II SA/Gl 737/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2016-01-29
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneprzewody kominowewentylacjastan techniczny budynkunadzór budowlanyspółdzielnia mieszkaniowabezpieczeństwo użytkowaniaekspertyza techniczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółdzielni mieszkaniowej na decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w przewodach kominowych budynku wielorodzinnego, uznając obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym za nadrzędny.

Spółdzielnia mieszkaniowa "A" zaskarżyła decyzję nakazującą usunięcie nieprawidłowości w przewodach kominowych budynku wielorodzinnego, polegających na montażu elastycznych aluminiowych przewodów lub ich uszczelnieniu. Skarżąca argumentowała, że nakaz jest niewykonalny bez wcześniejszej realizacji instalacji centralnej wody użytkowej i odłączenia podgrzewaczy gazowych, a także wskazywała na problemy techniczne z przewodami. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że obowiązek utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym spoczywa na zarządcy i jest nadrzędny wobec kwestii inwestycyjnych czy finansowych.

Sprawa dotyczyła skargi spółdzielni mieszkaniowej "A" na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora nakazującą spółdzielni usunięcie nieprawidłowości w przewodach kominowych budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Nieprawidłowości te, stwierdzone na podstawie ekspertyzy technicznej, polegały na nieszczelnościach i potencjalnym zagrożeniu zatruciem spalinami, a zalecano montaż elastycznych aluminiowych przewodów nieizolowanych lub ich uszczelnienie. Skarżąca spółdzielnia podnosiła, że nakaz jest niewykonalny bez wcześniejszego wykonania instalacji centralnej wody użytkowej i odłączenia gazowych podgrzewaczy wody, a także wskazywała na problemy techniczne z istniejącymi przewodami, które uniemożliwiają montaż wskazanych wkładów. Sąd administracyjny uznał, że obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, zgodnie z art. 66 Prawa budowlanego, spoczywa na zarządcy (w tym przypadku spółdzielni) i jest on nadrzędny. Sąd podkreślił, że organy nadzoru budowlanego nie badają przyczyn pogorszenia stanu technicznego ani nie rozstrzygają o sposobach finansowania robót, a jedynie nakazują usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, które mogą zagrażać życiu i zdrowiu. W związku z tym, skarga spółdzielni została oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym spoczywa na zarządcy i jest nadrzędny wobec kwestii inwestycyjnych czy finansowych. Organy nadzoru budowlanego nie badają przyczyn pogorszenia stanu technicznego ani sposobów finansowania, a jedynie nakazują usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przepis art. 66 Prawa budowlanego ma na celu korygowanie stwierdzonych nieprawidłowości w celu zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu. Obowiązek ten spoczywa na właścicielu lub zarządcy, a jego realizacja jest niezależna od woli inwestora czy braku środków finansowych.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 66 § 1 pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym, właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.s.m. art. 27 § 2

Ustawa z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych

Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26.

p.u.s.a. art. 1 § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 5 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

u.p.b. art. 61

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego zgodnie z zasadami spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy.

u.p.b. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 29 § 1 pkt 27

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane

Przepis dotyczący robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, zmieniony nowelizacją z dnia 20 lutego 2015 r.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym spoczywa na zarządcy i jest nadrzędny wobec kwestii inwestycyjnych. Organy nadzoru budowlanego nie są związane wolą inwestora co do sposobu finansowania czy kolejności robót. Właściwym adresatem decyzji jest zarządca budynku (spółdzielnia), jeśli właściciele lokali nie podjęli odmiennej uchwały.

Odrzucone argumenty

Nakaz jest niewykonalny bez wcześniejszej realizacji instalacji centralnej wody użytkowej i odłączenia podgrzewaczy gazowych. Montaż wskazanych wkładów jest technicznie niemożliwy z powodu stanu przewodów kominowych. Planowane roboty dotyczące instalacji ciepłej wody użytkowej nie są inwestycją, a jedynie zmianą sposobu podgrzewania wody.

Godne uwagi sformułowania

Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego zgodnie z tą zasadą spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości wystarczające jest zatem stwierdzenie jego nieodpowiedniego stanu technicznego. Organ administracji nie jest przy tym związany na przykład brakiem ujęcia kosztów remontów w planie finansowym obciążonego podmiotu czy zaplanowaną przez ten podmiot kolejnością wykonywania planowanych robót.

Skład orzekający

Elżbieta Kaznowska

przewodniczący sprawozdawca

Iwona Bogucka

sędzia

Artur Żurawik

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie obowiązku zarządcy do utrzymania budynku w należytym stanie technicznym, nawet jeśli wymaga to inwestycji, oraz zakres uprawnień organów nadzoru budowlanego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budynku wielorodzinnego zarządzanego przez spółdzielnię mieszkaniową z wyodrębnionymi lokalami.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje konflikt między obowiązkami zarządcy budynku a jego możliwościami technicznymi i finansowymi, a także pokazuje, jak sądy interpretują przepisy Prawa budowlanego w kontekście bezpieczeństwa mieszkańców.

Zarządca budynku musi naprawić usterki, nawet jeśli to kosztowna inwestycja – wyrok WSA.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 737/15 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2016-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2015-07-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Elżbieta Kaznowska /przewodniczący sprawozdawca/
Iwona Bogucka
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1451/16 - Wyrok NSA z 2018-04-19
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 66 ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi "A" w C. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach decyzją z dnia [...] r., znak: [...],[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. działając na podstawie art. 138 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 2 oraz art. 84 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409), po rozpatrzeniu odwołania "A" z siedzibą w C., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. z dnia [...] r. nr [...] nakazującą tej "A" w terminie do [...] r. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położonym na działce nr [...] przy ul. [...] w C., poprzez montaż elastycznych aluminiowych przewodów nieizolowanych we wszystkich przewodach kominowych w budynku lub alternatywnie poprzez ich uszczelnienie ochronnymi wkładkami przelotowymi [...] – zgodnie z zaleceniami ekspertyzy technicznej.
Decyzja została wydana w oparciu o następujący stan faktyczny:
Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w C. J. B. wniósł o przeprowadzenie kontroli przewodów wentylacyjnych oraz projektów instalacji ciepłej wody użytkowej w budynku przy ul. [...] w C.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. ustalił, na podstawie informacji nadesłanej przez Starostwo Powiatowe, iż postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji centralnej ciepłej wody w przedmiotowym budynku mieszkalnym zostało zawieszone z urzędu, do czasu rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. kwestii tytułu prawnego do nieruchomości, której dotyczy przedmiotowa inwestycja.
W dniach [...] i [...] r., odpowiadając na wezwanie organu nadzoru budowlanego, prezes "A" przedłożyła protokoły z okresowych kontroli: przewodów kominowych, instalacji gazu, stanu technicznego obiektu (roczny), stanu technicznego obiektu i jego estetyki, instalacji piorunochronnej oraz instalacji elektrycznej.
Organ pierwszej instnacji przeprowadził w dniu [...] r. oględziny budynku mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w C., podczas których przywołano ustalenia z protokołu okresowej kontroli przewodów kominowych, z których wynika, iż występują pewne nieprawidłowości, jednakże budynek ten może być bezpiecznie użytkowany, dokonano także kontroli w lokalu nr [...]. Z protokołu przedmiotowych oględzin wynika ponadto, iż poza nieprawidłowościami określonymi w protokole przewodów kominowych oraz informacji uzyskanych od mistrza kominiarskiego, brak jest innych sygnałów lub negatywnego oddziaływania na lokal nr [...] bądź lokal użytkowany przez J. B. Czynności kontrolne nie wykazały żadnych nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym przewodów kominowych w obiekcie.
W tak ustalonym ustalonym stanie faktycznym, decyzją nr [...] z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych, zlokalizowanych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położnym na działce nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w C., jako bezprzedmiotowe.
Decyzja ta została uchylona decyzją [...] Wojewodzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W ponownie prowadzonym postępwoaniu postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. nałożył na “A" obowiązek przedłożenia w terminie do dnia [...] r. ekspertyzy technicznej przewodów kominowych, obsługujących lokale mieszkalne, zlokalizowane w przedmiotowym budynku mieszkalnym. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. termin ten został wydłużony do dnia [...] r., a ostatecznie pismem z dnia [...] r. organ nadzoru wezwał adresata decyzji do przedłożenia przedmiotowej ekspertyzy technicznej. "A" pismem z dnia [...] r. przedłożyła żądaną ekspertyzę techniczną, jednak została wezwana przez organ do jej uzupełnienia o wnioski i zalecenia dotyczące przewodów kominowych, które przedłozyła przy piśmie z dnia [...] r., załączając uzupełniony egzemplarz ekspertyzy technicznej, z następującymi ze szczegółowo wymienionymi zaleceniami: "Zagadnienie nr 1 - Usunięcie gazowych podgrzewaczy wody z łazienek mieszkań [...] i [...], Zagadnienie nr 2 - Likwidacja wszystkich okapów włączonych do przewodów kominowych. Przywrócenie i utrzymanie pełnego wymaganego przekroju kratek wentylacyjnych. Zagadnienie nr 3 - Okna utrzymywać w należytym stanie technicznym i użytkować je zgodnie z instrukcjami obsługi i konserwacji. Zagadnienie nr 4 - Urządzenia gazowe, będące własnością właścicieli lub użytkowników lokali powinny być, ich staraniem poddawane okresowej kontroli stanu technicznego co najmniej raz w roku. Zagadnienie nr 5 - W przypadku likwidacji ściany pomiędzy pokojem, a kuchnią oprócz istniejącej, sprawnej instalacji grawitacyjnej należy zapewnić odprowadzenie powietrza z pomieszczenia dodatkowym otworem wywiewnym usytuowanym nie więcej niż 0,15 m poniżej płaszczyzny sufitu. W przypadku niemożności zapewnienia odprowadzania powietrza dodatkowym otworem wywiewnym należy przywrócić stan zgodny z projektem. Zagadnienie nr 6- Zapewnić aby każde drzwi łazienkowe miały w dolnej części otwory o sumarycznym przekroju nie mniejszym niż 220 cm 2. Zagadnienie nr 7 - Likwidacja wentylatorów kanałowych oraz przywrócenie i utrzymanie pełnego wymaganego przekroju kratek wentylacyjnych. Ponadto zaleca się wykonanie instalacji ciepłej wody użytkowej oraz odłączenie gazowych podgrzewaczy wody. Wskazana ekspertyza w zakresie dotyczącym likwidacji zagrożenia zatrucia spalinami zaleca: "Montaż elastycznych aluminiowych przewodów nieizolowanych posiadających deklarację zgodności z polskimi normami PN-EN 13180:2002 alternatywnie uszczelnienie przewodów wentylacyjnych z użyciem wyrobów [...], ochronne wkładki przelotowe do przewodów kominowych w sposób podany w aprobacie technicznej [...]."
Uwzględniając powyższe Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w C. decyzją nr [...] z dnia [...] r., nakazał: 1. "A" usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] położonym na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w C. poprzez montaż elastycznych aluminiowych przewodów nieizolowanych (posiadających deklarację zgodności z PN-EN 13180:2002) lub alternatywnie poprzez ich uszczelnienie ochronnymi zokładkami przelotowymi [...].
2. A. K. i H. B. ( właścicielkom lokali nr [...] i [...] ) usunięcie nieprawidłowości w w/w lokalach mieszkalnych poprzez odłączenie i zdemontowanie gazowych podgrzewaczy wody zlokalizowanych w pomieszczeniu łazienki;
3. " A" (właścicielowi lokalu nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] oraz nr [...]), E. D-M. (właścicielce lokalu nr [...]), B. i G. Z. oraz A. L. (właścicielom lokalu nr [...]), A. G. (właścicielowi lokalu nr [...]) oraz K. i M. K. (właścicielom lokalu nr [...]) usunięcie nieprawidłowości w w/w lokalach mieszkalnych poprzez odłączenie okapów podłączonych do przewodów wentylacyjnych pomieszczeń kuchennych w terminie do dnia [...] r.
W wyniku rozpoznania odwołań J. B., H. B. oraz "A" [...] Wojewodzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił powyższą decyzję oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu na konieczność właściwego ustalenia adresatów nałożonych obowiązków.
Ponownie rozpoznanając sprawę organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji ustalił, że właściciele wyodrębnionych lokali w budynku wielorodzinnym
nr [...], położonym na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w C. nie podjęli uchwały, o której mowa w art. 241 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych. Następnie w dniach [...] i [...] r. przeprowadził czynności kontrolne przedmiotowego obiektu budowlanego, podczas których ustalił, iż w lokalach mieszkalnych nr [...] i [...] usunięte zostały gazowe podgrzewacze wody z łazienek tychże lokali, a w lokalach mieszkalnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] odłączone zostały okapy włączone do przewodów kominowych w pomieszczeniach kuchennych. Pismem z dnia [...]r. organ zawiadomił strony, na podstawie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, o możliwości zapoznania się z aktami sprawy, a następnie decyzją nr [...] z dnia [...] r. (w decyzji omyłkowo wskazano [...] r.), na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nakazał "A" z siedzibą przy ul. [...] w C., w terminie do dnia [...] r. usunięcie nieprawidłowości stwierdzonych w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...] położonym na działce nr [...] obr. [...] przy ul. [...] w C., poprzez montaż elastycznych aluminiowych przewodów nieizolowanych (posiadających deklarację zgodności z PN-EN 13180:2002) we wszystkich przewodach kominowych w budynku lub alternatywnie poprzez ich uszczelnienie ochronnymi wkładkami przelotowymi [...] - zgodnie z zaleceniami ekspertyzy technicznej.
W odwołaniu od powyższej decyzji "A" kwestionując nakaz zawarty w zaskarżonej decyzji wskazywała, iż jest on niewykonalny bez zrealizowania pierwotnie instalacji centralnej wody użytkowej. Podniosła także, że jest w trakcie realizowania tj. uzyskiwania pozwolenia na budowę, instalacji centralnej wody użytkowej oraz docelowo odłączenia podgrzewaczy gazowych. “A" wskazała także, że montaż wymienionych aluminiowych wkładów lub uszczelnienie przewodów wkładkami ALU i likwidacji podgrzewaczy gazowych jest niewykonalny, ponieważ w budynku funkcjonują zbiorcze przewody kominowe, w których sąsiadują ze sobą piony spalinowe i wentylacyjne kuchni oraz wentylacyjne łazienek, wspólne dla dwóch mieszkań w każdym pionie. Każdy pion mieszkań "obsługuje wiązka" 11 przewodów kominowych, brakuje więc 4 przewodów, by wykonać oddzielny przewód wentylacyjny i spalinowy dla każdej kuchni oraz wentylacyjny dla każdej łazienki. Ponadto, pozostawiając podgrzewacze gazowe, należałoby przewody spalinowe uszczelnić wkładami ze stali kwasoodpornej, a nie aluminiowymi, czego zaskarżana decyzja nie uwzględnia, ani przedłozona w sprawie ekspertyza nie zaleca, z powodów wyżej opisanych.
“A" wskazała, że zaskarżona decyzja jest niewykonalna także ze względu na fakt, iż przewody kominowe są w wielu miejscach zawężone, można więc wprowadzić w nie jedynie wkłady o odpowiednio mniejszej średnicy, co niewątpliwie spowoduje zaniżenie średnicy przewodów spalinowych poniżej wymaganej prawidłowej przepustowości odprowadzania spalin oraz właściwej wymiany powietrza w stosunku do wymaganych przepisami. “A" dodała, że z uwagi na niewłaściwy stan techniczny przewodów kominowych już w [...] r. podjęła działania i jest w trakcie postępowania zmierzającego do uzyskania pozwolenia na budowę na roboty budowlane polegające na likwidacji gazowych podgrzewaczy wody w budynku i doprowadzenie do mieszkań ciepłej wody użytkowej z sieci “B" Sp. z o.o., w C., co w konsekwencji doprowadzi do wyłączenia części z przedmiotowych przewodów kominowych, tj. przewodów spalinowych z dotychczasowego użytku.
Po rozpoznaniu odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano na treść art. 66 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest
w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Podkreślono, że istotą przywołanego przepisu jest przede wszystkim jej związany charakter co oznacza, iż w przypadku wystąpienia chociażby jednej
z wyliczonych enumeratywnie przesłanek, organ nadzoru budowlanego jest obowiązany wydać decyzję, w której nakazuje wykonanie określonych robót budowlanych, mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Niewykonanie nałożonego na zobowiązanego obowiązku może spowodować zagrożenie życia i zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi. W ocenie organu na gruncie przedmiotowej sprawy niewątpliwym jest, iż przedmiotowy obiekt znajduje się
w nieodpowiednim stanie technicznym, a co za tym idzie wypełniona została przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt. 3 Prawa budowlanego. Z przedłożonej przez "A" ekspertyzy technicznej wynika, iż w budynku wielorodzinnym istnieją nieprawidłowości. Jej autorzy wskazują, iż: "ujawnione wady i usterki mogą powodować ograniczenie ciągu, przedostawanie się powietrza wentylacyjnego i spalin pomiędzy przewodami, co w rezultacie utrudnia prawidłową wentylację i pracę urządzeń gazowych, a w przypadku przenikania spalin do przewodów wentylacyjnych może ograniczyć skuteczność wentylacji pomieszczeń. W obecnym stanie technicznym czynne i nieszczelne kanały spalinowe mogą tworzyć zagrożenie zatrucia spalinami i mogą też zakłócić działanie wentylacji. W zaistniałej sytuacji należy doprowadzić do zapewnienia drożności i szczelności wszystkich przewodów." W celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, autorzy ekspertyzy technicznej wskazali na szereg (cytowanych już wcześniej) zaleceń. Ponadto zalecili wykonanie instalacji ciepłej wody użytkowej oraz odłączenie gazowych podgrzewaczy wody. Ekspertyza w zakresie dotyczącym likwidacji zagrożenia zatrucia spalinami zaleca: "Montaż elastycznych aluminiowych przewodów nieizolowanych posiadających deklarację zgodności z polskimi normami PN-EN 13180:2002 alternatywnie uszczelnienie przewodów wentylacyjnych z użyciem wyrobów [...] ochronne wkładki przelotowe do przewodów kominowych w sposób podany w aprobacie technicznej [...]."
Organ drugiej instancji podzielił ustalenia organu powiatowego w C., iż zgodnie z zaleceniami wymienionej ekspertyzy technicznej w lokalach mieszkalnych nr [...] i [...] zostały usunięte gazowe podgrzewacze wody z łazienek tychże lokali, a w lokalach mieszkalnych nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] odłączone zostały okapy włączone do przewodów kominowych w pomieszczeniach kuchennych w tychże lokalach. Stąd też w ocenie organu zakres nakazu, zawartego w zaskarżonej decyzji, wydanej na podstawie art. 66 Prawa budowlanego jest właściwy, gdyż ma uzasadnienie w zaleceniach zawartych w ekspertyzie technicznej.
Organ wyjaśnił, że nakaz o którym mowa w art. 66 Prawa budowlanego nakładadany jest na podmioty wymienione w art. 61 Prawa budowlanego, to jest na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, na których spoczywa obowiązek utrzymywania i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, tj. zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. W sytuacji gdy sprawa dotyczy budynku objętego wspólnotą mieszkaniową należy uwzględniać przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.jedn. Dz.U. z 2000 r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), regulującej prawa i obowiązki właścicieli lokali wyodrębnionych, jak i zarząd nieruchomością wspólną. Co do zasady, w przypadku spółdzielni mieszkaniowej oraz wyodrębnionych nieruchomości lokalowych, w sprawach o charakterze publiczno-prawnym, jak np. sprawy z zakresu prawa budowlanego, stroną jest zarząd spółdzielni mieszkaniowej jako podmiot wykonujący ustawowo powierzone zadania reprezentacji spółdzielni, także w stosunku do wszystkich podmiotów posiadających wyodrębnione lokale. Zgodnie bowiem z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (t.jedn. DzU. z 2003 r. Nr 119, poz. 1116 ze zm.), zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, choćby właściciele lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26. Przy czym, nie stosuje się zawartych w ustawie o własności lokali przepisów regulujących kwestie zarządu nieruchomością wspólną, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 i art. 29 ust. 1 i ust. 1a, które stosuje się odpowiednio. Zarząd powierzony, wprowadzony ze względu na interes publiczny aktem prawnym rangi ustawowej, może być w spółdzielni mieszkaniowej wyłączony tylko uchwałą właścicieli.
W przedmiotowym budynku wielorodzinnym funkcjonuje spółdzielnia mieszkaniowa - "A", zostały również wyodrębnione lokale stanowiące odrębną własność. Zgodnie z oświadczeniem Zarządu “A", złożonym w piśmie z dnia [...]r. właściciele wyodrębnionych lokali w przedmiotowym budynku wielorodzinnym nie podjęli uchwały, o której mowa w art. 241 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, zatem właściwym adresatem nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości jest "A" jako zarządca przedmiotowego budynku wielorodzinnego.
Odnosząc się do zakwestionowania przez “A" nakazu zawartego w zaskarżonej decyzji, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wskazał, iż nakaz ten został ustalony w oparciu o przedłożoną przez samą “A" ekspertyzę techniczną oraz ustalenia poczynione przez organ powiatowy podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych. Rozszerzenie nakazu, zawartego w zaskarżonej decyzji, o zrealizowanie centralnej wody użytkowej w przedmiotowym budynku wielorodzinnym, powodowałoby, iż zakres nakazanych robót miałby charakter inwestycyjny. Zdaniem organu realizacja centralnej wody użytkowej stanowi nową inwestycję, gdyż wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego zawsze winno uwzględniać indywidualne cechy kontrolowanego obiektu. Natomiast przepisy Prawa budowlanego nie dają podstawy do wydania decyzji nakładającej na osobę fizyczną lub prawną obowiązku ubiegania się o pozwolenie na budowę. Zastępowanie w tej kwestii woli inwestora i zmuszanie go do podejmowania działalności inwestycyjnej wykracza poza zadania i uprawnienia organu nadzoru budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach
na powyższą decyzję złożyła “A". W uzasadnieniu wskazano, że w zaleceniach dotyczących mieszkań, zawartych w ekspertyzie technicznej z [...]r., cytowanej przez organ drugiej instancji w punkcie 9.1 wskazano, że zalecenia tej ekspertyzy są skierowane do ich użytkowników. W ocenie skarżącej taki zapis jest nieprzypadkowy, bowiem zalecenia te powstały w związku z nieprawidłową eksploatacją mieszkań właśnie przez tychże użytkowników (lub ich poprzedników) i ich kosztem oraz staraniem. Choć obowiązujące prawo obliguje zarządcę budynku wielorodzinnego do wyegzekwowania usunięcia części z nich (zalecenie dotyczące zagadnień nr 1, nr 2, nr 3, nr 4, ni 6 i nr 7), jak również wydanie warunków, na zasadzie których użytkownicy mieszkań mogą wyburzyć część ścianki działowej pomiędzy kuchnią, a pokojem - (zalecenie dot. zagadnienia m 5), to jednak nie może się to odbyć bez zgody tychże użytkowników na wejście do lokali.
W punkcie "9.2. Zalecenia dotyczące kominów w zakresie likwidacji zagrożenia zatrucia spalinami" rzeczoznawca odniósł się natomiast do nieprawidłowości występujących w częściach wspólnych budynku, którymi, i tylko nimi, zarządza “A" - ujmując w punkcie 9.2.4 wykonanie prac, o których mowa w zaskarżonej decyzji, jednakże jako czynności kolejnej możliwej po odłączeniu gazowych podgrzewaczy wody i wykonaniu instalacji ciepłej wody użytkowej na podstawie projektu technicznego, odpowiednio wg punktów 9.2.2 i 9.2.: - co zdaniem skarżącego w sposób oczywisty umknęło uwadze organu pierwszej instancji, zaś organ drugiej instancji uznał za roboty o charakterze inwestycyjnym, ponieważ wymagają pozwolenia na budowę, co podał jako przyczynę niemożności podjęcia decyzji zobowiązującej “A" do ich wykonania. Tymczasem w budynku instalacja ciepłej wody użytkowej (cwu) istnieje i to od początku jego eksploatowania - mieszkaniowe instalacje cwu są podłączone do gazowych podgrzewaczy wody – a “A", w związku ze złym stanem zbiorczych przewodów spalinowych sąsiadujących bezpośrednio z przewodami wentylacyjnymi - zamierza zmienić sposób podgrzewania wody, na co posiada stosowną dokumentację techniczną podłączając te mieszkaniowe instalacje za pomocą pionów instalacyjnych do urządzeń podgrzewających wodę sytuowanych w obrębie węzła cieplnego. Skarżąca “A" podkreśliła, że planowane roboty nie są inwestycją, a wchodzą w zakres decyzji zarządczych związanych z obowiązkiem utrzymania budynków w należytym stanie technicznym, umożliwiającym ich bezpieczne użytkowanie i pozwolą wyeliminować zagrożenie zdrowia i życia wynikające z nieszczelności przewodów spalinowych i wentylacyjnych oraz uszczelniania mieszkań przez mieszkańców poprzez wymianę stolarki okiennej, a także innych działań również zakłócających prawidłową pracę wentylacji grawitacyjnej, co jest główną przyczyną odwrotnych ciągów w kominach i niezapewniania odpowiedniej ilości powietrza niezbędnego do właściwego spalania gazu oraz możliwości wadliwego odprowadzania spalin.
Skarżąca w znacznej części powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu
i wskazała, że montaż nakazanych decyzją aluminiowych wkładów lub uszczelnienie przewodów wkładkami [...] bez likwidacji podgrzewaczy gazowych jest niewykonalny. Ponadto, pozostawiając podgrzewacze gazowe należałoby przewody spalinowe uszczelnić wkładami ze stali kwasoodpornej, a nie aluminiowymi, nieodpornymi na działanie destrukcyjne dla ich trwałości spalin gazu, czego zaskarżana decyzja nie uwzględnia, ani ekspertyza nie zaleca, zakładając z powodów wyżej opisanych, że uszczelnienie przewodów odbędzie się dopiero po likwidacji junkersów i obejmować może jedynie przewody wentylacyjne.
Zaskarżona decyzja jest niewykonalna także ze względu na fakt, iż przewody kominowe są w wielu miejscach zawężone, można więc wprowadzić w nie jedynie wkłady o odpowiednio mniejszej średnicy, co niewątpliwie spowoduje zaniżenie średnicy przewodów spalinowych poniżej wymaganej dla zapewnienia prawidłowej przepustowości odprowadzania spalin oraz właściwej wymiany powietrza w stosunku do wymaganych przepisami.
Skarżąca wskazała także, że aktualnie po nowelizacji ustawy Prawo budowlane, montaż instalacji ciepłej wody użytkowej nie wymaga pozwolenia na budowę, a nawet, zgodnie z treścią art. 30 nie wymaga nawet zgłoszenia, zatem nie można przychylić się do stanowiska organu, że prace te miały charakter inwestycyjny.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Organ wskazał, iż organy administracji orzekają na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydania rozstrzygnięcia. Przywołany przez skarżącą art. 29 ust. 1 pkt 27 Prawa budowlanego w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie miał brzmienia tożsamego z przywołanym przez skarżącą. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 27 Prawa budowlanego został bowiem zmieniony nowelizacją z dnia 20 lutego 2015 r. która weszła w życie w dniu 28 czerwca 2015 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem obowiązującego prawa (w związku z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo
o ustroju sądów administracyjnych – t jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.).
Na wstępie zauważyć przyjdzie, że zgodnie z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.
Obowiązek utrzymania obiektu budowlanego zgodnie z tą zasadą spoczywa na jego właścicielu lub zarządcy (art. 61 Prawa budowlanego). Obiektem budowlanym, o którym mowa w powołanych przepisach jest bez wątpienia przedmiotowy budynek mieszkalny wielorodzinny (art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). W świetle takich unormowań prawnych nie może budzić wątpliwości, że egzekwowanie obowiązku należytego utrzymania budynku dokonuje się w stosunku do właściciela lub zarządcy. Wątpliwości może nasuwać kolejność wyboru adresata nakładanych w tym zakresie przez właściwe organy obowiązków. Rozstrzygnięcie
w tym zakresie zależy, zatem zdaniem Sądu, od stanu faktycznego i prawnego ustalonego w danej sprawie. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, w oparciu o art. 27 ust. 2 ustawy z dnia
15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych, że adresatem zaskarżonej decyzji jest "A" z siedzibą w C. Ustaleń tych nie zakwestionowała również sama skarżąca.
Przystępując do rozważań prawnych wskazać należy, że zaskarżona decyzja prawidłowo została oparta na przepisie art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym właściwy organ nakazuje,
w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powołany przepis ma na celu korygowanie stwierdzonych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektu budowlanego
w należytym stanie technicznym odpowiadającym jego funkcjom. Do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych w obiekcie budowlanym nieprawidłowości wystarczające jest zatem stwierdzenie jego nieodpowiedniego stanu technicznego. Unormowanie to ma bowiem umożliwić bezpieczne użytkowanie obiektu budowlanego zgodne z jego przeznaczeniem i stosuje się go do przypadków zaniedbania obowiązków ze strony właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego znajdującego się w złym stanie technicznym.
Zaskarżone decyzje zostały wydane w związku z przedstawioną przez samą skarżącą, przy piśmie z dnia [...] r., ekspertyzą techniczną dotyczącą przewodów kominowych oraz w związku z zawartymi w niej zaleceniami, wynikającymi ze stwierdzonych nieprawidłowości. W trakcie przeprowadzonej w dniach [...] i [...] r. kontroli organ ustalił, że część zaleceń zawartych we wskazanej ekspertyzie została już wykonana. W związku z powyższym zakres przedmiotowy zaskarżonej decyzji dotyczył jedynie niezrealizowanych zaleceń i sprowadzał się do nałożenia na skarżącą “A" obowiązku wykonania w budynku mieszkalnym wielorodzinnym nr [...], położonym na działce nr [...] przy ul. [...] w C. montażu elastycznych aluminiowych przewodów nieizolowanych we wszystkich przewodach kominowych w budynku lub alternatywnie poprzez ich uszczelnienie ochronnymi wkładkami przelotowymi [...].
Zdaniem Sądu brak jest dostatecznych podstaw prawnych
do zakwestionowania stanowiska organów orzekających co do obciążenia skarżącej obowiązkiem wykonania określonych robót budowlanych wynikających
z zaskarżonej decyzji. Obowiązek ten wynikał z przedstawionej ekspertyzy technicznej przewodów kominowych lokali mieszkalnych w budynku przy
ul. [...] w C., sporządzonej w [...] r. przez uprawnione osoby, w tym przez rzeczoznawcę budowlanego o specjalności konstrukcyjno – budowlanej. Przy stwierdzeniu niewłaściwego stanu technicznego budynku, mogącego stwarzać zagrożenie dla życia lub mienia jego użytkowników, co miało miejsce w rozpatrywanej sprawie i czego skarżąca nie kwestionowała i nie kwestionuje (zarówno w odwołaniu jak i w skardze skarżąca stwierdziła, że w związku ze złym stanem zbiorczych przewodów spalinowych sąsiadujących bezpośrednio z przewodami wentylacyjnymi skarżąca zamierza zmienić sposób podgrzewania wody) zachodziła potrzeba podjęcia niezwłocznych działań celem usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Z uwagi na podnoszone przez skarżącą okoliczności braku obecnie realnej możliwości wykonania nałożonego obowiązku i wykonania go dopiero po zmianie sposobu podgrzewania wody oraz w przypadku pozostawienia podgrzewaczy gazowych konieczności uszczelnienia przewodów spalinowych wkładami ze stali kwasoodpornej, a nie aluminiowymi, należy wskazać, że w postępowaniu mającym na celu kontrolę prawidłowości utrzymania obiektu budowlanego, zmierzającym do usunięcia nieprawidłowości w tym zakresie, organ administracji nie bada przyczyn, które doprowadziły do tego, że obiekt jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu lub bezpieczeństwu mienia, jak i kto ponosi odpowiedzialność za tenże stan, a także w jaki sposób i za pomocą jakich środków nałożone obowiązki zostaną zrealizowane. Ujawniając taki stan faktyczny organ nadzoru budowlanego do właściciela bądź zarządcy budynku kieruje nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Organ administracji nie jest przy tym związany na przykład brakiem ujęcia kosztów remontów w planie finansowym obciążonego podmiotu czy zaplanowaną przez ten podmiot kolejnością wykonywania planowanych robót, bowiem organ ten nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót, a jedynie o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego budynku. Uprawnienie organu administracji wynikające z wymienionych wcześniej przepisów Prawa budowlanego stanowi podstawę do ingerencji w działanie właściciela czy zarządcy budynku niezależnie od jego woli. Również brak stosownych środków finansowych nie może być przesłanką negatywną dla wydania zaskarżonej decyzjI
Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI