II SA/Gl 70/05
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji Starosty w sprawie wyłączenia gruntów rolnych z produkcji, uznając naruszenia proceduralne w postępowaniu SKO.
Sprawa dotyczyła wniosku Spółki "A" o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która z kolei stwierdziła nieważność decyzji Starosty dotyczącej wyłączenia gruntów rolnych z produkcji. Spółka argumentowała, że SKO nie było właściwe do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. WSA w Gliwicach uchylił decyzję SKO, wskazując na naruszenia proceduralne w sposobie prowadzenia postępowania przez SKO, w szczególności na rozdzielenie sprawy dotyczącej dwóch decyzji SKO.
Sprawa wywodzi się z wniosku Spółki "A" o stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w K., która utrzymywała w mocy wcześniejszą decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji Starosty W. dotyczącej wyłączenia gruntów rolnych z produkcji. Spółka podnosiła, że SKO nie było właściwe do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty, argumentując, że dotyczyły one zadań z zakresu administracji rządowej. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności, powołując się na ogólną właściwość kolegiów. WSA w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję SKO, uznając, że organ dopuścił się naruszeń proceduralnych. Sąd wskazał, że SKO nieprawidłowo rozdzieliło postępowanie nadzwyczajne dotyczące dwóch decyzji SKO, co mogło wpłynąć na wynik sprawy. WSA podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powinno być prowadzone łącznie dla decyzji organu pierwszej instancji i organu odwoławczego, jeśli dotyczą one tego samego przedmiotu i podstawy prawnej. Sąd uchylił decyzję SKO na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa, uznając naruszenie art. 158 § 1, art. 157 § 2, art. 61 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, SKO jest właściwe do rozpatrywania odwołań i stwierdzania nieważności decyzji starosty w sprawach z zakresu administracji publicznej, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie wyłącza tej właściwości.
Uzasadnienie
Kolegia są organami wyższego stopnia w rozumieniu KPA i Ordynacji podatkowej. Zasada domniemania właściwości SKO obejmuje stwierdzanie nieważności decyzji, chyba że ustawa stanowi inaczej. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ustanawia innego organu właściwego w tych sprawach.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (18)
Główne
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
u.o.g.r.l. art. 11 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 12 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 20 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.o.g.r.l. art. 20 § 4
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
k.p.a. art. 138 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 162 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
u.s.k.o. art. 1 § 1
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.k.o. art. 2
Ustawa o samorządowych kolegiach odwoławczych
u.s.p. art. 38 § 3
Ustawa o samorządzie powiatowym
p.p.s.a. art. 56
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 152
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 210 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie przez SKO przepisów proceduralnych poprzez rozdzielenie postępowania nadzwyczajnego dotyczącego dwóch decyzji SKO.
Odrzucone argumenty
Właściwość SKO do stwierdzenia nieważności decyzji Starosty. Brak podstaw do anulowania opłat z tytułu wyłączenia gruntów rolnych mimo zmiany ich klasyfikacji na nieużytki.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie dostrzegł tego organ, którego działalność zaskarżono w niniejszej sprawie, gdyż pomimo powzięcia informacji o wniesieniu skargo do sądu administracyjnego prowadził postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji. Wydaje się, że na gruncie obowiązującej ustawy pogląd ten zachowuje w dalszym ciągu aktualność. Nie jest możliwe oddzielne prowadzenie postępowania nieważnościowego w stosunku do obu tych decyzji co najmniej z dwóch powodów: mogłoby to doprowadzić przy orzekaniu do niejednolitości usuwania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji wydanych w tym samym postępowaniu; organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji drugoinstancyjnej jest jednocześnie uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji.
Skład orzekający
Leszek Kiermaszek
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Krawczyk
członek
Jolanta Rosińska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych w sprawach stwierdzania nieważności decyzji oraz prawidłowego prowadzenia postępowań nadzwyczajnych w administracji."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej związanej z rozdzieleniem postępowań przez organ administracji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak błędy proceduralne organu administracji mogą prowadzić do uchylenia jego decyzji, nawet jeśli zarzuty merytoryczne strony nie były podstawą rozstrzygnięcia sądu. Podkreśla znaczenie prawidłowego prowadzenia postępowań nadzwyczajnych.
“Błąd proceduralny SKO uchyla decyzję w sprawie wyłączenia gruntów rolnych.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 70/05 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2006-04-19 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2005-01-24 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Ewa Krawczyk Jolanta Rosińska Leszek Kiermaszek /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), Sędziowie NSA Ewa Krawczyk, WSA (del.) Jolanta Rosińska, Protokolant referent Jolanta Czarnata, po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie o wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję własną tego organu z dnia [...] r. nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Uzasadnienie Starosta Powiatu W. decyzjami z dnia [...] r. nr [...], z dnia [...]r. nr [...] i z dnia [...] r. nr [...] udzielił "A" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. w K. (zwanej dalej "A") zgody na czasowe wyłączenie z produkcji rolniczej użytków rolnych. Dwoma kolejnymi decyzjami z dnia [...]r. nr [...] oraz nr [...]organ ten przedłużył wcześniej udzieloną "A" zgodę na czasowe wyłączenie kolejnych gruntów z produkcji rolniczej. W sumie tymi pięcioma decyzjami wyłączono z produkcji rolniczej kilkadziesiąt działek gruntów zlokalizowanych w obszarze polderu "[...]" obręb K. k.m. [...], które "A" wydzierżawiła od "B" w G.. Po wydaniu tych decyzji Starosta W., działając na wniosek "B" w G., zatwierdził decyzją z dnia [...] r. nr [...] gleboznawczą klasyfikację gruntów zajętych pod polder"[...]". W decyzji tej stwierdził, że objęty eksploatacją [...] teren polderu uległ degradacji i jest rolniczo nieprzydatny i wobec tego należało zmienić dotychczasową klasyfikację gleboznawczą gruntów na tym obszarze. Zmienioną klasyfikacją grunty dzierżawione przez "A" zaliczono do nieużytków (N), terenów różnych (Tr), obszarów eksploatacji kruszyw (K) oraz wód stojących (Ws). W oparciu o dokonaną zmianę klasyfikacji "A" wystąpiła następnie z wnioskiem do Starosty o uchylenie opisanych na wstępie pięciu decyzji tego organu w częściach ustalających m.in. wysokość opłat rocznych z tytułu czasowego wyłączenia gruntów z produkcji rolniczej argumentując, że wobec utraty rolniczego charakteru przez grunty, na których "A" prowadzi wydobycie [...], brak jest w konsekwencji podstaw do dalszego ponoszenia przez nie opłat z tytułu ich wyłączenia z produkcji rolniczej. Starosta W. zawiadomieniem z dnia [...] r. nr [...] poinformował "A" o braku podstaw do wydania wnioskowanych decyzji. Uzasadniając swoje stanowisko podał, że w dniu wydania decyzji o czasowym wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej, zgodnie z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów stanowiły one użytki rolne kl. II i III. Zatem wyłączenie takie było konieczne w świetle przepisów ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 16, poz. 78 ze zm.). "A" nie zgodziła się z tym stanowiskiem i wniosła od doręczonego zawiadomienia odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. żądając merytorycznego rozpatrzenia wniosku i wskazując, że stanowisko Starosty powinno zostać wyrażone w formie decyzji administracyjnej. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. działając w oparciu o art. 138 § 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium zaakceptowało stanowisko odwołującego się dotyczące zakwalifikowania opisanego "zawiadomienia" jako decyzji administracyjnej. W dalszej części uzasadnienia wskazało, że pismo "A" organ I instancji winien potraktować jako wniosek o wygaszenie w trybie art. 162 § 1 pkt 1 kpa pięciu decyzji zezwalających na wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej z uwagi na ich bezprzedmiotowość. W związku z opisanym rozstrzygnięciem Starosta W. decyzją z dnia [...] r. nr [...] w całości wygasił z dniem [...] r., kiedy to decyzja zatwierdzająca zmienioną klasyfikację gruntów stała się ostateczna, pięć swoich wyżej opisanych decyzji zezwalających "A" na czasowe wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej. W następstwie tego "A" wystąpiła do Marszałka Województwa [...] o zwrot wraz z odsetkami uiszczonych dotychczas opłat, które nałożono wygaszonymi decyzjami. W związku ze zgłoszonym roszczeniem organ ten z kolei wystąpił do SKO w K. o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej decyzją z dnia [...] r., a także o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty W. z dnia [...] r. oraz decyzji tego organu z dnia [...] r. zatwierdzającej zmianę gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Pismem z dnia [...] r. Kolegium poinformowało "A" o wszczęciu z urzędu postępowania m.in. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty W. z dnia [...] r. Po przeprowadzeniu postępowania nadzwyczajnego decyzją z dnia [...] r. nr [...], wydaną w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 oraz art. 158 § 1 kpa, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło nieważność decyzji Starosty W. z dnia [...] r. nr [...]. Uzasadniając tę decyzję Kolegium podało, że decyzja Starosty W. rażąco naruszała przepisy ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych i jako taka musiała zostać wyeliminowana z obrotu prawnego. Przywołana ustawa w art. 11 ust. 1 stanowi, iż wyłączenie z produkcji użytków rolnych wytworzonych z gleb pochodzenia mineralnego zaliczonych do klas I, II III oraz użytków rolnych klas IV, IVa, IVb, V i VI wytworzonych z gleb pochodzenia organicznego, a także gruntów o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2-10 oraz gruntów leśnych, przeznaczonych na cele nierolnicze i nieleśne może nastąpić po wydaniu decyzji zezwalających na takie wyłączenie. Art. 12 ust. 1 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych ustala natomiast obowiązek ponoszenia stosownych należności oraz opłat rocznych i stanowi, że obowiązek ten powstaje od dnia faktycznego wyłączenia gruntów z produkcji. Kolegium stwierdziło też, że grunt wyłączony czasowo z produkcji rolniczej nie przestaje być gruntem rolnym, a na czas wyłączenia jest jedynie użytkowany nierolniczo. Zmiana zaś gleboznawczej klasyfikacji gruntów dokonana już po ich wyłączeniu z produkcji rolniczej, którą stwierdzono ich rolniczą nieprzydatność i wyjęto z katalogu gruntów objętych ochroną, nie może powodować anulowania opłat z tytułu wyłączenia. SKO przywołało też zawarty w rozdziale piątym analizowanej ustawy art. 20 ust. 1, który nakłada na osobę powodującą utratę albo ograniczenie wartości użytkowej gruntów obowiązek ich rekultywacji na własny koszt. Ponadto zgodnie z ust. 4 tego artykułu rekultywację prowadzi się w miarę jak grunty te stają się zbędne całkowicie, częściowo lub na określony czas do prowadzenia działalności przemysłowej oraz kończy się w terminie do 5 lat od zaprzestania tej działalności. Oczywistym zatem jest, stwierdziło Kolegium, że wydobycie kopalin zawsze powoduje pogorszenie stanu gruntu, który powinien zostać przywrócony przez dokonanie jego rekultywacji. Biorąc pod uwagę treść przytoczonych przepisów Kolegium uznało, że decyzja Starosty W. rażąco narusza prawo, co wyczerpuje znamiona art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w wyniku rozpoznania wniosku "A" o ponowne rozpatrzenie sprawy decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymało w mocy swą decyzję z dnia [...] r. "A" Spółka z o.o. na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniosła w dniu [...] r. skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (sygn. akt II SA/Gl 558/04). Niezależnie od tego "A" w dniu [...] r. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w . podanie o stwierdzenie nieważności na drodze administracyjnej decyzji wydanej w dniu [...] r. oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Kolegium z dnia [...] r. stwierdzającej nieważność decyzji Starosty W. z dnia [...] r. z tej przyczyny, że podjęte zostały z naruszeniem przepisów o właściwości organu. Zdaniem "A" decyzję Starosty W. mógł wyłączyć z obrotu prawnego wyłącznie Wojewoda [...], nie zaś Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Zgodnie bowiem z art. 5 ust.2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych zadania starosty, o których mowa w ustawie, są zadaniami z zakresu administracji rządowej. W następstwie tego podania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 158 § 1 kpa oraz art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001r. Nr 79, poz.856 ze zm.), odmówiło stwierdzenia nieważności swej własnej decyzji z dnia z dnia [...] r. nr [...]. Motywując podjęte rozstrzygnięcie Kolegium wskazało, iż stosownie do art. 1 ust. 1 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych kolegia są organami wyższego stopnia w rozumieniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i Ordynacji podatkowej w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do jednostek szczebla terytorialnego, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej. Ponadto przepis art. 38 ust. 3 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. Nr 91, poz. 578 ze zm.) stanowi, że od decyzji wydawanych przez starostę w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej służy odwołanie do samorządowego kolegium odwoławczego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Przepisy te ustanawiają tzw. zasadę domniemania właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych, która polega na tym, iż kolegium jest właściwe w szczególności do rozpatrywania odwołań od decyzji, zażaleń od postanowień, żądań wznowienia postępowania lub do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 2 ustawy o szczegółowych kolegiach odwoławczych), chyba że odrębna ustawa wyraźnie wskazuje inny organ. W obecnie obowiązującym stanie prawnym samorządowe kolegia odwoławcze właściwe są zarówno w sprawach zadań własnych, jak i zleconych, chyba że przepis szczególny ustanawia właściwym inny organ. Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych nie ustanawia zaś właściwości innego organu w sprawach indywidualnych objętych jej zakresem, a przytoczony art. 26 ust. 1 tej ustawy nie dotyczy rozpatrywania odwołań od decyzji podejmowanych w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej na podstawie powołanej ustawy ani też stwierdzanie nieważności takich decyzji. Z powyższą decyzją nie zgodziła się "A", która złożyła do Kolegium wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy argumentując, że skoro nieruchomości objęte decyzją Starosty W. są własnością Skarbu Państwa, nie uzasadnia to właściwości Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. do orzekania o nieważności decyzji Starosty. "A" ponowiła twierdzenie, że organem właściwym jest Wojewoda [...] jako organ administracji rządowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 127 § 3 kpa oraz art. 2 ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych utrzymało w mocy swą własną decyzję z dnia [...] r. Kolegium nie znalazło podstaw do zmiany swego stanowiska, iż w rozpoznawanej sprawie jest organem właściwym do orzekania o nieważności decyzji Starosty W.. Zauważyło nadto, że odrębnym zagadnieniem jest pozostawanie w obrocie prawnym innej decyzji Starosty W. z dnia [...] r. w sprawie zatwierdzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów. Zmiana gleboznawczej klasyfikacji dokonana już po wyłączeniu gruntów z produkcji rolniczej w taki sposób, że stwierdza rolniczą nieprzydatność takiego gruntu, a tym samym wyjęcie gruntu z kategorii gruntów objętych ochroną, nie może powodować anulowania opłat. W ocenie Kolegium klasyfikacja gruntów stwierdza jedynie klasę gruntu i nie może stanowić prawnej podstawy wygaszenia opłat z tytułu wyłączenia gruntu z produkcji rolniczej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego "A" Sp. z o.o. w K. zakwestionowała legalność powyższej decyzji. Skarżąca Spółka zarzuciła naruszenie przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 kpa), brak wskazania, na czym polega wada decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 kpa) oraz pozostawienie w obrocie prawnym decyzji będącej podstawą wydania decyzji o wygaśnięciu opłat (art. 162 § 1 pkt 1 kpa). W odpowiedzi na tę skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z zupełnie innych przyczyn niż te, które zawarte zostały w skardze, do czego upoważnia przepis art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa. Stosownie bowiem do treści tej normy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W punkcie wyjścia rozważań zauważyć przyjdzie, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu [...] r. na skutek wystąpienia skarżącej Spółki, która domagała się stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., którą utrzymana została w mocy decyzja własna tegoż Kolegium z dnia [...] r. stwierdzająca nieważność decyzji Starosty W. z dnia [...] r. Tymczasem skarżąca Spółka dwa dni wcześniej, gdyż w dniu [...] r., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na powołaną wyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., sygn. akt II SA/Gl 558/04. Oznacza to, że z inicjatywy skarżącej Spółki uruchomione zostały dwa niezależne od siebie postępowania zmierzające do wyeliminowania z obrotu prawnego tej samej decyzji wydanej przez ten sam organ administracyjny. Przepis art. 56 ppsa stanowi, że w razie wniesienia skargi do Sądu po wszczęciu postępowania administracyjnego w celu zmiany, uchylenia, stwierdzenia nieważności aktu lub wznowienia postępowania, postępowanie sądowe podlega zawieszeniu. Taka sytuacja nie miała miejsca, skoro zgodnie z tym co powiedziano, skarga do Sądu została wniesiona przed wszczęciem postępowania nadzwyczajnego. Jak wynika zaś z akt II SA/Gl 558/04 Sąd prowadził postępowanie i rozpoznał sprawę merytorycznie (wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006 r. skarga została oddalona). Ani przepis art. 56 ppsa, ani żaden innych przepis, w szczególności tej ustawy oraz kodeksu postępowania administracyjnego, nie reguluje zagadnienia, czy jest prawnie możliwie i dopuszczalne po wniesieniu skargi do Sądu wszczęcie postępowania nadzwyczajnego dotyczącego aktu administracyjnego, będącego przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Również poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) nie normowała tej kwestii, aczkolwiek i w orzecznictwie, i w doktrynie wskazywano, że w takiej sytuacji organ administracyjny winien wstrzymać się z załatwieniem sprawy co do istoty (por. uchwałę NSA z dnia 27 czerwca 2000 r. sygn. FPS 12/99 – ONSA 2001 r. nr 1, poz. 130, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją J. Borkowskiego, Warszawa 1989 r. str. 333). Wydaje się, że na gruncie obowiązującej ustawy pogląd ten zachowuje w dalszym ciągu aktualność. Nie dostrzegł tego organ, którego działalność zaskarżono w niniejszej sprawie, gdyż pomimo powzięcia informacji o wniesieniu skargo do sądu administracyjnego prowadził postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji. Potrzeba wstrzymania się z podejmowaniem czynności procesowych na drodze administracyjnej była uzasadniona, jeżeli się weźmie pod uwagę, że kierowane przez skarżącą Spółkę zarzuty przeciwko legalności decyzji częściowo były identyczne (zarzut wydania decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości). Zdaniem Sądu sygnalizowane uchybienie w ostatecznym wyniku nie miało wpływu na finalny wynik sprawy, skoro zaskarżoną decyzją doszło do odmowy stwierdzenia nieważności, zaś Sąd w sprawie II SA/Gl 558/05 nieprawomocnym wyrokiem z dnia 25 stycznia 2006 r. skargę oddalił. Jednakże Samorządowe Kolegium Odwoławcze dopuściło się naruszenia innych norm proceduralnych, co już mogło mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. W tym fragmencie rozważań wypadnie powrócić do treści podania skarżącej Spółki wszczynającego postępowanie nadzwyczajne. Otóż skarżąca domagała się stwierdzenia nieważności decyzji SKO w K. z dnia [...] r., którą – po rozpatrzeniu wniosku w trybie art. 127 § 3 kpa – utrzymana została w mocy decyzja tegoż Kolegium z dnia [...] r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Starosty W. z dnia [...] r. Z niezrozumiałych powodów po przeprowadzeniu czynności wstępnych Kolegium postanowiło rozdzielić tę sprawę i w oddzielnych postępowaniach rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę w odniesieniu do decyzji z dnia [...] r. oraz decyzji z dnia [...] r., a zatem decyzji wydanych w ramach tego samego postępowania nadzwyczajnego. W konsekwencji w jednym postępowaniu doszło do wydania kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji (decyzji z dnia [...] r., która utrzymana została w mocy decyzją z dnia [...] r. nr [...]) o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] . Natomiast w drugim postępowaniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekło o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] r., którą utrzymana została w mocy wymieniona wyżej decyzja z dnia [...] r. Ubocznie zauważyć trzeba, że wskazana wyżej decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez skarżącą Spółkę "A" (sygn. II SA/Gl 71/05). Celem postępowania prowadzonego w trybie art. 156 § 1 i nast. kpa jest zbadanie, czy decyzja dotknięta jest wadą lub wadami kwalifikowanymi, które wymienione zostały w art. 156 § 1 kpa. Postępowanie nadzwyczajne może być prowadzone w tym trybie zarówno w stosunku do decyzji ostatecznej, jak i nieostatecznej, decyzji organu pierwszej instancji bądź decyzji organu odwoławczego względnie w stosunku do decyzji organów obu instancji. Jednakże w sytuacji, gdy decyzja organu pierwszej instancji została utrzymana w mocy decyzją organu odwoławczego, nie jest możliwe, zdaniem Sądu, oddzielne prowadzenie postępowania nieważnościowego w stosunku do obu tych decyzji co najmniej z dwóch powodów. Po pierwsze, mogłoby to doprowadzić przy orzekaniu do niejednolitości usuwania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji wydanych w tym samym postępowaniu. Po drugie zaś, organ właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji drugoinstancyjnej jest jednocześnie uprawniony do stwierdzenia nieważności decyzji organu pierwszej instancji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. IV SA 3826/03, Lex nr 164995). Te same zasady należy odnieść do postępowania prowadzonego w stosunku do decyzji wydanych w postępowaniu nieważnościowym przed samorządowym kolegium odwoławczym. Aczkolwiek brak jest organu wyższego stopnia w stosunku do samorządowego kolegium odwoławczego, to jednak postępowanie przed tym organem nie jest postępowaniem jednoinstancyjnym. Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze stronie niezadowolonej z decyzji przysługuje wniosek do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 i 4 kpa). Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy różni się praktycznie od odwołania jedynie tym, że nie posiada konstrukcji dewolutywnej, poza tym do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań (art. 127 § 3 in fine kpa). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wyrazić należy zapatrywanie, że brak było podstaw do rozdzielenia jednej sprawy w postępowaniu wszczętym na skutek podjęcia skarżącej Spółki o stwierdzenie nieważności decyzji Kolegium z dnia [...] r. i utrzymanej nią w mocy decyzji własnej tego organu z dnia [...] r. w oparciu o tę samą przesłankę (art. 156 § 1 pkt 1 kpa – wydanie decyzji z naruszeniem przepisów o właściwości), co trzeba uwypuklić, a następnie do oddzielnego orzekania w tej samej sprawie w stosunku do decyzji pierwszoinstancyjnej i decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy. Tym bardziej, że analiza treści rozstrzygnięć, w drugim z wymienionych postępowań wskazuje jednoznacznie na to, iż orzekając o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] r., którą utrzymano w mocy decyzję z dnia [...] r., Kolegium dokonało badania tych orzeczeń administracyjnych w całokształcie pod kątem istnienia wad kwalifikowanych, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Z tych wszystkich względów Sąd doszedł do przekonania, że wobec wydania oddzielnych decyzji w postępowaniu nieważnościowym kontrolowane w niniejszej sprawie decyzje podjęte zostały z naruszeniem proceduralnych norm art. 158 § 1, art. 157 § 2, art. 61 § 1 i art. 138 § 1 pkt 1 kpa, co mogło mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. Stwarza to przesłankę do uchylenia kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa i orzeczenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu (do czasu uprawomocnienia się wyroku – art. 152 ppsa). O kosztach postępowania nie rozstrzygnięto, gdyż strona skarżąca pomimo pouczenia do czasu zamknięcia rozprawy nie zgłosiła żądania przyznania należnych kosztów (art. 210 § 1 ppsa). O zgodności z prawem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., która została utrzymana w mocy decyzją tegoż Kolegium z dnia [...] r. Sąd rozstrzygnie w postępowaniu prowadzonym pod sygn. II SA/Gl 71/05.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI