II SA/GL 694/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2023-09-22
NSAbudowlaneŚredniawsa
zagospodarowanie przestrzenneplan miejscowyhodowla zwierzątprawo własnościochrona środowiskagminauchwałaWSAnieruchomości

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę na uchwałę Rady Gminy Popów dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uznając, że ograniczenie hodowli zwierząt do 40 DJP jest uzasadnione ochroną środowiska i mieszkańców.

Skarżący R.T. zakwestionował uchwałę Rady Gminy Popów w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez ograniczenie hodowli zwierząt do 40 DJP, co miało naruszać jego prawo własności. Sąd uznał, że uchwała jest zgodna z prawem, a ograniczenie to jest uzasadnione ochroną środowiska i bezpieczeństwa mieszkańców, nie przekraczając przy tym władztwa planistycznego gminy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę R.T. na uchwałę Rady Gminy Popów z dnia 19 października 2022 r. nr 287/XLVIII/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz Konstytucji RP, twierdząc, że ograniczenie hodowli zwierząt do 40 DJP na jego nieruchomościach stanowi przekroczenie władztwa planistycznego i narusza jego prawo własności, zwłaszcza w kontekście posiadanej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji o większej skali. Rada Gminy w odpowiedzi wskazała, że działała w ramach swoich kompetencji, a plan jest zgodny ze studium, a ograniczenia mają na celu ochronę zdrowia i bezpieczeństwa mieszkańców oraz środowiska. Sąd, po analizie zgodności planu ze studium oraz przepisów prawa, uznał, że uchwała nie narusza prawa. Stwierdził, że ograniczenie hodowli zwierząt jest uzasadnione ochroną przed oddziaływaniami odorowymi i innymi negatywnymi skutkami dla terenów zabudowy mieszkaniowej, a także że nie doszło do przekroczenia władztwa planistycznego gminy. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie to jest uzasadnione ochroną środowiska i bezpieczeństwa mieszkańców, nie przekracza granic władztwa planistycznego i jest zgodne z prawem.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ograniczenie hodowli zwierząt do 40 DJP w planie miejscowym jest uzasadnione ochroną przed oddziaływaniami odorowymi i innymi negatywnymi skutkami dla terenów zabudowy mieszkaniowej, a także że nie narusza ono prawa własności skarżącego, ponieważ jest zgodne z celem ochrony gruntów rolnych i bezpieczeństwa mieszkańców.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

u.p.z.p. art. 28 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

Każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Pomocnicze

u.p.z.p. art. 3 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 6 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 15 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 1 § 3

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.p.z.p. art. 9 § 4

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 20 § 1

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.s.g. art. 18 § 2

Ustawa o samorządzie gminnym

Do wyłącznej kompetencji rady gminy należy uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.

p.p.s.a. art. 3 § 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Kontrolą działalności organów administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne objęte są akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

p.p.s.a. art. 147 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

p.p.s.a. art. 53 § 2a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Ograniczenie hodowli zwierząt do 40 DJP jest uzasadnione ochroną środowiska i bezpieczeństwa mieszkańców. Plan miejscowy jest zgodny ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Organ uchwałodawczy prawidłowo uzasadnił wprowadzone ograniczenia.

Odrzucone argumenty

Ograniczenie hodowli zwierząt do 40 DJP stanowi przekroczenie władztwa planistycznego gminy. Ograniczenie hodowli zwierząt narusza prawo własności skarżącego. Brak wyważenia interesu publicznego i prywatnego w uzasadnieniu uchwały. Naruszenie zasady proporcjonalności wynikającej z Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

przekroczenie tzw. "władztwa planistycznego" gminy brak wyważania w uzasadnieniu zaskarżanej uchwały interesu publicznego i prywatnego ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych plan miejscowy ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, a nie ich dowolną interpretację, czy wręcz całkowitą zmianę ograniczenia w liczbie hodowanych zwierząt są podyktowane ochroną zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia produkcja zwierzęca wiąże się z oddziaływaniem substancji odorowych

