II SA/Kr 598/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w KrakowieKraków2025-07-16
NSAochrona środowiskaWysokawsa
odpady komunalnerecyklingprzygotowanie do ponownego użyciakara pieniężnaustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminachgospodarka odpadamikontrolasprawozdawczośćodpowiedzialność przedsiębiorcy

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę spółki F. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymującą w mocy karę pieniężną za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów komunalnych w 2022 roku.

Spółka F. Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego 25% poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, osiągając jedynie 1,8%. Spółka odwoływała się, argumentując m.in. wpływem pandemii COVID-19 i brakiem możliwości obiektywnego wywiązania się z obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę, uznając, że obowiązek należy do przedsiębiorcy, a pandemia nie zwalniała z jego realizacji, a waga naruszenia nie była znikoma.

Sprawa dotyczyła skargi F. Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza o wymierzeniu spółce administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 11 614 zł. Kara została nałożona za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, który wynosił 25%, podczas gdy spółka osiągnęła jedynie 1,8%. Spółka podnosiła szereg zarzutów, w tym naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa przedsiębiorców, argumentując m.in. wpływem pandemii COVID-19 jako siły wyższej, brakiem możliwości obiektywnego wywiązania się z obowiązku oraz wadliwym ustaleniem stanu faktycznego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało te zarzuty za chybione, podkreślając, że obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, rozpoznając skargę, podzielił stanowisko organów administracji. Sąd stwierdził, że obowiązek organizacji działalności w sposób umożliwiający spełnienie wymogów prawnych spoczywa na przedsiębiorcy, a pandemia COVID-19 w 2022 roku nie stanowiła okoliczności zwalniającej z tego obowiązku, zwłaszcza że obostrzenia były już znikome. Sąd uznał, że waga naruszenia nie była znikoma (różnica między wymaganym 25% a osiągniętym 1,8%), a spółka nie wykazała przesłanek do odstąpienia od nałożenia kary. Rozstrzygnięcie oparte zostało na przepisach ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz Kodeksu postępowania administracyjnego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, przedsiębiorca jest odpowiedzialny, ponieważ obowiązek organizacji działalności w sposób umożliwiający spełnienie wymogów prawnych spoczywa na nim.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady, a organizacja działalności w tym zakresie należy do jego kompetencji. Brak możliwości obiektywnego wywiązania się z obowiązku nie zwalnia z odpowiedzialności, chyba że wystąpią specyficzne przesłanki określone w przepisach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (33)

Główne

u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1 i ust. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 3b

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9g § pkt 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Pomocnicze

u.c.p.g. art. 9a § ust. 2 pkt 1 i ust. 3

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 35

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9zb § ust. 11

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

u.c.p.g. art. 9zd § ust. 1

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

k.p.a. art. 6

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § ust. 1 i 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11 § ust. 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189c

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189d

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189e

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 1

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § § 1 pkt 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 189f § § 2

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego

P.p. art. 8

Ustawa Prawo przedsiębiorców

P.p. art. 10 § ust. 1 i 2

Ustawa Prawo przedsiębiorców

P.p. art. 11 § ust. 1

Ustawa Prawo przedsiębiorców

P.p.s.a. art. 3

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 135

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. "a" - "c"

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

P.o.ś. art. 290 § ust. 2

Ustawa Prawo ochrony środowiska

P.o.ś. art. 291

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Argumenty

Skuteczne argumenty

Obowiązek osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu spoczywa na przedsiębiorcy odbierającym odpady. Pandemia COVID-19 w 2022 roku nie stanowiła siły wyższej zwalniającej z obowiązku. Waga naruszenia (niski poziom recyklingu) nie była znikoma, co wyklucza odstąpienie od kary. Dane z Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami (BDO) są wiarygodne.

Odrzucone argumenty

Wpływ pandemii COVID-19 jako siły wyższej na niemożność osiągnięcia poziomu recyklingu. Brak obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku przez spółkę. Wadliwe ustalenie stanu faktycznego i prawnego przez organy administracji. Naruszenie przepisów K.p.a. i Prawa przedsiębiorców, w tym zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy. Możliwość odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na znikomą wagę naruszenia lub inne przesłanki.

Godne uwagi sformułowania

podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu brakująca masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu 25% wynosi zatem ok. 23,2% całej masy strona, jako podmiot profesjonalny, winna mieć świadomość jakie rygory prawne ciążą na niej przy wykonywaniu działalność regulowanej waga naruszenia nie jest znikoma, skoro przy wymaganym poziomie 25% ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu zrealizowana przez skarżącą ilość wyniosła ok. 1,8% odpowiedzialność za delikty administracyjne zagrożone karą pieniężną ma charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej

Skład orzekający

Joanna Człowiekowska

przewodniczący

Magda Froncisz

sprawozdawca

Małgorzata Łoboz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Uzasadnienie odpowiedzialności przedsiębiorcy za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu odpadów, interpretacja pojęcia siły wyższej w kontekście pandemii COVID-19 w 2022 roku, ocena znikomości naruszenia prawa przy nałożeniu kary administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego związanego z gospodarką odpadami komunalnymi i karami pieniężnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu gospodarki odpadami i odpowiedzialności przedsiębiorców. Pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów dotyczących recyklingu i kar pieniężnych, a także interpretację pojęcia siły wyższej w kontekście pandemii.

Przedsiębiorca ukarany za niski recykling odpadów – czy pandemia COVID-19 mogła go usprawiedliwić?

Dane finansowe

WPS: 11 614 PLN

Sektor

ochrona środowiska

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

II SA/Kr 598/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-22
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /przewodniczący/
Magda Froncisz /sprawozdawca/
Małgorzata Łoboz
Symbol z opisem
6135 Odpady
Hasła tematyczne
Odpady
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 339
art 9a ust 2 pkt 1 i ust 3 , art 35 oraz 9zb  ust 11
Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
art 6-8 , art 77 , art 80 , art 107  , art 189 c art 189 d , art 189 f
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dz.U. 2023 poz 221
art 8 , art 10 ust 1 i 2  oraz 11 ust 1
Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.)
Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
art 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Łoboz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lipca 2025 r. sprawy ze skargi F. Sp. z o.o. z siedzibą w N. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 2 kwietnia 2025 r. znak SKO-OŚ-4170-8/25 w przedmiocie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2022 roku wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odebranych od właścicieli nieruchomości oddala skargę.
Uzasadnienie
Burmistrz R. decyzją z 8 stycznia 2025 r., znak: IRG.7032.9.2024.MT wymierzył spółce F. sp. z o.o. z siedzibą w N. T. administracyjną karę pieniężną w kwocie 11 614 zł za nieosiągnięcie w 2022 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odebranych na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości.
Jako podstawę prawną decyzji organ I instancji wskazał art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3, art. 3b oraz art. 9zb ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2024 r. poz. 399 ze zm.), dalej: "u.c.p.g.".
W uzasadnieniu decyzji organ opisał okoliczności sprawy, powołał przepisy stanowiące podstawę jego rozstrzygnięcia i zamieścił rachunkowe wyliczenie wysokości nałożonej kary.
Jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji, ukarany podmiot został wpisany w 2017 r. do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy R. .
W dniu 26 stycznia 2023 r. ukarany przekazał sprawozdanie podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości za rok 2022.
Analiza powyższego sprawozdania wykazała, że podmiot za rok 2022 osiągnął poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości ok 1,8%. Ze sprawozdania wynika, że łączna masa odebranych przez podmiot odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości wyniosła 175,26 Mg, a masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wyniosła — 3,1487 Mg. Brakująca masa odpadów komunalnych do przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu 25% wynosi zatem ok. 23,2% całej masy, czyli 40,6663 Mg. Wynik ten osiągnięto odejmując od 43,815 Mg (wymagana masa odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu przez podmiot za 2022 r.) kwotę 3,1487 Mg (rzeczywista masa odpadów przekazanych do ponownego użycia i recyklingu przez podmiot za 2022 r.).
Wysokość kary administracyjnej wyliczono mnożąc ww. masę 40,6663 Mg (brakująca masa odpadów komunalnych przekazanych do ponownego użycia i recyklingu wymagana do osiągnięcia poziomu) przez 285,6 zł (stawka opłaty za umieszczenie 1 Mg niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku), co dało wynik 11.614 złotych.
Spółka F. sp. z o.o. z siedzibą w N. T., reprezentowana przez adwokata, wniosła od powyższej decyzji Burmistrza z 8 stycznia 2025 r. odwołanie, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucając naruszenie:
1) art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572), dalej: "K.p.a.", poprzez wydanie decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach odwołania;
2) art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a., poprzez zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
3) wydanie decyzji zawierającej uzasadnienie nieodpowiadające wymogom art. 107 § 3 K.p.a.;
4) nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez stronę z obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów;
5) art. 40 § 2 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. poprzez przesłanie (doręczenie) decyzji bezpośrednio stronie, z pominięciem pełnomocnika;
6) art. 107 § 1 pkt 4 w zw. z art. 6 K.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o wadliwą podstawę prawną;
7) art. 189c w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez niezawarcie w decyzji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;
8) art. 189e w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 105 § 1 K.p.a., poprzez jego niezastosowanie i niedokonanie w decyzji analizy wpływu działania siły wyższej, tj. stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 na nieosiągnięcie przez stronę w roku 2022 wymaganych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a w konsekwencji nałożenie administracyjnej kary pieniężnej, pomimo faktu, iż do naruszenia prawa doszło wskutek działania siły wyższej, tym samym strona nie powinna podlegać ukaraniu;
9) art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 K.p.a., poprzez niedokonanie w decyzji analizy możliwości zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu;
10) art. 9x ust. 2 pkt 1, art. 9x ust. 3, art. 9zb ust. 1, art. 9zd ust. 1 u.c.p.g. poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne nałożenie na stronę kary pieniężnej za nieosiągnięcie w odniesieniu do masy odebranych odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w szczególności w sytuacji, gdy strona nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych za rok 2022;
11) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz.U. z 2023 r. poz. 221 ze zm.), dalej: "P.p.", poprzez wydanie decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów;
12) art. 8 P.p. poprzez obciążenie strony odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania strona nie miała wpływu.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu decyzją z 2 kwietnia 2025 r. znak: SKO-OŚ-4170-8/25, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 15 K.p.a. w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 2, art. 9g pkt 1, art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g. utrzymało w mocy ww. decyzję Burmistrza z 8 stycznia 2025 r.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Organ II instancji przywołał treść art. 9x ust 2 pkt 1 u.c.p.g. wskazując, że podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany w danym roku kalendarzowym do osiągnięcia w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych art. 3b ust. 1 (art. 9g pkt 1 u.c.p.g.).
Ta ostatnia regulacja nakazuje osiągnąć za rok 2022 poziom przygotowania wagowo do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 25% odpadów odebranych. Wskazaną wyżej karę pieniężną oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (obecnie Dz.U. z 2025 r. poz. 647), dalej: "P.o.ś.", i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
Upoważnienie z art. 290 ust. 2 p.o.ś. Rada Ministrów zrealizowała w dniu 22 grudnia 2017 r. wydając rozporządzenie w sprawie jednostkowych stawek opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2017 r. poz. 2490 ze zm.). Zgodnie z art. 291 P.o.ś. stawki rzeczonych opłat podlegają z dniem 1 stycznia każdego roku podwyższeniu w stopniu odpowiadającym średniorocznemu wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Minister właściwy do spraw klimatu, nie później niż do dnia 31 października każdego roku, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski, wysokość tak podwyższonych stawek opłat na rok następny, uwzględniając dotychczasowe zmiany wysokości stawek. Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 11 października 2021 r. (M.P. z 2021 r. poz. 960 - zał. nr 2 cz. II) stawka jednostkowej opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku w 2022 roku wynosi 285,60 zł/Mg.
Dalej Kolegium wskazało, że Spółka jest podmiotem wpisanym do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości na terenie Gminy R. prowadzonej przez Burmistrza R. pod numerem [...]. Sprawozdanie Spółki, jako podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości na podstawie umów z właścicielami nieruchomości za rok 2022, zostało złożone terminowo w systemie BDO (Baza danych o produktach i opakowaniach oraz o gospodarce odpadami) do Burmistrza Rabki-Zdroju 26 stycznia 2023 r. (nr sprawozdania [...]). Zgodnie ze złożonym sprawozdaniem podmiotu odbierającego odpady komunalne od właścicieli nieruchomości Spółka osiągnęła poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu w wysokości 1,8%, podczas gdy wymagany poziom na rok 2022 wynosi 25%. Dane te są bezsporne, pochodzą od strony, a pełnomocnik przedsiębiorstwa ich nie kwestionuje.
Organ odwoławczy stwierdził, że w świetle art. 9g pkt 1 w zw. z art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości był w 2022 r. obowiązany do przygotowania ich do ponownego użycia i recyklingu na poziomie 25% wagowo w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych. W 2022 r. spółka odebrała na terenie Gminy R. od właścicieli nieruchomości 175,2600 Mg odpadów komunalnych. Osiągnięty w roku rozliczeniowym 2022 poziom przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych jest niższy niż wymagany dla roku 2022, gdyż wynosi 1,8 % w związku z powyższym stwierdzono, że firma F. Sp. z o. o., nie osiągnęła w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (25%).
Organ II instancji ocenił, że brakującego poziomu recyklingu wynoszącego 23,20% (tj. wymagany w 2022 r. poziom recyklingu 25% - 1,8% osiągnięty w 2022 przez Spółkę poziom recyklingu) nie można uznać za znikome naruszenie prawa z uwagi, iż brakujący poziom recyklingu jest znaczny. Wyliczenia organu pierwszej instancji w powyższym zakresie są więc prawidłowe.
Kolejno Kolegium stwierdziło, że zarzuty odwołania są chybione. Za trafne uznało stanowisko organu I instancji, że strona, jako podmiot profesjonalny, winna mieć świadomość jakie rygory prawne ciążą na niej przy wykonywaniu działalność regulowanej w zakresie odbioru odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości.
Organ odwoławczy nadmienił, że powyższy rejestr jest powszechnie dostępny, stąd też brak dołączenia do akt sprawy zaświadczenia względnie innego dokumentu potwierdzającego wpis strony do przedmiotowego rejestru, nie stanowi o naruszeniu przez organ jakichkolwiek przepisów postępowania. Co więcej, z treści odwołania nie wynika, by strona kwestionowała ten fakt.
Strona, jako przedsiębiorca, zobowiązana była tak zorganizować prowadzoną przez siebie działalność regulowaną, aby spełnić wymogi prawem przewidziane. Dyspozycja art. 9g pkt 1 u.c.p.g. jest jednoznaczna: "Podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu. Tymczasem art. 8 P.p. wskazuje przecież, iż przedsiębiorca na podstawie przepisów prawa może być obowiązany do określonego zachowania.
Argumentacja odwołania, że strona nie ma wpływu na poziom limitów wskazanych w umowach z właścicielami nieruchomości, a także fakt, że ich treść musi być zaakceptowana przez organ gminy - nie wytrzymuje zdaniem Kolegium krytyki. Strona, jako podmiot profesjonalny prowadzący działalność regulowaną, zawarła przecież przedmiotowe umowy w sposób świadomy i dobrowolny. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez pełnomocnika przedsiębiorstwa prowadziłoby według organu II instancji w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 u.c.p.g., albowiem podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu (tak m.in. WSA w Gliwicach w wyroku z 17 lutego 2022 r., sygn. II SA/G1 1326/21).
Według organu odwoławczego w niniejszej sprawie przedsiębiorstwo nie wskazało żadnych okoliczności, które świadczyć mogłyby o braku jej zawinienia przy realizacji obowiązku z art. 9g pkt 1 u.c.p.g.
Można sobie bowiem przykładowo wyobrazić, iż do naruszenia przewidzianego ustawą poziomu doszło w nieznacznym wymiarze, pod koniec okresu sprawozdawczego, i wówczas przedsiębiorstwo mogło już nie mieć czasu i odpowiednich zasobów organizacyjnych, aby przeciwdziałać takiemu zdarzeniu. W niniejszej sprawie nie sposób jednak mówić o takiej sytuacji, albowiem osiągnięty w 2022 r. poziom przygotowania odpadów do ponownego użycia i recyklingu wyrażony w % miał miejsce w zaledwie ok. 1,8%.
W kwestii zarzutu naruszenia art. 189f K.p.a. organ odwoławczy, podzielając stanowisko organu I instancji wskazał, że nie widzi żadnej możliwości odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Przypomniał, że wyżej wskazany przepis w świetle uchwały NSA z 9 czerwca 2022 r., sygn. III OPS 1/21 stosuje się do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach rozdziale 4d u.c.p.g.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, że przedmiotowa regulacja formułuje warunki dopuszczalności odstąpienia od nałożenia pieniężnej kary administracyjnej. Organ odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu strony w dwojakiego rodzaju sytuacjach. Po pierwsze, gdy waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa (art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a.). Organ jest wówczas zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony, co zgodnie z zasadą proporcjonalności stanowi działanie adekwatne do okoliczności sprawy.
Po drugie, gdy doszło do realizacji celów, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Cele te mogły zostać osiągnięte w ramach odrębnego postępowania toczącego się przed postępowaniem w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej (art. 189f § 1 pkt 2 K.p.a.). W takim przypadku organ jest zobligowany do poprzestania na pouczeniu strony.
Podsumowując Kolegium stwierdziło, że w niniejszej sprawie ta druga sytuacja nie może wystąpić, albowiem u.c.p.g. nie zna żadnego postępowania, które po zakończeniu okresu sprawozdawczego w gospodarce odpadami komunalnymi prowadziłaby do sanowania niedopełnienia obowiązku przygotowania odpadów na przewidzianym przepisami poziomie do ponownego użycia i recyklingu. W sprawie nie wystąpiły także przesłanki z pkt 1 § 1 art. 189f K.p.a. Nie sposób tutaj mówić o znikomej wadze naruszenia prawa (obowiązku), jeżeli z materiałów sprawy wynika, iż poziom przygotowania odpadów z art. 3b ust. 1 pkt 2 u.c.p.g. zrealizowany został na bardzo niskim poziomie.
Odnosząc się do zarzutu odwołania dotyczącego nieuwzględnienia wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez stronę z obowiązku osiągnięcia poziomów przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów, organ odwoławczy uznał go za nieuzasadniony. Zdaniem organu II instancji powszechnie wiadomo, że w 2022 r., tj. w ostatnim roku epidemii COVID-19, obostrzenia epidemiologiczne były w istocie znikome w porównaniu do tych przypadających na szczyt epidemii (druga połowa 2020 r. i pierwsza połowa 2021 r.). Na poparcie stanowiska Kolegium przywołało wyrok WSA w Krakowie z 25 stycznia 2024 r. sygn. II SA/Kr 1574/23.
Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołania, w którym odwołująca się Spółka podnosi naruszenie przez organ I instancji art. 40 § 2 w zw. z art. 8 § 1 i art. 11 K.p.a. poprzez przesłanie (doręczenie) decyzji bezpośrednio stronie, z pominięciem pełnomocnika, Kolegium uznało go za nieuzasadniony. W szczególności doręczenie decyzji bezpośrednio stronie - Spółce, nie wpłynęło niekorzystnie na jej interes, która działając przez pełnomocnika złożyła odwołanie w ustawowym terminie.
Z akt sprawy wynika, że kwestionowana odwołaniem decyzja Burmistrza wydana została 8 stycznia 2025 r. Taka sama data wpływu do Urzędu Miejskiego R. widnieje na piśmie Spółki zgłaszającym pełnomocnika w niniejszej sprawie. W konsekwencji organ odwoławczy przyjął, że z uwagi na obieg korespondencji, doręczając kwestionowaną odwołaniem decyzję organ I instancji mógł nie posiadać jeszcze wiedzy o ustanowieniu przez skarżącą pełnomocnika.
Spółka F. sp. z o.o. z siedzibą w N. T. wniosła na ww. decyzję Kolegium z 2 kwietnia 2025 r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
I) przepisów postępowania, a to:
1) art. 6 K.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady ogólnej praworządności, poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji naruszającej przepisy postępowania oraz prawa materialnego wskazane w zarzutach niniejszej skargi;
2) art. 8 § 1 w zw. z art. 11 K.p.a., poprzez oparcie uzasadnienia decyzji na nieprawomocnych wyrokach sądu administracyjnego, co jest sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych oraz zasadą przekonywania;
3) art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a., poprzez:
a) zastosowanie przepisów prawa materialnego pomimo braku niezbędnych przesłanek tam określonych, jak również wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie;
b) uznanie, że organ I instancji wydając decyzję prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy oraz w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy w sprawie, jak również że uzasadnienie faktyczne i prawne decyzji I instancji odpowiada wymogom uregulowanym w art. 107 § 3 K.p.a., podczas gdy decyzja I instancji została wydana z naruszeniem art. art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 K.p.a.;
c) uznanie, że pandemia COVID-19 w 2022 r. nie stanowiła działania siły wyższej i tym samym nieuwzględnienie wpływu stanu zagrożenia epidemiologicznego i stanu epidemii COVID-19 na obiektywną możliwość wywiązania się przez skarżącą z obowiązku osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych w 2022 roku;
d) uznanie, że skarżąca nie wykazała konkretnych okoliczności, które przyczyniły się do nieosiągnięcia w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, podczas gdy skarżąca wykazywała, że pomimo podjętych działań, w tym przeprowadzenia kampanii edukacyjnej mającej na celu zachęcenie mieszkańców Gminy R. do selektywnego zbierania odpadów komunalnych, z uwagi na wystąpienie okoliczności obiektywnie niezależnych od Skarżącej nie osiągnęła wymaganego w 2022 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych;
4) art.40 § 2 w zw. z art. 10 § 1 i art. 8 § 1 K.p.a. poprzez przyjęcie przez SKO, że naruszenie przez organ I instancji art. 40 § 2 w zw. z art. 10 § 1 i art. 8 § 1 K.p.a. nie wpłynęło niekorzystnie na interes skarżącej, podczas gdy jeżeli strona postępowania administracyjnego, ustanawiająca pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a organ administracji, który pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony jej praw i interesów oraz otrzymania takiej ochrony, jaką powinna uzyskać w państwie prawa;
5) art. 189c w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez milczącą akceptację działania organu I instancji związanego z nie zawarciem w uzasadnieniu decyzji I instancji analizy tego, które przepisy winny zostać zastosowane w celu orzeczenia wobec skarżącej administracyjnej kary pieniężnej, w sytuacji gdy w dacie wydawania decyzji w sprawie administracyjnej kary pieniężnej obowiązywała ustawa inna niż w czasie naruszenia prawa, w następstwie którego została nałożona kara;
6) art. 7, art. 77 § 1, art. 8 § 1 w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 189e K.p.a., poprzez uznanie przez organ II instancji, że pandemia COVID-19 nie miała wpływu na dopełnienie przez skarżącą obowiązku osiągnięcia w 2022 roku w odniesieniu do masy odebranych przez Skarżącą odpadów komunalnych wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, podczas gdy stan zagrożenia epidemicznego i stan epidemii COVID-19 w 2022 r., jako siła wyższa obiektywie niezależna od skarżącej miała wpływ na brak osiągnięcia przez skarżącą w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych;
7) art. 189f § 1 pkt 1 w zw. z art. 189a § 1 i § 2 pkt 2 K.p.a., poprzez uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie przez skarżącą w 2022 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia recyklingu odpadów komunalnych i poprzestania na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy zaistniały przesłanki warunkujące odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za nie osiągniecie przez skarżącą w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia recyklingu opadów komunalnych i poprzestanie na pouczeniu;
- które to naruszenia przepisów postępowania mogły mieć (i miały) wpływ na treść wydanej decyzji doprowadziły bowiem do nałożenia na Skarżącą kary pieniężnej za nie osiągniecie przez Skarżącą w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia oraz recyklingu opadów komunalnych, w postępowaniu przeprowadzonym z naruszeniem szeregu zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz innych przepisów proceduralnych, jak również błędnie ustalonym stanie faktycznym;
Il) prawa materialnego, a to:
1) art. 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w zw. z art. 9g pkt 1, art. 9zb ust. 1 i art. 9zd ust. 1 u.c.p.g., poprzez zastosowanie ww. przepisów i bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji I instancji w przedmiocie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za nieosiągnięcie w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, w sytuacji gdy skarżąca nie miała obiektywnej możliwości wywiązania się z obowiązku ustawowego osiągnięcie poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego odpadów komunalnych za rok 2022;
2) art. 10 ust. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 P.p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I instancji, podczas gdy została ona wydana z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, co dotyczyło w szczególności:
- niedokonania na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego oceny tego czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych wynika z przyczyn niezależnych od skarżącej;
- uznania, że stan epidemii i stan zagrożenia epidemicznego COVID-19 w 2022 r. nie stanowi działania siły wyższej, która miała wpływ na brak osiągnięcia przez Skarżącą w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych;
- uznania, że w sprawie brak jest przesłanek umożliwiających odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestanie na pouczeniu, podczas gdy na gruncie niniejszej sprawy takie przesłanki wystąpiły;
3) art. 8 Prawa przedsiębiorców, poprzez obciążenie skarżącej odpowiedzialnością (konsekwencjami) działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które to działania i zaniechania skarżąca nie miała wpływu.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza oraz umorzenie w całości postępowania w przedmiocie nałożenia na skarżącą administracyjnej kary pieniężnej za brak osiągnięcia w 2022 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a także o zasądzenie od Kolegium na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację, która zdaniem skarżącej przemawia za zasadnością jej zarzutów i wniosków.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" - "c" P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych. Pkt 1 lit. "c" wskazanego przepisu stanowi, że Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Orzekanie - w myśl art. 135 P.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Natomiast w przypadku nieuwzględnienia skargi, sąd w myśl art. 151 P.p.s.a. oddala skargę.
W tym miejscu wymaga jednak podkreślenia, że w świetle art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 października 2005 r., sygn. FSK 2326/04, LEX nr 173127).
Jak stanowi art. 133 § 1 P.p.s.a. - Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).
Mając powyższe na uwadze Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie i pozostają bez wpływu na wynik sprawy.
Na wstępie Sąd zaznacza, że w zbliżonych okolicznościach faktycznych i prawnych (w tym co do treści zarzutów skarg) orzekał w podobnych sprawach zakończonych m.in. wyrokami z 24 czerwca 2025 r. sygn. II SA/Kr 545/25 i 11 marca 2025 r. sygn. II SA/Kr 106/25, których argumentację co do zasady podzielił w niniejszej sprawie.
Przedmiotem kontroli sądowej w sprawie jest decyzja Kolegium utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza wymierzającą skarżącej spółce administracyjną karę pieniężną w kwocie 11 614 zł za nieosiągnięcie w 2022 r. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych odebranych na podstawie umowy z właścicielami nieruchomości.
Materialnoprawną podstawę wydanej decyzji stanowią przepisy u.c.p.g. W szczególności zgodnie art. 9g podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3b ustawy. W roku 2022 r. był to poziom wagowo 25% co wynika z art. 3b ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.
Poza sporem pozostaje, że ten poziom nie został osiągnięty. Z przekazanego przez skarżącą sprawozdania wynika, że było to zaledwie ok. 1,8% łącznej masy odebranych odpadów. Prawidłowo organy przyjęły, że w świetle złożonego w formie elektronicznej sprawozdania, zgodnie z danymi zawartymi w sprawozdaniu łączna masa odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu wyniosła 3,1487 Mg, co stanowiło ok. 1,8% łącznej masy odebranych odpadów wynoszącej 175,26 Mg (k. 34 akt II instancji).
Zgodnie z art. 9x ust. 2 u.c.p.g. przedsiębiorca odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości, który nie wykonuje obowiązku określonego w art. 9g - podlega karze pieniężnej, obliczonej odrębnie dla wymaganego poziomu:
1) przygotowania do ponownego użycia i recyklingu;
2) ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania;
3) składowania.
W myśl art. 9x ust. 3 u.c.p.g. karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 1 i 2, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, i brakującej masy odpadów komunalnych wyrażonej w Mg, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych lub ograniczenia masy odpadów komunalnych ulegających biodegradacji przekazywanych do składowania.
Stosownie do art. 9x ust. 3 u.c.i.p.g. karę pieniężną, o której mowa w ust. 2 pkt 3, oblicza się jako iloczyn jednostkowej stawki opłaty za umieszczenie niesegregowanych (zmieszanych) odpadów komunalnych na składowisku, określonej w przepisach wydanych na podstawie art. 290 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. - Prawo ochrony środowiska, i masy składowanych odpadów komunalnych przekraczającej poziom składowania wyrażonej w Mg.
W decyzji I instancji zawarto w związku z tym prawidłowe wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej, które we właściwy sposób zweryfikował organ II instancji. Skoro zatem przedsiębiorca nie uzyskał wymaganego w danym roku poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu (3,1487 Mg), a brakująca masa odpadów komunalnych nieprzygotowanych do ponownego użycia i recyklingu stanowi 40,6663 Mg, to prawidłowe było nałożenie administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 11.614 zł (40,6663 Mg x 285,6 zł/Mg = 11614,295 zł).
Należy tu zaznaczyć, że nie zasługują na uwzględnienie argumenty i okoliczności podnoszone w skardze a mające na celu wykazanie, iż skarżąca nie miała obiektywnej możliwości uzyskania wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu.
Odnosząc się do zarzutów nieuwzględnienia sytuacji związanej z rozprzestrzenianiem się wirusa COVID-19 Sąd wskazuje, że z powoływanych regulacji (m.in. rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii) nie wynikało zawieszenie obowiązków wynikających z przedmiotowej ustawy. Odbiór odpadów komunalnych nie jest także działalnością, która mogłaby być wykonywana zdalnie.
Nie budzi także wątpliwości w świetle mających zastosowanie przepisów prawa, że kwestie takie, jak wybór niewłaściwych kontrahentów, czy treść umów zawartych z nimi pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. To przedsiębiorca podejmujący się działalności gospodarczej w zakresie zbierania odpadów jest zobowiązany zorganizować swoją działalność w taki sposób, aby wywiązywać się z nałożonych na niego obowiązków. Nie sposób zatem w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy przyznać skarżącej rację w zakresie naruszenia przepisów art. 8 , art. 10 i art. 11 P.p.
Stanowisko, że to na przedsiębiorcy odbierającym odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielami, a zatem w warunkach, w których zgodnie z treścią art. 9g u.c.p.g., spoczywa obowiązek podjęcia we własnym zakresie wszelkich działań umożliwiających mu osiągnięcie wymaganych poziomów odpadów, prezentowane jest nie tylko w wielu nieprawomocnych wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych, ale także np. w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z 1 października 2021 r., sygn. II SA/Gl 742/21 (powołane orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Nie ma istotnego znaczenia dla sprawy ocena skarżącej stosowanych w Polsce obostrzeń epidemiczno-sanitarnych w okresie epidemii COVID-19. Organ II instancji trafnie wyjaśnił, że obostrzenia te były w 2022 r. znikome, w porównaniu z tymi obowiązującymi w szczycie epidemii roku 2020 i 2021 r.
Powyższej oceny nie zmienia zamieszczony w skardze wykres zachorowań, zgodnie z którym na przełomie stycznia i lutego 2022 r. miała miejsce V fala dziennej liczby zakażeń, w szczycie najwyższa od początku epidemii w 2020 r.
Należy tu nadmienić, że odpowiedzialność za delikty administracyjne zagrożone karą pieniężną ma charakter odpowiedzialności zobiektywizowanej. Aktualizuje się w momencie powstania stanu niezgodności z prawem. W świetle art. 9x ust. 2 u.c.p.g. w przedmiotowej sprawie odpowiedzialność jest skutkiem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu. Powyższe determinuje także zakres ustaleń faktycznych, które powinny poczynić organy na podstawie art. 7, art. 77 § 1 K.p.a.
Do taki okoliczności faktycznych należy ustalenie łącznej masy odpadów komunalnych przekazanych do przygotowania do ponownego użycia i recyklingu oraz łączna masy wszystkich odebranych odpadów. W tym zakresie organy prawidłowo oparły się na danych wynikających z Bazy danych o produktach i opakowaniach oraz gospodarce odpadami. Znajdujące się w aktach wydruki skanów sprawozdania czynią zadość zasadzie pisemności postępowania administracyjnego, o której mowa w art. 14 § 1a K.p.a. Podkreślenia wymaga, że baza ta została wprowadzona przez Ministerstwo Środowiska aby przeciwdziałać nieprawidłowościom, które występują w sektorze gospodarowania odpadami, a dostęp do niej jest reglamentowany i mają go uprawnione podmioty, co czyni dane wynikające z tej bazy wiarygodnymi.
Nie budzi wątpliwości, w świetle powyższego, że okoliczności takie jak zaniedbania ze strony mieszkańców (brak segregacji), zmniejszenie ilości odpadów na rynku wskutek zmiany przepisów prawa, czy prowadzenie akcji edukacyjnej, na które wskazuje skarżąca w uzasadnieniu zarzutów skargi, nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy.
Odpowiadając na zarzuty skarżącej warto wskazać, że powołanie się na pogląd wyrażony w nieprawomocnych wyrokach WSA w Krakowie i WSA w Gliwicach, nie stanowi o naruszeniu prawa, ponieważ stanowi, jak wprost wynika z uzasadnienia decyzji, dodatkowy argument jaki organ odwoławczy zastosował dla swojego rozstrzygnięcia. Organ ten nie podał jednocześnie, że jest ww. wyrokami związany w rozumieniu P.p.s.a. Przywołanie tych orzeczeń stanowiło zatem jedynie powołanie się na orzecznictwo sądowe, jak zwykle czynią strony w toku postępowania sądowego, także organy administracyjne, dla wzmocnienia swojej argumentacji.
Nie zasługują także na uwzględnienie zarzuty dotyczące braku zastosowania przepisów działu IVA K.p.a. W pierwszej kolejności należy przy tym wskazać, że prawidłowo organ zwrócił uwagę na uchwałę NSA z 9 czerwca 2022 r. sygn. III OPS 1/21. W świetle tej uchwały przepisy działu IVa K.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa K.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 K.p.a.
W świetle tej uchwały przepisy działu IVa K.p.a. stanowią dopełnienie konstrukcji administracyjnych kar pieniężnych, które obowiązywały w systemie prawa w dniu wejścia w życie przepisów działu IVa K.p.a., w zakresie elementów określonych w art. 189a § 2 K.p.a.
Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d u.c.p.g. stosuje się art. 189f K.p.a. Ten ostatni przepis przewiduje przesłanki możliwego odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej.
Należy zwrócić uwagę w przedmiotowej sprawie, że zarówno organ I, jak i II instancji okoliczności te rzeczywiście rozważały. Za zgodne z prawem Sąd w konsekwencji uznał stanowisko, że w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary zarówno na podstawie art. 189f § 1 K.p.a., jak również na podstawie art. 189f § 2 K.p.a.
Oceniając prawidłowość stanowiska organów w zakresie zastosowania art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. Sąd wskazuje, że warunkiem koniecznym zastosowania tej regulacji jest znikoma waga naruszenia. W tym kontekście podkreślenia wymaga, że art. 9x u.c.p.g. jednoznacznie wskazuje, że nałożenie kary administracyjnej jest powiązane z samym faktem nieosiągnięcia wymaganego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia i recyklingu.
Tymczasem w przedmiotowej sprawie przy wymaganym poziomie 25% ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu w 2022 r., w przedmiotowej sprawie ilość ta wyniosła zaledwie ok. 1,8%. W orzecznictwie wskazuje się ponadto, że "oceniając czy dane naruszenie można określić mianem "znikomego" zasadne jest odwołanie się do przesłanek wymierzenia kary administracyjnej zawartych w art. 189d pkt 1 K.p.a.
Druga kwestia odnosi się do przewidzianego w art. 189f § 1 pkt 1 K.p.a. wymogu zaprzestania naruszania prawa, co implikuje zastosowanie tego przepisu wyłącznie w odniesieniu do naruszeń o charakterze ciągłym, trwałym lub powtarzającym się. Przepis ten nie ma natomiast zastosowania do zachowania [osoby] polegającego na jednorazowym naruszeniu obowiązku lub zakazu (por. wyrok NSA z 17 marca 2022 r., sygn. I OSK 1110/21).
Po trzecie nie bez znaczenia dla oceny dopuszczalności odstąpienia od wymierzenia kary w kontekście przesłanki wagi naruszenia jest charakter dóbr i wartości podlegających ochronie (w tym wypadku ochrona środowiska), konsekwentnie akcentowany w orzecznictwie (por. m.in. wyrok WSA w Warszawie z 27 sierpnia 2020 r. sygn. IV SA/Wa 973/20).
Podkreślenia wymaga, że cały zhierarchizowany system segregacji odpadów ostatecznie służy realizacji celów unijnych regulacji, m.in. dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/851 z dnia 30 maja 2018 r. zmieniającej dyrektywę 2008/98/WE w sprawie odpadów (Dz.Urz. UE z 2018, L 150, s. 109). Wspomniana dyrektywa zmieniająca 2018/851/UE, jak również dyrektywa główna 2008/98/WE mają na celu ochronę środowiska i zdrowia ludzi poprzez podkreślanie znaczenia właściwego gospodarowania odpadami oraz technik odzysku i recyklingu na rzecz redukcji zapotrzebowania na zasoby oraz ich lepszego wykorzystywania. Z powyższego wynika, że nie było możliwe w tym stanie faktycznym i prawnym uwzględnienie okoliczności podnoszonych w skardze wskazujących na brak zawinionego działania skarżącej oraz na przyczynienie się do niskiego wyniku przedsiębiorcy innych podmiotów.
Biorąc z kolei pod uwagę art. 189f § 1 pkt 2 K.p.a., zgodnie z którym odstępuje się od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu jeżeli za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Brak jest bowiem w u.c.p.g takiego postępowania, które po zakończeniu okresu sprawozdawczego, a przed wszczęciem postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, mogłoby się toczyć w stosunku do podmiotu odbierającego odpady, a które to postępowanie wiązałoby się z osiągnięciem celów, dla których administracyjna kara pieniężna jest wymierzana i tym samym sanowałoby naruszenie. Nie stanowi w szczególności takiego postępowania procedura z art. 6ka u.c.p.g. bowiem jest to postępowanie, którego podmiotem jest właściciel nieruchomości, który nie dopełnia obowiązku selektywnego zbierania odpadów, a nie przedsiębiorca. Podmiot odbierający odpady komunalne ma jedynie obowiązek powiadomienia o tym fakcie organ, który wszczyna odpowiednie postępowanie. Na marginesie warto odnotować, że jest to instrument, który pozwala podmiotom odbierającym odpady reagować w przypadku braku selektywnego zbierania odpadów.
Nie może także w przedmiotowej sprawie znaleźć zastosowania art. 189f § 2 K.p.a., ponieważ przesłanką jego zastosowania jest usunięcie naruszenia (czyli przywrócenie stanu zgodnego z prawem). Z uwagi na ściśle określony charakter obowiązku wynikającego z art. 9g w zw. z art. 3b u.c.p.g. (osiągnięcie określonego poziomu recyklingu w konkretnym roku) usunięcie naruszenia za rok 2022 r. nie jest już możliwe.
Podsumowując Sąd stwierdza, że nie budzi wątpliwości w sprawie, iż waga naruszenia nie jest znikoma, skoro przy wymaganym poziomie 25% ilości odpadów do ponownego użycia i recyklingu zrealizowana przez skarżącą ilość wyniosła ok. 1,8%. Poza tym skarżąca nie wykazała, by w swojej działalności zaprzestała naruszeń prawa, co mogłoby świadczyć o pozytywnym przełomie w podejściu do obowiązków nałożonych ustawą i dobrej prognozie na przyszłość. Skarżąca nie wykazała też w żaden sposób, by fakt, że odpady komunalne w 2022 r. odbierała wyłącznie z nieruchomości niezamieszkałych, miał wpływ na osiągnięty poziom recyklingu.
Z kolei ogólny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 189c w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. nie został przez skarżąca w wystarczający sposób rozwinięty w skardze i jako gołosłowny nie mógł wywołać zamierzonych skutków. Strona nie wykazała w jaki sposób zmiany u.c.p.g. wpłynęły na sytuację prawną skarżącej i które jej zdaniem przepisy są/były względniejsze dla sprawcy naruszenia.
Na marginesie warto odnotować, że system gospodarowania odpadami jest zorganizowany w taki sposób, że uzyskiwanie określonego poziomu odpadów przeznaczonych do ponownego użycia lub recyklingu jest w ogólnym rozrachunku w interesie państwa członkowskiego UE z uwagi na nałożone w w/w dyrektywach unijnych obowiązków. System sankcji ma nie tylko funkcję represyjną, ale i prewencyjną, motywując do osiągnięcia wymaganego poziomu recyklingu wszystkie podmioty do tego zobowiązane. Gmina obowiązek ten wykonuje również powierzając zadania publiczne podmiotom wyłonionym w toku przetargu. Zatem to ewentualnie w relacji między gminą a podmiotem zawierającym umowę z gminą należy zapewnić takie warunki wykonywania zadań, które pozwolą im na efektywną realizację obowiązku. Podkreślenia wymaga, że podmiot startujący w przetargu ma pełną świadomość obowiązków, których zamierza się podjąć z uwagi na ich wyraźne określenie w art. 9g u.c.p.g.
Sąd nie stwierdził także naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. Uzasadnienie decyzji organu II instancji jest szczegółowe, odniesiono się w nim do zasadniczych zarzutów odwołania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Jakkolwiek od organu w świetle powołanego przepisu należy oczekiwać, że we wzorcowym uzasadnieniu odniesie się do wszystkich zarzutów, jednak nie wszystkie uchybienia temu obowiązkowi skutkują negatywnym wynikiem kontroli zgodności z prawem zaskarżonego aktu. Ponadto skarżąca bardzo ogólnikowo podnosiła wadliwe ustalenie stanu faktycznego i głównie brak odniesienia się przez organ do faktycznej i realnej możliwości spełnienia przez skarżącą obowiązków, za niespełnienie których nałożono na skarżącą karę pieniężną. Do tych argumentów organy w toku postępowania wyraźnie się odniosły, a samo niezadowolenie strony z ich oceny nie może automatycznie oznaczać naruszenia art. 107 § 3 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a.
W ocenie Sądu kontrolowana decyzja nie stoi także w sprzeczności z przepisami P.p. Mając na uwadze, że podejmowanie, wykonywanie i zakończenie działalności gospodarczej, a więc zorganizowanej i zarobkowej działalności, wykonywanej we własnym imieniu w sposób ciągły, jest wolne dla każdego na równych prawach (art. 2 i art. 3 P.p.), to strona jako przedsiębiorca zobowiązany był tak zorganizować prowadzoną przez siebie działalność regulowaną, aby spełnić wymogi prawem przewidziane. Przepis art. 8 P.p. wskazuje, iż przedsiębiorca na podstawie przepisów prawa może być obowiązany do określonego zachowania.
Zatem również zarzuty dotyczące naruszenia przepisów art. 10 P.p. dotyczącego wydania decyzji z naruszeniem zasady domniemania uczciwości przedsiębiorcy oraz zasady przyjaznej interpretacji przepisów, a także art. 8 P.p. poprzez obciążenie strony konsekwencjami działań oraz zaniechań innych podmiotów, na które strona nie miała wpływu, nie zasługują na uwzględnienie. Skarżąca jako podmiot profesjonalny, prowadzący działalność regulowaną, zawarła przedmiotowe umowy w sposób świadomy i dobrowolny. Przyjęcie argumentacji przedstawionej przez pełnomocnika przedsiębiorstwa prowadziłoby w konsekwencji do wyłączenia stosowania art. 9x ust. 2 u.c.p.g., albowiem podmioty odbierające odpady zawsze mogłyby powoływać się na brak możliwości uzyskania wymaganego poziomu recyklingu (por. np.: wyrok WSA w Gliwicach z 17 lutego 2022 r., sygn. II SA/Gl 1326/21).
Z uwagi na powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, o oddaleniu skargi.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę