II SA/Gl 749/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Kornowac w całości z powodu istotnego naruszenia zasad sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności braku określenia minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej i maksymalnego udziału powierzchni zabudowy.
Wojewoda Śląski zaskarżył uchwałę Rady Gminy Kornowac dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym brak określenia minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej i maksymalnego udziału powierzchni zabudowy. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, stwierdzając nieważność uchwały w całości z powodu istotnego naruszenia zasad sporządzania planu, co uniemożliwiało prawidłowe kształtowanie ładu przestrzennego.
Sprawa dotyczyła skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Kornowac w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda zarzucił uchwale naruszenie Konstytucji RP oraz art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (u.p.z.p.) poprzez brak wyznaczenia minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej oraz maksymalnego udziału powierzchni zabudowy. Dodatkowo, zarzucono naruszenie przepisów poprzez wprowadzenie § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały, który stanowił, że "ilekroć w uchwale jest mowa o przepisach odrębnych – należy przez to rozumieć przepisy ustaw wraz z aktami wykonawczymi obowiązującymi na dzień uchwalenia planu", co zdaniem Wojewody wykraczało poza kompetencje gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że uchwała została podjęta po wejściu w życie nowelizacji ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, która nakłada obowiązek określenia w planie miejscowym m.in. maksymalnego udziału powierzchni zabudowy i minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej. W zaskarżonej uchwale wskaźniki te zostały ustalone w sposób sztywny (§ 5 ust. 2 pkt 1 i 4 oraz § 6 ust. 2 pkt 1 i 4), co uniemożliwiało realizację zamierzeń budowlanych o innych parametrach i stanowiło istotne naruszenie zasad sporządzania planu. Sąd podzielił również argumentację Wojewody co do naruszenia przepisów przez § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały, jednak uznał, że naruszenie dotyczące wskaźników zagospodarowania terenu jest wystarczającą podstawą do stwierdzenia nieważności uchwały w całości. W konsekwencji, Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy Kornowac w całości.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, brak określenia tych wskaźników stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego.
Uzasadnienie
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w art. 15 ust. 2 pkt 6 nakłada obowiązek określenia w planie miejscowym minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej i maksymalnego udziału powierzchni zabudowy. Niewypełnienie tego obowiązku, nawet jeśli wskaźniki zostały ustalone w sposób sztywny, stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu, uzasadniające stwierdzenie jego nieważności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
stwierdzono_nieważność
Przepisy (11)
Główne
u.s.g. art. 93 § 1
Ustawa o samorządzie gminnym
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 15 § 2
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Wymaga obligatoryjnego określenia maksymalnego udziału powierzchni zabudowy i minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 28 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Istotne naruszenie zasad sporządzania planu powoduje jego nieważność.
p.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 3 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 147 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw art. 67 § 3
Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 160
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak określenia minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej oraz maksymalnego udziału powierzchni zabudowy w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Wprowadzenie w planie miejscowym zapisu o odsyłaniu do przepisów odrębnych w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalenia planu.
Odrzucone argumenty
Argumentacja organu, że ustalone na sztywno parametry udziału powierzchni zabudowy i powierzchni biologicznie czynnej spełniają obowiązek ustawowy. Argumentacja organu, że sporne parametry zostały wypracowane w trakcie konsultacji z inwestorem. Argumentacja organu, że wadliwość zapisu § 2 ust. 1 pkt 5 uchwały nie może stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności w całości.
Godne uwagi sformułowania
istotne naruszenie zasad sporządzania planu przekroczył upoważnienie ustawowe nieograniczona kompetencja nie oznacza dowolności akty planistyczne nie mogą wykraczać poza unormowania ustawowe ład przestrzenny
Skład orzekający
Renata Siudyka
przewodniczący
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Naruszenia przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przy sporządzaniu miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, w szczególności dotyczące obligatoryjnych wskaźników zagospodarowania terenu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki planowania przestrzennego i interpretacji przepisów u.p.z.p. w kontekście konkretnych zapisów planu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu planowania przestrzennego, jakim jest obowiązek uwzględniania wskaźników ekologicznych i zabudowy, co ma bezpośredni wpływ na rozwój miast i gmin. Wyrok podkreśla znaczenie zgodności aktów prawa miejscowego z ustawami.
