II SA/Gl 723/25

II SA/Gl 723/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Edyta Kędzierska
Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 418
art. 49e pkt 4
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2025 r. sprawy ze skargi A. B. (B.) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 28 marca 2025 r. nr WINB-WOA.7721.375.2024.PG w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.
Uzasadnienie
W dniu 16 stycznia 2024 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. (dalej: PINB) przeprowadził czynności kontrolne na działce o numerze [...] w M. przy ul, [...], celem ustalenia legalności silosów znajdujących się na tej działce. Z protokołu z kontroli wynika, że od strony granicy z działką sąsiednią znajdują się dwa silosy na zboże - jeden z nich, bezpośrednio przy granicy z działką nr [...] (silos nr 1 o pojemności 12 ton, 15 m2) oraz drugi pomiędzy silosem nr 1 a budynkiem gospodarczym (silos nr 2 o pojemności 25 ton, 30 m2). Wysokość silosów to 7 m. PINB ustalił, że właściciel działki A. B. (inwestor, właściciel nieruchomości) nie uzyskał pozwolenia na budowę obiektów ani nie zgłosił ich budowy do właściwego organu architektoniczno-budowlanego. Obiekt został wzniesiony w 2020 r.
W dniu 21 lutego 2024 roku PINB zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy naziemnego silosu na zboże (nr 2) o pojemności 25 m2, zlokalizowanego na działce nr [...] w M. przy ul. [...], wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia. Następnie postanowieniem nr [...] z 22 lutego 2024 r. wstrzymał budowę naziemnego silosu na zboże (nr 1) oraz poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia.
W dniu 25 marca 2024 roku do PINB wpłynął wniosek właściciela nieruchomości o legalizację przedmiotowego obiektu. Złożona dokumentacja nie odpowiadała jednak wymaganiom prawa. Dlatego postanowieniem nr [...] z dnia 11 kwietnia 2024 r. organ nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia zaświadczenia Wójta Gminy M. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej, oświadczenia, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Część z tych uchybień została usunięta dnia 28 sierpnia 2024 r.
Postanowieniem nr [...] z dnia 6 września 2024 r. PINB nakazał inwestorowi usunąć nieprawidłowości w przedłożonej dokumentacji w zakresie: 1) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - uzupełnienie oświadczenia o datę podpisu; projektu zagospodarowania terenu
uzupełnienie projektu o oświadczenie projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej (art. 34 ust. 3d pkt 3 Prawa budowlanego), w terminie do dnia 20 września 2024 r.
Z uwagi na nieusunięcie braków w dokumentacji legalizacyjnej, PINB decyzją nr [...] z dnia 8 października 2024 r. nakazał Panu inwestorowi rozbiórkę naziemnego silosu na zboże (nr 2) o pojemności 25 m3, zlokalizowanego na działce nr [...] w M. przy ul. [...].
Odwołanie od tej decyzji złożył jej adresat podnosząc, że przedłożył wszystkie wymagane prawem dokumenty.
Zaskarżoną obecnie decyzją Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy. Wskazał, że w postępowaniu legalizacyjnym organ nadzoru budowlanego nakłada, w drodze postanowienia, obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych w terminie nie krótszym niż 60 dni od dnia doręczenia tego postanowienia. Jak wskazuje treść art. 48b ust. 3 ustawy Prawo budowlane "w przypadku budowy innej niż budowa wymagająca decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy innej niż budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3, do dokumentów legalizacyjnych należą:
1) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej;
2) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
3) projekt zagospodarowania działki lub terenu.
Przedłożenie przez inwestora dokumentacji legalizacyjnej powoduje uruchomienie kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o której mówi art. 49 pr. bud. Organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie legalizacyjne jest zobowiązany, po złożeniu przez inwestora, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego dokumentacji legalizacyjnej, do jej oceny. W ramach czynności właściwy organ sprawdza:
1) kompletność dokumentów legalizacyjnych, w tym kompletność projektu budowlanego (co odnosi się m.in. do oceny wykonania projektu budowlanego, przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, a ponadto załączenia wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń);
2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami ustawy, w tym zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi; jeżeli budowa została zakończona.
Możliwość orzekania decyzji o nakazie rozbiórki zgodnie ze znowelizowaną procedurą legalizacyjną reguluje art. 49e pr. bud., zgodnie z którym: "organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku:
- niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie;
- wycofania wniosku o legalizację;
- nieprzedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów legalizacyjnych;
- niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych;
- nieuiszczenia opłaty legalizacyjnej w wyznaczonym terminie;
- kontynuowania budowy pomimo postanowienia o wstrzymaniu budowy."
Jak wskazał organ odwoławczy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. wydał zaskarżone rozstrzygnięcie na podstawie art. 49e pkt 4 Prawa budowlanego, z powodu niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych przez inwestora, tj. uzupełnienia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane o datę podpisu oraz przedłożenia oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej (art. 34 ust. 3d pkt 3 Prawa budowlanego). Z akt sprawy wynika, że oświadczenie inwestora o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane zostało czytelnie podpisane przez Pana A. B. z datą 27 sierpnia 2024 roku oraz zaparafowane.
Niemniej jednak, ŚWINB zgodził się ze stanowiskiem PINB, że przedłożony projekt zagospodarowania terenu, nie zawiera oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej (art. 34 ust. 3d pkt 3 Prawa budowlanego). Dokument ten powinien zostać przedłożony przez inwestora, celem uzupełnienia dokumentacji legalizacyjnej i przeprowadzenia skutecznie postępowania legalizacyjnego silosu na zboże.
Skargę na tę decyzję do tutejszego Sądu złożył jej adresat reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika. Domagając się:
- uchylenia w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz umorzenia postępowania, lub też przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji,
- zasądzenie na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego skarżącego według norm przepisanych,
- rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym,
zarzucił organowi II instancji:
1) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a. poprzez niezastosowanie i nieuwzględnienie zasady zgodnie z którą organ z urzędu powinien uwzględnić słuszny interes obywateli;
2) naruszenie art. 138 § 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji, podczas gdy wobec faktu, że przedmiotowy obiekt nie podlega reżimowi ustawy Prawo budowlane, zaistniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości;
3) naruszenie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu, podczas gdy w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie było podstaw do wydania takiej decyzji, gdyż przedmiotowy obiekt nie podlega reżimowi ustawy Prawo budowlane;
4) naruszenie art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane poprzez błędne przyjęcie przez organ II instancji, że obiekt mieszczący się na działce należącej do skarżącego jest budowlą, podczas gdy jest on zwykłym urządzeniem rolniczym, niewymagającym pozwolenia na budowę czy zgłoszenia;
5) brak ustaleń faktycznych co do daty powstania przedmiotowego obiektu oraz pominięcie stanu prawnego obowiązującego na czas jego powstawania;
6) naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, w szczególności poprzez brak szczegółowej weryfikacji przedmiotowego obiektu oraz brak dokładnego uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji.
Odpowiadając na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej jako: - "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Na początku należy podkreślić, że roboty budowlane polegające na budowie silosów na zboże podlegają reglamentacji ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418). Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 29 lit. c ustawy "nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, natomiast wymaga zgłoszenia, o którym mowa w art. 30, budowa [...] obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej [...] naziemnych silosów na materiały sypkie, o pojemności do 250 m3 i wysokości nie większej niż 15 m". Bezprzedmiotowe są zatem wszelkie rozważania skargi dotyczące tego, czy przedmiotowy silos jest obiektem budowlanym. Jest i jego budowa wymagała zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej.
W trakcie postępowania przed organami administracji architektoniczno-budowlanej skarżący nie kwestionował, że silos został wzniesiony w ramach samowoli. Dodatkowo potwierdza to fakt, że złożył wniosek o legalizację tego obiektu.
W ramach wszczętego postępowania legalizacyjnego organ nadzoru budowlanego wydał postanowienie zobowiązujące inwestora do przedłożenia dokumentów legalizacyjnych W przypadku budowy innej niż budowa wymagająca decyzji o pozwoleniu na budowę lub budowy innej niż budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1-3 ustawy, do dokumentów legalizacyjnych należą (art. 48b ust. 3 ustawy):
1) zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego lub uchwał w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji mieszkaniowej lub towarzyszącej;
2) oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
3) projekt zagospodarowania działki lub terenu.
Bezsporne jest, że przedstawiony projekt zagospodarowania nie zawiera oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej (art. 34 ust. 3d pkt 3 ustawy). Dokument ten powinien zostać przedłożony przez inwestora, celem uzupełnienia dokumentacji legalizacyjnej i przeprowadzenia skutecznie postępowania legalizacyjnego silosu na zboże. Co istotne inwestor został zobowiązany do uzupełnienia tego braku (w terminie do dnia 20 września 2024 r.) postanowieniem nr [...] z dnia 6 września 2024 r. Brak realizacji zobowiązania stanowił przesłankę orzeczenia nakazu rozbiórki. Zgodnie bowiem z art. 49e pkt 4 ustawy Prawo budowlane "organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części w przypadku [...] niewykonania, w wyznaczonym terminie, postanowienia o usunięciu nieprawidłowości w dokumentach legalizacyjnych". W konsekwencji zarzuty skargi oznaczone cyframi 2- 4 należy uznać za nieuzasadnione.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd stwierdza, że są one niezasadne.
W sprawie nie doszło do naruszenia art. 7 k.p.a. Orzeczony nakaz rozbiórki był spowodowany działaniami skarżącego. Dotyczy to zarówno dopuszczenia się samowoli budowlanej, jak i nie wykonania zobowiązania w zakresie uzupełnienia dokumentacji legalizacyjnej.
W ocenie składu orzekającego postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone przez organ w wystarczającym do wydania rozstrzygnięcia zakresie. Dotyczy to również daty, kiedy wzniesiono przedmiotowy obiekt.
Biorąc pod uwagę powyższe, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.