II SA/GL 75/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 18 czerwca 2025 r. odrzucił skargę spółki P. S.A. w C. na czynności Prezydenta Miasta Chorzowa dotyczące kart adresowych zabytku kolejki wąskotorowej. Skarżąca spółka, będąca zarządcą terenu Parku w C., kwestionowała włączenie kart adresowych zabytku kolejki wąskotorowej do gminnej ewidencji zabytków (GEZ), zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym brak poinformowania o procedurach oraz niezgodność z Konstytucją RP w świetle wyroku TK P 12/18. Spółka podnosiła, że kolejka i jej infrastruktura są obiektami nowymi, pozbawionymi walorów historycznych, a opis w kartach nie odpowiada stanowi faktycznemu. Sąd, analizując akta sprawy, stwierdził, że skarga dotycząca karty adresowej z marca 2022 r. jest bezprzedmiotowa, ponieważ karta ta, pozbawiona numeru i podpisu, nie weszła do obrotu prawnego. Natomiast skarga dotycząca karty z czerwca 2024 r. została uznana za przedwczesną, gdyż do dnia wniesienia skargi organ nie rozpoczął procedury jej włączenia do GEZ, mimo że spółka została o sporządzeniu karty poinformowana i opublikowano zawiadomienie w BIP. W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd odrzucił skargę.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaDopuszczalność skargi na czynności związane z gminną ewidencją zabytków, w szczególności w kontekście wadliwości formalnej dokumentów oraz momentu wszczęcia procedury włączenia do GEZ.
Dotyczy specyficznej procedury administracyjnej związanej z GEZ i konkretnych wad formalnych dokumentów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga na kartę adresową zabytku, która nie została formalnie włączona do gminnej ewidencji zabytków, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga jest przedwczesna, jeśli do dnia jej wniesienia organ nie rozpoczął procedury włączenia karty do GEZ.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo poinformowania skarżącej o sporządzeniu nowej karty adresowej zabytku i publikacji zawiadomienia, do dnia wpłynięcia skargi organ nie rozpoczął procedury jej włączenia do GEZ, co czyni skargę przedwczesną.
Czy karta adresowa zabytku, która nie posiada numeru, podpisu ani zatwierdzenia, może wejść do obrotu prawnego i stanowić podstawę do zaskarżenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taka karta nie ma mocy prawnej.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że karta adresowa zabytku z marca 2022 r., pozbawiona wymaganych elementów formalnych, nie weszła do obrotu prawnego, co czyni skargę na nią bezprzedmiotową.
Czy właściciel nieruchomości ma prawo do ochrony prawnej w toku postępowania dotyczącego wpisu nieruchomości do gminnej ewidencji zabytków?
Odpowiedź sądu
Tak, choć przepis art. 22 ust. 5 pkt 3 u.o.z. w zakresie ograniczania prawa własności bez zapewnienia ochrony prawnej utracił moc z dniem 18 maja 2023 r., kwestia ta była podnoszona przez skarżącą w kontekście wadliwości procedury.
Uzasadnienie
Skarżąca powołała się na wyrok TK P 12/18, który stwierdził niezgodność z Konstytucją procedury wpisu do GEZ w zakresie ograniczania prawa własności bez zapewnienia ochrony prawnej. Organ odniósł się do tego, wskazując, że wyrok dotyczył konkretnego aspektu, a sama GEZ nie straciła mocy.
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 58 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne.
u.o.z. art. 22 § 4
Ustawa z dnia 23 lipca 2007 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Wójt (burmistrz, prezydent miasta) prowadzi gminną ewidencję zabytków w formie zbioru kart adresowych zabytków nieruchomych z terenu gminy.
u.o.z. art. 22 § 5
Ustawa z dnia 23 lipca 2007 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Określa, jakie zabytki powinny być ujęte w gminnej ewidencji zabytków.
rozporządzenie art. 18 § 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Procedura włączania karty adresowej zabytku do gminnej ewidencji zabytków po weryfikacji danych.
rozporządzenie art. 18b § 1
Rozporządzenie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w sprawie prowadzenia rejestru zabytków, krajowej, wojewódzkiej i gminnej ewidencji zabytków oraz krajowego wykazu zabytków skradzionych lub wywiezionych za granicę niezgodnie z prawem
Obowiązek niezwłocznego zawiadamiania właściciela lub posiadacza zabytku o zamiarze włączenia karty adresowej, włączeniu, sporządzeniu nowej karty, zamiarze wyłączenia lub wyłączeniu karty.
Pomocnicze
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, uchyla ten akt lub stwierdza bezskuteczność czynności.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę.
p.p.s.a. art. 50 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa przesłanki interesu prawnego do wniesienia skargi.
u.s.g. art. 30 § 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dotyczy czynności podejmowanych przez Prezydenta Miasta.
u.s.g. art. 91
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym
Dotyczy czynności podejmowanych przez Prezydenta Miasta.
Ustawa z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 7
Dotyczy przekazania przez wojewódzkiego konserwatora zabytków wykazu zabytków do ujęcia w gminnej ewidencji.
Konstytucja RP art. 64 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 64 § 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo własności.
Konstytucja RP art. 31 § 3
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ograniczenie prawa własności.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga na kartę adresową z 2022 r. jest bezprzedmiotowa, gdyż karta nie weszła do obrotu prawnego (brak numeru, podpisu). • Skarga na kartę adresową z 2024 r. jest przedwczesna, gdyż do dnia jej wniesienia nie rozpoczęto procedury włączenia do GEZ.
Odrzucone argumenty
Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego przez organ przy tworzeniu kart adresowych i włączaniu ich do GEZ (w kontekście dopuszczalności skargi).
Godne uwagi sformułowania
karta adresowa zabytku [...] nie weszła do obrotu prawnego i nie ma mocy prawnej • skarga jest bezprzedmiotowa w odniesieniu do Karty adresowej zabytku [...] z marca 2022 r., a przedwczesna w odniesieniu do Karty adresowej zabytku [...] z dnia 13 czerwca 2024 r.
Skład orzekający
Stanisław Nitecki
przewodniczący
Edyta Kędzierska
członek
Renata Siudyka
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Dopuszczalność skargi na czynności związane z gminną ewidencją zabytków, w szczególności w kontekście wadliwości formalnej dokumentów oraz momentu wszczęcia procedury włączenia do GEZ."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury administracyjnej związanej z GEZ i konkretnych wad formalnych dokumentów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony zabytków i praw właścicieli, ale rozstrzygnięcie opiera się na kwestiach proceduralnych, co czyni ją interesującą głównie dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym.
“WSA odrzuca skargę na karty zabytków: kluczowe znaczenie mają formalności i moment działania organu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.