II SA/Gl 705/25

II SA/Gl 705/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-12-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Krzysztof Nowak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne
Wodne prawo
Skarżony organ
Inne
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 1087
art. 397 ust. 1 i ust. 3 pkt 2, art. 389 pkt 6 w związku z 16 pkt 65 lit. f), art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 400 ust. 6 i ust. 8, art. 403, art. 407 i art. 409  pkt 8
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (t.j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 145 § 1 lit. a) i c) w związku z art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2025 r. sprawy ze skargi Gminy P. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. z dnia 26 marca 2025 r. nr C.RUZ.4219.1.2025.2.BS w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Dyrektora Zarządu Zlewni w G. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia 20 stycznia 2025 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. na rzecz strony skarżącej 780 (siedemset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wnioskiem z dnia 29 maja 2024 r., uzupełnionym pismami z dnia 20 czerwca i z dnia 5 sierpnia 2024 r., Spółka R. S.A. z siedzibą w B. (dalej: "Spółka"), zwróciła się do Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na likwidację urządzeń wodnych - dwóch wylotów, to jest: [...] i [...], służących wcześniej do wprowadzania mieszaniny wód opadowych i roztopowych ze ściekami socjalnobytowymi, pochodzących z terenu zlikwidowanego [...] w P., do zarurowanego odcinka potoku [...]. Do wniosku dołączono operat wodnoprawny sporządzony w miesiącu kwietniu 2024 r., opis Regionalnego Zarządu Gospodarki Wód Polskich G., uproszczone wypisy z rejestru gruntów dla działek nr [...] i [...], obręb [...], oraz wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Obwieszczeniem z dnia 9 sierpnia 2024 r., nr [...], Dyrektor Zarządu Zlewni Wód Polskich w G. (dalej: "organ I instancji") poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zainicjowanej wnioskiem Spółki.
Organ I instancji decyzją z dnia 20 stycznia 2025 r., nr [...], działając na podstawie , tj. art. 397 ust. 1 i ust. 3 pkt 2, art. 389 pkt 6 w związku z 16 pkt 65 lit. f), art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 400 ust. 6 i ust. 8, art. 403, art. 407 i art. 409 pkt 8 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (podany publikator: Dz. U. z 2024 r., poz. 1087 z późn. zm.; obecnie t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 960, zwanej dalej w skrócie: "pr.w.") oraz art. 49 w związku z art. 104 i art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (podany publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.; obecnie t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, dalej: "k.p.a."), orzekł o udzieleniu Spółce pozwolenia wodnoprawnego na likwidację urządzeń wodnych, tj. wylotu - [...] oraz wylotu - [...] do wód zarurowanego odcinka cieku [...], określając m.in.: lokalizację wylotów za pomocą współrzędnych w geodezyjnym układzie [...] oraz numerów działek, numeru i nazwy obrębu ewidencyjnego, podstawowe parametry wylotów bez wskazania czasu ich likwidacji. W uzasadnieniu decyzji zaznaczył, że likwidacja wylotów nie wpłynie na stan wód powierzchniowych i realizację celów środowiskowych.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina P. (dalej: "Gmina"), zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., oraz przepisów prawa materialnego, tj. art. 401 ust. 1 pr.w., poprzez pominięcie podmiotów zainteresowanych lub narażonych na negatywne skutki likwidacji wylotów w postaci podtopień i zalań, zwłaszcza w odniesieniu do wylotu zlokalizowanego na działce prywatnej. Gmina domagała się uchylenia decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji lub zmianę decyzji, poprzez odmowę udzielenia wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego.
Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Wód Polskich w G. (dalej: "organ II instancji") decyzją z dnia 26 marca 2025 r., nr C.RUZ.4219.1.2025.2.BS, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 14 ust. 4 pr.w., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia 20 stycznia 2025 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia opisał chronologicznie stan faktyczny sprawy oraz zacytował jego podstawy prawne. Uznał, że zakres pozwolenia nie wymagał oceny wodnoprawnej, bowiem nie dotyczy inwestycji i działań wyszczególnionych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki Morskiej i Żeglugi Śródlądowej z dnia 27 sierpnia 2019 r. w sprawie rodzajów inwestycji i działań, które wymagają uzyskania oceny wodnoprawnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1752), jak też form ochrony przyrody (por. art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - t.j. Dz. U. z2024 r. poz. 1478). Likwidacja wylotów jako urządzeń wodnych a nie obiektów budowlanych, zdaniem organu II instancji, nie będzie miała wpływu na ilość, jakość i stan środowiskowych zasobów wodnych. W sprawie również nie ma znaczenia stan, zasięg, przebieg i własność systemu kanalizacyjnego, czy też jakie podmioty z nich korzystają, oraz czy są narażone na możliwość podtopień, wynikających z braku możliwości odprowadzania ścieków, czy wód tym systemem.
W skardze Gminy P. z dnia 29 kwietnia 2025 r. zarzucono powyższej decyzji naruszenie art. 401 ust. 1 i art. 403 ust. 1 pr.w., poprzez nieustalenie i pominięcie w postępowaniu podmiotów zainteresowanych i narażonych na negatywne skutki likwidacji wylotów, oraz naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art. 107 § 3 w związku z art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez nie uwzględnienie stanu i przebiegu kanalizacji zakończonej likwidowanymi wylotami oraz zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych przez Gminę dowodów (dokumentacja i mapy dawnej infrastruktury kopalnianej, w tym rurociągu i opinii biegłego hydrologa), jak również brak ustalenia wszystkich poza Gminą podmiotów korzystających z likwidowanych wylotów oraz ich funkcji w odwodnieniu terenu. W oparciu o podniesione zarzuty Gmina wnioskowała o uchylenie decyzji organu II instancji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz ponowne rozpatrzenie sprawy po uzupełnieniu materiału dowodowego, jak też wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi podkreśliła, że nie korzysta i nie korzystała z wód odprowadzanych likwidowanymi wylotami, dlatego nie powinna składać wniosku o pozwolenie wodnoprawne, jako ich beneficjent, czego oczekiwał organ I instancji. Jej korzystanie wylotów wynika z faktycznego przebiegu dawnej infrastruktury kopalnianej, w której ciągu wyloty stanowią jedynie końcowy punkt odprowadzania wód. Nie jest to nowa lub dobrowolnie przejęta funkcja a historyczna istniejąca sieć (pamiętająca czasy działalności [...]). Gmina już wcześniej zgłaszała, że z wylotu [...] korzystają także inne podmioty (m.in. prywatni właściciele, nieustalone zakłady, czy instytucje), co zostało zignorowane przez organ I instancji. Konieczne w tym przypadku było ustalenie, kto powinien wystąpić o pozwolenie wodnoprawne. Zdaniem Gminy, w sprawie skupiono się wyłącznie na kwestii, że "kanalizacja nie jest urządzeniem wodnym". To jednak nie jest najistotniejsze. W ten sposób pominięto zupełnie kwestię, że wylot będący urządzeniem wodnym nie funkcjonuje w próżni, ale posiada połączenie z istniejącymi przewodami doprowadzającymi wody do ujścia wylotu. Jego likwidacja uniemożliwia odpływ wód tą trasą, co rodzi realne ryzyko podtopień, zalewania czy przeciążania innej części sieci, a to wymaga ustalenia w drodze stosownej analizy hydrologicznej. Uproszczone działania w tym zakresie nie mogą skutkować stanowiskiem, że tylko Gmina, jeśli chce zachować wyloty, powinna sama złożyć wniosek o pozwolenie wodnoprawne. W rezultacie organ II instancji nie jest w stanie ocenić, czy w postępowaniu nie powinien uczestniczyć szerszy krąg stron, w tym właściciele i posiadacze innych terenów, znajdujących się w zasięgu oddziaływania przeznaczonych do likwidacji urządzeń wodnych (wylotów), zwłaszcza, że wylot [...] znajduje się na prywatnej działce.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skargi akcentował, że likwidacja wylotów kanalizacji deszczowej stanowi, zgodnie z art. 16 pkt 65 lit. f) pr.w., likwidację urządzeń wodnych a nie obiektów budowlanych. Stronami tego postępowania nie są właściciele, użytkownicy czy korzystający z tej kanalizacji. Stąd też nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 401 ust. 1 pr.w., sprecyzowany jako pominięcie podmiotów, które mogą być narażone na negatywne skutki likwidacji wylotów. Również wnioskowane dowody nie mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, gdyż nie służą określeniu wpływu likwidacji wylotów na stan zasobów wodnych. Postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji dotyczyło udzielenia pozwolenia wodnoprawnego na likwidację wylotów a nie kwestii odprowadzania nimi wód opadowych lub roztopowych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., w skrócie: "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dając podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.). Jednocześnie należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a. Ponadto, w ramach sprawowanej kontroli, sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).
Materialnoprawną podstawę wydania decyzji w rozpatrywanej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (aktualny t.j.: Dz. U. z 2025 r. poz. 960, zwanej dalej w skrócie, jak dotychczas: "pr.w.").
Zgodnie z art. 389 pkt 6 pr.w., jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń, do których stosownie do treści art. 16 pkt 65 lit. a), zaliczane są między innymi urządzenia wodne.
Na mocy art. 17 ust. 1 pkt 4 pr.w. przepisy dotyczące wykonania urządzeń wodnych stosuje się także odpowiednio między innymi do: przebudowy tych urządzeń lub ich rozbiórki, jak również likwidacji, z wyłączeniem robót związanych z utrzymywaniem urządzeń wodnych, w celu zachowania ich funkcji.
Zgodnie z art. 407 ust. 1 i 2 pr.w. pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek. Do wniosku dołącza się
1) operat wodnoprawny, spełniający wymagania określone w art. 409, z oznaczeniem daty jego wykonania, zwany dalej "operatem", wraz z opisem prowadzenia zamierzonej działalności niezawierającym określeń specjalistycznych;
2) decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jest wymagana;
2a) w przypadku przedsięwzięć, dla których wydano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa - załącznik graficzny określający przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz przewidywany obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, o ile dołączenie tego załącznika było wymagane przez przepisy obowiązujące w dniu złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w szczególności mapę, o której mowa w art. 74 ust. 1 pkt 3a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko;
3) wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku jego braku - decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzję o warunkach zabudowy, jeżeli są wymagane;
4) ocenę wodnoprawną, jeżeli jest wymagana;
5) wypisy z rejestru gruntów lub uproszczone wypisy z rejestru gruntów dla nieruchomości usytuowanych w zasięgu oddziaływania zamierzonego korzystania z wód lub w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych;
6) potwierdzenie skutecznego zgłoszenia, o którym mowa w art. 118 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, jeżeli jest wymagane. 2a. Przepisu ust. 2 pkt 3 nie stosuje się do inwestycji strategicznych, o których mowa w art. 59a ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
Do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na piętrzenie wód powierzchniowych budowlą piętrzącą o wysokości piętrzenia powyżej 1 m oraz wyposażoną w urządzenia umożliwiające regulowanie przepływu lub na zależne od siebie korzystanie z wód przez kilka zakładów dołącza się projekt instrukcji gospodarowania wodą zawierający opis sposobu gospodarowania wodą i zaspokojenia potrzeb wszystkich użytkowników odnoszących korzyści z urządzeń wodnych, których dotyczy instrukcja gospodarowania wodą, w liczbie egzemplarzy uwzględniającej właściciela wody oraz liczbę zakładów korzystających z wód, których dotyczy instrukcja gospodarowania wodą (ust. 3). Do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych oraz na odwodnienie zakładu górniczego lub obiektu budowlanego dołącza się dokumentację hydrogeologiczną, jeżeli jest wymagana (ust. 4). Do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie do urządzeń kanalizacyjnych ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, określone w przepisach wydanych na podstawie art. 100 ust. 1, dołącza się zgodę właściciela tych urządzeń lub obowiązującą na dzień złożenia wniosku umowę obejmującą zobowiązanie do odbioru tych ścieków zawartą z właścicielem tych urządzeń (ust. 5).
W tym miejscu należy zaznaczyć, że z przepisów pr.w. i ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1290) wynikać będą przesłanki, na podstawie których możliwe będzie ustalenie komu przysługiwać może przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Jak wynika z treści art. 407 ust. 4 pr.w., dokumentacja hydrogeologiczna, jeśli jest wymagana, stanowi obligatoryjną część wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.
W toku postępowania o wydanie takiego pozwolenia, zgodnie z art. 401 ust. 1 pr.w., stroną postępowania jest wnioskodawca oraz podmioty, na które będzie oddziaływać zamierzone korzystanie z wód, lub podmioty znajdujące się w zasięgu oddziaływania planowanych do wykonania urządzeń wodnych. W zakres podmiotów, o których mowa w powołanej regulacji wchodzić będą również podmioty dla których ustanowiono strefy ochronne, które to strefy mogą zostać naruszone lub na które oddziaływać będzie sposób bezpośredni planowana, objęta wnioskiem o udzielenie pozwolenia inwestycja (por. art. 121 w związku z art. 135 ust. 1 pr.w.).
Istotnym jest, że powołany art. 407 pr.w. w ustępach 2-5 określa rodzaje dokumentów, jakie podmiot ubiegający się o zezwolenie ma przedłożyć wraz z wnioskiem. Chodzi zatem o dokumenty i decyzje pozyskane w innych postępowaniach lub innych trybach przewidzianych dla danego rodzaju dokumentu.
Powołane regulacje wskazują, że przymiot strony nabywają podmioty wymienione w art. 401 ust. 1 pr.w., przy czym przymiot ten może być skutecznie realizowany w dniu wszczęcia postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego. Brak jest przy tym innych regulacji, które w sposób szczegółowy lub odmienny od powołanej w art. 401 pr.w., określałyby strony w zakresie postępowań donoszących się do dokumentów, jakie wnioskodawca zobligowany jest do przedłożenia w związku z ubieganiem się o zezwolenie wodnoprawne. Skoro, brak jest zarówno w przepisach pr.w., jak i w ustawie Prawo geologiczne i górnicze, konkretnych i szczegółowych regulacji dotyczących stron w postępowaniu, to kierując się definicją strony zawartą w art. 28 k.p.a. uznać należy, że będzie nią podmiot taką dokumentację składający, co wynika z celów określonych w art. 407 ust. 4 pr.w. i art. 90 ustawie Prawo geologiczne i górnicze.
W świetle zacytowanych przepisów, w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę wymienionych przesłanek, organ ma obowiązek wydania pozwolenia wodnoprawnego. Natomiast odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy zaistnieją okoliczności wskazane w art. 399 pr.w. , tj. wówczas gdy:
1. Wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli:
1) projektowany sposób korzystania z wód narusza ustalenia dokumentów, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 8;
2) projektowany sposób korzystania z wód dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.
2. Wydania pozwolenia wodnoprawnego odmawia się, jeżeli zakład planujący korzystanie z wód lub wykonanie urządzeń wodnych albo inne działania wymagające pozwolenia wodnoprawnego nie wywiązuje się z wynikających z dotychczas wydanych pozwoleń wodnoprawnych obowiązków.
Ostatnia z przywołanych kwestii nie była przedmiotem oceny organów orzekających w sprawie.
Z analizy treści operatu znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, że już decyzją z dnia 17 września 2019 r. organ I instancji stwierdził wygaśnięcie pozwolenia wodnoprawnego udzielonego Spółce w dniu 23 grudnia 2016 r., wówczas dotyczącego szczególnego korzystania z wód i przedmiotowych wylotów (opisanych szczegółowo na 1 str. niniejszego uzasadnienia), sprostowanego postanowieniem z dnia 27 września 2017 r.
W dalszej kolejności wydaną z urzędu decyzją z dnia 22 maja 2023 r., organ I instancji nałożył na Spółkę obowiązek likwidacji wylotów i ustalił termin wykonania tegoż obowiązku na dzień 15 listopada 2023 r., potem przedłużył ten termin do dnia 31 lipca 2025 r., na mocy decyzji z dnia 28 grudnia 2023 r. (por. analiza operatu wodnoprawnego i zapisy protokołu rozprawy)
Spółka nie zrealizowała tego obowiązku i wystąpiła z wnioskiem z dnia 29 maja 2024 r., uzupełnionym pismami z dnia 20 czerwca i z dnia 5 sierpnia 2024 r., o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na likwidację urządzeń wodnych - tych samych wylotów. Nastąpiło to w terminie otwartym do wykonania obowiązku ich likwidacji. W związku z tym działanie organu I instancji doprowadziło do wydania decyzji będącej przedmiotem niniejszego postępowania.
Rzeczą organu administracji jest natomiast zweryfikowanie pod kątem kompletności, rzetelności oraz prawdziwości informacji przedstawionych przez inwestora w operacie wodnoprawnym, a w razie jakichkolwiek wątpliwości podjęcie odpowiednich czynności procesowych, w ramach postępowania dowodowego, tak aby można było rozstrzygnąć, czy projektowany sposób korzystania z wód spełnia wymogi, określone w między innymi art. 396 ust. 1 pr.w.
Zasadą wynikającą z art. 414 ust. 1 pkt 1 pr.w. jest, że pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli upłynął okres, na który było wydane, a w art. 414 ust. 6 pr.w., ustawodawca użył sformułowania "w razie stwierdzenia". Oznacza to, że na organie spoczywa obowiązek dokonania oceny operatu wodnoprawnego w zakresie wyznaczonym tym przepisem. Organ, jako wyspecjalizowany z zakresu prawa wodnego, powinien więc ustalić treść dokumentów o których mowa w art. 396 ust. 1 pkt 1-7, a następnie zbadać w oparciu o istniejący już operat wodnoprawny, czy w sprzeczności z nimi nie pozostaje sposób korzystania z wód, co do którego został złożony nowy wniosek.
Tymczasem organ I instancji ocenił przedłożony operat wodnoprawny wraz z załącznikami i uzupełnieniami, oraz stwierdził, że zawiera on wszelkie dane niezbędne do wydania pozwolenia wodnoprawnego i nie narusza art. 396 pr.w.
Wykonanie każdego pozwolenia wodnoprawnego może być przyczyną wystąpienia naruszenia interesów osób trzecich, niemniej jednak ocenić to można w sposób precyzyjny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 410 ust. 1 i ust. 2 pr.w.
Zdaniem składu orzekającego, organy zaniechały podjęcia czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, oraz nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, zwłaszcza z uwagi na twierdzenia odnoszące się do skutków oddziaływania planowanej inwestycji i funkcjonowanie gospodarki wodnej na tym terenie.
Nie dokonano również porównania warunków wynikających z decyzji obowiązującej na dzień złożenia wniosku przez Spółkę tylko obwieszczeniem z dnia 9 sierpnia 2024 r. organ I instancji poinformował o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zainicjowanej w niniejszej sprawie zainicjowanej nowym wnioskiem Spółki, oraz nie ocenił, czy nastąpi zmiana funkcji urządzenia wodnego, na co wskazała Gmina i uczestniczka postępowania, w celu zabezpieczenia pobliskich terenów przed ewentualnymi negatywnymi skutkami przedmiotowej inwestycji.
Ustalenie ryzyka negatywnego oddziaływania planowanej inwestycji w związku z faktycznym wykonaniem pozwolenia wodnoprawnego oraz nałożenie w związku z tym obowiązków, nie może być wewnętrznie sprzeczne, ale przyjęte rozwiązania powinny być dopuszczalne i uzasadnione. Dowodzi tego dokumentacja fotograficzna zgromadzona w aktach sprawy, gdzie wskazano jeden z wylotów.
Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 400 ust. 8 pr.w., pozwolenia wodnoprawne wydaje się na podstawie operatu wodnoprawnego oraz zgromadzonych w toku postępowania dowodów, dokumentów i informacji.
Nie sposób zatem odrzucić subiektywnych twierdzeń zawartych w odwołaniu, jak i w skardze.
Zdaniem Sądu, ocena organów orzekających w tym zakresie nie jest należycie uzasadniona.
Należy również podkreślić, że organ sam decyduje o zakresie i sposobie prowadzenia postępowania i samodzielnie ocenia zasadność i konieczność przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, ograniczając się do tych, które niezbędne są do wyjaśnienia sprawy. Zwrócenie się do biegłego o wydanie opinii w sytuacji, gdy wymagane są wiadomości specjalne, jak wynika z art. 84 § 1 k.p.a. jest uprawnieniem organu a nie jego obowiązkiem (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2022 r. sygn. akt II SA/Bk 851/21).
Decyzje organów obu instancji, jak i prowadzone postępowanie, nie spełniają standardów wskazanych w przepisach k.p.a., w szczególności w art. 6-7, art. 75, art. 77 § 1 , art. 80 i art. 107 § 1 i 3, w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4, art. 389 pkt 6, art. 401 ust. 1 oraz art. 396 pr.w. Zostały wydane przedwcześnie z naruszeniem przepisów prawa procesowego oraz prawa materialnego, które to uchybienia rzutowały w istotnym stopniu na wynik sprawy i obligowały do ich usunięcia z obrotu prawnego.
Niedostrzeżone przez organy administracji orzekające w sprawie okoliczności faktyczno-prawne czynią bezprzedmiotowymi rozważania w zakresie zdarzeń, które miały miejsce w dniu 29 września 2022 r. (oględziny i sporządzony z nich protokół, na które powołano się podczas rozprawy) oraz w dniu 27 maja 2024 r. (protokół konieczności spowodowany "odkryciem" rurociągu).
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zarówno materiał dowodowy, jak i jego ocena powinny, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a., znaleźć swoje odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać, w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, a więc powinno być spójne i logiczne, tak by z jego treści w sposób nie budzący wątpliwości wynikał ustalony przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę rozstrzygnięcia, nie naruszając przy tym reguł postępowania oraz przepisów prawa materialnego. Wskazania co do dalszego prowadzenia postępowania wynikają z powyżej poczynionych rozważań (por. art. 153 p.p.s.a.).
W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i obejmują one wpis od skargi (300 zł.) i koszty zastępstwa procesowego (480 zł.).
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.