Skład orzekający

Wojciech Gapiński

przewodniczący-sprawozdawca

Grzegorz Dobrowolski

członek

Aneta Majowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących władztwa planistycznego gminy, zgodności planu miejscowego ze studium oraz uzasadniania ograniczeń w zagospodarowaniu terenu, zwłaszcza w kontekście hodowli zwierząt i ochrony środowiska."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji gminy Popów i konkretnego planu miejscowego. Ocena zgodności zależy od szczegółów studium i planu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w zakresie planowania przestrzennego, co jest częstym problemem dla właścicieli nieruchomości i rolników. Pokazuje, jak sądy interpretują granice władztwa planistycznego gmin.

Gmina ogranicza hodowlę zwierząt do 40 sztuk. Czy to zgodne z prawem i czy narusza Twoje prawa?

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 694/23 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2023-09-22
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-05-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Aneta Majowska
Grzegorz Dobrowolski
Wojciech Gapiński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 503
art. 9,  art. 20,  art. 28 ust. 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Dz.U. 2023 poz 40
art. 91 ust. 1 i  ust. 4,  art. 101 ust. 1
Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - t.j.
Dz.U. 2023 poz 259
art. 53 par. 28,  art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Asesor WSA Aneta Majowska, Protokolant specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2023 r. sprawy ze skargi R.T. na uchwałę Rady Gminy Popów z dnia 19 października 2022 r. nr 287/XLVIII/2022 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Uzasadnienie
Rada Gminy Popów (dalej – Rada Gminy, organ uchwałodawczy) w dniu 19 października 2022 r. podjęła uchwałę nr 287/XLVIII/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranego obszaru w miejscowości Rębielice Królewskie w gminie Popów (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z 2022 r. poz. 7133 – dalej Uchwała, Plan miejscowy).
W skardze z dnia 3 kwietnia 2023 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, R. T. (dalej – Strona, Skarżący) zakwestionował powyższą uchwałę Rady Gminy z dnia 19 października 2022 r. nr 287/XLVIII/2022. Zarzucił jej naruszenie prawa materialnego tj.:
a) art. 3 ust. 1 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 503 z późn. zm. - dalej u.p.z.p.) polegające na przekroczeniu tzw. "władztwa planistycznego" gminy, skutkujące ograniczeniem przysługującego Skarżącemu prawa własności nieruchomości objętych Planem miejscowym, bez wskazania okoliczności uzasadniających wprowadzenie zakazu chowu oraz hodowli zwierząt w liczbie większej niż 40 DJP, podczas gdy ograniczenie to nie ma swojego uzasadnienia ani w przepisach odrębnych, ani w interesie społeczny;
b) art. 15 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 3 u.p.z.p. polegające na braku wyważania w uzasadnieniu zaskarżanej uchwały interesu publicznego i prywatnego Skarżącego, w szczególności braku przedstawienia konkretnych okoliczności, które przemawiały za wprowadzeniem na przedmiotowym terenie zakazu chowu oraz hodowli zwierząt w liczbie większej niż 40 DJP, co stanowi szczególnie daleko idące uchybienie wobec okoliczności, iż część terenu objętego Planem miejscowym stanowi własność Skarżącego, jak i wobec faktu, że dla terenu objętego Planem miejscowym, została wydana prawomocna decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych dla inwestycji polegającej na budowie 2 budynków inwentarskich - [...] do chowu trzody [...] w ilości maksymalnej, możliwej obsady inwentarza 1996 szt. (279,44 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną;
c) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP i wyrażonej w niej zasady proporcjonalności, polegające na ustanowieniu na części nieruchomości objętych Planem miejscowym zakazu chowu oraz hodowli zwierząt w liczbie większej niż 40 DJP, co nie znajduje uzasadnienia w charakterze obszaru objętego Planem miejscowym.
Wobec tych zarzutu Strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości lub w części dotyczącej § 21 pkt 3 lit. f, § 21 pkt 6 lit. f oraz § 38 pkt 3 lit. c uchwały, tj. w zakresie dotyczącym zakazu chowu oraz hodowli zwierząt w liczbie większej niż 40 DJP. W skardze zawarto również żądanie zasądzenia zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że w obszarze zakwestionowanego Planu miejscowego zlokalizowane są działki stanowiące własność Strony. Dla tych terenów uzyskała ona decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach dla budowy dwóch budynków inwentarskich – [...] do chowu trzody [...] w ilości maksymalnej, możliwej obsady inwentarza 1996 szt. (279,44 DJP) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną. W tej sytuacji – zdaniem Skarżącego - wprowadzenie zakazu chowu lub hodowli zwierząt w liczbie większej niż 40 DJP znacznie ograniczyło jego prawo własności. To z kolei świadczy o naruszeniu jego interesu prawnego i legitymuje do złożenia skargi. Następnie Skarżący wyraził stanowisko, że "władztwo planistyczne" wynikające z art. 3 i art. 6 u.p.z.p. nie daje prawa gminie do swobodnego określenia zasad zagospodarowania terenu. Jego zdaniem, organ winien w tym zakresie kierować się zasadą proporcjonalności, gdyż u.p.z.p. nie przyznaje prymatu interesowi publicznemu. Oznacza to, że organ nie może w sposób nadmierny i nieuzasadniony ingerować w przysługujące Skarżącemu prawo własności. Jednocześnie Skarżący podniósł, że organ wbrew powinności płynącej z art. 15 ust. 1 u.p.z.p. nie uzasadnił przyczyn wprowadzenia przedmiotowego zakazu. Uznał przy tym, iż ogólne i lakoniczne stwierdzenia w tym zakresie nie czynią zadość temu obowiązkowi.
W odpowiedzi na skargę z dnia 26 kwietnia 2023 r. pełnomocnik Rady Gminy wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w myśl art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 40 z późn. zm.) do wyłącznej kompetencji rady gminy należ uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Zatem zaskarżona uchwała została podjęta przez organ w ramach przyznanych mu kompetencji, a więc z poszanowaniem prawa materialnego. Pełnomocnik zapewnił również, że organ dochował wymagań proceduralnych w procesie jej uchwalania. Następnie zwrócono uwagę, że Plan miejscowy jest zgodny ze studium, w którym określono sposób wykorzystania obszarów i planowane ograniczenia w tym zakresie. W dalszej kolejności podniesiono, że Skarżący wniósł uwagi do projektu Planu miejscowego. Zawarł w nich wniosek o dopuszczenie na działkach w części oznaczonych symbolem 2R budowy budynków inwentarskich o obsadzie do 280 DJP lub wskazania działek w Rębielicach Królewskich z dopuszczeniem realizacji takiej inwestycji. Nie wyraził również w swoim zastrzeżeniu zgody na ograniczenia dla producentów żywności, które powodują ograniczenia rozwoju gospodarstwa. Rada Gminy podjęła uchwałę o nieuwzględnieniu żądania Skarżącego wskazując, że jest ono niezgodne ze studium. Pełnomocnik nie przychylił się również do twierdzenia, że ograniczenia w zagospodarowaniu działek Skarżącego wprowadzone zostały z naruszeniem władztwa planistycznego. Mianowicie – w jego opinii – uregulowania planu miejscowego nie zakazują całkowicie prowadzenia hodowli zwierząt gospodarskich, a jedynie ograniczają liczbę hodowanych zwierząt do 40 sztuk. Oznacza to, że Skarżący będzie mógł produkować żywność i nadal rozwijać gospodarstwo rolne, którego jest właścicielem. Wskazano również, że w pkt 2 ppkt 2 uzasadnienia wyjaśniono, że ograniczenia w liczbie hodowanych zwierząt są podyktowane ochroną zdrowia oraz bezpieczeństwem ludzi i mienia, a także potrzebami osób ze szczególnymi potrzebami. W celu ochrony zdrowia ludzi ustalono zatem zakaz lokalizacji obiektów i urządzeń oraz prowadzenia działalności powodującej przekroczenie dopuszczalnych wielkości oddziaływania na środowisko poprzez emisję substancji i energii oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Konkludując pełnomocnik stanął na stanowisku, że zaskarżona uchwała nie narusza porządku prawnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej uchwały stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem zaskarżenia jest uchwała Rady Gminy Popów z dnia 19 października 2022 r. nr 287/XLVIII/2022 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wybranego obszaru w miejscowości Rębielice Królewskie w gminie Popów.
Kontrolą działalności organów administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne objęte są między innymi - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z poźn. zm. – dalej p.p.s.a.) - akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, przy czym kryterium tej kontroli stanowi zgodność z prawem tych aktów (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.). Sąd, uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i p.p.s.a., stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Badając formalną dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że zgodnie z art. 53 § 2a p.p.s.a. w przypadku innych aktów, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi i nie stanowi inaczej, skargę można wnieść w każdym czasie. Oznacza to, że w odniesieniu do aktów prawa miejscowego oraz innych aktów z zakresu administracji publicznej, po zmianie p.p.s.a. i ustawy o samorządzie gminnym dokonanej z dniem 1 czerwca 2017 r., zniesiono obowiązek uprzedniego wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi (art. 52 p.p.s.a. w związku z art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym) oraz usunięto ograniczenie czasowe do wniesienia skargi (art. 53 § 2a p.p.s.a.).
Zgodnie zaś z przepisem art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Z wymienionych powyżej przepisów wynika, że warunkiem formalnym skutecznego zaskarżenia uchwały rady gminy jest wykazanie, że zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej.
Ponadto podmiot, który zaskarża uchwałę do sądu i domaga się stwierdzenia jej nieważności, musi wykazać interes prawny, który został naruszony określoną uchwałą, co wynika z powołanego wyżej art. 101 ust. 1 u.s.g. Skargę na uchwałę organu gminy może wnieść tylko ten, kto zgodnie z normą prawa materialnego ma interes prawny lub uprawnienie. Przez pojęcie interesu prawnego należy rozumieć interes zgodny z prawem i interes chroniony przez prawo. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, tzn. taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje. Interes prawny i uprawnienie powinny wynikać z przepisów prawa materialnego, te bowiem przepisy są źródłem uprawnień i interesów prawnych (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1992 r. sygn. akt I SA 1355/91, Lex nr 26058).
Zatem skargę w oparciu o ten przepis szczególny może wnieść ten, kto wykaże, że jego indywidualny interes prawny znajduje ochronę w aktualnie funkcjonującym porządku prawnym i został naruszony kwestionowaną uchwałą rady gminy. Interes prawny osoby, która wnosi skargę w tym trybie wynikać niewątpliwie musi z przepisu prawa materialnego kształtującego sytuację prawną osoby skarżącej. Interes prawny takiej osoby uwidacznia się w tym, że osoba ta działa bezpośrednio, we własnym imieniu i posiada roszczenie o przyznanie uprawnienia lub zwolnienie z nałożonego obowiązku. Kryterium "interesu prawnego" posiada więc charakter materialnoprawny i wymaga stwierdzenia, czy zachodzi związek między strefą indywidualnych praw i obowiązków skarżącego, a kwestionowanym w skardze aktem lub czynnością organu administracji. Naruszenie tak rozumianego interesu prawnego w przypadku uchwały rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego niewątpliwie wykazać może podmiot będący właścicielem działek znajdujących się w obszarze objętym miejscowym planem.
W badanej sprawie poza sporem jest, że Skarżący jest właścicielem działek o nr: 1 i 2, które objęte zostały uregulowaniami Planu miejscowego. Posiada on zatem interes prawny w zaskarżeniu przedmiotowej uchwały.
Zaskarżona uchwała jest uchwałą z zakresu administracji publicznej, w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. Stosownie bowiem do treści art. 3 ust. 1 u.p.z.p. kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego należy do zadań własnych gminy.
Zauważyć należy, że w przypadku zaskarżenia na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwalifikację naruszeń wyznacza nie art. 91 ust. 1 i ust. 4 u.s.g., ale będący lex specialis wobec tej regulacji art. 28 ust. 1 u.p.z.p. Zatem podstawą stwierdzenia nieważności w całości lub w części planu miejscowego jest – w myśl art. 28 ust. 1 u.p.z.p. - istotne naruszenie zasad jego sporządzania, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie.
Przystępując do oceny negowanej uchwały w pierwszej kolejności zając się należy oceną Planu miejscowego ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Popów przyjętego uchwałą Rady Gminy Popów z dnia 13 stycznia 2021 r. nr 185/XXIX/2021. Zajmując się tym zagadnieniem wskazać przyjdzie, że w myśl art. 9 ust. 4 u.p.z.p. ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Z kolei zgodnie z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu, że nie narusza on ustaleń studium. Analiza tych uregulowań prowadzi do wniosku, że punktem wyjścia do dokonania oceny studium, o której mowa w art. 9 ust. 4 w związku z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., jest zawsze przedmiot i sposób ujęcia jego ustaleń. Studium ma być z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Natomiast plan miejscowy ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, a nie ich dowolną interpretację, czy wręcz całkowitą zmianę (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r. sygn. akt II OSK 729/21, Lex nr 3321133). Wymóg braku sprzeczności planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie oznacza i nie może oznaczać prostego przenoszenia ustaleń studium do planu. W ramach przyznanego gminie władztwa planistycznego na tym etapie planowania następuje dopuszczalna prawem interpretacja ustaleń studium. Organ stanowiący gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny zgodności z nim projektu planu miejscowego. W ramach tego władztwa organ gminy nie może jednak wyjść jednak poza ogólne ustalenia wynikające ze studium (zob. wyrok NSA z dnia 1 października 2021 r. sygn. akt II OSK 3083/19, Lex nr 3242011).
Uwzględniając poczynione wyżej uwagi stwierdzić należy, że organ uchwałodawczy przyjmując miejscowy plan nie wykroczył poza ramy określone w Studium. Działki o nr 1 i 2 w Studium znajdują się obszarach oznaczony symbolami R oraz RM/MN. Natomiast w Planie miejscowym nieruchomości znajdują na terenach oznaczonych symbolami 2R i 8RM.
Sięgając do tekstu Studium zwraca uwagę, że organ uchwałodawczy grunty rolne dzieli na dwie kategorie, obie oznaczone są symbolem R. Natomiast na rysunku Studium oznaczone są różnym kolorami. Pierwsza kategoria to grunty rolne - z adaptacją istniejącej rozproszonej zabudowy i zakazem nowej zabudowy. Druga kategoria to z kolei grunty rolne pozostałe - z adaptacją istniejącej rozproszonej zabudowy i dozwoloną zabudową związaną z produkcją rolną. "Grunty rolne" w odróżnieniu od "gruntów rolnych pozostałych" charakteryzują się tym, że są to tereny użytków rolnych o wyższych niż przeciętne w gminie warunkach glebowych przeznaczonych pod uprawy rolne. Potwierdza to stwierdzenie, że m.in. w Rębielicach Królewskich występują gleby dobrej jakości (s. 54 Studium). Zatem ochrona tego rodzaju gruntów zdecydowała o wprowadzeniu ograniczeń w możliwości lokowania nowej zabudowy w tym obszarze. Mianowice wyklucza się nowe podziały parcelacyjne oraz lokalizację zabudowy, w tym nowych siedlisk, z wyjątkiem wymiany istniejącej zabudowy w granicach istniejących siedlisk wynikającej z konieczności zapewnienia bezpieczeństwa funkcjonowania istniejących obiektów oraz z dopuszczeniem rozbudowy istniejącej zabudowy w granicach istniejących siedlisk oraz ich powiększenia w niezbędnym zakresie. Przywołaną treść tego zapisu należy odnieść do § 39 Uchwały, ponieważ reguluje ona sposób zagospodarowania wspomnianych działek, które należą do Skarżącego i znajdują się w terenie oznaczonym symbolem 2R. Analizując treść wspomnianego przepisu stwierdzić należy, że tak jak przewidziano to w Studium, zawarto w nim zakaz lokowania nowej zabudowy (§ 39 pkt 3 lit. a Uchwały). Natomiast nie znajduje się w nim ograniczenie dotyczące chowu i hodowli zwierząt w liczbie większej niż 40 DJP (dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza). Dostrzec jednak należy, że wykluczenie możliwości wznoszenia nowych zabudowań kubaturowych w istocie również pozbawia prawa do prowadzenia tego rodzaju produkcji. Niemniej jednak przyjąć należy, że regulacja § 39 Uchwały pozostaje w zgodzie z obowiązującym Studium.
Działki nr 1 i 2, jak wcześniej zaznaczono, znajdują się również w obszarze oznaczonym w Studium symbolem RM/MN, a w Planie miejscowym symbolem 8RM. Badając zgodność zaskarżonej Uchwały ze Studium w tym zakresie wskazać przyjdzie, że symbol RM/MN oznacza w Studium - tereny zabudowy zagrodowej i zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (s. 98 Studium). Są to tereny zabudowy mieszkaniowej zagrodowej wraz z zabudową gospodarczą związane z produkcją rolną, zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej z towarzyszącymi usługami, w tym wytwórczości i rzemiosła. Wskazano tam również, iż w celu porządkowania przestrzeni należy dążyć do uzupełnienia luk w pasmach zabudowy. Nie wprowadzono natomiast ograniczeń w produkcji rolnej związanych z liczbą dużych jednostek przeliczeniowych inwentarza. Odnosząc to do § 21 pkt 1 Uchwały, który dotyczy m.in. obszarów oznaczonych symbolem 8RM, stwierdzić należy, że są to tereny zabudowy zagrodowej, w formie budynku mieszkalnego wraz z zabudową gospodarczą, inwentarską, w tym związaną z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, hodowlanego z zastrzeżeniem zawartym w § 21 pkt 3 lit. f lub ogrodniczego. Organ uchwałodawczy dopuszcza także: istniejącą zabudowę mieszkaniową jednorodzinną - w formie wolnostojącej, zabudowę usługową, w tym agroturystykę, garaże, parkingi, urządzenia i sieci infrastruktury technicznej. Wśród warunków zagospodarowania terenu (§ 21 pkt 3 Uchwały) pod lit. f wymienia się zakaz chowu i hodowli zwierząt w liczbie większej niż 40 DJP. Oznacza to, że funkcja tego terenu zakreślona w Studium odpowiada tej określonej w Planie miejscowym. Jedyna różnica dotyczy ograniczeń w zakresie ilości sztuk zwierząt, które mogą być na tym obszarze hodowlane lub chowane. Nie stanowi to jednak o naruszeniu art. 20 ust. 1 u.p.z.p. Jak wyjaśniono wcześniej studium to pewne ramy, które muszą być dochowane przy uchwalaniu planu miejscowego. Zatem nic nie stało na przeszkodzie dla wprowadzeniu do planu omawianego ograniczenia, skoro ze studium nie można wywieść przeszkody ku temu.
Samo stwierdzenie zgodności miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego ze studium nie oznacza, że plan miejscowy nie może być kontrolowany pod względem przekroczenia granic władztwa planistycznego obejmującego ocenę stopnia i zakresu ingerencji w prawo własności (zob. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 541/18, Lex nr 3019720). Niemniej jednak trudno nie dostrzec, że kwestionowany miejscowy plan realizuje cel wynikający ze Studium przewidziany dla terenu rolnego, w postaci zachowania istniejącego sposobu użytkowania i ochrony gruntów rolnych. Uwaga ta dotyczy terenu oznaczonego jako 2R. Ponadto w uzasadnieniu do projektu Uchwały wyjaśniono, że służy temu wprowadzony zakaz lokalizowania obiektów i urządzeń oraz prowadzenia działalności powodującej przekroczenie dopuszczalnych wielkości oddziaływania na środowisko przez emisje substancji i energii oraz zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko (pkt 2 lit. c uzasadnienia Uchwały).
Z kolei w pkt 2 lit. e uzasadnienia Uchwały podniesiono, że dla ochrony zdrowia oraz bezpieczeństwa ludzi i mienia ustalono te same zakazy lokalizacyjne. Ograniczenia te natomiast należy odnieść do ochrony terenów zabudowy mieszkaniowej, a więc i 8RM, gdzie wykluczono chów i hodowlę zwierząt w liczbie większej niż 40 DJP. Wprawdzie nie zostało to wprost wyartykułowane przez pełnomocnika, lecz produkcja zwierzęca wiąże się z oddziaływaniem substancji odorowych. Oznacza to, że wspomniane ograniczenia mają chronić prawo własności oraz środowisko przed oddziaływaniem wspomnianych substancji odorowych, co jest istotne ze względu na brak w prawodawstwie polskim norm odorowych oraz metodyki pomiaru zapachu. Tego rodzaju oddziaływanie obiektów gospodarczych na tereny, gdzie może być lokowana zabudowa mieszkaniowa stanowi nie tylko formę uciążliwości, ale nade wszystko może powodować zagrożenie zdrowia i życia ludzi oraz stanowić zanieczyszczenie środowiska.
Z powyższych względów stanąć należy na stanowisku, że w rozpatrywanym przypadku nie doszło do naruszenia władztwa planistycznego, a także nie można zarzucić organowi uchwałodawczemu braku uzasadnienia dla wprowadzonych w Planie miejscowym warunków zagospodarowania terenu.
Przyjmując, że w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ust. 1 u.s.g. orzeka się jedynie w granicach interesu prawnego Skarżącego, to w przypadku stwierdzenia istotnego naruszenia zasad bądź trybu sporządzania planu miejscowego, sąd może stwierdzić nieważność uchwały w części wyznaczonej interesem prawnym Skarżącego. Jeżeli więc Skarżący wywodzi swój interes z prawa własności nieruchomości, to stwierdzenie nieważności aktu powinno nastąpić tylko w odniesieniu do części planu miejscowego dotyczącej tej nieruchomości, a w szerszym zakresie tylko wówczas, gdy jest to niezbędne dla zachowania spójności ustaleń planistycznych. Zatem merytoryczna kontrola uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonywana jest w granicach wyznaczonych prawną ochroną, przysługującą Skarżącemu mającemu tytuł prawny do oznaczonej nieruchomości objętej zaskarżoną uchwałą (zob. wyrok NSA z dnia 20 października 2022 r. sygn. akt II OSK 110/22, Lex nr 3497982). Dlatego też Skarżący na rozprawie sprecyzował skargę wnosząc o stwierdzenie nieważności § 21 pkt 3 lit. f i § 39 pkt 3 lit. a uchwały.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, iż zarzuty skargi okazały się nie zasadne, a tym samym nie zasługiwały na uwzględnienie. Dlatego też Sąd uznał, że zaskarżona uchwała nie narusza prawa, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259 z późn. zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI