II SA/Gl 714/24

II SA/Gl 714/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-09-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Artur Żurawik /sprawozdawca/
Rafał Wolnik /przewodniczący/
Symbol z opisem
6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne
Ochrona środowiska
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 572
art. 7, art. 8, art. 12, art. 107 par. 1 pkt 5, art. 113 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2024 r. sprawy ze skargi Polskiego Klubu [...] w K. [...] w G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 7 marca 2024 r. nr SKO.OŚ/41.9/141/2024/1697/AK w przedmiocie sprostowania z urzędu oczywistej omyłki pisarskiej w decyzji dotyczącej oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta R. z dnia 29 grudnia 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz strony skarżącej 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Postanowieniem nr [...] z dnia 29 grudnia 2023 r. Prezydent Miasta R. , działając na podstawie art. 113 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 ze zm.; dalej: k.p.a.), sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w wydanej w dniu 12 grudnia 2023 r. decyzji nr [...] o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz określającej istotne warunki korzystania ze środowiska w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich. W punkcie I ww. decyzji wpisano:
"Stwierdzić brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Budowa centrum logistycznego wraz z infrastrukturą na działce nr [...] (która uległa podziałowi na działki o numerach geodezyjnych [...], [...], [...], [...] i [...]) (obręb [...]) położoną pomiędzy zachodnią obwodnicą miasta a autostradą [...](węzeł [...]) w G.",
powinno być:
"Stwierdzić brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia pn. "Budowa dróg publicznych gminnych wraz z infrastrukturą na odcinku wzdłuż granicy działki [...] (obręb [...]) oraz do skrzyżowania z zachodnią obwodnicą miasta w związku z inwestycją niedrogową pod nazwą >Budowa centrum logistycznego wraz z infrastrukturą na działce nr [...](obręb [...]) położoną pomiędzy zachodnią obwodnicą miasta a autostradą [...] (węzeł [...]) w G.<".
Od postanowienia z dnia 29 grudnia 2023 r. Prezydenta Miasta R. P. w K. (Koło Miejskie w G. ) wniósł zażalenie, którym zaskarżono w całości przywołane orzeczenie. Postanowieniu zarzucono naruszenie art. 113 § 1 i 3 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez uznanie, że nieprawidłowa nazwa przedsięwzięcia jest oczywistą omyłką, pomimo że omyłka ta powoduje brak tożsamości pomiędzy wnioskiem a rozstrzygnięciem, co implikuje, że jest to omyłka istotna niepodlegająca sprostowaniu w tym trybie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej: SKO) postanowieniem z dnia 7 marca 2024 r., znak sprawy SKO.OŚ/41.9/141/2024/1697/AK, wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a., orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonego postanowienia.
SKO wskazało, że prawidłowość dokonanego sprostowania należało ocenić przez pryzmat wywodów zawartych w uzasadnieniu ww. decyzji, gdzie wyraźnie i jednoznacznie wskazano, że przedmiotem postępowania jest budowa dróg publicznych gminnych wraz z infrastrukturą. W ocenie SKO sprostowanie omyłki przez Prezydenta Miasta nie spowodowało wydania nowego rozstrzygnięcia w sprawie i nie można mówić również o braku tożsamości pomiędzy wnioskiem o wydanie decyzji środowiskowej a rozstrzygnięciem. Działanie organu I instancji nie wykraczało poza ramy przewidziane w art. 113 § 1 k.p.a.
Skargę na przywołane postanowienie wywiódł poprzez pełnomocnika P. w K. Koło Miejskie w G. , zaskarżając je w całości. Postanowieniu zarzucono naruszenie:
1. art. 113 § 1 i 3 k.p.a., poprzez nieprawidłowe uznanie przez organ, że błędnie wskazana w osnowie decyzji nazwa przedsięwzięcia, dla którego decyzja ta została wydana, jest jedynie "oczywistą omyłką" usuwaną w trybie rektyfikacji decyzji administracyjnej, podczas gdy wada ta powoduje brak tożsamości pomiędzy wnioskiem a rozstrzygnięciem decyzji w niniejszej sprawie, co zaś implikuje, że jest to wada z kategorii wad istotnych, a zatem wad niepodlegających sprostowaniu w tym trybie;
2. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez ich zastosowanie, podczas gdy w okolicznościach niniejszej sprawy należało uchylić zaskarżone postanowienie i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości, a więc zastosować art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w całości i umorzenie postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, a także zasądzenie kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu wskazano m. in., że rozbieżność pomiędzy rozstrzygnięciem a pozostałą częścią decyzji administracyjnej jest niedopuszczalna. Nie sposób uznać, że rozstrzygnięcie i decyzja administracyjna odnoszą się do tego samego przedsięwzięcia, a w sentencji rozstrzygnięcia nastąpiła jedynie "omyłka pisarska", którą należało sprostować w drodze postanowienia. W istocie przedmiotem decyzji jest zupełnie inne przedsięwzięcie niż wskazane w jej osnowie.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2024 roku, poz. 935 – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego aktu wykazało, że jest on dotknięty uchybieniami uzasadniającymi jego wzruszenie. Zaskarżone rozstrzygnięcie narusza bowiem przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. skutkuje jego uchyleniem.
Zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Prowadzą też postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 §1 k.p.a.) i powinny działać w sprawie wnikliwie (art. 12 §1 k.p.a.).
Zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach.
Określona w art. 113 § 1 k.p.a. instytucja sprostowania służy jednak wyłącznie usuwaniu nieistotnych wadliwości decyzji, polegających na prostowaniu błędów pisarskich i rachunkowych oraz innych oczywistych pomyłek. Redakcja zacytowanego przepisu wskazuje wyraźnie, że wymienione w nim wady orzeczenia charakteryzować się muszą cechą oczywistości. Cecha ta stanowi granice przedmiotowej dopuszczalności sprostowania, wyrażającej się tym, że sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji. Zatem nie mogą podlegać sprostowaniu w trybie art. 113 k.p.a. błędy i omyłki istotne (np. wyrok WSA we Wrocławiu z 16 maja 2024 r., II SA/Wr 9/24; wyrok NSA w Warszawie z 4 maja 1988 r., III SA 1466/87).
W przedmiotowej sprawie doszło w istocie do rozbieżności pomiędzy rozstrzygnięciem co do istoty sprawy a jego uzasadnieniem oraz samym wnioskiem inicjującym postępowanie, co było podstawą podjęcia próby sprostowania tego rodzaju omyłki. Doprowadziło to jednak do głębokiej ingerencji w warstwę merytoryczną decyzji, poprzez zmianę określenia rodzaju inwestycji, co do której orzeczono o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Argument SKO, że uzasadnienie decyzji wskazywało na przedmiot postępowania nie może zostać uwzględniony, bowiem to rozstrzygnięcie (jako element składowy decyzji – art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.) powinno determinować treść uzasadnienia, a nie na odwrót.
W tym przypadku skorzystanie przez organ z trybu przewidzianego w art. 113 § 1 k.p.a. nastąpiło z istotnym naruszeniem wskazanego przepisu.
Organ odwoławczy podjął próbę wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej decyzji organu I instancji, jednak i on nie dostrzegł wadliwości aktu, który utrzymał w mocy, przez co należy uznać i jego rozstrzygnięcie za nieodpowiadające prawu.
Wszystkie te uchybienia przepisom postępowania, w tym art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a., stwarzają podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a.
Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.
W przedmiocie zwrotu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi ([...] zł) i koszty zastępstwa procesowego ([...] zł, wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa), Sąd rozstrzygał w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 p.p.s.a.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.