II SA/Gl 695/06
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o odmowie wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, uznając, że sąsiadka miała przymiot strony.
Skarżąca E.W. wniosła o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, twierdząc, że nie została powiadomiona o jego wydaniu i nie brała w nim udziału jako strona, mimo posiadania służebności przejazdu przez działkę inwestorów. Organy administracji odmówiły wznowienia, uznając ją za niebędącą stroną i złożenie wniosku po terminie. WSA w Gliwicach uchylił decyzje organów, stwierdzając, że wniosek został złożony w terminie, a skarżąca powinna być uznana za stronę postępowania ze względu na obciążającą działkę służebność.
Sprawa dotyczyła skargi E.W. na decyzję Wojewody odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Skarżąca twierdziła, że jako właścicielka sąsiedniej działki, obciążonej służebnością przejazdu, powinna być stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę, a nie została o nim powiadomiona. Organy administracji obu instancji odmówiły wznowienia, uznając, że skarżąca nie miała przymiotu strony, a jej wniosek został złożony po terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie, a skarżąca powinna być uznana za stronę postępowania o pozwolenie na budowę, ponieważ obciążająca działkę inwestorów służebność przejazdu mogła wpływać na obszar oddziaływania obiektu. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, wskazując na naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel sąsiedniej nieruchomości, której działka jest obciążona służebnością przejazdu, powinien być uznany za stronę w postępowaniu o pozwolenie na budowę, ponieważ służebność ta może wpływać na obszar oddziaływania obiektu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obciążenie działki inwestorów służebnością drogową może stanowić podstawę do uznania właściciela sąsiedniej nieruchomości za stronę postępowania o pozwolenie na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (15)
Główne
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 148 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania.
k.p.a. art. 148 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.
k.p.a. art. 149 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia.
k.p.a. art. 149 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Po wznowieniu postępowania organ wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy strona miała prawo do żądania wznowienia.
k.p.a. art. 149 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odmawia wznowienia postępowania, gdy brak podstaw do jego wznowienia.
Pr. bud. art. 28 § ust. 2
Ustawa Prawo budowlane
Stronami w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
P.u.s.a. art. 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji.
p.s.a. art. 152
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o wykonalności zaskarżonej decyzji.
p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie o kosztach postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 64 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wzywa stronę do uzupełnienia braków podania.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu do zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
Pr. bud. art. 3 § pkt 20
Ustawa Prawo budowlane
Definicja obszaru oddziaływania obiektu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca powinna być uznana za stronę postępowania o pozwolenie na budowę ze względu na obciążającą działkę inwestorów służebność przejazdu. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony w ustawowym terminie. Organy administracji nie wyjaśniły należycie stanu faktycznego i prawnego.
Odrzucone argumenty
Skarżąca nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Wniosek o wznowienie postępowania został złożony po terminie. Roszczenia skarżącej mają charakter wyłącznie cywilnoprawny.
Godne uwagi sformułowania
brak wyczerpania środków zaskarżenia uchybienie terminowi ochrona jej interesów prawnych byłaby iluzoryczna przedwczesne przesądzenie o braku legitymacji procesowej
Skład orzekający
Łucja Franiczek
przewodniczący
Rafał Wolnik
sprawozdawca
Włodzimierz Kubik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniu o pozwolenie na budowę, zwłaszcza w kontekście służebności i obszaru oddziaływania obiektu. Terminologia i zasady dotyczące wznowienia postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów Prawa budowlanego oraz k.p.a. w kontekście służebności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie kręgu stron w postępowaniu administracyjnym i jak istotne mogą być prawa sąsiadów, nawet jeśli nie są bezpośrednimi inwestorami. Pokazuje też, jak można walczyć o swoje prawa przez różne instancje.
“Sąsiad z służebnością wygrywa z urzędem: kluczowe ustalenie stron w pozwoleniu na budowę.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 695/06 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2007-01-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2006-08-18 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Łucja Franiczek /przewodniczący/ Rafał Wolnik /sprawozdawca/ Włodzimierz Kubik Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant referent Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewody [...]o z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty B. z dnia [...]r. nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę [...]zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Uzasadnienie Decyzją z dnia [...] roku Starosta B. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem zlokalizowanego w C. przy ulicy [...] na działce nr A. Decyzja została wydana na rzecz inwestorów M. i A. F.. W postępowaniu poprzedzającym wydanie tej decyzji udział w charakterze stron brali tylko inwestorzy i wobec nie wniesienia przez nich odwołania, decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] roku. Pismem z dnia [...]roku, obecnie skarżąca E. W., zwróciła się do Starosty B. o "przeprowadzenie kontroli wydania" opisanej na wstępie decyzji. Wskazała, że jako właścicielka działki sąsiedniej nie została powiadomiona o wydaniu tej decyzji, jak również nie została ujęta, jako znajdująca się w obszarze oddziaływania. Wskazała, że przed podziałem geodezyjnym pomiędzy jej obecną działką a działką inwestorów istniała działka o numerze B i z tą działką związane było "prawo komunikacji" na jej rzecz. Podała również, że informację o wydaniu pozwolenia na budowę dla inwestorów powzięła w dniu [...]roku podczas swojej wizyty w Filii Starostwa Powiatowego w C.. W odpowiedzi na to pismo Starosta B. pismem z dnia [...] roku poinformował skarżącą, że wobec zaprojektowania lokalizacji budynku inwestorów w odległości 3m od granicy z jej działką ścianą bez okien, nie jest ona, jako właścicielka sąsiedniej działki stroną w postępowaniu. Wskazał ponadto, że w wyniku ostatnio dokonanego podziału działki o numerach C, B podzieliły się na działki o numerach A i D. Ponieważ z tych ostatnich nie wydzielono geodezyjnie pasa drogowego, to na zatwierdzonym projekcie zagospodarowania planowane ogrodzenie zostało wycofane w sposób umożliwiający dalsze korzystanie z komunikacji przez te działki. W dalszym toku postępowania skarżąca pismem z dnia [...] roku zwróciła się tym razem do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z prośbą o ponowne skontrolowanie poprawności wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę wskazując na okoliczności już wcześniej sygnalizowane Staroście B.. Postanowieniem z dnia [...] roku, Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Powiatu B., działając w oparciu o art. 65 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa), przekazał wniosek skarżącej "o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę" organowi właściwemu zgodnie z art. 150 § 1 kpa, tj. organowi, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Starosta B. po otrzymaniu powyższego postanowienia podjął czynności w trybie art. 64 § 2 kpa mające na celu zgromadzenie dokumentów uzasadniających dotychczasowe twierdzenia skarżącej. W wyniku tych czynności skarżąca złożyła dodatkowe wyjaśnienia, odpisy z ksiąg wieczystych i innych dokumentów, które w jej ocenie świadczyć miały o istnieniu służebności przejazdu przez działkę inwestorów. Pismem z dnia [...]roku Starosta B. poinformował skarżącą, że nie stwierdzono błędów w postępowaniu poprzedzającym wydanie pozwolenia na budowę, jak i w samej decyzji. Stwierdził, że w Urzędzie sprawa została jednoznacznie wyjaśniona, a w przypadku dalszych zastrzeżeń sprawę należy kierować na drogę cywilną do sądu powszechnego. Powyższe pismo skarżąca potraktowała jako decyzję administracyjną i pismem z dnia [...] roku wniosła od niej odwołanie. Powołała się na swoje wcześniejsze wystąpienia wskazując na art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Stwierdziła, że podnoszone przez nią zarzuty nie zostały wyjaśnione. Wniosła ponownie o "sprawdzenie poprawności wydanej decyzji". Pomimo, iż skarżąca wyraźnie wskazała na charakter swojego wystąpienia, nie zostało ono potraktowane przez organ pierwszej instancji jako odwołanie. Organ natomiast w dalszym ciągu prowadził postępowanie wyjaśniające. W postępowaniu tym zgromadzono dalsze dokumenty oraz odbyto w dniu [...] roku spotkanie z udziałem skarżącej w siedzibie Starostwa, podczas którego poinformowano ją, że skoro kwestionuje zapisy w księgach wieczystych, to winna wystąpić do Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w P.. Po upływie ponad roku od daty tego spotkania, skarżąca pismem z dnia [...]roku zwróciła się o ponowną kontrolę kwestionowanego pozwolenia na budowę. Dołączyła do tego wniosku odpis z księgi wieczystej Kw nr [...] prowadzonej dla działki nr A, z którego wynikało, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w P. z dnia [...] roku wpisano służebność przejazdu, przegonu i przechodu przez pgr E, B i C na rzecz właścicieli pgr F, G, H i I i tu przeniesiono do współobciążenia po odłączeniu z Kw [...] działki nr A. Na kolejne wezwanie organu skarżąca uzupełniła złożony wniosek o dalsze dokumenty, a organ pismem z dnia [...] roku poinformował ją, że nie zmienia swojego dotychczasowego stanowiska w sprawie. Wreszcie pismami z dnia [...]roku skarżąca złożyła dwa wnioski o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Starosty B. z dnia [...]roku o pozwoleniu na budowę, powołując się na art. 145 § 1 i art. 147 kpa. W uzasadnieniu wskazała, że nie brała udziału w postępowaniu zakończonym tą decyzją, co narusza jej prawa, jako strony. Powołała się także na obciążającą działkę inwestorów służebność. Jeden z tych wniosków skierowany został do Starosty B., drugi – do Wojewody [...]. Ten ostatni przekazany został Staroście B. postanowieniem Wojewody z dnia [...]roku. Rozpoznając wniosek o wznowienie postępowania Starosta B. decyzją z dnia [...]roku, nr [...], odmówił wznowienia postępowania, wskazując jako podstawę prawną przepisy art. 145 § 1, 148 § 1 i 149 § 3 kpa. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji stwierdził, że wnioskowane przez inwestorów zamierzenie inwestycyjne zostało zaprojektowane z zachowaniem wymaganych przepisami odległości od granic działki. To z kolei w ocenie organu powoduje, iż obiekt nie oddziaływuje negatywnie na sąsiednie nieruchomości, dlatego w postępowaniu nie występowały strony w rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Dalej wskazano, że ze zgromadzonych w sprawie dokumentów nie wynika, aby doszło do naruszenia interesu skarżącej. Dodatkowo powołano się na okoliczność, że skarżąca o decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedziała się w dniu[...] roku, zaś wniosek o wznowienie postępowania składa się w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do żądania wznowienia postępowania. Od tego czasu nie zaszły też żadne nowe okoliczności nie znane organowi w dniu wydawania pozwolenia. W odwołaniu od tej decyzji skarżąca powołując się podobnie jak organ na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stwierdziła, że właśnie na podstawie tego przepisu winna być stroną postępowania w sprawie o pozwolenie na budowę. Przyznała co prawda, że w dacie składania przez inwestorów wniosku o pozwolenie na budowę nie figurował w ich księdze wieczystej wpis służebności, jednakże na skutek jej wniosku wpisu takiego dokonano w terminie późniejszym. Swój interes prawny wywodzi nie tylko z prawa służebności lecz także z uwagi na sam fakt bezpośredniego sąsiedztwa z działką inwestorów. Wskazała na art. 7 i 77 § 1 kpa twierdząc, że to ono sama musiała wykazywać swoje prawa pomimo, iż w myśl powołanych przepisów obowiązek ten ciążył na organie prowadzącym postępowanie. Odniosła się krytycznie do poczynionych przez Starostę ustaleń w zakresie dostępu do drogi publicznej i samego charakteru tej drogi. W jej ocenie bowiem ulica [...] nie jest drogą publiczną. Zarzuciła także naruszenie art. 5 ust. 9 Prawa budowlanego. Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy nie podzielił argumentacji skarżącej i zaakceptował rozstrzygnięcie Starosty B.. W szczególności wskazano, że skoro skarżąca nie miała i nie ma przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenie na budowę, to należało jej odmówić wznowienia postępowania. Nawiązując do ujawnionych w księdze wieczystej służebności organ stwierdził, iż były one związane z pasem przylegającym bezpośrednio do ulicy [...]. Zostały one ponadto uwzględnione w decyzji o pozwoleniu na budowę, a to wobec zagospodarowania działki inwestorów w sposób umożliwiający korzystanie z pasa drogowego. W tym stanie rzeczy nie został w ocenie organu naruszony interes prawny skarżącej. Podnoszone natomiast przez nią kwestie związane z podziałem nieruchomości należą do wyłącznej właściwości sądów powszechnych. Również nie podzielił organ, jakoby przedłożony przez skarżącą [...]roku wypis z księgi wieczystej miał stanowić nowy dowód w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, a to wobec błędnego przyjęcia przez organy, iż nie ma ona interesu prawnego. Stwierdziła, że jest stroną postępowania zarówno w świetle przepisów prawa budowlanego, jak i kpa i nie brała w nim udziału bez własnej winy. Dodatkowo zarzuciła, że organ odwoławczy bezpodstawnie przyjął, że przebieg służebności dotyczył południowo wschodniej części działki. W jej ocenie sposób wykonywania służebności nie został ujawniony w księdze wieczystej i nie jest wiążący. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, że roszczenia skarżącej posiadają aspekt wyłącznie cywilno-prawny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem, albowiem wydane zostały bez wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, a ponadto z naruszeniem art. 149 kpa w związku z art. 145 § 1 pkt 4 i art. 148 § 2 kpa, w związku z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2006 r., nr 156, poz. 1118 z późn. zm.). Przepis art. 149 § 3 kpa przewiduje możliwość wydania decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Przepisy kpa nie wskazują jednak bliżej przesłanek tej odmowy. Z treści art. 149 § 2 kpa można jednak wywieść wniosek, że decyzja taka może być wydana wyłącznie wtedy, gdy żądanie wszczęcia postępowania złoży osoba (podmiot) niebędący stroną w sprawie, albo gdy osoba ta nie posiada zdolności procesowej a działa bez przedstawiciela ustawowego. Odmowa wznowienia postępowania następuje również, gdy strona złoży wniosek po terminie określonym w art. 148 kpa i nie ma podstaw do jego przywrócenia (wyrok NSA z 8 lipca 1999 roku, sygn. akt. I SA 1611/98, LEX nr 48572). Wskazanie na powyższe przesłanki odmowy wznowienia postępowania jest konieczne z uwagi na okoliczność, że organy orzekające w niniejszej sprawie oparły się na ustaleniu, że obie te przesłanki w sprawie wystąpiły. W ocenie bowiem organów skarżąca nie posiada przymiotu strony, a ponadto wniosek złożony został po terminie przewidzianym w art. 148 kpa. Zdaniem Sądu oparcie decyzji o odmowie wznowienia postępowania na tej podstawie, że wniosek został złożony po terminie nie znajduje uzasadnienia w zgromadzonym materiale dowodowym. Z kolei przesądzenie już w decyzji o odmowie wznowienia postępowania o braku legitymacji (przymiotu strony) jest w niniejszej sprawie co najmniej przedwczesne. Zgodnie z art. 148 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (§ 1). Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 kpa biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji (§ 2). W rozpatrywanej sprawie skarżąca od początku wskazywała na przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 4 kpa (strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), a zatem zastosowanie w kwestii ustalenia terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania znajdzie art. 148 § 2 kpa. Jak wynika z oświadczenia skarżącej zawartego w jej piśmie z dnia [...]roku, o decyzji z dnia [...]roku w przedmiocie pozwolenia na budowę dowiedziała się w dniu [...]roku podczas wizyty w Filii Starostwa Powiatowego w C.. Ta okoliczność nie jest i nie była podważana w toku postępowania. Z kolei z klauzuli umieszczonej na tej decyzji wynika, że stała się ona ostateczna z dniem [...]roku. Mając na uwadze powyższe daty stwierdzić przyjdzie, że miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania, o którym mowa w art. 148 § 2 kpa upłynął skarżącej w dniu [...]roku, a w każdym bądź razie nie wcześniej niż z dniem [...]roku (tj. miesiąc od daty, w której decyzja stała się ostateczna). Tymczasem pismo skarżącej inicjujące postępowanie w niniejszej sprawie nosi datę [...]roku, a wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu [...]roku. Pismo to zostało zatem wniesione z zachowaniem terminu wynikającego z art. 148 § 2 kpa. Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia było natomiast ustalenie, czy pismo skarżącej z [...]roku może być potraktowane jako podanie o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty B. z dnia [...]roku. Otóż w ocenie Sądu odpowiedź na to pytanie musi być pozytywna. Skarżąca w piśmie tym wskazała bowiem na ostateczną decyzję organu administracji publicznej (pozwolenie na budowę domu na działce nr A), wskazała na przesłankę wznowieniową (nie została powiadomiona o wydaniu decyzji), wreszcie domagała się kontroli (weryfikacji) tej decyzji wskazując swoje zastrzeżenia co do jej prawidłowości. Sama zatem treść pisma skarżącej wskazywała na zamiar wzruszenia ostatecznej decyzji, a z uwagi na wskazaną przesłankę wzruszenie to mogło być dokonane jedynie w trybie wznowienia postępowania. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, że nawet gdyby organ pierwszej instancji miał wątpliwości co do procesowego charakteru pisma skarżącej, to zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 9 kpa winien był w trybie art. 64 § 2 kpa wezwać ją do jednoznacznego oświadczenia, czy domaga się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją z dnia [...]roku. Brak takiego wezwania w sytuacji, gdy w dalszym ciągu postępowania pismo to nie zostało przez organ uznane za wniosek o wznowienie postępowania miał istotny wpływ na ustalenie praw strony, a w szczególności na ustalenie terminowości złożenia wniosku. Dodatkowo wskazać przyjdzie, że skarżąca w dalszych pismach potwierdza swoje żądanie oparte na przesłance wznowieniowej (vide: pisma skarżącej z dnia [...]roku, [...]roku, [...] roku). Również organ nadzoru budowlanego bez wahania zauważa, że skarżąca w istocie od początku domagała się wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego na działce A (vide: postanowienie PINB dla Powiatu B. z dnia [...]roku). Te wszystkie okoliczności przemawiają więc za uznaniem, że pismo skarżącej z dnia [...]roku stanowiło podanie o wznowienie postępowania i jako takie złożone zostało z zachowaniem terminu z art. 148 § 2 kpa. W tym stanie rzeczy doszło zatem do naruszenia przez organ tego ostatniego przepisu, a także do naruszenia art. 9 i art. 64 § 2 kpa i to jak wyżej wykazano w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Przechodząc do rozważań w kwestii przymiotu strony w odniesieniu do skarżącej, to uznając rozstrzygnięcie organów w tej kwestii za przedwczesne, stwierdzić należy w pierwszej kolejności, że sprawa nie została wyjaśniona w sposób, jaki przewiduje to art. 7 i 77 § 1 kpa. Zwrócić przyjdzie uwagę, że rozstrzygnięcie tego zagadnienia nie było sprawą oczywistą na co wskazuje sam przebieg postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie kontrolowanych decyzji. Skarżąca konsekwentnie dopatrywała się swojego interesu prawnego w przysługującej jej służebności obciążającej działkę inwestorów, a ponadto z uwagi na fakt bezpośredniego sąsiedztwa z tą działką. Powyższe okoliczności stały się dla skarżącej podstawą do twierdzenia, że zaistniała przesłanka wznowieniowa, polegająca na pozbawieniu jej jako strony, udziału w postępowaniu, określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organy przyjęły, że skarżącej nie przysługiwał w postępowaniu przymiot strony, co skutkowało odmową wznowienia postępowania. Kwestią wymagającą rozważenia w niniejszej sprawie jest wobec tego pytanie o status skarżącej w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę na działce sąsiedniej. Należy zgodzić się ze stanowiskiem organów, że zakres stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wyznacza art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi materialnoprawną podstawę przyznania podmiotom statusu strony. Zgodnie z jego postanowieniami, stronami w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Brak jest jednak podstaw do uznania, że przepis ten zawęża krąg podmiotów mogących występować w postępowaniu w charakterze strony. Przepis ten wyklucza natomiast automatyzm w uznawaniu legitymacji procesowej podmiotów. Krąg ten każdorazowo w indywidualnym przypadku musi być bowiem ustalany w odniesieniu do konkretnej sytuacji faktycznej. Rozumienie obszaru oddziaływania obiektu zostało zdefiniowane w ustawie w art. 3 pkt 20. Obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Dyrektywa interpretacyjna związana z występowaniem w tekstach prawnych definicji legalnych przewiduje związanie interpretatora rozumieniem terminu podanym w definicji. Nie jest jednak tak, że przepisy zawierające definicje same nie podlegają interpretacji a ich wprowadzenie do tekstu aktu usuwa wszelkie wątpliwości mogące powstać na etapie stosowania prawa. Jak zauważa się zasadnie w piśmiennictwie, wyjaśnienie znaczenia terminu "obszar oddziaływania obiektu" jest częściowo nieczytelne. Wymaganiom pkt 20 art. 3 prawa budowlanego mogą odpowiadać m.in. takie obszary wyznaczone na podstawie odrębnych przepisów jak: obszar ograniczonego użytkowania ustalony w oparciu o przepisy prawa ochrony środowiska, otulina obszaru chronionego na podstawie ustawy o ochronie przyrody, strefy ochronne ujęć wody, obszary ochrony zabytków, obszary zamknięte. Nie jest natomiast oczywiste, co jest obszarem oddziaływania np. obiektu wielorodzinnego budownictwa mieszkaniowego, budownictwa przemysłowego, obiektu kubaturowego dla użytku publicznego, dla których ograniczenia w zagospodarowaniu terenu wynikają z szeregu różnych przepisów i kto miałby wyznaczać te obszary (por. na ten temat E. Radziszewski: Prawo budowlane. Komentarz. Warszawa 2004, s. 21 oraz Prawo budowlane. Komentarz. Red. Z. Niewiadomski, Warszawa 2006, s. 85 - 89). W przekonaniu Sądu wątpliwości te odnoszą się również do przypadku zabudowy nieruchomości gruntowej budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Wskazuje się zasadniczo, że ustalając ten obszar należy uwzględnić wszystkie akty prawne dotyczące danej kategorii obiektów budowlanych, zaś identyfikacja konkretnych przepisów znajdujących zastosowanie musi odbywać się w odniesieniu do określonego stanu faktycznego. Określenie przepisów odrębnych nie jest przy tym jedynym problemem. Trudności może również napotykać czynność wyznaczenia terenu w otoczeniu obiektu. Równocześnie należy zaznaczyć, że w przekonaniu Sądu ustalenie, że oddziaływanie inwestycji zamyka się w granicach działki nie oznacza wykluczenia właściciela działki bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji z postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Wszak osoba taka jest uprawniona do żądania od organów działań w przypadku naruszania chociażby przepisów techniczno-budowlanych, zatem okoliczność ta uzasadnia jej udział w takich postępowaniach administracyjnych, w których orzeka się m. in. o zgodności planowanej inwestycji z tymi przepisami. W sytuacji odwrotnej ochrona jej interesów prawnych byłaby iluzoryczna, brak też racjonalnych racji uzasadniających przyjęcie, że ochrona ta mogłaby się realizować na drodze odrębnych postępowań. Nie można zaakceptować takiej praktyki związanej z wyznaczaniem kręgu stron postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, w wyniku której może powstać konieczność wszczynania postępowań wymuszonych wadliwymi ustaleniami faktycznymi. W świetle powyższego nie bez znaczenia pozostaje kwestia nie wyjaśnienia w toku postępowania istnienia czy też przebiegu służebności obciążającej nieruchomość inwestorów. Co prawda zgodzić się przyjdzie z tymi twierdzeniami organów, które wskazują, iż ustalenie tego prawa (służebności), jak również rozstrzygnięcie w kwestii jego wykonywania lub utrudniania wykonywania nie leży w kompetencjach organów administracji publicznej, gdyż właściwymi w tych sprawach są sądy powszechne, to jednak w ocenie Sądu sam fakt, że nieruchomość jest obciążona służebnością drogową może stanowić podstawę do uznania, że nieruchomość władnąca znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, a zatem jej właściciel będzie stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę po myśli art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Pomijając w tym miejscu brak precyzyjnego ustalenia przebiegu służebności (inaczej bowiem ta służebność została określona przez organy, inaczej zaś przez skarżącą), to stwierdzić przyjdzie, iż w istocie ona istnieje i że obciąża działkę inwestorów (vide: postanowienie Sądu Rejonowego w P. z dnia [...]roku, sygn. akt [...]). To z kolei przesądzało o przyznaniu przymiotu strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Przedstawione wyżej rozważania powodują konieczność uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.– zwanej dalej p.s.a.). W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.s.a., zaś o kosztach postępowania na podstawie art. 200 p.s.a., przy czym wysokość zasądzonych kosztów stanowi równowartość uiszczonego przez skarżącą wpisu sądowego. Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji będzie miał na uwadze poczynione wyżej ustalenia i traktując pismo skarżącej z dnia [...]roku jako podanie o wznowienie postępowania zakończonego swoją ostateczną decyzja z dnia [...]roku wznowi postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę wydając postanowienie w trybie art. 149 § 1 kpa. Z uwagi jednak na upływ czasu od daty zainicjowania przez skarżącą postępowania zasadnym wydaje się aby przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania wezwać ją w trybie art. 64 § 2 kpa do oświadczenia, czy podtrzymuje swój wniosek. Organ będzie miał jednocześnie na uwadze, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania otworzy dopiero drogę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 kpa) i samo w sobie nie może przesądzać o losie decyzji ostatecznej. O losie tej decyzji przesądzi dopiero decyzja wydana w trybie art. 151 kpa po przeprowadzeniu postępowania wznowieniowego.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI