskał wszystkie wymagane prawem uzgodnienia, pozwolenia i opinie. Organ stwierdził też, że strona posiada tytuł prawny do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z decyzją tą nie zgodził się G. K. współwłaściciel działki nr B, w granicy której miała zostać zrealizowana przedmiotowa budowa. We wniesionym odwołaniu domagał się uchylenia opisanego rozstrzygnięcia i odsunięcia projektowanej budowy od granicy, a w szczególności od ściany jego budynku posadowionego także przy tej granicy, przebudowywanego w celu przeznaczenia go w przyszłości na aptekę. Budowę tą prowadzi on w oparciu o udzielone pozwolenie, a także pozytywne opinie, co do lokalizacji projektowanej apteki, w szczególności opinię [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w K, oraz opinię sanitarną wydaną przez Powiatowy Inspektorat Sanitarny w Z.. Zdaniem odwołującego się planowana dobudowa garaży do budynku apteki z uwagi na zagrożenie uciążliwościami związanymi z hałasem, drganiami i zanieczyszczeniem powietrza kolidować będzie z przepisami Prawa Farmaceutycznego odnoszącymi się do warunków jakie muszą spełniać pomieszczenia przeznaczone na aptekę. Przepisów tych bliżej jednak nie określił wskazując jedynie, że regulacje prawne określone przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej odnoszące się do lokalizacji aptek należy traktować jako przepisy odrębne, o jakich jest mowa w § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690 ze zm.). Ponadto zarzucił naruszenie zaskarżoną decyzją przepisów regulujących bezpieczeństwo przeciwpożarowe ( brak w tej kwestii opinii uprawnionego rzeczoznawcy odnoszącej się do zatwierdzonego projektu oraz brak oddzielenia przeciwpożarowego wynikającego z przepisów o warunkach technicznych), a także złożenie przez inwestorkę fałszywego oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. W tej ostatniej kwestii podał on, że właścicielem działki A jest Gmina Z., a włada nią wspólnota mieszkaniowa. Gmina Z. nie wyraziła też pisemnej zgody na przedmiotową budowę.
Zaskarżoną następnie do sądu administracyjnego decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy podał, że w świetle przepisu § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie możliwe jest sytuowanie ściany budynku bez otworów, która przylega do istniejącej ściany budynku położonego bezpośrednio przy granicy działki. Organ nie znalazł też przepisów, które uniemożliwiałyby lokowanie w bezpośrednim sąsiedztwie aptek garaży. Wojewoda nie dopatrzył się także naruszenia przepisów wymienionego rozporządzenia Ministra Infrastruktury w kwestii zachowania minimalnych odległości oddzielenia przeciwpożarowego między realizowanym budynkiem odwołującego się, a projektowanym garażem. Podał, że jak wynika z pisma inwestorów planowane do realizacji garaże będą miały swoje własne ściany z wszelkimi wymogami bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Odnosząc się do zarzutu związanego z brakiem prawa dysponowania przez inwestorów nieruchomością na cele budowlane organ wyjaśnił, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie I. J. i J. J. o posiadaniu takiego prawa. Wskazał też, że nie jest zobowiązany do badania czy oświadczenie, złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej, jest zgodne z prawdą.
W skardze do sądu administracyjnego G. K. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatowego w Z. oraz zasądzenia kosztów postępowania. Decyzji Wojewody [...] zarzucił rażące naruszenie prawa materialnego, a to :
- art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego przez uznanie, że inwestorzy złożyli zgodne z prawem oświadczenie o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
- § 11 ust. 1 w związku z § 3 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez uznanie, że w sprawie w pełni ma zastosowanie § 12 ust. 4 pkt 2 tego rozporządzenia, mimo że projektowany garaż będzie bezpośrednio przylegać do budowanej apteki stanowiącej budynek użyteczności publicznej, który winien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości wskazanych w § 11 ust. 2 rozporządzenia;
- § 209 ust. 3 cytowanego wyżej rozporządzenia Ministra Infrastruktury w którym jest mowa o wymaganiach dotyczących bezpieczeństwa pożarowego budynków także w odniesieniu do garaży.
Ponadto skarżący podniósł także zarzut naruszenia przepisów postępowania, a to art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 w związku z art. 140 k.p.a. poprzez odmowę skontrolowania złożonego przez stronę oświadczenia o jakim jest mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego oraz braku rozważenia charakteru jego budynku jako apteki. Do skargi dołączone zostały pisma Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Z. oraz Zastępcy Prezydenta Z. dotyczące kwestii prawa dysponowania przez inwestorów nieruchomością na cele budowlane.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że po ponownym przeanalizowaniu akt sprawy nie stwierdził nowych okoliczności mogących mieć wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tym miejscu należy jednak wskazać, że w ocenie Sądu tylko jeden zarzut podniesiony przez skarżącego zasługiwał na uwzględnienie. Dotyczy to zarzutu odmowy zbadania przez Wojewodę [...] zgodności z prawdą złożonego przez inwestorkę oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Stosownie do przepisu art. 32 ust. 4 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16.04.2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz.U. 04.93.888) pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Z akt administracyjnych wynika, że J. J., na którego wniosek oraz wniosek jego żony I. J. z dnia [...] 2004 r. zostało wszczęte postępowanie zakończone kontrolowaną decyzją złożył organowi architektoniczno-budowlanemu ostateczną decyzję z dnia [...] r. nr [...] wydaną przez Prezydenta Miasta Z., którą ustalono warunki zabudowy dla trzech garaży na samochody osobowe, na działce A przy ul. [...] w Z., przy granicy z działką nr B.
Decyzja o warunkach zabudowy wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę (art. 64 ust. 1 w związku z art. 55 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym – Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Organ architektoniczno-budowlany nie może dokonać weryfikacji treści decyzji o warunkach zabudowy ani nie może postąpić wbrew ustaleniom tej decyzji. Decyzja ta z punktu widzenia organu wydającego pozwolenie na budowę jest sformalizowaną gwarancją zgodności inwestycji z polskim ustawodawstwem.
Organ ten jest natomiast zobowiązany stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego dokonać przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę kontroli zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy, a sam projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach.
Wobec ustalenia w złożonej przez wnioskodawcę decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...].2004 r. lokalizacji garaży na działce A w granicy z działką nr B (należącą do skarżącego) należy stwierdzić, iż tym warunkiem (pkt [...] litera [...] decyzji) organ architektoniczno-budowlany był związany. Już z tego powodu kwestionowanie zaskarżonej decyzji z uwagi na zaprojektowanie garażu w granicy nie może zostać uznane za zasadne.
Niezależne od ustaleń pozostającej w obiegu prawnym decyzji o warunkach zabudowy, realizacja spornego garażu w granicy działki nr B jest zgodna z § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12.04.2002 r. w brzmieniu nadanym rozporządzeniem zmieniającym z dnia 7.04.2004 r. (Dz. U. 04.109.1156).
W ocenie składu orzekającego także pozostałe zarzuty dotyczące naruszenia przepisów wyżej powołanego rozporządzenia nie zasługują na uwzględnienie. Z Prawa farmaceutycznego nie wynika zakaz lokalizacji garażu w granicy działki, jeżeli w tej granicy jest zrealizowana (lub jest w realizacji) apteka. Natomiast rozporządzenie w § 12 ust. 7 wskazuje taksatywnie obiekty, które nie mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 8 m od ściany m.in. budynku użyteczności publicznej (apteka), a wśród tych obiektów nie wymienia garaży.
W sprawie nie doszło także do naruszenia § 209 ust. 3 rozporządzenia, bowiem zgodnie z treścią § 213 pkt 3 tego aktu prawnego wymagania dotyczące klasy odporności pożarowej budynków określone w § 212 nie dotyczą garaży o liczbie stanowisk postojowych nie większej niż 2.
Z kolei projekt budowlany, który został zatwierdzony zaskarżoną decyzją, nie wymagał uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, (§ 4 rozp. MSWiA z 16.06.2003 r. w sprawie uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej – Dz,U. nr 121, poz. 1137).
Mimo, że kontrolowana decyzja jest zgodna ze złożoną decyzją o warunkach zabudowy oraz przepisami warunków technicznych nie może ona pozostać w obiegu prawnym. Inwestorzy złożyli bowiem w dniu [...] 2005 r. oświadczenie o posiadaniu prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Prawo to wg inwestorów wynika ze współwłasności (akt notarialny [...]) oraz zgody wszystkich współwłaścicieli. W istocie jednak jak wynika z wyrysu z mapy zasadniczej z [...] 2004 r. właścicielem działki A jest Gmina Z., a J. i I. J. są właścicielami lokalu w budynku położonym na tej działce, współużytkownikami wieczystymi działki nr [...]/[...] części. Za znajdującej się w aktach uchwały nr [...] właścicieli lokali w budynku przy ul. [...] w Z. wynika, że właściciele ci uchwalają budowę garaży na działce, która stanowi część wspólną nieruchomości, a głosowanie nad tą uchwałą zostanie przeprowadzone drogą indywidualnego zbierania głosów.
W tym miejscu należy stwierdzić, że prawo do dysponowania nieruchomością, o którym w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego należy oceniać wg prawa cywilnego. Przez prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane – zgodnie z art. 3 pkt 11 Prawa budowlanego – należy rozumieć tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienie do wykonywania robót budowlanych. W sytuacji, gdy prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczy gruntu znajdującego się w użytkowaniu wieczystym członków wspólnoty mieszkaniowej, oceny czy inwestor dysponuje takim prawem należy dokonać w oparciu o przepisy ustawy z 24.06.1994 r. o własności lokali (Dz. U. Nr 85, poz. 388 ze zm.).
Zgodnie z art. 12 ust. 2 tej ustawy do podjęcia przez zarząd czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebna jest uchwała właścicieli lokali wyrażająca zgodę na dokonanie tej czynności. Budowa garaży na wspólnej części nieruchomości jest czynnością przekraczającą zwykły zarząd nieruchomością, a więc wymagała stosownej uchwały właścicieli lokali. Sposób podejmowania uchwał przez właścicieli, liczenia większości głosów określa art. 23 ustawy o własności lokali.
W świetle powołanych przepisów uchwała nr [...] nie stanowiła podstawy do uznania, że wnioskodawcy posiadają prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Na niewykazanie tego prawa skarżący wskazywał już w odwołaniu podkreślając, że nie odbyło się głosowanie nad uchwałą zezwalającą na budowę spornego lokalu, co uwiarygodnił pismem Dyrektora Zakładu Gospodarki Mieszkaniowej w Z., który to zakład administruje nieruchomością nr A.
Istotnie oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowanie nieruchomością ubiegający się o wydanie pozwolenia na budowę składa pod rygorem odpowiedzialności karnej. Nie zwalnia to jednak – zdaniem składu orzekającego – organu administracyjnego od oceny tego oświadczenia przy zastosowaniu reguł art. 7, 77 § 1, 80 kpa, w szczególności gdy prawdziwość tego oświadczenia kwestionuje strona postępowania, a złożona przy oświadczeniu uchwała właścicieli lokali (uchwała nr [...]) jest niejednoznaczna w treści.
Ponownie rozpoznając sprawę organy powinny wyjaśnić kwestię posiadania przez inwestorów prawa do dysponowania nieruchomości na cele budowlane i w zależności od wyników tej czynności podjąć stosowną decyzję.
W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 i art. 152 oraz art. 200 ppsa orzekł, jak w sentencji.