II SA/Gl 680/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę firmy na karę pieniężną za nieosiągnięcie poziomu recyklingu odpadów w 2020 roku, uznając naruszenie za istotne i niepozwalające na odstąpienie od sankcji.
Sprawa dotyczyła skargi firmy R. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy karę pieniężną nałożoną przez Burmistrza za nieosiągnięcie w 2020 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (papier, metale, tworzywa sztuczne, szkło). Firma argumentowała, że nie miała wpływu na osiągnięcie poziomu i podjęła wszelkie możliwe działania. Sąd uznał jednak, że naruszenie prawa było obiektywne i istotne, co uniemożliwiło zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a., oddalając skargę.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę firmy R. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Burmistrza M. o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 8.860 zł. Kara została nałożona za nieosiągnięcie w 2020 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych (papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła), który wynosił co najmniej 50% wagowo, podczas gdy spółka osiągnęła jedynie 25,80%. Skarżąca firma podnosiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, w tym błędnego ustalenia stanu faktycznego, niewyjaśnienia wpływu spółki na osiągnięcie poziomu recyklingu oraz niezebrania wyczerpującego materiału dowodowego. Twierdziła, że podjęła wszelkie dostępne działania i nie powinna ponosić odpowiedzialności. Kwestionowała również ocenę wagi naruszenia prawa jako niebędącego znikomym i argumentowała za zastosowaniem art. 189f k.p.a. (odstąpienie od nałożenia kary). Sąd administracyjny, kontrolując legalność zaskarżonej decyzji, stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Podkreślił, że obowiązek osiągnięcia poziomów recyklingu spoczywa na podmiocie odbierającym odpady komunalne, a jego niedopełnienie skutkuje nałożeniem kary pieniężnej. Kluczowe jest obiektywne naruszenie przepisów prawa, a nie zawinienie czy sytuacja rynkowa. Sąd, powołując się na uchwałę NSA, potwierdził, że art. 189f k.p.a. ma zastosowanie w takich sprawach. Jednakże, w ocenie Sądu, waga naruszenia prawa była na tyle istotna, że uniemożliwiła odstąpienie od nałożenia kary. Podkreślono, że Gmina również nie osiągnęła wymaganych poziomów i poniosła karę, a społeczność lokalna jest dotknięta tym problemem. Brak informacji od spółki o złej jakości odpadów czy działaniach edukacyjnych dodatkowo przemawiał przeciwko zastosowaniu art. 189f k.p.a. Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały prawo, oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, kara pieniężna jest nakładana za obiektywne naruszenie prawa, polegające na braku realizacji obowiązku osiągnięcia poziomu recyklingu, niezależnie od winy czy sytuacji rynkowej podmiotu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że obowiązek osiągnięcia poziomów recyklingu jest wymogiem ustawowym, a jego niewypełnienie stanowi podstawę do nałożenia kary. Przesłanką jest obiektywna bezprawność, a nie zawinienie. Instytucja odstąpienia od kary (art. 189f k.p.a.) może być stosowana tylko w wyjątkowych sytuacjach, gdy naruszenie jest znikome, co w tej sprawie nie miało miejsca.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (15)
Główne
u.c.p.g. art. 9g § pkt 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
u.c.p.g. art. 9x § ust. 2 pkt 1
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
Pomocnicze
u.c.p.g. art. 9x § ust. 3
Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 189f § par. 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 151
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 119 § pkt 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 120
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.p. art. 10
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
u.p.p. art. 11
Ustawa - Prawo przedsiębiorców
Argumenty
Odrzucone argumenty
Firma nie miała wpływu na osiągnięcie poziomu recyklingu. Firma podjęła wszelkie dostępne działania w celu zrealizowania wymagań. Naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego, co uzasadniało nałożenie kary. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały prawo. Nie było podstaw do zastosowania art. 189f k.p.a. (odstąpienie od nałożenia kary).
Godne uwagi sformułowania
Przesłanką jej wymierzenia jest zatem obiektywne naruszenie przepisów prawa, polegające na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g ww. ustawy. W konsekwencji, organ właściwy nie bada zawinienia zobowiązanego czy też sytuacji rynkowej. Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa, polegające na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na niewypełnienie go.
Skład orzekający
Artur Żurawik
przewodniczący-sprawozdawca
Tomasz Dziuk
członek
Aneta Majowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących kar za nieosiągnięcie poziomów recyklingu odpadów oraz stosowania art. 189f k.p.a. w kontekście odpowiedzialności obiektywnej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz karami administracyjnymi.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu ochrony środowiska i odpowiedzialności przedsiębiorców za gospodarkę odpadami, co jest istotne dla branży i organów administracji.
“Kara za nieosiągnięcie poziomu recyklingu: Sąd potwierdza odpowiedzialność firmy mimo braku wpływu.”
Dane finansowe
WPS: 8860 PLN
Sektor
ochrona środowiska
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 680/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-09-20 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Aneta Majowska Artur Żurawik /przewodniczący sprawozdawca/ Tomasz Dziuk Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Kara administracyjna Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1469 art. 9g, art. 9x Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t. j.) Dz.U. 2023 poz 221 art. 10 Ustawa z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (t. j.) Dz.U. 2023 poz 775 art. 189f par. 1 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.) Dz.U. 2023 poz 1634 art. 119 pkt 2, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Aneta Majowska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2023 r. sprawy ze skargi R. sp. z o.o. w R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 28 lutego 2023 r. nr SKO.OS/41.9/65/2023/2271/AK w przedmiocie kary pieniężnej za nieosiągnięcie poziomu recyklingu z 2020 r. oddala skargę. Uzasadnienie Burmistrz M. decyzją z dnia 28 grudnia 2022 r., znak [...] działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 775 z późn. zm. – dalej k.p.a.), art. 9g pkt 1, 9x ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (obecnie j.t. Dz. U. z 2023 r., poz. 1469 ze zm. – dalej u.c.p.g.), nałożył na R., Sp. z o.o. z siedzibą w R. za nieosiągnięcie w 2020 roku wymaganego poziomu, o którym mowa w art. 9g pkt 1 u.c.p.g., tj. poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu następujących frakcji odpadów komunalnych: papieru, metali, tworzyw sztucznych i szkła, w wysokości co najmniej 50% wagowo, w wysokości 8.860 złotych. W uzasadnieniu podano m. in., że korekta sprawozdania widnieje w systemie jako zatwierdzona, wobec tego na jej podstawie została przeprowadzona weryfikacja sprawozdania. Ustalono, że strona nie osiągnęła w 2020 roku wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu ww. frakcji odpadów komunalnych w wysokości co najmniej 50% wagowo. Poziom ten został osiągnięty w wysokości 25,80 %. Strona wpisana została do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości z terenu gminy M. Na podstawie zawartych umów świadczyła w 2020 roku usługi odbioru odpadów komunalnych. Na gminie spoczywa obowiązek osiągania określonych poziomów, natomiast w zakresie określonym w art. 9g u.c.p.g. nie jest ona odbiorcą odpadów i nie ona organizuje ich odbiór. Przedsiębiorca prowadzący tego rodzaju działalność musi liczyć się z ustawowymi wymaganiami. Do niego należy takie zorganizowanie przedsiębiorstwa, które zapewni spełnienie wskazanych wymagań. Powinien dołożyć wszelkiej staranności, żeby osiągnąć wielkości wynikające z ustaw. W szczególności może wpływać na odpowiednie kształtowanie treści postanowień umów, które zapewnią możliwość osiągnięcia wielkości wskazanych w ustawie i rozporządzeniach. Gmina M. w 2020 roku nie była informowana przez stronę o złej jakości odbieranych odpadów komunalnych ani o podejmowanych działaniach, mających na celu informowanie swoich klientów o konieczności prowadzenia prawidłowej segregacji odpadów. O braku osiągnięcia poziomu odzysku przez firmę gmina dowiedziała się po złożeniu sprawozdania w 2021 roku. W niniejszej sprawie przesłanki z art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. nie zostały spełnione. Strona nie zaprzestała naruszenia prawa, gdyż dotyczy ono 2020 r. i jest ono nieusuwalne. W ocenie organu nie wystąpiły żadne nadzwyczajne okoliczności, na które strona nie miała wpływu, a które doprowadziły do naruszenia. W odwołaniu strona nie zgodziła się z ww. decyzją. Zarzucono m. in. naruszenie art. 6, art. 7, art. 7a, art. 8, art. 11, art. 77 §1, art. 80, art. 107 §3 k.p.a. i in., poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu, czy odwołująca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązków, o których mowa w art. 9g u.c.p.g. oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomów, o których mowa w cytowanym przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałoby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu; niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji nieuzasadnionym przyjęciem, że odwołująca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, a ich nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od Spółki, podczas gdy Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g u.c.p.g., w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne do właściwych instalacji i in. Wywiedziono, że strona nie powinna ponosić odpowiedzialności, bowiem nie uchybiła przepisom. Podano, że ewentualnie zaistniały przesłanki do zastosowania art. 189f k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej SKO) decyzją z dnia 28 lutego 2023 r., znak SKO.OS/41.9/65/2023/2271/AK, działając na podstawie m. in. art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że ustalenia organu I instancji są prawidłowe. W ocenie Kolegium w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu, uregulowanej w art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. SKO stwierdza bowiem, że waga naruszenia prawa, polegającego na nieosiągnięciu w 2020 r. wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu, wbrew obowiązkowi nałożonemu w art. 9g u.c.p.g., nie jest znikoma. Również Gmina z tych powodów nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i została na nią nałożona administracyjna kara pieniężna. Poniosła odpowiedzialność z tego tytułu, a co za tym idzie dotyczy to społeczności lokalnej ją tworzącej. Na gminie spoczywa obowiązek osiągania wymaganych poziomów, natomiast w zakresie określonym w art. 9g u.c.p.g. jest ona odbiorcą odpadów i nie ona organizuje ich odbiór. Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowany ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek (tu: osiągnięcie w danym roku kalendarzowym poziomów recyklingu), to podmiot zobowiązany jest ów obowiązek wykonać. Z uwagi na naruszenie prawa, które - w ocenie Kolegium - nie ma charakteru znikomego, nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej. Skargę na powyższą decyzję złożyła przez pełnomocnika strona. Zarzucono: a) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, 7, 7a, 8, 11, 77 §1, 80, 107 §3 k.p.a. w związku z art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców (j.t. Dz. U. z 2023 r. poz. 221 z późn. zm.), poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, polegające na: • niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a w szczególności niewyjaśnieniu, czy Skarżąca miała jakikolwiek wpływ na wykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g. oraz czy podjęła działania w celu osiągnięcia poziomu, o którym mowa w przepisie, a także czy podjęcie jakichkolwiek działań dawałoby możliwość osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu; • niezebraniu w sposób wyczerpujący i w konsekwencji nieprawidłowym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, czego skutkiem jest błędne ustalenie stanu faktycznego, prowadzące do nieuzasadnionego przyjęcia, że Skarżąca miała jakikolwiek wpływ na osiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, a jego nieosiągnięcie nastąpiło z przyczyn zależnych od Spółki, podczas gdy Spółka podjęła wszelkie dostępne jej działania w celu zrealizowania wymagań wynikających z art. 9g u.c.p.g., w szczególności przekazała wszystkie odebrane odpady komunalne do właściwej instalacji uprawnionej do gospodarowania odpadami; • niedokonaniu na podstawie całokształtu materiału dowodowego oceny, czy udowodniono okoliczność polegającą na tym, że brak osiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu wynika wyłącznie z przyczyn niezależnych od Spółki, w konsekwencji uznaniu, że Skarżąca powinna osiągnąć poziomy recyklingu, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami na podstawie art. 9g u.c.p.g.; • niezastosowaniu przez organ I instancji przyjaznego stosowania przepisów prawa i rozstrzygania wszelkich wątpliwości na korzyść Skarżącej, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7a k.p.a., w tym także w art. 10 i 11 ustawy – Prawo przedsiębiorców; • błędnym przyjęciu, że Gmina w pełni wywiązuje się z obowiązku prowadzenia działań informacyjnych i edukacyjnych w zakresie prawidłowego gospodarowania odpadami komunalnymi, w szczególności w zakresie selektywnego zbierania odpadów komunalnych, podczas gdy nie przedłożyła żadnych dowodów na potwierdzenie powyższego; • błędnym przyjęciu, że naruszenie prawa przez Skarżącą nastąpiło w wyższym stopniu niż znikome, podczas gdy nieosiągnięcie poziomu w 2020 roku nie niosło za sobą żadnego niebezpieczeństwa dla dobra chronionego przez normę sankcjonowaną, w tym bezpieczeństwa społecznego, a co za tym idzie w przedmiotowej sprawie wystąpiły przesłanki do zastosowania odstąpienia od nałożenia kary na podstawie art. 189f k.p.a.; b) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, 7a, 8, 10, 11, 77 § 1, 80 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 1 ustawy - Prawo przedsiębiorców, poprzez pominięcie słusznego interesu Skarżącej, a w konsekwencji wydanie decyzji w oparciu o fragmentaryczny materiał dowodowy, oceniony jednostronnie, selektywnie i nieobiektywnie; c) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 107 §1 i 3 k.p.a. w związku z art. 10 ust. 2 ustawy – Prawo przedsiębiorców, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegającym na dowolnym i niepełnym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przejawiającej się w braku precyzyjnego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej tej decyzji, w szczególności brak konsekwencji organów, poprzez nieuwzględnienie okoliczności wskazanych w lit. a powyżej; d) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem reguł wskazanych w art. 7, 7b, 8, 11 i 12 k.p.a. w związku z art. 8 i 12 ustawy – Prawo przedsiębiorców, co miało istotny wpływ na wynik sprawy – polegającym na zaniechaniu wnikliwego rozpatrzenia sprawy i poprzestaniu na stosowaniu przepisów prawa w sposób automatyczny i bezrefleksyjny, w konsekwencji doprowadzając do zastosowania wobec Skarżącej środka nieproporcjonalnego do osiągnięcia zakładanego celu; e) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, tj. art. 189d pkt 1, 2 i 5 w zw. z art. 189f §1 ust. 1 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, pomimo prawidłowego wskazania przez organ II instancji, że przesłanka zaprzestania naruszenia prawa została spełniona. Organ ten w sposób błędny i niespójny wskazał, że naruszenie prawa nie miało charakteru znikomego i w konsekwencji nie zostały spełnione obie przesłanki, których wystąpienie jest wymagane obligatoryjnie do odstąpienia od administracyjnej kary pieniężnej, podczas gdy w rzeczywistości obie powyższe przesłanki wystąpiły i z tego względu najpierw organ I instancji, a następnie organ II instancji, zobligowane były do wydania decyzji odstępującej od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaniu na pouczeniu; f) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy, przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji, która powinna zostać uchylona i w tym zakresie organ odwoławczy powinien orzec co do istoty sprawy; g) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9g u.c.p.g., poprzez uznanie, że Skarżąca nie wypełniła nałożonych na nią obowiązków z własnej winy; h) wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 9x ust. 3 u.c.p.g., poprzez uznanie, że Skarżąca nie dopełniła obowiązku wskazanego w art. 9g u.c.p.g. i nałożenie administracyjnej kary pieniężnej za nieosiągnięcie wymaganego poziomu recyklingu w roku 2020, przygotowania do ponownego użycia i odzysku innymi metodami, podczas gdy Skarżąca nie miała wpływu na ich nieosiągnięcie, zatem nałożenie kary administracyjnej było bezpodstawne. Na tej podstawie wniesiono o uchylenie decyzji obu instancji w całości i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm prawem przepisanych. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2022 r., poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2023 roku, poz. 1634 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z art. 9g pkt 1 u.c.p.g. podmiot odbierający odpady komunalne na podstawie umowy z właścicielem nieruchomości jest obowiązany do osiągnięcia w danym roku kalendarzowym w odniesieniu do masy odebranych przez siebie odpadów komunalnych poziomów: przygotowania do ponownego użycia i recyklingu określonych w art. 3aa albo art. 3b ust. 1 (...). Niedopełnienie powyższych obowiązków skutkuje nałożeniem sankcji finansowej (kary pieniężnej), o której mowa w art. 9x ust. 2 ww. ustawy. Metodę ustalania wysokości kary określa ust. 3 powyższego przepisu, do czego organy nawiązały i dokonały stosownych wyliczeń. Kara pieniężna dotyczy zatem niewykonania obowiązku ustawowego, a jej wysokość zależy m. in. od brakującej masy odpadów komunalnych, wymaganej do osiągnięcia odpowiedniego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych. Przesłanką jej wymierzenia jest zatem obiektywne naruszenie przepisów prawa, polegające na braku realizacji obowiązków wynikających z art. 9g ww. ustawy. W konsekwencji, organ właściwy nie bada zawinienia zobowiązanego czy też sytuacji rynkowej. Jednocześnie, w świetle uchwały NSA z 9 czerwca 2022 r., III OPS 1/21 (ONSAiWSA 2022, nr 5, poz. 63), "Do postępowań administracyjnych w przedmiocie nałożenia administracyjnych kar pieniężnych, o których mowa w przepisach Rozdziału 4d ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (...), stosuje się art. 189f ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (...)." Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy uznać, iż rozstrzygnięcia organów administracji są prawidłowe. Skarżąca była podmiotem odbierającym odpady komunalne na podstawie umów z właścicielami nieruchomości na terenie ww. Gminy. Bezsporne jest również, że we wskazanym okresie nie osiągnęła ona wymaganych prawem poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Zasadne było zatem wymierzenie kary. Sposób jej ustalenia i wysokość zostały przez organy szczegółowo wyjaśnione. Niezasadne są w tym zakresie wszystkie zarzuty skargi dotyczące braku winy skarżącej odnośnie do nieosiągnięcia wymaganych poziomów recyklingu i przygotowania do ponownego użycia. Jak wyżej wskazano, przesłanką wymierzenia kary jest obiektywnie pojęta bezprawność (tu – brak efektu, o którym mowa w art. 9g u.c.p.g.). Wymagania ustawowe były i są jasne (stąd nie było podstaw do zastosowania art. 10 ust. 2 i 11 ust. 1 ustawy – Prawo przedsiębiorców). Jeśli podmiot chce wykonywać tego rodzaju działalność gospodarczą, czyli zarobkową, przyjmuje na siebie zobowiązania wynikające z przepisów i ponosi odpowiedzialność za ich niewypełnienie. Skarżąca, jako podmiot profesjonalny, wiedziała jakie zasady obowiązują i jakie wiążą się z tym konsekwencje. Planując swoją działalność powinna czynić to w taki sposób, aby wypełnić wymagania prawem przewidziane. Organy przeanalizowały możliwość odstąpienia od wymierzenia kary i odniosły się do niezastosowania rozwiązania przewidzianego w art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. Instytucja prawna odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej jest przejawem odejścia ustawodawcy od konstrukcji administracyjnej odpowiedzialności obiektywnej za naruszenie prawa, polegające na niedopełnieniu obowiązku (naruszeniu zakazu) o charakterze administracyjnym. Stwierdzenie naruszenia prawa musi być więc wykazane i stanowi punkt wyjścia do oceny, czy istnieje podstawa odstąpienia od nałożenia kary. Sam fakt zaistnienia deliktu administracyjnego sankcjonowanego karą pieniężną nie może więc wykluczać uznania naruszenia prawa za znikome. Ustawodawca nie wyjaśnił przy tym, jakie przypadki naruszenia prawa można uznać za znikome. W piśmiennictwie wyróżnia się natomiast stopnie naruszenia prawa, takie jak: naruszenie kwalifikowane, naruszenie, które nie ma ciężaru kwalifikowanego, ale dla zachowana porządku prawnego jest istotne oraz naruszenie prawa nieistotne. Za naruszenie nieistotne uznaje się naruszenie przepisów, które nie wywołało negatywnych następstw dla wartości podlegających ochronie (por. B. Adamiak, J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2017, s. 969). Organy wykazały w powyższym kontekście, że na przeszkodzie odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej stanęła tu waga naruszenia. Jest ono na tyle istotne, że uniemożliwia zastosowanie art. 189f §1 pkt 1 k.p.a. Samo pouczenie nie byłoby wystarczające. Jak ustaliło SKO, również Gmina z tych powodów nie osiągnęła wymaganego poziomu przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych i została na nią nałożona administracyjna kara pieniężna. Dotyczy ona faktycznie społeczności lokalnej ją tworzącej. Na gminie co prawda spoczywa obowiązek osiągania określonych poziomów, natomiast w zakresie określonym w art. 9g u.c.p.g. nie ona organizuje ich odbiór. Gmina, jak ustalono, w 2020 roku nie była informowana przez stronę o złej jakości odbieranych odpadów komunalnych ani o podejmowanych działaniach, mających na celu informowanie swoich klientów o konieczności prowadzenia prawidłowej segregacji odpadów. O braku osiągnięcia wymaganych poziomów odzysku przez skarżącą Gmina dowiedziała się już po złożeniu sprawozdania w 2021 roku. Art. 189f § 1 pkt 1 k.p.a. musi być stosowany ze szczególną rozwagą. Jeśli bowiem ustawodawca nałożył określony obowiązek, to podmiot jest zobowiązany ów obowiązek wykonać. Kara administracyjna jest naturalną reakcją na niewypełnienie go. Nie można doprowadzać do sytuacji, że zasadą stanie się odstępowanie od nakładania kar w tym zakresie, a wyjątkiem ich nakładanie. Z uwagi na naruszenie prawa, które - w ocenie SKO i Sądu - nie miało charakteru znikomego, nie zostały spełnione przesłanki odstąpienia od nałożenia na stronę administracyjnej kary pieniężnej i poprzestania na pouczeniu. Przywoływane przez skarżącą rozstrzygnięcia administracyjne zapadłe w innych sprawach nie mają tu znaczenia, bowiem Sąd nie kontroluje tamtych spraw, rozstrzygając w granicach zaskarżenia. Nadto dotyczyły one innych sytuacji faktycznych. Nie można wykluczyć, że w innych przypadkach zaistniały przesłanki zastosowania art. 189f §1 k.p.a., tak jak nie można wykluczyć, że gdyby przywołane przez stronę decyzje zostały poddane kontroli sądowej, zostałyby uchylone. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organ uwzględnił niezbędną dokumentację. Oparł się na zgromadzonych dowodach i ocenił je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, należycie, szeroko i merytorycznie uzasadnionej. Motywy wynikają jasno z uzasadnienia rozstrzygnięcia (art. 107 §3 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo. Nie doszło zatem do naruszenia art. 6, 7, 7a, 7b, 8, 11, 12, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1, 189d pkt 1, 2, 5, 189f §1 pkt 1, k.p.a., art. 8, 10 ust. 1 i 2, 11 ust. 1, 12 ustawy – Prawo przedsiębiorców, 9g pkt 1, 9x ust. 2 pkt 1 i ust. 3 u.c.p.g., ani też innych przepisów, uzasadniających uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym nastąpiło zgodnie z art. 119 pkt 2 i art. 120 p.p.s.a. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI