II SA/Gl 674/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2024-10-16
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanestan techniczny budynkurektyfikacja budynkuzagrożenie bezpieczeństwanadzór budowlanydecyzja administracyjnaskarga administracyjnawychylenie budynkuekspertyza techniczna

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę właścicieli budynku mieszkalnego, który ze względu na znaczne wychylenie od pionu i zły stan techniczny, zagrażał bezpieczeństwu użytkowników.

Skarżący B. i B. P. zaskarżyli decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która nakazała im usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym poprzez jego rektyfikację i zakazała jego użytkowania do czasu wykonania prac. Budynek wykazywał znaczne wychylenie od pionu (77,45 %o), co zgodnie z ekspertyzą techniczną zagrażało bezpieczeństwu użytkowników i uniemożliwiało dalsze użytkowanie bez rektyfikacji. Sąd administracyjny uznał, że organy prawidłowo zebrały materiał dowodowy i nałożyły obowiązki na podstawie przepisów Prawa budowlanego, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi B. i B. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta J. nakazującą skarżącym usunięcie nieprawidłowości w budynku mieszkalnym poprzez jego rektyfikację oraz zakazującą jego użytkowania do czasu wykonania prac. Podstawą decyzji był zły stan techniczny budynku, w tym znaczne wychylenie ścian od pionu (77,45 %o), co zgodnie z ekspertyzą techniczną zagrażało bezpieczeństwu użytkowników i uniemożliwiało dalsze użytkowanie bez rektyfikacji. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego, w tym brak wystarczającego uzasadnienia, nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego oraz błędne zastosowanie przepisów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę. Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, w tym ekspertyzę techniczną, która jednoznacznie wskazywała na zły stan techniczny budynku i potencjalne zagrożenie dla życia, zdrowia i bezpieczeństwa mienia. Sąd podkreślił, że wystarczające jest stwierdzenie potencjalnego zagrożenia, a nie tylko jego bezpośredniego wystąpienia. W ocenie Sądu, organy miały podstawy do nałożenia zakazu użytkowania budynku do czasu wykonania niezbędnych prac rektyfikacyjnych, a skarżącym umożliwiono czynny udział w postępowaniu. Sąd odrzucił również zarzuty dotyczące zastosowania przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, wskazując, że miały one charakter pomocniczy, a podstawą decyzji były przepisy Prawa budowlanego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, organ nadzoru budowlanego ma podstawy do nakazania usunięcia nieprawidłowości i zakazania użytkowania budynku, gdy stwierdzono, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, lub jest w nieodpowiednim stanie technicznym, nawet jeśli zagrożenie ma charakter potencjalny.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że ekspertyza techniczna jednoznacznie wykazała zły stan techniczny budynku, znaczne wychylenie od pionu (77,45 %o) oraz potencjalne zagrożenie dla bezpieczeństwa użytkowników, co stanowiło wystarczającą podstawę do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (8)

Główne

pr.b. art. 66 § 1 pkt 1 i ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

pr.b. art. 5 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

pr.b. art. 61 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego nakazuje usunięcie nieprawidłowości, gdy obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, jest użytkowany w sposób zagrażający, jest w nieodpowiednim stanie technicznym, lub powoduje oszpecenie otoczenia.

pr.b. art. 66 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

k.p.a. art. 7-8, 10, 77, 80

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego

rozporządzenie WT art. 203, 204, 205

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy te nie miały zastosowania jako podstawa wydania decyzji, a jedynie pomocniczo.

P.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zły stan techniczny budynku, w tym znaczne wychylenie od pionu, stanowi potencjalne zagrożenie dla życia, zdrowia i bezpieczeństwa mienia. Ekspertyza techniczna jednoznacznie wskazuje na konieczność rektyfikacji budynku i zakazu jego użytkowania do czasu wykonania prac. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, stosując właściwe przepisy prawa materialnego i procesowego.

Odrzucone argumenty

Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym brak wystarczającego uzasadnienia, nieprawidłowe zebranie materiału dowodowego, brak czynnego udziału strony. Błędne zastosowanie przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Niewystarczające ustalenia faktyczne dotyczące skonkretyzowanego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska. Brak podania sposobu i technologii rodzaju prac do wykonania.

Godne uwagi sformułowania

budynek nie spełnia podstawowych kryteriów bezpiecznego użytkowania maksymalna wartość wychylenia w kierunku wschodnim na poziomie 77,45 %o budynek posiada wszystkie negatywne wskazania, o których mowa w § 203 rozporządzenia Ministra Infrastruktury nie nadaje się do przywrócenia funkcji techniczno-użytkowej, na poziomie obecnych standardów i oczekiwań, poprzez zwykłe prace remontowe jedynym skutecznym zakresem prac naprawczych, jaki może zaproponować, jest rektyfikacja budynku ze wzmocnieniem poszczególnych elementów konstrukcji duże wychylenie budynku (powyżej 20 %) zagraża bezpieczeństwu jego użytkowników przywrócenie funkcji techniczno-użytkowej nie jest możliwe poprzez zwykle prace remontowe jedynym skutecznym sposobem doprowadzenia budynku do sprawności i zmiany (poprawy) granicznych stanów użytkowalności i nośności jest rektyfikacja stan graniczny użytkowalności jako stan wytężenia lub deformacji konstrukcji, po przekroczeniu którego konstrukcja przestaje spełniać określone wymagania użytkowe - został przekroczony stan graniczny nośności jako stan wytężenia lub deformacje konstrukcji po przekroczeniu którego może nastąpić zniszczenie konstrukcji obiektu lub jego części jest przełomowy i z uwagi na czynne i planowane wpływy eksploatacji górniczej w chwili obecnej osiągnął granicę dopuszczalnej tolerancji zastosowanie określenia, że obiekt "może zagrażać", niesie w sobie element uznaniowości wystarczające jest ustalenie potencjalnego zagrożenia, oczywiście na tyle prawdopodobnego i poważnego, iż wymaga wydania stosownego nakazu

Skład orzekający

Stanisław Nitecki

przewodniczący

Beata Kalaga-Gajewska

sprawozdawca

Artur Żurawik

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym, zagrożenia bezpieczeństwa oraz możliwości nakazania rektyfikacji i zakazu użytkowania budynku."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji budynku z dużym wychyleniem od pionu, wpływu eksploatacji górniczej oraz zastosowania przepisów Prawa budowlanego. Może mieć ograniczoną wartość w sprawach o innym stanie faktycznym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak poważne konsekwencje może mieć zły stan techniczny budynku, nawet jeśli właściciele próbują go użytkować. Podkreśla rolę ekspertyz technicznych i obowiązki właścicieli w zapewnieniu bezpieczeństwa.

Dom grozi zawaleniem? Sąd nakazuje rektyfikację i zakazuje użytkowania!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 674/24 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2024-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2024-05-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Artur Żurawik
Beata Kalaga-Gajewska /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki /przewodniczący/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 682
art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j.)
Dz.U. 2024 poz 935
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Weronika Siedlaczek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2024 r. sprawy ze skargi B. P. i B. P. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia 21 marca 2024 r. nr WINB-WOA.7721.59.2024.KZ w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta J. (dalej: "PINB" lub "organ I instancji"), działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jedn. Dz. U. z 2023 r. poz. 682 z późn. zm., aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 725, dalej: "pr.b."), decyzją z dnia 5 stycznia 2024 r., nr [...], nakazał B. P. i B1. P. (dalej: "skarżący"), właścicielom budynku mieszkalnego jednorodzinnego, położonego przy ul. [...] w J., w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, poprzez wykonanie rektyfikacji budynku oraz zakazał jego użytkowania. Podał, że budynek nie spełnia podstawowych kryteriów bezpiecznego użytkowania, określonych w art. 5 pr.b. Pomiar wychylenia ścian wykazał maksymalną wartość wychylenia w kierunku wschodnim na poziomie 77,45 %o, co pokrywa się z informacją przekazaną przez J. S.A. [...] w P. (dalej: "Spółka"), w piśmie z dnia 8 marca 2023 r. Zaznaczył, że autor ekspertyzy stwierdził, iż budynek posiada wszystkie negatywne wskazania, o których mowa w § 203 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t. jedn. z 2022 r. poz. 1225, dalej: "rozporządzenie WT"), prowadzące do zniszczenia całości lub części budynku, przemieszczeń i odkształceń o niedopuszczalnej wielkości oraz uszkodzenia części budynku, połączeń lub zainstalowanego wyposażenia w wyniku znacznych przemieszczeń elementów konstrukcji. Budynek ze względu na stan konstrukcji, uszkodzenia i występujące siły (znacznie odmienne od zakładanych obliczeniowo z uwagi na przechył) zasadniczych elementów konstrukcyjnych (fundamenty, ustroje przęsłowe: ściany, stropy, konstrukcja stropodachu) oraz zniszczenia wywołane czasem eksploatacji, w tym górniczej (byłej, obecnej i planowanej), wytężeniu materiałów i ich korozji w znaczącej części, nie nadaje się do przywrócenia funkcji techniczno-użytkowej, na poziomie obecnych standardów i oczekiwań, poprzez zwykłe prace remontowe, poziomując wyłącznie poziome przegrody. Nie posiada wymaganej wartości użytkowej, a jego stan estetyczny jest mierny. W związku z powyższym organ I instancji wywiódł, że jedynym skutecznym zakresem prac naprawczych, jaki może zaproponować, jest rektyfikacja budynku ze wzmocnieniem poszczególnych elementów konstrukcji - od fundamentu po dach wraz z uwzględnieniem stanu podłoża, warunków wilgotnościowych i geotechnicznych. Autor ekspertyzy zalecił również na bieżąco obserwować stan konstrukcji z uwagi na prowadzoną w dalszym ciągu eksploatację górniczą. W związku z czym, do czasu rektyfikacji, budynek powinien być poddawany zintensyfikowanym kontrolom, wynikającym z art. 62 pr.b., z częstotliwością maksymalnie co 1 miesiąc.
Pismem z dnia 27 stycznia 2024 r. skarżący wnieśli odwołanie od powyższej decyzji, wskazując na liczne naruszenia zarówno przepisów prawa materialnego, jak i procesowego, tj. art. 7-8, art. 10, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a."), art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pr.b. oraz § 203 i § 204 rozporządzenia WT. Domagali się dopuszczenia i przeprowadzenia dowodu z pisma Spółki z dnia 12 czerwca 2023 r. na okoliczność przydatności terenu do zabudowy, wielkości prognozowanego odchyłu oraz analizy projektu zagospodarowania złoża dla obszaru górniczego, celem wykazania możliwości dalszego użytkowania budynku. W oparciu o przedstawione zarzuty i wnioski żądali uchylenia decyzji i umorzenia postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I Instancji.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "ŚWINB") decyzją z dnia 21 marca 2024 r., nr WINB-WOA.7721.59.2024.KZ, uchylił decyzję organu I instancji z dnia 5 stycznia 2024 r. w części dotyczącej terminu i w tym zakresie wyznaczył nowy termin na dzień 31 stycznia 2025 r., a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy. W uzasadnieniu podał, że w wyniku przeprowadzenia kontroli w dniu 20 kwietnia 2023 r. ustalono, że przedmiotowy budynek jest znacznie wychylony od pionu mimo to jest użytkowany i zamieszkały przez skarżących. Wówczas skarżący przedstawili aktualne protokoły z okresowych kontroli, w tym o stanie instalacji elektrycznej, szczelności gazu, przewodów kominowych oraz oceny stanu technicznego z dnia 17 kwietnia 2023 r. Autor protokołu z okresowej kontroli pięcioletniej wskazał na konieczność wykonania niezwłocznej rektyfikacji budynku w związku z jego dużym wychyleniem, a w dniu 29 maja 2023 r. złożył uzupełnienie do protokołu z dnia 17 kwietnia 2023 r., w którym jednoznacznie zalecał "niezwłoczne wykonanie rektyfikacji", bowiem duże wychylenie budynku (powyżej 20 %) zagraża bezpieczeństwu jego użytkowników. Opierając się o wnioski zawarte w ekspertyzie i jej jednoznaczną treść, ŚWINB podał, że przywrócenie funkcji techniczno-użytkowej nie jest możliwe poprzez zwykle prace remontowe. Jedynym skutecznym sposobem doprowadzenia budynku do sprawności i zmiany (poprawy) granicznych stanów użytkowalności i nośności jest rektyfikacja, która jest procesem polegającym na wyprostowaniu bryły i uzyskaniu pionowości ścian oraz poziomości stropów. Nadto, podczas przeprowadzonych w dniu 24 maja 2023 r. oględzin potwierdzono ustalenia dokonane podczas czynności kontrolnych w dniu 20 kwietnia 2023 r. (por. dokumentacja fotograficzna).
Pismem z dnia 26 kwietnia 2024 r. skarżący wnieśli skargę na powyższą decyzję ŚWINB. Zarzucili w niej naruszenie: art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a., poprzez brak wystarczającego uzasadnienia decyzji w zakresie podstaw nałożenia zakazów, obowiązków w odniesieniu do usunięcia naruszeń i oraz terminu, który nie jest realny by mu sprostać, jak też brak podania sposobu i technologii rodzaju prac do wykonania; art. 7 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie stanu faktycznego oraz nie wyczerpujące zebranie i błędne rozpatrzenie całości materiału dowodowego, przez co wydano decyzję, która narusza słuszny interes skarżących nakładając obowiązek, nadmiernie obciążający bez podstawowych ustaleń w zakresie skonkretyzowanego zagrożenia dla życia i zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska oraz wystąpienia innych podstaw wskazanych w art. 66 ust. 1 pkt 2-4 i ust. 2 pr.b., albowiem ekspertyza nie wskazuje na powyższe czynniki, a jedynie na zły stan budynku, oraz pominięcie pisma Spółki w zakresie możliwości użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem; art. 8 w związku z art. 80 k.p.a., poprzez nie przyczynienie się do starannego i zgodnego z przepisami pr.b. prowadzenia postępowania, mającego zagwarantować równość wobec prawa; art. 10 § 1 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie, jakie dokładnie prace mają być wykonane, co powoduje niemożność ich realizacji, a także brak skonkretyzowania dobra jakie zostało naruszone stosownie do treści art. 56 ust. 1 pkt 1 pr.b., albowiem ekspertyza odnosi się jedynie do funkcji użytkowych i złego stanu technicznego, co nie jest przesłanką do nakazania rektyfikacji budynku i zakazu korzystania z niego; art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 81c ust. 2 pr.b., poprzez zobowiązanie skarżących do dostarczenia ekspertyzy, a co nie nastąpiło w drodze postanowienia; art. 5 pr.b., poprzez uznanie, ze ekspertyza techniczna dostarczona przez skarżących w sposób bezpośredni odnosi się do kryteriów wymagań dotyczących obiektów budowlanych wskazanych w tym przepisie, podczas gdy ŚWINB nie wyjaśnił, w jakiej części znajduje się to w materiale dowodowym i która z części ekspertyzy określa te kryteria i ich niespełnienie, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, że są to dowolne ustalenia nie znajdujące oparcia w materiale dowodowym; § 203 i § 204 rozporządzenia WT, poprzez ich zastosowanie chociaż dotyczą one wyłącznie budynków nowo powstających nie a już istniejących, oraz niezastosowanie § 205 rozporządzenia WT i całkowite pominięcie, że stwierdzone odchylenia były już wcześniej przewidziane. Wobec powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.
Pismem z dnia 21 maja 2024 r. ŚWINB złożył odpowiedź na skargę i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 1 lipca 2024 r. wstrzymał w części wykonanie zaskarżonej decyzji (k. 33 akt sądowoadministracyjnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, w skrócie: "p.p.s.a.") wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Ocenie Sądu została poddana decyzja ŚWINB z dnia 21 marca 2024 r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia 5 stycznia 2024 r.
Zgodnie z art. 61 ust. 1 pr.b. w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska (pkt 1) albo jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku (pkt 2), albo jest w nieodpowiednim stanie technicznym (pkt 3), albo powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia (pkt 4), organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Z kolei, na mocy art. 66 ust. 2 pr.b., w decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Stosownie do treści art. 61 pr.b. właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Ten ostatni przepis stanowi, że obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej. Jednocześnie art. 66 pr.b. zawiera cztery przesłanki wydania przez organ nadzoru budowlanego decyzji odpowiadającej danemu stanowi faktycznemu, zawierającej nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Wystarczające jest zaistnienie chociażby jednej z tych przesłanek. Nie muszą one wystąpić łącznie, jednak mogą występować przypadki, kiedy zaistnieją łącznie dwie przesłanki, a nawet wszystkie.
Pierwszą z przesłanek zastosowania art. 66 pr.b. jest stwierdzenie, że dany obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska. Do przyjęcia, że przesłanka ta wystąpiła, nie jest konieczne stwierdzenie, że określone zagrożenie już występuje i ma charakter bezpośredni. Wystarczające jest ustalenie potencjalnego zagrożenia, oczywiście na tyle prawdopodobnego i poważnego, iż wymaga wydania stosownego nakazu. Zastosowanie określenia, że obiekt "może zagrażać", niesie w sobie element uznaniowości. To od oceny i uznania organu, zależy, czy zdecyduje się na zastosowanie normy określonej w art. 66 ust. 1 pkt 1 pr.b. W tym przypadku ustawodawca zastosował zwroty niedookreślone (nieostre). Ma to ten skutek, że analizując i oceniając, czy dana przesłanka znajduje zastosowanie w konkretnym przypadku organ ma pewien zakres swobody. Odnosi się to zwłaszcza do pierwszej przesłanki, tj. możliwości zagrożenia nieodpowiednim stanem technicznym.
Kwestia nieodpowiedniego stanu technicznego będzie zazwyczaj wynikiem technicznego zużycia obiektu budowlanego, do którego dochodzi w miarę upływu czasu, a niekiedy nieodpowiedniego użytkowania, a także braku dbałości o obiekt, nieprzeprowadzania okresowych obowiązkowych kontroli lub koniecznych napraw. Stan ten może być także wynikiem naruszenia przepisów techniczno-budowlanych.
Z treści art. 66 ust. 1 pkt 1 pr.b. wynika, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska niezależnie od tego, czy jest w nieodpowiednim stanie technicznym.
Dodatkowo kwestia zagrożeń dla życia, zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska wynikająca z nieodpowiedniego użytkowania jest regulowana art. 66 ust. 1 pkt 2 pr.b., natomiast przesłanka dotycząca tylko nieodpowiedniego stanu technicznego, bez powiązania z dobrami podlegającymi szczególnej ochronie, jest regulowana w art. 66 ust. 1 ust. 1 pkt 3 pr.b., sformułowaniem, że nie wiąże się z zagrożeniem życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska (komentarz do art. 66 pr.b., Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2023).
Odnosząc powyższe uwagi ogólne dotyczące charakteru wydanej decyzji zaakcentować przyjdzie, że wbrew twierdzeniom skarżących organy administracji publicznej zgromadziły i rozpatrzyły całość materiału dowodowego. Jednocześnie miały podstawy do nałożenia zakazu użytkowania budynku do czasu wykonania niezbędnych prac. Dowodzą tego ustalenia z okresowej kontroli stanu technicznego, uzupełnienie opisu do protokołu oraz ekspertyza przedłożona przez skarżących, w której podsumowaniu stwierdzono, że przywrócenie funkcji techniczno-użytkowej jest niemożliwe poprzez zwykłe prace remontowe i poziomując wyłącznie poziom przegrody.
Jak wynika z treści przedstawionej ekspertyzy "zniszczenia, siły, stan obiektu w obecnej formie geometrycznej i jego przychylenie oraz wpływ eksplantacji górniczej (wywołane, istniejące, projektowane) w budynku powodują, że elementy konstrukcji o znaczeniu podstawowym dla statyki ustrojów nośnych, zależy zaliczyć do elementów, których stan określa się jako zły [...] Stan graniczny użytkowalności jako stan wytężenia lub deformacji konstrukcji, po przekroczeniu którego konstrukcja przestaje spełniać określone wymagania użytkowe - został przekroczony. Stan graniczny nośności jako stan wytężenia lub deformacje konstrukcji po przekroczeniu którego może nastąpić zniszczenie konstrukcji obiektu lub jego części jest przełomowy i z uwagi na czynne i planowane wpływy eksploatacji górniczej w chwili obecnej osiągnął granicę dopuszczalnej tolerancji". Również dla potrzeby wydania ekspertyzy wykonane zostały pomiary pionowości budynku, w ramach których stwierdzono, iż maksymalna wartość wychylenia ścian w budynku w kierunku wschodnim wynosi 77,45 %o. W uzupełnieniu protokołu z okresowej kontroli pięcioletniej z dnia 29 maja 2023 r. pojawiło się także stwierdzenie, że wychylenie budynku powyżej 20%o zagraża bezpieczeństwu użytkowników. W ślad za autorem ekspertyzy należy podkreślić, że stwierdzone wady kwalifikują obiekt do natychmiastowej rektyfikacji bądź rozbiórki. W piśmie eksperta wskazano, że (cytat): “z uwagi na fakt, że przedmiotowy budynek jest wykonany w technologii murowanej, stężonej elementami żelbetowymi monolitycznymi w poziomie posadowienia (ławy) i między kondygnacjami (wieńce wraz z pływami stropowymi) oraz nie jest obiektem smukłym, a także kwalifikuje się do kategorii obiektów niskich i co się z tym pośrednio wiąże ma niewysoko położony środek ciężkości - przy obecnym odchyleniu od pionu jego stateczność jak na razie została zachowana. Jednakże mając na uwadze prowadzoną bezpośrednio w tym rejonie eksploatację górniczą sytuacja będzie mogła się pogorszyć. W związku z tym należy podjąć natychmiastowe działania zapobiegające ewentualnemu dalszemu przechyleniu się budynku i w terminie (najpóźniej) do 30 września br. wykonać jego rektyfikację bądź dokonać jego rozbiórki".
Organ I instancji w sposób jednoznaczny podał, że koniecznym jest "rektyfikacja budynku ze wzmocnieniem poszczególnych elementów konstrukcji budynku - od fundamentu po dach wraz z uwzględnieniem stanu podłoża, warunków wilgotnościowych i geotechnicznych posadowienia". W postępowaniu odwoławczym ŚWINB podzielił to stanowisko wskazując, że samo wskazanie rektyfikacji określa sposób i metodę jej wykonania, natomiast to po stronie skarżących lub wykonawcy robót leży wybór technologii.
Podkreślić w tym miejscu także należy również to, że w treści przepisu art. 66 pr.b. zawarto alternatywę rozłączną. W konsekwencji czego jeśli ziściła się choć jedna przesłanka, to już jest to wystarczająca podstawa do wydania decyzji w tym trybie. Niezasadna jest wobec tego argumentacja skarżących, że decyzję oparto o niepełne ustalenia faktyczne wobec zaistnienia innych podstaw z art. 66 ust. 1 pkt 2-4 pr.b.
W tym miejscu należy wyjaśnić, że organy obu instancji oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym także ekspertyzę, która postawiła klarowne wnioski o złym stanie technicznym budynku, oraz zestawiły ją z wynikami przeprowadzonych czynności w terenie.
Nie ulega wątpliwości, że umożliwiono skarżącym możliwość czynnego udziału w każdym stadium postępowania (por. pismo z dnia 12 grudnia 2023 r.), w związku z tym nie doszło do naruszenia art. 10 § 1 k.p.a.
Dokonując analizy jednoznacznych wniosków analizy technicznej stanu budynku należy stwierdzić, że uzupełniające postępowanie dowodowe nie było potrzebne, gdyż zebrane dowody wskazywały na konieczność zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pr.b. Wystarczające jest w tym przypadku ustalenie potencjalnego zagrożenia.
Bezspornie w sprawie doszło do pogorszenia stanu technicznego budynku, stąd też zaistniały podstawy do wydania w niniejszej sprawie decyzji, a uszczegółowienie sformułowania "rektyfikacja" znajduje się w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, bowiem samo to sformułowanie określa metodę i sposób wykonania prac naprawczych.
Odnośnie pozostałych zarzutów skargi należy podkreślić, że przedłożona ekspertyza, tak samo jak wszystkie poczynione ustalenia, dotyczą budynku, który należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami pr.b. (art. 5 ust. 1 pkt 1-7). Zważywszy na treść § 2 rozporządzenia WT w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy tego rozporządzenia, z wyłączeniem kwestii przeciwpożarowych. Tym samym § 203, 204 i 205 nie mogły stanowić podstawy wydania decyzji, gdyż odnoszą się do projektowania, budowy, przebudowy, zmiany sposobu użytkowania, a nie wykonania obowiązków nałożonych na podstawie art. 66 pr.b. Organy administracji orzekające w sprawie jedynie pomocniczo się na nie powołały w ślad za przedstawioną ekspertyzą techniczną.
W rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów prawa procesowego, zwłaszcza art. 7-10 k.p.a. (takich jak zasada - prawdy obiektywnej, zaufania do władzy publicznej, informowania stron, czynnego udziału strony w postępowaniu), art. 12 k.p.a. (zasada szybkości i prostoty postępowania), art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.
Sąd również z urzędu nie stwierdził naruszenia innych przepisów prawa procesowego, jak również prawa materialnego.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI