Orzeczenie · 2025-11-04

II SA/GL 730/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2025-11-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
zasiłek pielęgnacyjnyświadczenia rodzinnenienależnie pobrane świadczenianiepełnosprawnośćorzeczenie o niepełnosprawnościostateczność orzeczeniapouczeniezwrot świadczeń

Sprawa dotyczyła skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. o zwrocie nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego na rzecz niepełnosprawnego syna. Organy uznały, że zasiłek wypłacony w okresie od czerwca do września 2024 r. był nienależny, ponieważ wygasło prawo do jego pobierania w związku z wydaniem nowego, ostatecznego orzeczenia o braku niepełnosprawności syna. Skarżący argumentował, że informował organy o toczącym się postępowaniu sądowym, które ostatecznie przyznało niepełnosprawność synowi. WSA w Gliwicach oddalił skargę, stwierdzając, że skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązku niezwłocznego informowania o ostateczności nowego orzeczenia o niepełnosprawności. Sąd podkreślił, że prawo do świadczenia wygasło z dniem ostateczności orzeczenia o niepełnosprawności, a nie jego prawomocności, a skarżący nie dopełnił obowiązku informacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, rozróżnienie między ostatecznością a prawomocnością orzeczeń o niepełnosprawności oraz znaczenie prawidłowego pouczenia świadczeniobiorcy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zasiłkiem pielęgnacyjnym i orzeczeniami o niepełnosprawności, ale zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (2)

Czy świadczenie rodzinne wypłacone po wydaniu ostatecznego orzeczenia o braku niepełnosprawności, ale przed jego prawomocnością, może być uznane za nienależnie pobrane, jeśli świadczeniobiorca został pouczony o obowiązku informowania o zmianach?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, świadczenie może być uznane za nienależnie pobrane, jeśli zaistniały okoliczności powodujące ustanie prawa do świadczenia, świadczenie zostało wypłacone mimo tych okoliczności, a świadczeniobiorca został prawidłowo pouczony o skutkach.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że kluczowe jest zaistnienie okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczenia oraz prawidłowe pouczenie świadczeniobiorcy. Ostateczność orzeczenia o niepełnosprawności, a nie jego prawomocność, powoduje ustanie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego. Skarżący nie dopełnił obowiązku informacyjnego.

Czy wyrok sądu powszechnego zmieniający decyzję o niepełnosprawności jest nowym orzeczeniem, o którym świadczeniobiorca ma obowiązek niezwłocznie poinformować organ wypłacający świadczenie?

Odpowiedź sądu

Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii w kontekście obowiązku informacyjnego, ale skupił się na tym, że ostateczne orzeczenie WZON z maja 2024 r. (które nie zaliczyło do osób niepełnosprawnych) spowodowało ustanie prawa do świadczenia, niezależnie od późniejszego wyroku sądu powszechnego.

Uzasadnienie

Sąd podkreślił, że decyzja z lutego 2024 r. przyznająca zasiłek pielęgnacyjny zawierała warunek, że świadczenie przysługuje nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności. Ostateczność orzeczenia WZON z maja 2024 r. spowodowała ustanie prawa do świadczenia, nawet jeśli nie było ono jeszcze prawomocne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 marca 2025 r. nr SKO.PSŚ/41.5/244/2025/4022 w przedmiocie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych.

Przepisy (7)

Główne

u.ś.r. art. 30 § ust. 1 i 2 pkt 1

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Za nienależnie pobrane świadczenia rodzinne uważa się świadczenia wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do świadczeń, jeżeli osoba pobierająca była pouczona o braku prawa do ich pobierania.

Pomocnicze

u.ś.r. art. 16

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

k.p.a. art. 16

Kodeks postępowania administracyjnego

Dotyczy ostateczności i prawomocności orzeczeń administracyjnych.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 135

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.ś.r. art. 24 § ust. 2a

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

Reguluje nabycie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności za okres wsteczny.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący został prawidłowo pouczony o obowiązku informowania o zmianie orzeczenia o niepełnosprawności. • Ustanie prawa do świadczenia nastąpiło z dniem ostateczności orzeczenia o niepełnosprawności, a nie jego prawomocności. • Wypłata świadczenia po zaistnieniu okoliczności powodujących ustanie prawa, mimo pouczenia, stanowi nienależnie pobrane świadczenie.

Odrzucone argumenty

Organ nie wziął pod uwagę dowodów przedstawionych w odwołaniu, w tym wyroku sądu powszechnego zmieniającego decyzję o niepełnosprawności. • Organy błędnie ustaliły, że strona nie poinformowała o nowym orzeczeniu, podczas gdy jedynie zaskarżyła decyzję WZON do sądu powszechnego.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja była zmieniana w zakresie przedłużenia terminu wypłacania świadczenia, jednak nie dłużej niż do dnia wydania nowego ostatecznego orzeczenia o niepełnosprawności albo orzeczenia o stopniu niepełnosprawności syna skarżącego. • Ostatecznym orzeczeniem o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności jest orzeczenie, od którego nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji. • Wobec tego orzeczenie o niepełnosprawności albo o stopniu niepełnosprawności może być ostateczne, ale jeszcze nieprawomocne. • Skoro w stosunku do syna Skarżącego wydano nowe ostateczne orzeczenie o niepełnosprawności, to zaistniała okoliczność powodująca ustanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Fakt, że orzeczenie to nie było prawomocne nie ma znaczenia w sprawie.

Skład orzekający

Aneta Majowska

członek

Krzysztof Nowak

sprawozdawca

Tomasz Dziuk

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, rozróżnienie między ostatecznością a prawomocnością orzeczeń o niepełnosprawności oraz znaczenie prawidłowego pouczenia świadczeniobiorcy."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z zasiłkiem pielęgnacyjnym i orzeczeniami o niepełnosprawności, ale zasady interpretacyjne mogą mieć szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu świadczeń socjalnych i praw osób niepełnosprawnych, a także precyzyjnej interpretacji przepisów proceduralnych i materialnych.

Czy utrata prawa do zasiłku pielęgnacyjnego następuje z dniem ostateczności orzeczenia o niepełnosprawności?

Dane finansowe

WPS: 863,36 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst