II OSK 616/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną dotyczącą opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany budynek mieszkalny jednorodzinny.
Sprawa dotyczyła opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany budynek, który skarżący chcieli zakwalifikować jako gospodarczo-letniskowy, aby obniżyć opłatę. Sąd pierwszej instancji i Naczelny Sąd Administracyjny uznały, że obiekt, zgodnie z przedłożonym projektem, jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, a opłata została naliczona prawidłowo na podstawie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego. Skarga kasacyjna została oddalona.
Skarżący Z. W. i T. G. wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił ich skargę na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sprawa dotyczyła opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany budynek. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o opłacie 50.000 zł i ustalił ją na 30.000 zł, oddalając skargę skarżących. Sąd uznał, że budynek jest mieszkalny jednorodzinny, a opłata została obliczona zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, w tym rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z 2003 r. Skarżący zarzucali niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących po 1 stycznia 1995 r. do obiektu wybudowanego przed tą datą, błędną klasyfikację obiektu (powinno być kategoria II lub III zamiast I) oraz naruszenie przepisów postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że ustalenia faktyczne są prawidłowe. Sąd podkreślił, że charakter obiektu wynika z przedłożonego projektu budowlanego, który określał go jako budynek mieszkalny jednorodzinny o powierzchni 116 m2, co wykluczało kwalifikację jako budynek gospodarczy lub niewielki budynek letniskowy. Okoliczność, że skarżący nie zamierzają się przeprowadzić, nie ma znaczenia dla tej oceny. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 10 KPA) został odrzucony, ponieważ postępowanie przed NSA jest regulowane ustawą Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, należy stosować przepisy obowiązujące w dacie orzekania, a charakter obiektu wynika z przedłożonego projektu budowlanego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że nawet jeśli budowa rozpoczęła się przed 1995 r., a obiekt był w stanie surowym, to dalsze prace i przedłożony projekt budowlany określający go jako budynek mieszkalny jednorodzinny, uzasadniają zastosowanie przepisów Prawa budowlanego w aktualnym brzmieniu, w tym opłaty legalizacyjnej.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
odrzucono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 49 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Nieuiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego zrealizowanego samowolnie.
p.b. art. 59f
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W zw. z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego.
Pomocnicze
p.b. art. 49 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W zw. z art. 59 ust. 1, 2 i 5 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane.
p.b. art. 59f § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
W zw. z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego.
p.b. art. 59f § ust. 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 80 § ust. 2 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli art. 1
k.p.a. art. 10
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przedłożony projekt budowlany określa obiekt jako budynek mieszkalny jednorodzinny. Charakter obiektu budowlanego wynika z jego przeznaczenia określonego w projekcie. Opłata legalizacyjna została naliczona zgodnie z przepisami Prawa budowlanego obowiązującymi w dacie orzekania. Zarzut naruszenia art. 10 KPA nie mógł być uwzględniony w postępowaniu przed NSA.
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie przepisów Prawa budowlanego obowiązujących po 1 stycznia 1995 r. do obiektu wybudowanego przed tą datą. Błędna klasyfikacja obiektu budowlanego (współczynnik k=2,0 zamiast 1,0 lub niższy). Obiekt powinien być zakwalifikowany jako budynek gospodarczo-letniskowy lub rolny, a nie mieszkalny jednorodzinny. Naruszenie art. 10 KPA przez organy administracji.
Godne uwagi sformułowania
Charakter obiektu budowlanego wynika z przeznaczenia określonego w projekcie budowlanym przedstawionym przez stronę. Jest to niewątpliwie, jak przyjęto w postępowaniu administracyjnym, co potwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku - budynek mieszkalny jednorodzinny i bez znaczenia pozostaje dla tej oceny podnoszona przez stronę okoliczność, że "nie zamierza przenieść się" z Lublina do przedmiotowego budynku. Nie ma zakazu posiadania wielu nieruchomości, w tym mieszkań i domów jednorodzinnych, skarżący mogą więc być właścicielami przedmiotowego domu jednorodzinnego oraz mieszkania w Lublinie.
Skład orzekający
Alicja Plucińska- Filipowicz
sprawozdawca
Henryk Ożóg
członek
Zygmunt Niewiadomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie charakteru obiektu budowlanego na podstawie projektu budowlanego dla celów opłaty legalizacyjnej, nawet jeśli obiekt był samowolnie wybudowany i adaptowany."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji samowoli budowlanej i opłaty legalizacyjnej w kontekście Prawa budowlanego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje, jak kluczowe jest prawidłowe określenie przeznaczenia obiektu budowlanego dla celów prawnych i finansowych, nawet w przypadku samowoli budowlanej.
“Samowola budowlana: Czy projekt budowlany decyduje o charakterze domu i wysokości opłaty?”
Dane finansowe
WPS: 30 000 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII OSK 616/05 - Wyrok NSA Data orzeczenia 2006-03-09 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-05-20 Sąd Naczelny Sąd Administracyjny Sędziowie Alicja Plucińska- Filipowicz /sprawozdawca/ Henryk Ożóg Zygmunt Niewiadomski /przewodniczący/ Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II SA/Lu 874/04 - Wyrok WSA w Lublinie z 2005-02-17 Skarżony organ Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę kasacyjną Powołane przepisy Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270 art. 184 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sentencja Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Niewiadomski, Sędziowie NSA Alicja Plucińska-Filipowicz /spr./, Henryk Ożóg, Protokolant Agnieszka Majewska, po rozpoznaniu w dniu 9 marca 2006 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Z. W. i T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Lu 874/04 w sprawie ze skargi Z. W. i T. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] października 2004 Nr [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej oddala skargę kasacyjną Uzasadnienie Wyrokiem z dnia 17 lutego 2005 r. sygn. akt II SA/Lu 874/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu skargi Z. W. i T. G. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] października 2004 r. uchylającej decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] sierpnia 2004 r. o ustaleniu opłaty legalizacyjnej w wysokości 50.000 złotych i ustalającej w to miejsce opłaty legalizacyjnej w wysokości 30.000 złotych - skargę oddalił. W uzasadnieniu powyższego wyroku podano, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 80 ust. 2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm./, ze wskazaniem, iż wysokość opłaty legalizacyjnej stanowi pięćdziesięciokrotność iloczynu stawki opłaty /s/, współczynnika kategorii obiektu budowlanego /k/ i współczynnika wielkości obiektu budowlanego /w/, przy czym współczynniki są określone w załączniku do ustawy - Prawo budowlane. Dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych kat. I/ jakim jest obiekt przedmiotowy, wynoszą one odpowiednio 2,0 i 1,0/ art. 59f ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego/. Organ przyjął też, że w sprawie miało zastosowanie rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę obliczania kary wymierzonej w wyniku kontroli, określające stawkę opłaty w kwocie 300 zł. Organ odwoławczy podzielił ustalenie organu I instancji co do tego, że przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym a nie gospodarczym. Jak wynika z protokołu oględzin z dnia 17 lutego 2000 r. na działce nr ewid. [...] w miejscowości K. istniał budynek gospodarczy, którego budowa nie została zakończona. Znajdował się on w stanie surowym nie zamkniętym i nie był użytkowany. Nie ma znaczenia dla sprawy fakt rozpoczęcia budowy w 1989 roku. Istotne jest, że nie był on ukończony do dnia 1 stycznia 1995 r. W skardze na powyższą decyzję podniesiono, że opłata legalizacyjna nie powinna przekraczać 15.000 złotych. Przedmiotowy budynek jest w istocie budynkiem gospodarczo-letniskowym, zaś błąd w klasyfikacji obiektu skutkuje wadliwym zastosowaniem współczynnika k w wielkości 2,0 zamiast 1,0. Skarżący nabyli nieruchomość w 1991 r. jako gospodarstwo rolne z budynkiem istniejącym od 1985 roku. Obiekt był zaznaczony w rejestrach geodezyjnych mimo, że był budowany bez pozwolenia. Był on już ukończony w dacie nabycia przez skarżących nieruchomości. Skarżący rozbudowali jedynie poddasze i dobudowali zadaszenie. "Opis dokonany przez komisję w dniu 17 lutego 2000 r. dotyczył oglądu prac adaptacyjnych dla nowych celów związanych z koniecznością podniesienia standardu obiektu oraz do dostosowania go do wykorzystywania w części do celów rekreacyjno-letniskowych". Decyzja z dnia 15 marca 2000 r. orzekała o rozbiórce budynku gospodarczego a nie mieszkalnego. Zmiana planu zagospodarowania przestrzennego umożliwiła zabudowę działki, w związku z czym została przygotowana nowa dokumentacja techniczna. Należało więc stosować w sprawie przepisy obowiązujące do dnia 1stycznia 1995 r. Obiekt służy jako zaplecze gospodarstwa rolnego i do wypoczynku, powinien być zakwalifikowany do kategorii II obiektów budowlanych. Skarżący mieszkają w Lublinie i nie zamierzają się przeprowadzić do przedmiotowego budynku. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę uznając, że nie jest ona zasadna. Stwierdził przy tym, że przedmiotowa opłata legalizacyjna została ustalona zgodnie z przepisami. Art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane przewiduje uiszczenie opłaty legalizacyjnej i jest to niezbędnym warunkiem wydania decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych wstrzymanych ze względu na brak pozwolenia na budowę. Nie uiszczenie opłaty legalizacyjnej skutkuje wydaniem decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego zrealizowanego samowolnie. Sąd I instancji uznał, że zgromadzony w aktach administracyjnych materiał dowodowy wskazuje na to, że skarżący nabyli w 1991 r. działkę z rozpoczętym bez pozwolenia na budowę budynkiem, który w 2000 r. był jeszcze w stanie surowym. W latach 2000-2003 wykonali kolejne roboty budowlane zmierzające do jego przebudowy i zaadaptowania na budynek mieszkalny. W dacie oględzin w dniu 13 października 2003 r. wykończony i użytkowany był tylko parter, piętro zaś znajdowało się w stanie surowym. Postanowieniem z dnia 21 listopada 2003 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Lublinie wstrzymał prowadzenie robót budowlanych a następnie postanowieniem z dnia 26 sierpnia 2004 r. na podstawie art. 49 Prawa budowlanego ustalił opłatę legalizacyjną. W sprawie mają zastosowanie przepisy art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1, 2 i 5 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na podstawie art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane /Dz. U. z 2004 r. Nr 93, poz. 888/ w kwestii naliczenia opłaty legalizacyjnej. Opłata została ustalona zgodnie z przepisami ustawy oraz ( 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli /Dz. U. Nr 120, poz. 1132/. Sąd uznał, że prawidłowo w zaskarżonej decyzji przyjęto, iż przedmiotowy obiekt stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny. Wskazał na to, że projekt architektoniczno-budowlany złożony przez skarżących dotyczy budynku mieszkalnego, jest przy tym bez znaczenia, że początkowo był przeznaczony do celów gospodarczych. Podkreślił też, że obiekt o pow. 116 m2 nie może być uznany za niewielki budynek letniskowy /kat. II i III/ lub rolny. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli Z. W. i T. G. reprezentowani przez adwokata P. B., zaskarżając wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie do stanu faktycznego i prawnego zaistniałego przed dniem 1 stycznia 1995 roku przepisów art. 59f w zw. z art. 49 ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym po tej dacie, z zastosowaniem przy legalizacji przebudowanego bez stosownego zezwolenia na budowę budynku opłaty legalizacyjnej nie znanej ustawie Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed dniem 1 stycznia 1995 roku. Alternatywnie zarzuca się w skardze kasacyjnej naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe jego zastosowanie, a mianowicie załącznika do ustawy z dnia 7 lipca 1995 roku - Prawo budowlane /wskazanego w przepisie art. 59f ust. 3 tejże ustawy, przez zaliczenie budynku skarżących do I kategorii obiektów budowlanych i zastosowanie przy naliczaniu opłaty legalizacyjnej współczynnika kategorii obiektu /k/ - 2,0 zamiast II lub III i współczynnika kategorii obiektu /k/ - 1,0, naruszenie przepisów postępowania, które mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez pominięcie uchybienia przez organ administracyjny I i II instancji art. 10 kpa przez nie zawiadomienie strony i jej pełnomocnika o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i nie wyznaczenie terminu na dokonanie tej czynności. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawia się okoliczności mające wskazywać na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie błędnie podzielił stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji co do tego, że obiekt był w budowie w dacie nabycia przez skarżących nieruchomości /w 1991 roku/, jaka też iż jest to budynek mieszkalny jednorodzinny, podczas gdy jest budynkiem gospodarczo-rekreacyjnym. Skarżący mieszkają w Lublinie a dojazd do Stoczka zajmuje im 15 do 20 minut i nie zamierzają się przeprowadzić do przedmiotowego budynku, co świadczy o tym, iż nie jest on budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. W niniejszej sprawie podstawowym zarzutem skargi kasacyjnej jest zaakceptowanie zaskarżonym wyrokiem zastosowania w zaskarżonej decyzji przepisów art. 59f w związku z art. 49 do obiektu budowlanego, który w ocenie strony został wybudowany jako gospodarczy przed rokiem 1995 a następnie przebudowywany i rozbudowywany z przeznaczeniem na gospodarczo-rekreacyjny a w konsekwencji niewłaściwego przyjęcia współczynnika kategorii obiektu. Stanowisko strony nie może być uznane za słuszne z tej przyczyny, że jak to prawidłowo przyjął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w postępowaniu administracyjnym wnikliwie ustalono, że przedmiotowy budynek rozpoczęto budować jeszcze w latach osiemdziesiątych, a po wszczęciu postępowania administracyjnego ustalono, iż nadal znajduje się on w budowie. W pełni należy zgodzić się ze stwierdzeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że przedłożony przez skarżących projekt architektoniczno-budowlany konieczny do wznowienia robót przy przedmiotowym obiekcie dotyczy budynku mieszkalnego, przy czym bez znaczenia jest okoliczność, że początkowo był on przeznaczony do celów gospodarczych. Również kategoria obiektu wynika właśnie z przedstawionego przez stronę przeznaczenia jego przeznaczenia, a więc jako budynku mieszkalnego o niekwestionowanej w sprawie powierzchni wynoszącej 116 m2 i wysokości 7m. Nie jest to niewątpliwie budynek gospodarczy ani też niewielki budynek letniskowy. Charakter obiektu budowlanego wynika z przeznaczenia określonego w projekcie budowlanym przedstawionym przez stronę. Jest to niewątpliwie, jak przyjęto w postępowaniu administracyjnym, co potwierdził Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku - budynek mieszkalny jednorodzinny i bez znaczenia pozostaje dla tej oceny podnoszona przez stronę okoliczność, że "nie zamierza przenieść się" z Lublina do przedmiotowego budynku. Nie ma zakazu posiadania wielu nieruchomości, w tym mieszkań i domów jednorodzinnych, skarżący mogą więc być właścicielami przedmiotowego domu jednorodzinnego oraz mieszkania w Lublinie. Taki stan faktyczny sprawy jak to słusznie przyjęto w zaskarżonym wyroku, dawał pełną podstawę do wydania zaskarżonej decyzji /art. 59f w zw. z art. 49 ust. 1 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania w sprawie/. Zarzut naruszenia prawa procesowego odnosi się do przepisu art. 10 kpa, którego to przepisu Sąd I instancji w ogóle nie stosował, bowiem postępowanie przed tym Sądem jest regulowane przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ i z tej przyczyny nie mógł być uwzględniony. Mając na uwadze powyższe orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI