II SA/Gl 705/20

II SA/Gl 705/20 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2020-11-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-06-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Łucja Franiczek
Rafał Wolnik
Renata Siudyka /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
I OSK 1537/21 - Wyrok NSA z 2023-09-08
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1061
par. 30
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start"
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2020 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia dobry start oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] r. nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach po ponownym rozpatrzeniu odwołania G. K. od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta G. przez Kierownika Działu Świadczeń Ośrodka Pomocy Społecznej w G. z dnia [...] r. nr [...], w sprawie odmowy przyznania świadczenia w formie "Dobry start" na dziecko M. K. - utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.
Z akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 31 sierpnia 2018 r. G. K. (skarżący) zwrócił się do OPS w G. o ustalenie prawa do świadczenia Dobry start na dziecko M. K. Wcześniej tj. w dniu 1 lipca 2018 r. matka dziecka wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa świadczenia Dobry start na tego samego syna. Organ I instancji przyznał świadczenie w wysokości 300 zł matce M. K., a w konsekwencji decyzją z dnia [...] r. odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia.
Organ I instancji wskazał, że zgodnie z przepisem § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1061- dalej "rozporządzenie"), w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia dobry start, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Podkreślił, że zgodnie z § 30 ust. 3 rozporządzenia, w przypadku, gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia dobry start przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia dobry start w związku z opieką nad tym samym dzieckiem, organ właściwy, o którym mowa w § 3 pkt 4 lit. a, ustala, kto sprawuje opiekę i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2017 r. poz. 1769 i 1985 oraz z 2018 r. poz. 650 i 700), w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem. Organ dodał, że w przypadku, o którym mowa w ust. 3, organ właściwy może wystąpić do ośrodka pomocy społecznej o udzielenie informacji o okolicznościach dotyczących sprawowania opieki nad dzieckiem, jeżeli informacje te zostały ustalone w rodzinnym wywiadzie środowiskowym przeprowadzonym nie wcześniej niż 3 miesiące przed dniem otrzymania przez ośrodek pomocy społecznej wniosku o udzielenie informacji. Następnie organ stwierdził, że w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, iż miejsce zamieszkania dzieci skarżącego, w tym M. K., na mocy orzeczenia Sądu zostało ustalone przy matce – A. K. Ponadto Sąd udzielił zabezpieczenia i powierzył matce – A. K., na czas trwającego postępowania, pieczę nad dziećmi M. i A.. Nie wydano orzeczenia o opiece naprzemiennej. Następnie organ wskazał, że nie kwestionuje ustalenia, iż M. K. obecnie faktycznie przebywa u ojca. Ponadto, jak wyjaśnił organ I instancji, z akt sprawy wynika, że państwo K. są małżeństwem (w trakcie rozwodu). Postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...] w sprawie o rozwód orzeczono o oddaleniu wniosku G. K. o powierzeniu mu wykonywania władzy rodzicielskiej oraz powierzono na czas trwania postępowania pieczę nad małoletnimi dziećmi M. K. i A. K. wraz ze wskazaniem, że miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania matki.
W odwołaniu skarżący wnosił o przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, celem pełnego ustalenia miejsca stałego zamieszkania uprawnionego M. K.. Strona podniosła, że centrum życiowe M. K. jest zlokalizowane w G., przy ul. [...].
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, decyzją z dnia [...] r., [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Stwierdziło, że w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, że miejsce zamieszkania dzieci w tym M. K. na mocy orzeczenia Sądu zostało ustalone przy matce - A. K.. Kolegium uznało, że organy nie są uprawnione do prowadzenia ustaleń podważających treść orzeczenia Sądu. Ponadto odnosząc się do wniosku strony o prowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie Kolegium uznało, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny i nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
W wyniku skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wyrokiem z dnia 29 maja 2019 r. sygn. akt. II SA/Gl 432/19, uchylono decyzję Kolegium z dnia [...] r. Sąd wskazał, że organ błędnie przyjął, iż istnienie orzeczenia sądu ustalającego miejsce zamieszkania małoletniego dziecka wyklucza prowadzenie przez organ ustaleń dotyczących tego, kto z rodziców zamieszkujących oddzielnie, sprawuje opiekę nad dzieckiem. Nadto stwierdził, że organy są nie tylko uprawnione, ale wręcz zobowiązane do prowadzenia ustaleń w powyższym zakresie, w razie wystąpienia sytuacji określonej w § 30 ust. 3 rozporządzenia. Sąd zauważył, że: "Wbrew błędnemu rozumowaniu organu, zawartemu w zaskarżonej decyzji, nie wynika z tego, że organy są uprawnione do prowadzenia ustaleń "podważających treść orzeczenia Sądu". Rozstrzygnięcie Sądu nie zostanie bowiem "podważone", niezależnie od treści ustaleń organu. Jedynie może mieć miejsce sytuacja, w której organ stwierdzi, że miejsce zamieszkania dziecka w dacie dokonywania przez organ ustaleń jest inne niż to, które zostało określone w orzeczeniu Sądu". Taki stan rzeczy nie oznacza "podważania treści orzeczenia sądu" – jak wyraził się organ w zaskarżonej decyzji.
W dniu 23 października 2019 r. wpłynął do Kolegium wywiad środowiskowy przeprowadzony z A. K. - matką M. K. Matka oświadczyła, że w okresie od lipca do września 2018 r. sprawowała opiekę nad synem M., który minimum 3 razy w tygodniu przebywał u niej (wtorek, czwartek i sobota). W tym okresie syn był zaopatrzony przez matkę w odzież, żywność i środki czystości. Syn wówczas miał już 17 lat i swobodnie przebywał w tym okresie pod opieką matki i ojca. Syn ma u matki swój pokój, z którego korzysta w swobodny sposób za każdym razem, gdy jest pod jej opieką. W dniu 6 listopada 2019 r. do Kolegium zostało przekazane oświadczenie G. K. Oświadczył on, że w okresie od 1 lipca 2018 r. do września 2018 r. syn był pod jego opieką i z nim mieszkał. Okoliczności te - jak podał - może potwierdzić kurator sprawujący nadzór oraz dzielnicowy. Kolegium opisało jakie działania podjęło celem wyjaśnienia, który z rodziców w okresie od 1 lipca 2018 r. do końca września 2018 r. sprawował nad opiekę M. K. i czy utrzymywał on kontakty w ww. zarówno z ojcem jak i matką, a jeśli tak to na czym one polegały.
Pismem z dnia [...] r. Kolegium zwróciło się do Dyrektora OPS w G. o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, tj. przesłuchanie w charakterze świadka pełnoletniego obecnie M. K. w celu wyjaśnienia, który z rodziców w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do końca września 2018 r. sprawował nad opiekę nad M. K. i czy M. K. utrzymywał kontakty w ww. zarówno z ojcem jak i matką, a jeśli tak to na czym one polegały. Pismem z dnia [...] r. Kolegium zwróciło się do Dyrektora OPS w G. o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, tj. dokonanie ustaleń z kuratorem sądowym M. S. Pismem z dnia [...] r. Kierownik Działu Świadczeń OPS w G. poinformował, że M. K. nie stawił się na wezwanie organu. Pismem z dnia [...] r. organ I instancji udzielił informacji, że M. S. zrezygnowała z funkcji kuratora i nie wyraziła zgody na udzielenie danych dotyczących rodziny ze względu na ochronę danych osobowych. Jednakże organ wystąpił do Sądu Rejonowego w G. z prośbą o udzielenie żądanych informacji dotyczących rodziny. Ponadto pismami z dnia [...] r. i dnia [...] r. wzywało ponownie Dyrektora OPS w G. o pilne udzielenie żądanych wyjaśnień. Pismem z dnia [...] r. Kolegium zwróciło się też bezpośrednio do Prezesa Sądu Rejonowego w G. o udzielenie wyjaśnień w sprawie. Pismem z dnia [...] r. (data wpływu do Kolegium dnia 2 marca 2020 r.) Wiceprezes Sądu Rejonowego w G. poinformował, że obecnie brak jest możliwości udzielenia odpowiedzi, gdyż akta sprawy zostały wypożyczone policji.
Nadto w dniu 28 lutego 2020 r. wpłynęło pismo z OPS w G. wraz z wyjaśnieniami kuratora sądowego A. H., która nawiązała kontakt z M. S. Z jej ustaleń wynika, że w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do końca września - obydwoje rodzice, wspólnie sprawowali naprzemienną opiekę nad synem M. K.
Pismem z dnia 12 marca 2020 r. skarżący oświadczył, że podtrzymuje w całości dotychczasowe stanowisko. Według skarżącego syn M. powinien stać się stroną postępowania w związku z osiągnięciem pełnoletności. Podkreślił, że M. K. przez okres wnioskowanego świadczenia i do chwili obecnej mieszka z nim, a centrum życiowe syna jest zlokalizowane w G., przy ul. [...]. Ponadto akcentował, że także z treści sprawozdań kuratora sądowego M. S. wynika, że M. K. mieszka stale z ojcem, a z matką się kontaktuje. Kurator sądowy w ramach nadzoru nad małoletnimi M. i A. za okres od dnia 2017 - do kwietnia 2018 r. ustalał, że M. K. mieszka z ojcem, który to sprawował opiekę faktyczną nad synem.
Kolegium po dokonaniu analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, mając na uwadze treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 maja 2019 r. przytoczyło treść § 4 ust. 1 i § 30 rozporządzenia określające warunki przyznawania świadczenia "Dobry start". W ocenie Kolegium zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza, iż postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...] powierzono matce na czas trwania postępowania pieczę nad małoletnimi dziećmi M. K. i A. K. wraz ze wskazaniem, że miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania matki, jednakże pomimo to, w okresie od 1 lipca 2018 r. do końca września 2018 r. opiekę nad synem M. K. sprawowali wspólnie oboje rodzice. Stwierdziło, że ojciec faktycznie sprawował opiekę nad synem M. w ww. okresie, ale i matka A. K. w tym czasie czynnie współuczestniczyła w sprawowaniu tej opieki. Tym samym w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie przepis § 30 ust. 2 rozporządzenia, a zgodnie z tym przepisem rozporządzenia jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie dobry start wypłaca się temu, kto pierwszy złoży wniosek. W konsekwencji powyższego, skoro matka pierwsza złożyła wniosek o przedmiotowe świadczenie i to jej należało przyznać świadczenie dobry start. Kolegium zwróciło ponadto uwagę na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt IV SA/GI 789/18 oddalający skargę G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na syna M. na okres świadczeniowy 2017/2018. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podał, że skarżący nie jest uprawniony do ubiegania się o przyznanie świadczenia wychowawczego na syna M. K., gdyż syn należy do rodziny A. K. Ponadto dokonane przez organ I instancji ustalenia, oparte przede wszystkim o wyniki wywiadu środowiskowego potwierdzają, że miejscem zamieszkania dziecka jest miejsce zamieszkania matki, a ojciec sprawuje opiekę nad dzieckiem okresowo.
Mając na uwadze powyższe w ocenie Kolegium zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i zasługuje na jej utrzymanie w mocy. W sytuacji, gdy oboje rodzice faktycznie sprawują opiekę nad dzieckiem świadczenie dobry start wypłaca się temu, kto pierwszy złożył wniosek. Zasadnie więc organ I instancji odmówił przyznania skarżącemu świadczenia Dobry start na syna M. K. Odnosząc się do pisma G. K. z dnia 12 marca 2020 r. Kolegium stwierdziło, że nieuprawnione jest twierdzenie, jakoby stroną niniejszego postępowania powinien być pełnoletni M. K.. Wskazało nadto, że wnioskującym o świadczenie "Dobry start" za 2018 r. był skarżący.
W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący podniósł przede wszystkim zarzut naruszenia przez organ art. 80 § 1 K.p.a. przez dowolną ocenę dowodów, wskazał, że w szczególności dotyczy to braku prawidłowych ustaleń co do tego, kto jest opiekunem faktycznym małoletniego M. K. Zarzucił pominięcie przez organ informacji wynikających ze sprawozdań kuratora, według których małoletni mieszka ze skarżącym, który sprawuję nad nim pieczę faktyczną; nieprzeprowadzenie dowodu z akt ewidencji ludności na okoliczność adresu zamieszkania M. K. ujawnionego w tych dokumentach; pominięcie faktu, że M. K. ma swoje centrum życiowe po adresem, pod którym jest zameldowany; nieprzeprowadzenie czynności ustalających polegających na zwróceniu się do dzielnicowego [...] Komisariatu Policji w G., o udzielenie informacji na temat miejsca faktycznego zamieszkania uprawnionego; braku ustaleń faktycznych, co do sytuacji życiowej skarżącego. Podniósł również zarzut naruszenia przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 maja 2018 r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start" (Dz. U. z 2018 r., poz. 1061), w tym § 4 ust 1, § 10, § 11 i § 30 ust 1 i 2 rozporządzenia poprzez błędna wykładnię i zastosowanie. Podkreślił, że § 30 ust 1 rozporządzenia stanowi, iż w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów taktycznych dziecka do świadczenia dobry start, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem. Zarzucił nieprzeprowadzenie wywiadu środowiskowego, o którym mowa w § 30 ust. 3 rozporządzenia, bądź nierzetelne jego przeprowadzenie, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnej decyzji i nierzetelnego ustalenia, iż to A. K. jest opiekunem faktycznym, a okoliczności te miały wpływ na treść zaskarżonych decyzji. Niezasadnie pominięcie, że syn M. K. stał się pełnoletni z dniem [...] czerwca 2019 r., a zaskarżona decyzja jest wydana w dacie [...] r., a zatem nieprzyznanie mu przymiotu strony jest bezzasadne. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przez organ art. 7 K.p.a., art. 8 § 1 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a, art. 15 K.p.a oraz art. 77 § 1 K.p.a. przez dokonanie błędnych ustaleń wbrew zgromadzonemu materiałowi dowodowemu, bowiem organ odwoławczy pominął fakt wykazania w drodze sprawozdań kuratora, że M. K. mieszka ze skarżącym. Ponadto zarzucił obrazę przepisu art. 107 § 3 K.p.a., podnosząc m.in., że w decyzji brak jest odniesienia do argumentacji i zarzutów podniesionych w odwołaniu oraz naruszenie art. 136 § 1 - 4 K.p.a; pominięcie ustaleń zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 29 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 432/19. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zobowiązanie organu do wydania w określonym terminie decyzji wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygniecie co do istoty sprawy zgodnie z wnioskiem skarżącego. W uzasadnieniu przedstawił przebieg postępowania według chronologii zdarzeń. Szeroko argumentował, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest prawidłowych ustaleń faktycznych, a Kolegium oceniło w sposób dowolny materiał dowodowy. Zdaniem skarżącego, wobec sprzeczności ustaleń, doszło do potwierdzenia nieprawdy, bowiem to skarżący w świetle zebranych materiałów sprawuje faktyczną opiekę nad synem M.. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy o sygn. akt [...], z których wynika, że A. K. złożyła wniosek o wydanie małoletniego syna M. W opinii skarżącego postępowanie dowodowe w sprawie zostało przeprowadzone wadliwie. Organy nie przeprowadziły rodzinnego wywiadu środowiskowego, pominęły również to, że syn M. nie chce mieszkać z matką.
W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało dotychczasową argumentację.
W piśmie z dnia 3 lipca 2019 r skarżący wniósł o przeprowadzenie rozprawy. Odnosząc się do stanowiska Kolegium zawartego w odpowiedzi na skargę, podniósł zarzut naruszenia zasady res iudicata, bowiem w przekonaniu skarżącego, istnieje tożsamość spraw, z których jedna została zakończona ostatecznym rozstrzygnięciem, a mianowicie prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 listopada 2019 r. o sygn. akt II SA/Gl 432/19. Ponownie zarzucił Kolegium nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego i wadliwe przeprowadzenie postepowania dowodowego w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje;
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 i 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej w zakresie jej zgodności z prawem, co polega m.in. na orzekaniu w sprawach skarg na decyzje administracyjne (por. art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).
Podkreślenia wymaga, że wbrew zarzutom skargi, zaskarżona decyzja wydana została bez naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. obowiązujących przepisów prawa. Nie doszło przy tym do naruszenia zasady res iudicata. Dla oceny zaistnienia zakazu ponownego orzekania w tej samej sprawie (res iudicata) zasadnicze znaczenie ma ustalenie tożsamości spraw administracyjnych rozstrzygniętych z jednej strony wcześniejszą decyzją ostateczną i z drugiej strony wyznaczonej zakresem sformułowanego przez stronę nowego żądania. Zgodnie z treścią art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Zatem w postępowaniu administracyjnym niedopuszczalne jest ponowne rozpoznanie sprawy i wydanie decyzji merytorycznej, jeśli wcześniej sprawa tożsama pod względem podmiotowym, przedmiotowym, dotycząca tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym została rozstrzygnięta decyzją ostateczną i decyzja ta nie została następnie uchylona, czy też zmieniona w sposób prawem przewidziany. W rozpatrywanej sprawie decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., [...], została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Gliwicach z dnia 27 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 432/19. Zdaniem Sądu, Kolegium rozpoznając ponownie sprawę wypełniły zalecenia wynikające z uzasadnienia wskazanego wyroku i dokonało ustaleń, które z rodziców zamieszkujących oddzielnie, sprawuje opiekę nad dzieckiem.
Zgodnie z § 30 ust. 1 - 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z 30 maja 2018r. w sprawie szczegółowych warunków realizacji rządowego programu "Dobry start":(Dz. U. z 2018 r., poz. 1061- dalej "rozporządzenie")
- w przypadku zbiegu prawa rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka do świadczenia dobry start, świadczenie to wypłaca się temu z rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, który faktycznie sprawuje opiekę nad dzieckiem (ust. 1 § 30);
- jeżeli opieka nad dzieckiem sprawowana jest równocześnie przez oboje rodziców, opiekunów prawnych dziecka lub opiekunów faktycznych dziecka, świadczenie dobry start wypłaca się temu, kto pierwszy złożył wniosek (ust. 2 § 30);
- w przypadku gdy po złożeniu wniosku o ustalenie prawa do świadczenia dobry start przez rodzica, opiekuna prawnego dziecka lub opiekuna faktycznego dziecka drugi rodzic, opiekun prawny dziecka lub opiekun faktyczny dziecka złoży wniosek o ustalenie prawa do świadczenia dobry start w związku z opieką nad tym samum dzieckiem, organ właściwy, o którym mowa w § 3 pkt 4 lit. a, ustala, kto sprawuje opiekę, i w tym celu może zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, o którym mowa w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, w celu ustalenia osoby sprawującej opiekę nad dzieckiem (ust. 3 § 30).
Ustalenia Kolegium wynikały w szczególności z wywiadów środowiskowych przeprowadzonych zarówno z matką- A. K., jak i ojcem –G. K., jak również z pisma OPS w G. z dnia [...]r. wraz z wyjaśnieniami kuratora sądowego A. H., która nawiązała kontakt z M. S. Z oświadczeń matki wynikało, że w okresie od lipca do września 2018 r. sprawowała opiekę nad synem M., który minimum 3 razy w tygodniu przebywał u niej (wtorek, czwartek i sobota). W tym okresie syn był zaopatrzony przez matkę w odzież, żywność i środki czystości. Syn wówczas miał już 17 lat i swobodnie przebywał w tym okresie pod opieką matki i ojca. Syn ma u matki swój pokój, z którego korzysta w swobodny sposób za każdym razem, gdy jest pod jej opieką. Z oświadczeń ojca wynikało, że w okresie od 1 lipca 2018 r. do września 2018 r. syn był pod jego opieką i z nim mieszkał. Okoliczności te - jak podał - może potwierdzić kurator sprawujący nadzór oraz dzielnicowy. Natomiast z załączonych do pisma OPS ustaleń kuratora sądowego wynika, że w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do końca września - obydwoje rodzice, wspólnie sprawowali naprzemienną opiekę nad synem. Nie jest również sporne w sprawie, że postanowieniem Sądu Okręgowego w G. z dnia [...] r. sygn. akt [...] w sprawie o rozwód orzeczono o oddaleniu wniosku G. K. o powierzeniu mu wykonywania władzy rodzicielskiej oraz powierzono na czas trwania postępowania pieczę nad małoletnimi dziećmi M. K. i A. K. wraz ze wskazaniem, że miejscem zamieszkania dzieci jest miejsce zamieszkania matki. Z niekwestionowanych okoliczności sprawy wynika, że w 2018 r. świadczenie Dobry start zostało przyznane matce M. K., bowiem matka złożyła wniosek o przyznanie tego świadczenia w dniu 1 lipca 2018 r., natomiast skarżący złożył wniosek o to samo świadczenie w dniu 31 sierpnia 2018 r. Za błędne również należy uznać, że syn M. winien zostać stroną postępowania dotyczącego świadczenia Dobry start za rok 2018, a to wobec faktu, że obecnie rozpatrywana sprawa została wszczęta na wniosek skarżącego. Sąd zauważa nadto, że skarżący nie kwestionował podnoszonej przez Kolegium okoliczności, że wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2018 r. sygn. akt IV SA/GI 789/18 oddalono skargę G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą przyznania prawa do świadczenia wychowawczego na syna M. na okres świadczeniowy 2017/2018.
W opisanych wyżej okolicznościach, nie nasuwa zastrzeżeń uznanie, że świadczenie z programu "Dobry start" należało wypłacić temu z rodziców, który pierwszy złożył wniosek, w tym wypadku A. K. Przepisy rozporządzenia nie pozwalają bowiem na przyznanie prawa do świadczeń wychowawczych na dzieci jednocześnie jednemu i drugiemu rodzicowi. Zbieg uprawnień obojga rodziców do świadczeń wychowawczych reguluje powołany wyżej § 30 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, w przypadku zbiegu prawa rodziców do świadczenia "Dobry start" świadczenie wypłaca się temu rodzicowi, który sprawuje faktyczną opiekę nad dzieckiem. Jeżeli opieka nad dzieckiem jest sprawowana równocześnie przez oboje rodziców, świadczenie wychowawcze wypłaca się temu rodzicowi, który pierwszy złożył wniosek.
Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd doszedł do przekonania, że odpowiada ona prawu i brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego. Skarga podlegała oddaleniu albowiem dokonane przez organy obu instancji ustalenia w sprawie oraz wyprowadzona ocena przeprowadzonych dowodów, możliwych do przeprowadzenia, odpowiadają prawu tj. przepisom regulującym zasady przyznawania świadczenia z programu Dobry start, będącego świadczeniem jednorazowym, wynoszącym 300 złotych na dziecko, przyznawanym, między innymi rodzicom, raz w roku, w związku z rozpoczęciem roku szkolnego przez dziecko. Z ustaleń Kolegium wynika, że ojciec faktycznie sprawował opiekę nad synem M. w okresie od dnia 1 lipca 2018 r. do dnia 31 września 2018 r., ale i matka A. K. w tym czasie czynnie współuczestniczyła w sprawowaniu tej opieki. Ustalenie braku wyłączności opieki skarżącego nad synem M. w okresie orzekania o świadczeniu Dobry start, pozwalało organowi na przyjęcie zasady, że o pierwszeństwie rodzica w przyznaniu mu prawa do świadczenia, decyduje pierwszeństwo w złożeniu wniosku.
Nie mógł też odnieść skutku wniosek dowodowy skarżącego o przeprowadzenie przez tutejszy Sąd dowodu z akt sądowych Sądu Rejonowego w G. o sygn. [...]. Wyjaśnić należy bowiem, że sądowa kontrola decyzji sprawowana jest na podstawie akt sprawy, a więc stanu faktycznego i prawnego z daty orzekania przez organy administracji. Uprawnienie sądu do przeprowadzenia dowodu zostało sformułowane w sposób niezwykle ograniczony. Przedmiotem dowodu może tylko dokument i to w sytuacji, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Zasadą jest bowiem, że sąd administracyjny ocenia prawidłowość gromadzenia i oceny materiału dowodowego przez organ. Sąd administracyjny z zasady nie prowadzi postępowania dowodowego i nie dokonuje ustaleń faktycznych. Zatem wniosek dowodowy skarżącego podlegał oddaleniu na postawie art. 106 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że również organy orzekające o przyznawaniu świadczenia Dobry start, nie pełnią roli sądu rodzinnego ani nie rozstrzygają konfliktu między rodzicami na tle sprawowania przez każdego z nich władzy rodzicielskiej.
Powyższe prowadzi do wniosku, że wydana w sprawie decyzja jest zgodna z prawem, a podniesione w skardze zarzuty – zarówno w zakresie naruszenia prawa materialnego jak i procesowego – nieuzasadnione. Z tego powodu należało oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Sąd orzekł na posiedzeniu niejawnym, w składzie trzech sędziów w trybie przewidzianym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz 374, ze zm.), albowiem w związku intensyfikacją rozwoju epidemii przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, a nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku.