II SA/GL 731/24

II SA/Gl 731/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-11-06
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-06-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Artur Żurawik
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 54
art. 115a ust. 1
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 6 listopada 2024 r. sprawy ze skargi O. sp. z o.o. sp. k. w C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 10 kwietnia 2024 r. nr SKO.4102.30.2023 w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego do środowiska 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia 15 maja 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 15 maja 2023 r. nr [...] Prezydent Miasta C. ustalił dla spółki O. Sp. z o.o. Sp. K w C. (dalej spółka) przy ul. [...] dopuszczalny poziom hałasu dla pory dnia i nocy: LAeq D = 50 dB, LAeq N = 40 dB.
W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia 26 marca 2023 r. zostało wszczęte postępowanie w sprawie wydania decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu dla spółki. Podstawą tego wszczęcia były wyniki pomiarów hałasu emitowanego do środowiska z terenu obiektu zlokalizowanego przy ulicy: [...], [...], [...] w C. . Pomiary hałasu zostały wykonane w dniach [...] r. Punkty pomiarowe zlokalizowane zostały na terenie podlegającym ochronie akustycznej w sąsiedztwie ww. nieruchomości po stronie:
- wschodniej pkt. nr 1- posesja przy ul. [...] ,
- północnej pkt. nr 2- posesja przy ul. [...] ,
-południowej pkt. nr 3- posesja przy ul. [...] .
Pomiary poziomu hałasu emitowanego do środowiska przeprowadzono zgodnie z metodyką referencyjną określoną w załączniku 7 do Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji oraz pomiarów ilości pobieranej wody ( Dz. U. 2021 r., poz. 1710 z późn. zm.) z wyłączeniem punktu F.
Wartość równoważnego poziomu dźwięku A, dla czasu odniesienia T, wyrażonego wskaźnikiem hałasu LAeq D po korekcie (z uwagi na lokalizacje punktu pomiarowego przy elewacji budynku) wyniosła w pkt. nr 1 - 42,5 dB, w pkt. nr 2 - 51,8 dB w pkt.nr 3 - 45,7dB, natomiast wartość równoważnego poziomu dźwięku A, dla czasu odniesienia T, wyrażonego wskaźnikiem hałasu LAeq N po korekcie (z uwagi na lokalizację punktu pomiarowego przy elewacji budynku) wyniosła w pkt. nr 1 - 51,0 dB, w pkt. nr 2 - 52,0 dB w pkt. nr 3 - 55,2 dB. Wyznaczenie równoważnego poziomu dźwięku A zostało określone dla czasu odniesienia T wyrażonego wskaźnikiem hałasu wraz z niepewnością pomiaru (niepewność rozszerzona oszacowana dla poziomu ufności 95% (U95). Przedmiotowy teren nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 115 ustawy Prawo ochrony środowiska (...) na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenu ustalono, że przeważającą na tym terenie jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna.
Zgodnie z art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska (...) w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, przekroczone są dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N.
Odwołanie od tej decyzji złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuciła organowi I instancji:
- rażące naruszenie prawa wyrażonego w treści art. 80 k.p.a., w zw. z art. 6 k.p.a., art., 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., 11 k.p.a., przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez zaniechanie jakichkolwiek ustaleń, czy będące przedmiotem pomiaru natężenie dźwięku jest hałasem w rozumieniu art. 3 pkt. 5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku Prawo ochrony środowiska skutkujące oceną, że przedmiot niniejszego postępowania jest hałasem, a także rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli, zasady przekonywania,
- rażące naruszenie prawa wyrażonego w treści art. 80 k.p.a., w zw. z art. 6 k.p.a., art., 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., 11 k.p.a., przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez zaniechanie precyzyjnego wyjaśnienia położenia miejsc dokonanych pomiarów, odległości tych miejsc od zakładu spółki oraz pochodzenia źródeł badanych dźwięków, co skutkowało ustaleniem dopuszczalnego poziomu hałasu LAeq D = 50 dB, LAeq N = 40 dB, a także rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli, zasady przekonywania,
- rażące naruszenie prawa wyrażonego w treści art. 80 k.p.a., w zw. z art. 6 k.p.a., art., 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., 11 k.p.a., przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez zaniechanie wyjaśnienia wpływu natężenia dźwięków pochodzących z dróg, pobliskich zakładów i miejsc prowadzenia działalności gospodarczej oraz domów zakonnych na natężenie dźwięku o pochodzeniu przypisywanym spółce, co skutkowało zawyżonymi pomiarami dźwięku odpowiednio w pkt. 1, 2, 3, a także rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli, zasady przekonywania,
- rażące naruszenie prawa wyrażonego w treści art. 80 k.p.a., w zw. z art. 6 k.p.a., art., 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., 11 k.p.a., przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez brak wskazania, jaki obszar terenu wzięto pod uwagę przy dokonaniu ustaleń, że przeważająca na tym terenie jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, a także w oparciu o jakie faktyczne zagospodarowanie i wykorzystanie terenu dokonano ustaleń, że przeważającą na tym terenie jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna pomimo, że w promieniu najbliższych 100 m. od zakładu znajdują się urzędy, przedsiębiorstwa produkcyjno - usługowe, zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna ([...] ) i zamieszkania zbiorowego ([...] ), co skutkowało ustaleniem, że zakład znajduje się w obszarze zawierającym w przewarzającej mierze zabudowę jednorodzinną, a także rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli, zasady przekonywania,
- rażące naruszenie prawa wyrażonego w treści art. 80 k.p.a., w zw. z art. 6 k.p.a., art., 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., 11 k.p.a., przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez brak wyjaśnienia zasady działania przyrządów pomiarów natężenia dźwięku, polegającej na tym, że podczas pomiarów w dzień urządzenia wskazują niższe natężenie dźwięku niż w nocy, gdzie w nocy ogólny ruch pojazdów, zakładów, czy też codzienne funkcjonowanie sąsiedztwa są ograniczone w stosunku do tych procesów w porze dziennej, a także rażącym naruszeniem zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli i zasady przekonywania.
Zaskarżoną obecnie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Dokonując analizy akt sprawy członkowie składu orzekającego stwierdzili, że materiał dowodowy został przez organ pierwszej instancji zebrany w sposób wyczerpujący, a rozstrzygnięcie oparto na całokształcie materiału dowodowego. Organ odwoławczy nie doszukał się uchybień proceduralnych, decyzja została doręczona w sposób prawidłowy a strona w toku postępowania administracyjnego miała możliwość wypowiedzieć się co do zebranych dowodów oraz przedstawić swoje uwagi i żądania. Decyzja zgodnie z art. 115a ust. 3 oraz 4 określa dopuszczalne poziomy hałasu oraz wymagania jakie są postawione przed przedsiębiorcą w celu zachowania norm akustycznych wynikających z rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.
Główny dowód w sprawie "Sprawozdanie nr [...] z badań hałasu w środowisku ogólnym, będące wynikiem pomiarów akustycznych dokonanych w dniach [...]r. przez Akredytowane Laboratorium Środowiskowe" Kolegium oceniło jako prawidłowe. Metodologia jest zgodna z przepisami prawa a wyniki pomiarów nie budzą wątpliwości. Wyniki są spójne i wynikają z logicznych wniosków przedstawionych przez wykonawcę pomiarów. Prawidłowo ustalono również przeznaczenie terenów, na które oddziałuje emisja hałasu.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożyła jej adresatka reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się uchylenia rozstrzygnięć organów obu instancji, zasądzenia kosztów postępowania oraz wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji zarzuciła organowi odwoławczemu:
I. naruszenie przepisów postępowania wyrażonych w treści art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez zaniechanie merytorycznego odniesienia się do wskazanych w treści odwołania zarzutów dotyczących dokumentu w postaci sprawozdania nr [...] obejmującego badania natężenia dźwięku w związku z działalnością skarżącej, oceniając sprawę przez pryzmat obowiązku i zasady podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące brakiem merytorycznego rozpoznania sprawy,
II. naruszenie przepisów postępowania wyrażonych w treści art. 80 k.p.a. art. 107 §1 pkt. 4 i 6 k.p.a., art. 6 k.p.a., art. 10 k.p.a. i art. 15 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaniechanie wyczerpującego wskazania podstaw prawnych, nie tylko merytorycznych, ale także proceduralnych, niezbędnych do uzyskania stanowiska organu wyrażonego w piśmie Urzędu Miasta C. Wydział Administracji Architektoniczno - Budowlanej z dnia [...] roku podjętego z naruszeniem zasady praworządności oraz w sytuacji zaniechania zapewnienia skarżącej czynnego udziału w stadium postępowania dotyczącym ustalenia faktycznego zagospodarowania terenu, pozbawiając finalnie stronę możności obrony swoich praw, nie wykluczając w tym niezapewnienia dwuinstancyjności postępowania,
III. naruszenie przepisów postępowania wyrażonych w treści art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez zaniechanie merytorycznego odniesienia się do wskazanych w treści odwołania zarzutów dotyczących braku badań, czy emisję dźwięku jaką generują instalacje skarżącej w ogóle można traktować jako hałas, skutkujące brakiem merytorycznego rozpoznania sprawy,
IV. naruszenie przepisów postępowania wyrażonych w treści art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez zaniechanie merytorycznego odniesienia się do wskazanych w treści odwołania zarzutów dotyczących dokumentu w postaci sprawozdania nr [...] obejmującego badania natężenia dźwięku w związku z wpływem natężeń innych dźwięków na działalność skarżącej, w tym tych, które pochodzą z marketu [...], oceniając sprawę przez pryzmat obowiązku i zasady podjęcia przez organ wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące brakiem merytorycznego rozpoznania sprawy,
V. naruszenie przepisów postępowania wyrażonych w treści art. 80 k.p.a. i art. 7 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez dowolną, a nie swobodną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego poprzez całkowite pominięcie kwestii, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą w znanej siedzibie przez wiele lat, która to działalność na każdym etapie była legitymowana określonymi decyzjami administracyjnymi, które przecież brały w swojej treści pod uwagę kwestie wpływu na środowisko.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2022 r., poz. 2492) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.
Zgodnie z art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54) "w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N.
Z przepisu powyższego wynika jednoznacznie, że decyzja określająca dopuszczalny poziom hałasu może zostać wydana, jeśli:
- poza zakładem występuje przekroczenie dopuszczalnych poziomów hałasu,
- przekroczenie to spowodowane jest działalnością zakładu.
W rozpatrywanej sprawie organ I instancji ustalił i udokumentował wystąpienie pierwszej ze wspomnianych przesłanek, czyli przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu na ulicach otaczających zakład. W żaden jednak sposób nie wykazał (a nawet nie poruszył tej kwestii), czy przekroczenia te powodowane są ruchem zakładu. W odpowiedzi na skargę wskazywał, że metodyka pomiarowa nie zobowiązuje do ustalenia poziomu tła akustycznego. I tu należy się z organem zgodzić. Jednakże wówczas nie jest w stanie wykazać faktycznego źródła przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu (czy jest nim ruch zakładu). Inaczej mówiąc organ ustalił, że poza zakładem spółki występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu, ale w żaden sposób nie wykazał, że jest to spowodowane działalnością skarżącej. Zatem określenie dopuszczalnego poziomu, w rozpatrywanej sprawie, nastąpiło zdecydowanie przedwcześnie. I w ramach ponownego prowadzenia sprawy organ I instancji będzie musiał wskazaną wyżej okoliczność, w sposób jednoznaczny, ustalić.
Organ administracji nie rozważył również treści art. 115a ust. 2 ustawy. Zgodnie z tym przepisem "jeżeli hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk lub z działalnością osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą, decyzji, o której mowa w ust. 1, nie wydaje się". Konieczne jest zatem ustalenie, czy hałas pochodzi z konkretnej instalacji (w rozumieniu ustawy) eksploatowanej przez skarżącą, czy też z innych źródeł.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd wskazuje co następuje:
1) zupełnie bezprzedmiotowe dla sprawy są rozważania, czy badane dźwięki są hałasem w rozumieniu ustawy. Wskazuje ona, że pod pojęciem hałasu rozumie się dźwięki o częstotliwościach od 16 Hz do 16 000 Hz. Jest to częstotliwość dźwięków słyszalnych przez człowieka (z pewnym odstępstwem dla dźwięków wysokich). Nie one czynią hałas tylko odpowiednie natężenie fal dźwiękowych. I ten ostatni czynnik był w sprawie badany. O zjawisku hałasu możemy mówić nie w kategoriach częstotliwości dźwięku tylko w kategorii równoważnego poziomu hałasu rozumianego jako wartość poziomu ciśnienia akustycznego ciągłego ustalonego dźwięku, skorygowaną według charakterystyki częstotliwościowej A, która w określonym przedziale czasu odniesienia jest równa średniemu kwadratowi ciśnienia akustycznego analizowanego dźwięku o zmiennym poziomie w czasie.
2) prawidłowo organ I instancji ustalił sposób zagospodarowania sposób terenu, na który oddziałuje hałas. Nie można tu brać pod uwagę "średniego", czy "przeważającego" zagospodarowania terenu. W ocenie Sądu dokonując oceny, na jaki teren oddziałuje hałas, należy uwzględnić taki, dla którego wartości równoważnego natężenia dźwięku są najniższe. Wynika to z faktu, że właściciele nieruchomości przeznaczonych na cele mieszkaniowe mają prawo do skutecznej ochrony przed hałasem.
Biorąc pod uwagę powyższe orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ administracji weźmie pod uwagę wyżej poczynione rozważania Sądu.