Orzeczenie · 2024-09-26

II SA/GL 745/24

Sąd

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach

Miejsce

Gliwice

Data

2024-09-26

NSAinneWysokawsa

świadczenie rodzicielskiezasiłek dla bezrobotnychnienależnie pobrane świadczeniezwrot świadczeniapouczenieKodeks postępowania administracyjnegoustawa o świadczeniach rodzinnychpomoc społeczna

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta o uznaniu świadczenia rodzicielskiego wypłaconego skarżącej za nienależnie pobrane. Organ pierwszej instancji uznał, że skarżąca nienależnie pobrała świadczenie w kwocie 5 843,60 zł w okresie od sierpnia 2023 r. do stycznia 2024 r., ponieważ w tym czasie pobierała zasiłek dla bezrobotnych, który był wyższy niż świadczenie rodzicielskie. Skarżąca odwołała się, twierdząc, że informowała pracownika MOPS o zasiłku i została zapewniona, że wszystko jest w porządku, a sama nie posiadała wiedzy o przepisach. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy, powołując się na art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił obie decyzje. Sąd wskazał, że kluczowe dla uznania świadczenia za nienależnie pobrane jest nie tylko zaistnienie okoliczności powodujących utratę prawa do świadczenia, ale także pouczenie strony o tych skutkach. W tej sprawie skarżąca nie została prawidłowo pouczona o konieczności powiadomienia o pobieraniu zasiłku dla bezrobotnych i jego wpływie na świadczenie rodzicielskie. Ponadto, sąd stwierdził, że art. 17c ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który ogranicza wysokość świadczenia rodzicielskiego, ma zastosowanie tylko w sytuacji, gdy dziecko urodziło się w trakcie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, a nie odwrotnie. Sąd podkreślił również, że dla obowiązku zwrotu świadczenia kluczowa jest świadomość strony o jego nienależnym pobraniu, wynikająca z jasnego pouczenia.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, wymogów prawidłowego pouczenia strony oraz zastosowania art. 17c ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji zbiegu świadczenia rodzicielskiego i zasiłku dla bezrobotnych oraz wymogów formalnych postępowania.

Zagadnienia prawne (2)

Czy świadczenie rodzicielskie wypłacone osobie pobierającej zasiłek dla bezrobotnych stanowi świadczenie nienależnie pobrane w rozumieniu art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, jeśli osoba ta nie została prawidłowo pouczona o skutkach pobierania obu świadczeń?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli osoba nie została prawidłowo pouczona o skutkach pobierania zasiłku dla bezrobotnych w kontekście świadczenia rodzicielskiego, a przepis art. 17c ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie znajduje zastosowania.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest prawidłowe pouczenie strony o okolicznościach powodujących utratę prawa do świadczenia lub jego zmniejszenie. W tej sprawie skarżąca nie została pouczona o wpływie pobierania zasiłku dla bezrobotnych na świadczenie rodzicielskie. Dodatkowo, sąd stwierdził, że art. 17c ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie miał zastosowania w tej konkretnej sytuacji.

Czy przepis art. 17c ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych ma zastosowanie w sytuacji, gdy osoba pobierająca świadczenie rodzicielskie uzyskała prawo do zasiłku dla bezrobotnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis ten ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy dziecko urodziło się w czasie pobierania przez kobietę zasiłku dla bezrobotnych lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, lub w okresie przedłużenia zasiłku.

Uzasadnienie

Sąd zinterpretował art. 17c ust. 6 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazując, że jego zastosowanie jest ograniczone do specyficznej sytuacji urodzenia dziecka w trakcie lub po okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, a nie do sytuacji odwrotnej, gdy świadczenie rodzicielskie jest pobierane w trakcie pobierania zasiłku.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylono decyzję

Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta.

Przepisy (18)

Główne

u.ś.r. art. 17c § ust. 6

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Przepis ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy dziecko urodzi się w czasie pobierania przez kobietę zasiłku dla bezrobotnych lub w ciągu miesiąca po jego zakończeniu, lub w okresie przedłużenia zasiłku. Nie odnosi się do sytuacji, w której kobiecie otrzymującej świadczenie rodzicielskie przyznany zostaje zasiłek dla bezrobotnych.

u.ś.r. art. 30 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu.

u.ś.r. art. 30 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa do świadczeń rodzinnych lub zmniejszenie wysokości przysługujących świadczeń rodzinnych albo wstrzymanie wypłaty świadczeń rodzinnych w całości lub w części, jeżeli osoba pobierająca te świadczenia była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 30 § ust. 2

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Wymaga łącznego spełnienia trzech warunków: 1) zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, zawieszenie prawa lub zmniejszenie wysokości świadczeń; 2) dokonania wypłaty pomimo wystąpienia tych okoliczności; 3) pouczenia osoby pobierającej świadczenie o skutkach tych okoliczności.

u.ś.r. art. 25 § ust. 1

Ustawa o świadczeniach rodzinnych

Ogólne pouczenie o obowiązku niezwłocznego powiadamiania organu o zmianach mających wpływ na prawo do świadczeń.

u.p.z.i.i.r.p. art. 73 § ust. 1

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § par. 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

P.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1