“Nieważny plan zagospodarowania przestrzennego przez brak zieleni i nadmierną zabudowę – WSA w Gliwicach rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 749/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-10-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-06-09 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/ Beata Kalaga-Gajewska Renata Siudyka /przewodniczący/ Symbol z opisem 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego 6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Rada Gminy Treść wyniku Stwierdzono nieważność uchwały w całości Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1465 art. 93 Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.) Dz.U. 2023 poz 977 art. 15 ust. 2 pkt 6 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Kornowac z dnia 28 marca 2024 r. nr LVI.444.2024 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność uchwały w całości. Uzasadnienie Wojewoda Śląski (dalej "Wojewoda" lub "Organ nadzoru"), na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1465; dalej "u.s.g.") wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy Kornowac z dnia 28 marca 2024 r. nr LVI.444.2024 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla dwóch obszarów w sołectwie Kornowac (Dz. U. Woj. Śląsk. z 2024 r. poz. 2926; dalej "Uchwała"). Wskazanej wyżej Uchwale zarzucono naruszenie: 1) art. 95 ust. 1 oraz art. 146 ust. 4 pkt 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie kompetencji stanowienia ustaw i aktów wykonawczych poprzez wprowadzenie przepisu § 2 ust. 1 pkt 5 w treści Uchwały, który stanowi, że "ilekroć w uchwale jest mowa o przepisach odrębnych – należy przez to rozumieć przepisy ustaw wraz z aktami wykonawczymi obowiązującymi na dzień uchwalenia planu", wykraczając w ten sposób poza zakres ustaleń, jaki możliwy jest do ustanowienia w planie miejscowym; 2) art. 15 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r. poz. 977; dalej "u.p.z.p.") poprzez brak wyznaczenia minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej oraz brak wyznaczenia maksymalnego udziału powierzchni zabudowy. W oparciu o tak sformułowane zarzuty Wojewoda wniósł o stwierdzenie nieważności Uchwały w całości oraz zasądzenie od gminy Kornowac kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi Organ nadzoru wskazał m. in., że naczelną zasadą przy tworzeniu aktów prawnych jest zakaz domniemania kompetencji. Normy kompetencyjne powinny być interpretowane w sposób ścisły, literalny. Jednocześnie zakazuje się dokonywania wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych. Przepisy art. 15 u.p.z.p. określają zakres uregulowań, które zawierać powinien plan miejscowy. W przepisach u.p.z.p. i przepisach rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r. poz. 2404; dalej: "rozporządzenie z 17 grudnia 2021 r.") wskazano jednoznacznie materię przekazaną do uregulowania mieszczącą się w granicach władztwa planistycznego gminy. Formułowanie regulacji planu miejscowego niewynikających z obowiązujących przepisów stanowi wykroczenie poza kompetencje przyznane w ustawie. Wprowadzając w § 2 ust. 1 zapis pkt 5 Rada Gminy Kornowac (dalej "Organ") wykroczyła zatem poza zakres ustaleń, jaki możliwy jest do ustanowienia w planie miejscowym. Nadto od wejścia w życie planu miejscowego przepisy ustaw wraz z aktami wykonawczymi mogą być nowelizowane, a organy stosujące przepisy prawa muszą stosować przepisy aktualne na dzień orzekania. Przepisem § 2 ust. 1 pkt 5 Uchwały, Organ przekroczył upoważnienie wskazane w przepisach prawa, wkraczając w kompetencje Sejmu, Rady Ministrów i ministrów kierujących działami administracji rządowej w zakresie stanowienia ustaw i rozporządzeń. Plan miejscowy nie może zawierać uregulowań, które wykraczają poza katalog spraw wskazanych w art. 15 ust. 2 u.p.z.p. ani też nakładać na organy stosujące prawo obowiązku stosowania przepisów w wersji obowiązującej w przeszłości. W dalszej części uzasadnienia skargi, Organ nadzoru wskazał, że art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. wyraźnie stanowi o obowiązku określenia w planie miejscowym minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej i maksymalnego udziału powierzchni zabudowy. W Rozdziale 2 Ustalenia szczegółowe, przepis § 5 ust. 2 pkt 4 ustala udział powierzchni zabudowy w powierzchni działki budowlanej równy 70%, a powierzchnię terenu biologicznie czynnego równą 20%. Natomiast przepis § 6 ust. 2 pkt 4 ustala udział powierzchni zabudowy w powierzchni działki równy 80%, a powierzchnię terenu biologicznie czynnego równą 10%. Zarówno wskaźnik udziału powierzchni biologicznie czynnej, jak i wskaźnik powierzchni zabudowy, zostały określone w sposób uniemożliwiający realizację zamierzenia o innych parametrach niż te, które zostały wskazane w tych przepisach planu. W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o jej oddalenie, ewentualnie o stwierdzenie nieważności Uchwały w części dotyczącej § 2 ust. 1 pkt 5. Nadto o zasądzenie od Wojewody na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wedle obowiązujących norm. Odnosząc się do pierwszego z zarzutów skargi, Organ wskazał, że ujęta w słowniczku pojęć (§ 2 ust. 1 pkt 5) definicja "przepisów odrębnych" nie narusza przepisów prawa, na które powołuje się Wojewoda. Jak ustalono w § 2 ust. 2, określenia użyte w Uchwale należy rozumieć zgodnie z ich definicjami określonymi przepisami odrębnymi, a w przypadku braku tych definicji zgodnie z powszechnie przyjętym znaczeniem tych pojęć. Powyższe ma na celu, aby uregulowania planu były interpretowane ściśle z intencją uchwałodawcy np. ustalona w Uchwale maksymalna wysokość zabudowy winna być interpretowana zgodnie z definicją "wysokości zabudowy" ujętą w m.p.z.p. w brzmieniu na dzień wejścia w życie planu miejscowego. Jest to istotne, gdyż ustawa z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw, wprowadziła nową definicję "wysokości zabudowy", znacznie różniącą się od definicji wysokości budynku, stosowanej w interpretacji przed wejściem w życie ww. ustawy, określonej w § 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2012 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odmienne podejście do powyższej kwestii, mogłoby prowadzić do sytuacji, w której przyjęta w planie maksymalna wysokość zabudowy dla danego terenu, będzie inaczej odczytywana i interpretowana po przyszłej zmianie ustawowej. W takiej sytuacji w rzeczywistości nastąpiłaby zmiana planu miejscowego poza trybem określonym w art. 27 u.p.z.p. Nadto w myśl § 160 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w uchwale miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego można stosować odesłania statyczne. Ewentualna zaś wadliwość zapisu § 2 ust. 1 pkt 5 Uchwały nie może stanowić podstawy do stwierdzenia jej nieważności w całości. Odnosząc się do drugiego zarzutu skargi, Organ wskazał, że w § 5 ust. 2 pkt 1 oraz w § 6 ust. 2 pkt 1 określono jednoznaczny udział powierzchni zabudowy w powierzchni działki budowlanej, podobnie jak w § 5 ust. 2 pkt 4 i § 6 ust. 2 pkt 4 jednoznacznie określono powierzchnię terenu biologicznie czynnego. Nie może to stanowić istotnego naruszenia przepisów, gdyż ww. parametry zabudowy dotyczące lokalizacji farmy słonecznej Organ ustalił w trakcie konsultacji, w porozumieniu z inwestorem i miał prawo aby te parametry ustalić na "sztywno". Jednoznaczne określenie udziału powierzchni zabudowy w działce budowlanej zarazem spełnia obligatoryjny wymóg ustawowy, gdyż jest to też parametr maksymalnego udziału. Podobnie z parametrem udziału powierzchni biologicznie czynnej. Nadto Organ wskazał, że zaskarżony plan obowiązuje od ponad roku i do tej pory nie było żadnych problemów interpretacyjnych z jego zapisami. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.") kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej. Zaskarżona Uchwała, jako podjęta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest aktem prawa miejscowego, co wynika wyraźnie z treści art. 14 ust. 8 u.p.z.p. Bez wątpienia należy do kategorii aktów, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie skargę na akt prawa miejscowego wywiódł Wojewoda działający jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 u.s.g. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 91 ust. 1 i 3 u.s.g. uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia, w trybie określonym w art. 90 u.s.g. Po upływie tego terminu organ nadzoru nie może już we własnym zakresie stwierdzić nieważności uchwały (zarządzenia) organu gminy, a jedynie może zaskarżyć taki wadliwy, jego zdaniem, akt do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 93 ust. 1 u.s.g. Realizując tę kompetencję, organ nadzoru nie jest skrępowany jakimkolwiek terminem do wniesienia skargi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2005 r., II OSK 320/05 i postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2005 r., I OSK 572/05, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Wojewoda w ustawowym terminie 30 dni od dnia otrzymania Uchwały nie orzekł o jej nieważności chociażby w części, wobec czego władny był zaskarżyć Uchwałę w trybie art. 93 u.s.g. do sądu administracyjnego. Sąd uznał zatem skargę Wojewody za dopuszczalną. Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.). Przesłanki stwierdzenia nieważności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określa art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Stanowi on, że istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Przy czym ocena zgodności zaskarżonego aktu prawa miejscowego z przepisami prawa dokonywana jest według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania aktu. Przechodząc do oceny zaskarżonej Uchwały, w pierwszej kolejności należy wskazać, że została ona podjęta 28 marca 2024 r., tj. po wejściu w życie ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1688 z późn. zm., dalej "ustawa zmieniająca"), co nastąpiło z dniem 24 września 2023 r. W myśl art. 67 ust. 3 pkt 1 ustawy zmieniającej do spraw opracowania i uchwalania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego albo ich zmian przepisy art. 2 pkt 28-35, art. 15 ust. 2 pkt 6, ust. 3 pkt 11-13, art. 16 ust. 1a oraz art. 17 pkt 6 ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą - w przypadku gdy nie wystąpiono o opinie i uzgodnienia przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Z dokumentacji prac planistycznych rozpoznawanej sprawy wynika, że uchwała intencyjna Rady Gminy Kornowac została podjęta 28 września 2023 r., a o opinie i uzgodnienia projektu miejscowego planu wystąpiono w październiku 2023 r., a więc po wejściu w życie ustawy zmieniającej. Wobec tego zastosowanie znalazł art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. w brzmieniu znowelizowanym. W myśl art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. (w znowelizowanym brzmieniu obowiązującym w dacie podjęcia zaskarżonej Uchwały) w planie miejscowym określa się obowiązkowo zasady kształtowania zabudowy oraz wskaźniki zagospodarowania terenu, maksymalną i minimalną nadziemną intensywność zabudowy, minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej, maksymalny udział powierzchni zabudowy, maksymalną wysokość zabudowy, minimalną liczbę i sposób realizacji miejsc do parkowania, w tym miejsc przeznaczonych do parkowania pojazdów zaopatrzonych w kartę parkingową, oraz linie zabudowy i gabaryty obiektów. Zgodzić się zatem należy z Wojewodą, że dla terenów oznaczonych symbolem 1US i 1PEF należało obligatoryjnie ustalić maksymalny udział powierzchni zabudowy i minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej. W tym miejscu należy zauważyć, że obligatoryjność zakresu ustaleń planu należy rozpatrywać każdorazowo w odniesieniu do okoliczności faktycznych. W orzecznictwie wskazuje się, że przepis art. 15 ust. 2 u.p.z.p. określa obligatoryjne elementy planu miejscowego. Nie oznacza to jednak niedopuszczalności, w uzasadnionych przypadkach, odstępstw od tej zasady. Określenie w planie miejscowym danych z tego przepisu jest obowiązkowe tylko wówczas, gdy zachodzi taka potrzeba i konieczność. Przy czym przy ocenie, czy taka potrzeba oraz konieczność w określonym przypadku zachodzą, należy brać pod uwagę charakterystykę terenu, funkcję i sposób zagospodarowania terenu oraz charakter zabudowy. Jeżeli zatem stan faktyczny obszaru objętego planem nie daje podstaw do zamieszczenia w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego ustaleń, o których mowa w art. 15 ust. 2 u.p.z.p, to ich brak nie może stanowić o jego niezgodności z prawem (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 6 maja 2010 r., II OSK 424/10; 19 czerwca 2012 r., II OSK 814/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 21 lutego 2018 r., IV SA/Po 1144/17 – opubl. w CBOSA). Analizowana Uchwała dotyczy dwóch obszarów położonych w sołectwie Kornowac. Przeznaczeniem podstawowym terenu oznaczonego w planie symbolem 1US jest teren usług sportu i rekreacji, a terenu oznaczonego symbolem 1PEF – teren elektrowni słonecznej. Skoro postanowienia Uchwały dopuszczają na obu terenach lokalizowanie obiektów budowlanych, to w planie należało ustalić zasady kształtowania zabudowy oraz związane z nimi wskaźniki zagospodarowania terenu, w tym maksymalny udział powierzchni zabudowy i minimalny udział powierzchni biologicznie czynnej. Tymczasem w rozdziale 2 Ustalenia szczegółowe przepis § 5 ust. 2 pkt 1 ustala dla terenu 1US wskaźnik udziału powierzchni zabudowy w powierzchni działki budowlanej równy 70%, a przepis § 6 ust. 2 pkt 1 dla terenu 1PEF ten sam wskaźnik równy 80%. Z kolei przepis § 5 ust. 2 pkt 4 ustala dla terenu 1US wskaźnik powierzchni terenu biologicznie czynnego równy 20%, a przepis § 6 ust. 2 pkt 4 dla terenu 1PEF ten sam wskaźnik równy 10%. Wobec tego Uchwała uniemożliwia realizację zamierzenia budowlanego o innym parametrze udziału powierzchni zabudowy w powierzchni działki budowlanej oraz o innym parametrze powierzchni terenu biologicznie czynnego, niż te które zostały ustalone w Uchwale. Jak podkreśla się w orzecznictwie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest narzędziem służącym do pogodzenia interesów obywateli, wspólnot samorządowych i państwa w sprawach przeznaczenia terenów na określone cele i ustalenia zasad ich zagospodarowania. Określenie parametrów kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. należy do zasadniczych instrumentów kształtowania ładu przestrzennego na danym terenie. Brak powyższych elementów w planie miejscowym lub ustalenie ich w sposób niejednoznaczny, narusza art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., co w związku z dyspozycją art. 28 ust. 1 u.p.z.p. – istotne naruszenie zasad uchwalenia planu - powinno skutkować wyeliminowaniem ze skutkiem ex tunc nie samego wadliwie ustalonego wskaźnika, lecz tych terenów, bądź ich części, do których ten wskaźnik się odnosił (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 10 grudnia 2019 r., II OSK 242/18; 12 października 2021 r., II OSK 2640/18; 15 kwietnia 2025 r., II OSK 2268/22 – opubl. w CBOSA). Argumentacja Organu, że ustalone na sztywno parametry udziału powierzchni zabudowy i powierzchni biologicznie czynnej spełniają obowiązek ustawowy określenia ich jako maksymalny i minimalny, nie może zostać uwzględniona. Zaskarżona Uchwała jest przepisem prawa miejscowego, a zatem określenie zasad kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów, odbywać się powinno poprzez ustalenie nakazów, zakazów, dopuszczeń i ograniczeń w zagospodarowaniu terenów, przy zastosowaniu przepisów u.p.z.p. i rozporządzenia z 17 grudnia 2021 r. Podejmując akty prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową organ stanowiący musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu. Parametry i wskaźniki kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zostać określone w miejscowym planie w sposób jednoznaczny, bez konieczności sięgania do treści przepisu art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. i odczytywania normy prawnej poprzez zestawienie brzmienia tego przepisu i postanowień § 5 ust. 2 pkt 1, pkt 4 i § 6 ust. 2 pkt 1 i 4 Uchwały. W sytuacji, gdy na określonym obszarze uchwalono miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to inwestorzy nie uzyskują decyzji o warunkach zabudowy, dlatego tak ważne jest, aby podstawowe parametry przyszłych inwestycji budowlanych w zakresie dyktowanym art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. były wyznaczane w sposób nie budzący wątpliwości interpretacyjnych na etapie wydawania indywidualnych pozwoleń na budowę. Znaczenia przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie można domniemywać. Także okoliczność, że sporne parametry zostały wypracowane w trakcie konsultacji, w porozumieniu z inwestorem, nie upoważniała Organu do ich ustalenia z pominięciem treści art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., tj. na sztywno. Zgodnie z art. 15 ust. 3 pkt 11 - 13 u.p.z.p. (który został wskazany w art. 67 ust. 3 pkt 1 ustawy zmieniającej) w planie miejscowym określa się w zależności od potrzeb maksymalną intensywność zabudowy, maksymalną liczbę miejsc do parkowania i linie zabudowy dla kondygnacji podziemnych. Zatem na zasadzie fakultatywności, w planie możliwie jest określenie ww. wskaźników. W świetle art. 15 ust. 3 pkt 11 - 13 u.p.z.p. Organ nie był zatem upoważniony do określenia wskaźników udziału powierzchni zabudowy i powierzchni biologicznie czynnej w sposób sztywny. Wobec powyższego należy uznać, że w zaskarżonej Uchwale – wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. – dla terenu 1US i 1PEF nie określono wskaźnika maksymalnego udziału powierzchni zabudowy oraz wskaźnika minimalnego udziału powierzchni biologicznie czynnej, co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego. Określenie spornych wskaźników jako sztywnych można ujmować także w kontekście przekroczenia władztwa planistycznego. Władztwo planistyczne jest rozumiane jako wyłączna kompetencja gminy do ustalania w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego przeznaczenia oraz sposobów zagospodarowania terenów. Kompetencja ta nie jest jednak nieograniczona. Gmina może te uprawnienia wykonywać jedynie w granicach wynikających z Konstytucji RP oraz ustaw. Rozważając kwestię zakresu stwierdzenia nieważności planu w przypadku ujawnienia istotnych wad, należy uwzględnić rozmiar i rangę naruszeń (procedury i zasad), jak również to, czy pozostawienie w mocy pozostałych unormowań planu, nie uczyni go nieczytelnym bądź niekompletnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 września 2011 r., II OSK 1287/11, opubl. w CBOSA). Stwierdzenie nieważności przepisów określających dla terenów 1US i 1PEF udział powierzchni zabudowy i udział powierzchni biologicznie czynnej, tj. § 5 ust. 2 pkt 1 i pkt 4 oraz § 6 ust. 2 pkt 1 i 4 Uchwały powoduje, że w ten sposób plan miejscowy zostałby pozbawiony wymaganych przez art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. parametrów. Brak określenia udziału powierzchni zabudowy i udziału powierzchni biologicznie czynnej wprowadzałby z jednej strony dowolność w zabudowie terenu inwestycji, a z drugiej strony spowodowałby niemożność wydania pozwolenia na budowę dla planowanych obiektów budowlanych. Jednocześnie zakwestionowane przepisy planu dotyczą obu obszarów objętych zaskarżoną Uchwałą. W konsekwencji Sąd uznał, że stwierdzone istotne naruszenie zasad sporządzania planu powinno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej Uchwały w całości. Słusznie wskazał Wojewoda, że Organ wprowadzając w § 2 ust. 1 pkt 5 Uchwały definicję przepisów odrębnych z odesłaniem statycznym, tj. do przepisów w brzmieniu obowiązującym na dzień uchwalenia planu, przekroczył upoważnienie ustawowe. Przyznana radzie gminy kompetencja w zakresie uchwalania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz samodzielność kształtowania i prowadzenia polityki przestrzennej na terenie gminy nie oznacza dowolności. Akty planistyczne nie mogą wykraczać poza unormowania ustawowe. Sąd w całości podziela argumentację Wojewody w tym zakresie z tym zastrzeżeniem, że ww. naruszenie nie mogłoby stanowić samodzielnej podstawy do stwierdzenia nieważności Uchwały w całości, a jedynie w części odnoszącej się do § 2 ust. 1 pkt 5 Uchwały. Jednakże wobec faktu, że zaistniały podstawy do stwierdzenia nieważności zaskarżonej Uchwały w całości w związku z opisanym wyżej naruszeniem art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. dokonywanie ustaleń w tym przedmiocie, nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania nie orzeczono, ponieważ na mocy art. 100 u.s.g. niniejsze postępowanie sądowe jest wolne od opłat sądowych, Skarżący nie był zastępowany przez fachowego pełnomocnika, a także nie wykazał aby w związku ze sprawą poniósł wydatki niezbędne do celowego dochodzenia swych praw (art. 200 i art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a.).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI