II SA/GL 673/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję odmawiającą warunków zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznej, uznając, że instalacje OZE są zwolnione z wymogu "dobrego sąsiedztwa".
Skarżąca spółka złożyła wniosek o warunki zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznej o mocy 2 MW. Organy obu instancji odmówiły, uznając, że inwestycja nie spełnia wymogu "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Spółka argumentowała, że instalacje OZE są zwolnione z tego wymogu na mocy art. 61 ust. 3 tej ustawy. Sąd administracyjny przychylił się do stanowiska skarżącej, interpretując przepis art. 61 ust. 3 dosłownie i uchylając zaskarżone decyzje.
Sprawa dotyczyła skargi L. sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Wójta odmawiającą ustalenia warunków zabudowy dla elektrowni fotowoltaicznej o mocy 2 MW. Organy administracji uznały, że inwestycja nie spełnia wymogu "dobrego sąsiedztwa" (art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), ponieważ działka inwestycyjna znajduje się na gruntach rolnych i brak jest w otoczeniu zabudowy mogącej stanowić punkt odniesienia. Skarżąca podnosiła, że zgodnie z art. 61 ust. 3 ustawy, instalacje odnawialnych źródeł energii (OZE) są zwolnione z tego wymogu, niezależnie od ich mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach przychylił się do argumentacji skarżącej, podkreślając jednoznaczne brzmienie art. 61 ust. 3 ustawy. Sąd uznał, że wykładnia systemowa z innymi przepisami ustawy (np. dotyczącymi mikroinstalacji) jest nieuprawniona w sytuacji jasnego brzmienia przepisu. Sąd powołał się na aktualne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, które również potwierdza, że instalacje OZE są zwolnione z wymogu "dobrego sąsiedztwa". W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżone decyzje, uznając błędną wykładnię przepisów przez organy administracji.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (1)
Odpowiedź sądu
Tak, instalacja odnawialnego źródła energii, niezależnie od jej mocy, jest zwolniona z wymogu "dobrego sąsiedztwa" na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 61 ust. 3 ustawy, zgodnie z którym przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się m.in. do instalacji odnawialnego źródła energii. Podkreślono, że jednoznaczne brzmienie przepisu nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń wynikających z mocy instalacji, a wykładnia systemowa z przepisami dotyczącymi mikroinstalacji jest nieuprawniona. Przywołano orzecznictwo NSA potwierdzające tę interpretację oraz cel legislacji związany z promowaniem OZE.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (20)
Główne
u.p.z.p. art. 61 § 3
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten wyłącza stosowanie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 do instalacji odnawialnego źródła energii, niezależnie od ich mocy.
Pomocnicze
u.p.z.p. art. 61 § 1
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.o.z.e. art. 2 § 13
Ustawa o odnawialnych źródłach energii
k.p.a. art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 153
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § 1
Ustawa o ochronie gruntów rolnych i leśnych
u.p.z.p. art. 53 § 4
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
u.p.z.p. art. 64 § 1
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Argumenty
Skuteczne argumenty
Instalacje odnawialnego źródła energii są zwolnione z wymogu "dobrego sąsiedztwa" na podstawie art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, niezależnie od ich mocy. Literalna wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jest jasna i nie pozwala na wprowadzanie ograniczeń wynikających z innych przepisów ustawy (np. dotyczących mikroinstalacji).
Odrzucone argumenty
Organy administracji błędnie uznały, że elektrownia fotowoltaiczna o mocy 2 MW nie spełnia wymogu "dobrego sąsiedztwa" i nie jest objęta zwolnieniem z art. 61 ust. 3 u.p.z.p.
Godne uwagi sformułowania
"jednoznaczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu" "wykładnia systemowa art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z odwołaniem się do treści art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. ... nie może mieć miejsca, gdy brzmienie przepisu nie budzi wątpliwości" "promowanie stosowania energii ze źródeł odnawialnych ... zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii."
Skład orzekający
Agnieszka Kręcisz-Sarna
sprawozdawca
Artur Żurawik
przewodniczący
Tomasz Dziuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 61 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście lokalizacji instalacji odnawialnych źródeł energii, zwłaszcza farm fotowoltaicznych, oraz zasada stosowania wykładni językowej przepisów o jasnym brzmieniu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego przepisu ustawy i jego interpretacji w kontekście instalacji OZE. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do innych typów inwestycji lub innych przepisów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego tematu odnawialnych źródeł energii i ich rozwoju, a także interpretacji przepisów, która może mieć wpływ na przyszłe inwestycje w tym sektorze. Wyrok jest zgodny z aktualnymi trendami promowania OZE.
“Farmy fotowoltaiczne zwolnione z "dobrego sąsiedztwa"? Sąd administracyjny rozwiewa wątpliwości.”
Sektor
energetyka
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 673/23 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2023-09-25 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-04-27 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/ Artur Żurawik /przewodniczący/ Tomasz Dziuk Symbol z opisem 6153 Warunki zabudowy terenu Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 503 art. 61 ust. 1, ust. 3 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.) Dz.U. 2022 poz 1378 art. 2 pkt 13 Ustawa z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2023 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. w T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 2 marca 2023 r. nr SKO.4103.18.2023 w przedmiocie warunków zabudowy terenu 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia 16 stycznia 2023 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz strony skarżącej 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 2 marca 2023 r. znak: SKO.4103.18.2023 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej "Kolegium" lub "organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy L. (dalej "Wójt" lub "organ pierwszej instancji") z 16 stycznia 2023 r. numer [...] w przedmiocie warunków zabudowy terenu. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Wójt, po rozpatrzeniu wniosku z 20 listopada 2022 r. złożonego przez L. Sp. z o.o. z siedzibą w T. (dalej "skarżąca"), odmówił ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie elektrowni fotowoltaicznej "[...]" o łącznej mocy 2 MW na terenie działki o numerze ewidencyjnym [...] obręb [...] w miejscowości Z. Podstawę prawną pierwszoinstancyjnej decyzji stanowiły przepisy art. 4 ust. 2 pkt 2, art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 i art. 61 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 503; dalej "u.p.z.p.") oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity przywołany w podstawie prawnej decyzji: Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji Wójt przedstawił chronologicznie przebieg postępowania administracyjnego. Następnie Wójt wyjaśnił, że odmowa ustalenia warunków zabudowy dla wnioskowanej inwestycji spowodowana była brakiem spełnienia warunków wynikających z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Organ pierwszej instancji wyznaczył obszar analizowany zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalenia wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu. W obszarze analizowanym znajdują się wyłącznie grunty rolne i leśne. W otoczeniu działki, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, brak jest zabudowy mogącej stanowić punkt odniesienia dla ustalenia parametrów zabudowy produkcyjnej. Tym samym nie został spełniony warunek z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W odwołaniu od decyzji Wójta skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 6 i 8 k.p.a. poprzez nie działanie w granicach prawa i prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie uczestników do władzy publicznej. Ponadto skarżąca sformułowała zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść decyzji, a to art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w związku z art. 2 pkt 13 ustawy o odnawialnych źródłach energii (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1378 z późn. zm.; dalej "u.o.z.e.") poprzez nieuznanie zgłoszonego przedsięwzięcia za instalację odnawialnego źródła energii, zwolnioną ze spełnienia warunku "dobrego sąsiedztwa" określonego w art. 61 ust.1 pkt 1 u.p.z.p. W uzasadnieniu odwołania skarżąca podkreśliła, że zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1 i 2 art. 61 u.p.z.p. nie stosuje się do linii kolejowych, obiektów liniowych i urządzeń infrastruktury technicznej, a także instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Nie budzi wątpliwości, że urządzenia wytwarzające energię ze źródeł odnawialnych, w tym urządzenia fotowoltaiczne i elektrownie wiatrowe, nie wymagają spełnienia warunków, o których mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Zgłoszone przedsięwzięcie kwalifikuje się jako instalacja odnawialnego źródła energii, o czym literalnie rozstrzyga art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji uznając zarzuty skarżącej za pozbawione podstaw. W ocenie Kolegium elektrownia fotowoltaiczna mieści się w pojęciu instalacji odnawialnego źródła energii. Jednakże nie stanowi to automatycznie podstawy do uznania, iż w sprawie powinien zostać zastosowany wyjątek z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Oceniając ustawowe przesłanki lokalizacji instalacji fotowoltaicznych należy mieć na uwadze również unormowania zawarte w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., w których ustawodawca wprowadził odrębne zasady dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 100 kW. Z pominięciem wymogów dotyczących art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. lokalizowane mogą być na podstawie decyzji o warunkach zabudowy tylko i wyłącznie mikroinstalacje odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 19 u.o.z.e. Kolegium podkreśliło, że przedmiotem decyzji o warunkach zabudowy jest inwestycja polegająca na budowie elektrowni fotowoltaicznej o łącznej mocy do 2 MW. Powierzchnia terenu inwestycji wynosi 0,798 ha. Z akt sprawy wynika również, że wskazana do zainwestowania działka w ewidencji gruntów i budynków figuruje jako użytki rolne. Jak wynika z załącznika graficznego do decyzji, działka jest niezabudowana i bezpośrednio graniczy z innymi użytkami rolnymi. Wobec charakterystyki planowanej inwestycji, która jest niewątpliwie inwestycją produkcyjną, a zwłaszcza zaplanowanej mocy instalacji wynoszącej do 2 MW, nie można uznać, że jej realizacja nie spowoduje zmiany dotychczasowego sposobu zagospodarowania przedmiotowego terenu i nie zmieni jego funkcji. Organ pierwszej instancji słusznie zatem przeprowadził analizę z wszystkich punktów art. 61 ust. 1 u.p.z.p. Ze sporządzonej w sprawie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu wynika, że wnioskowana inwestycja nie spełnia warunku z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. W skardze skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzuciła decyzji Kolegium naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie działanie w granicach i na podstawie przepisów prawa oraz nie prowadzenie postępowania w taki sposób, by budziło to zaufanie jego uczestników do organów władzy publicznej. Skarżąca zarzuciła także naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji pomimo nie zaistnienia przesłanek do takiego rozstrzygnięcia z uwagi na fakt, że postępowanie i decyzja organu pierwszej instancji naruszają szereg przepisów prawa procesowego i materialnego. Ponadto zdaniem skarżącej doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. w związku z art. 12 pkt 13 u.o.z.e. poprzez niezastosowanie i nieuznanie zgłoszonego przedsięwzięcia za instalację odnawialnego źródła energii, zwolnioną ze spełniania warunku "dobrego sąsiedztwa" określonego w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p., choć zgłoszona elektrownia fotowoltaiczna literalnie objęta jest jego zakresem. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Na poparcie skargi skarżąca przywołała te same argumenty co w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Dodatkowo wyjaśniła, że literalne brzmienie art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p. jest jasne i czytelne. Przepis nie dywersyfikuje instalacji odnawialnych źródeł energii na mikroinstalacje, małe instalacje i instalacje przemysłowe, zatem każdy ich rodzaj, niezależnie od mocy wytwarzanej energii, jest zwolniony z zasady "dobrego sąsiedztwa". Skoro ustawodawca nie rozróżnia instalacji ze względu na moc to nie jest do tego uprawniony organ. Zastosowanie wykładni systemowej i autentycznej w sytuacji jasnego i kategorycznego brzmienia przepisu jest nieuprawnionym nadużyciem interpretatora. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska odwołała się do wyroków sądów administracyjnych. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Kolegium podkreśliło, że w zaskarżonej decyzji wskazane zostały wszystkie przepisy dotyczące elektrowni fotowoltaicznych, ich wyjaśnienie i motywy podjęcia kwestionowanego rozstrzygnięcia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 61 ust. 1 pkt 3 to u.p.z.p. to w podstawie prawnej decyzji zarówno Kolegium, jak i organu pierwszej instancji przepis ten nie został przywołany. Z treści skargi domniemywać należy, iż skarżąca miała na myśli przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2492) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej "p.p.s.a.") aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zakres kontroli sądu wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowiący, że sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem dotyczącym art. 57a (który nie znajduje zastosowania w rozpatrywanej sprawie). Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym skarga zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie jest sporne, że teren objęty wnioskiem skarżącej o wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest położony w obszarze nieobjętym ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz znajduje się w obszarze, dla którego nie została podjęta uchwała o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu. Nie jest także kwestionowane, że planowana przez skarżącą inwestycja polegająca na budowie elektrowni fotowoltaicznej o łącznej mocy do 2 MW (w etapach, każdy po 1 MW) składająca się z paneli fotowoltaicznych zainstalowanych na konstrukcjach wsporczych wraz z infrastrukturą stanowi instalację odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. Przedmiotem sporu jest natomiast wykładnia art. 61 ust. 3 u.p.z.p. (w skardze skarżąca omyłkowo wskazuje na art. 61 ust. 1 pkt 3 u.p.z.p.). Zdaniem organów obu instancji przepis art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie funkcjonuje i nie pozostaje wyłącznie w relacji do art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.z.p. Wobec tego oceniając ustawowe przesłanki lokalizacji instalacji fotowoltaicznych należy mieć na uwadze również unormowania zawarte w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust 3 pkt 3a u.p.z.p. Wobec tego z pominięciem wymogów dotyczących art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. na podstawie decyzji o warunkach zabudowy lokalizowane mogą być tylko mikroinstalacje odnawialnego źródła energii, a instalacja skarżącej taką instalacją nie jest. Zdaniem zaś skarżącej zastosowanie wykładni systemowej w sytuacji jasnego brzmienia przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. jest nadużyciem. Skoro ustawodawca nie rozróżnia instalacji ze względu na moc, to nie jest do tego uprawniony organ administracji publicznej. Zgłoszone przedsięwzięcie nie podlega zatem ograniczeniom wynikającym z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. Wskazać zatem należy, że zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p. przepisów ust. 1 pkt 1-2 tego artykułu nie stosuje się m. in. do instalacji odnawialnego źródła energii. W orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym tej regulacji zarysowały się odmienne stanowiska. W świetle pierwszego z nich oceniając ustawowe przesłanki lokalizacji instalacji odnawialnego źródła energii, należy mieć na uwadze również unormowania zawarte w art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., w których ustawodawca wprowadził odrębne reguły dotyczące urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej wskazane w tych przepisach parametry. Wykładnia przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. powinna być zatem systemowa i celowościowa. W konsekwencji zwolnienie z wymogów ustanowionych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 dotyczy tylko mikroinstalacji odnawialnego źródła energii. W aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (dalej "NSA") przeważa przeciwne stanowisko zgodnie z którym treść art. 61 ust. 3 u.p.z.p przesądza, iż warunków określonych w przepisie art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 nie stosuje się m. in. do instalacji odnawialnego źródła energii w rozumieniu art. 2 pkt 13 u.o.z.e. (por. wyroki NSA: z dnia 17 stycznia 2023 r., II OSK 2706/22; z dnia 22 listopada 2022 r., sygn. akt II OSK 2249/22; z dnia 3 listopada 2022 r., II OSK 2130/22; z dnia 12 października 2022 r., II OSK 1482/21; z dnia 11 stycznia 2022 r., II OSK 667/21 - opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Podkreśla się przy tym, że jednoznaczne brzmienie art. 61 ust. 3 u.p.z.p. nie daje podstaw do wprowadzania ograniczeń w jego zastosowaniu wynikających m.in. z mocy czy innych parametrów jakimi ma się charakteryzować lokalizowana instalacja odnawialnego źródła energii (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2022 r., II OSK 1276/21, opubl. w CBOSA). Sąd orzekający w niniejszej sprawie powyższe stanowisko w pełni podziela. Interpretacja przepisu art. 61 ust. 3 u.p.z.p. powinna opierać się na zastosowaniu reguł wykładni językowej wobec jednoznacznego i jasnego brzmienia tej regulacji. Wykładnia systemowa art. 61 ust. 3 u.p.z.p. z odwołaniem się do treści art. 10 ust. 2a i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p., normujących kwestie lokalizacji mikroinstalacji oraz urządzeń wytwarzających energię z odnawialnych źródeł energii o mocy przekraczającej 500 kW (przed dniem 30 października 2021 r. – 100 kW) nie może mieć miejsca, gdy brzmienie przepisu nie budzi wątpliwości. Jak podkreśla się w aktualnym orzecznictwie wprawdzie wskazane regulacje zawarte są w tej samej ustawie, jednakże z uwagi na prawny charakter decyzji o warunkach zabudowy, jak i studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, nieprawidłowe jest dążenie do ich systemowego powiązania. Instytucje te zostały uregulowane odrębnie, w sposób kompletny. Brak jest uzasadnionych podstaw, by w drodze wykładni rozszerzającej przepisy prawne regulujące w sposób kompletny wydawanie decyzji o warunkach zabudowy były uzupełniane innymi przepisami u.p.z.p. nie odnoszącymi się do tej kwestii. Znaczenie ma także okoliczność, że studium jest aktem planowania przestrzennego, nie jest jednak aktem prawa miejscowego, a tym samym źródłem prawa. Nie wiąże zatem organu wydającego decyzję administracyjną. Jeżeli teren inwestycji nie jest objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, to obowiązuje na nim tzw. państwowy porządek planistyczny, którego konkretyzacja może nastąpić w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego albo decyzji o warunkach zabudowy. Jak podkreślił NSA w przywołanym wyżej wyroku z 17 stycznia 2023 r., II OSK 2706/22 wyeliminowanie bądź nieuchwalenie planu miejscowego, w sytuacji, gdy obszar inwestycji objęty jest ewentualnie tylko studium nie oznacza, że na tym terenie obowiązują odpowiednie ustalenia studium. Są one wiążące jedynie przy uchwalaniu planu miejscowego i nie mogą zastępować ustaleń planu. NSA w wyroku z 12 października 2022 r., II OSK 1482/21 (opubl. w CBOSA) wskazał także, że nowelizację art. 61 ust. 3 u.p.z.p. mocą ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 1524) trzeba postrzegać systemowo jako realizację celów dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2018/2001 z dnia 11 grudnia 2018 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych Jednym z celów tej dyrektywy, który został uprzednio również wyrażony w Dyrektywach 2009/28/EC oraz 2001/77/EC, jest zalecenie uproszczenia i skrócenia procedur administracyjnych dotyczących realizacji inwestycji w zakresie odnawialnych źródeł energii. Wdrożenie technologii fotowoltaiki słonecznej oraz energii słonecznej termicznej daje szanse przynoszenia obywatelom i przedsiębiorstwom korzyści, tak w zakresie ochrony klimatu, jak i korzyści ekonomiczne. Wykorzystanie energii słonecznej, w połączeniu z efektywnością energetyczną, stanowi sposób na ochronę obywateli i przedsiębiorców przed zmiennością cen paliw kopalnych. Te wartości w pełni uzasadniały odejście przez ustawodawcę od badania przesłanek określonych w art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. Z uwagi na powyższe, przepisy art. 10 ust. 2 jak i art. 15 ust. 3 pkt 3a u.p.z.p. nie mogą stanowić podstaw normatywnych, które powinny być uwzględniane przy ustalaniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Należy zatem przyjąć, że lokalizacja farmy fotowoltaicznej dokonywana na podstawie przepisów u.p.z.p. niezależnie od jej mocy i kwalifikacji inwestycji jako zabudowy przemysłowej, zgodnie z art. 61 ust. 3 u.p.z.p, nie wymaga oceny przesłanki zasady dobrego sąsiedztwa (art. 61 ust. 1 pkt 1) oraz dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2). Wobec powyższego należy stwierdzić, że w rozpoznawanej sprawie organy uznając, że inwestycja skarżącej musi spełniać wymóg z art. 61 ust. 1 pkt 1 u.p.z.p. dokonały błędnej wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p., która miała wpływ na wynik sprawy. Wobec tego zasadne okazały się zarzuty skargi dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 3 u.p.z.p. w związku z art. 2 pkt 13 u.o.z.e. poprzez jego błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie w sprawie. W tym kontekście zasadne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli wynikającej z art. 7 k.p.a. oraz ujętej w art. 8 § 1 k.p.a. zasady zaufania do władzy publicznej. Całkowite pominięcie literalnego brzmienia art. 61 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.z.p. skutkowało także naruszeniem zasady działania organów administracji publicznej na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), a w konsekwencji naruszeniem zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.). Jednocześnie nieprawidłowym było utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy obarczonej powyższymi wadami decyzji organu pierwszej instancji, a tym samym doszło do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Natomiast za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. dotyczący niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżąca nie wskazała, które z okoliczności sprawy nie zostały wyjaśnione. Ponadto zarzut ten w istocie, ze względu na jego uzasadnienie, dotyczy błędnej wykładni art. 61 ust. 3 u.p.z.p. Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku, stosownie do treści art. 153 p.p.s.a. Z uwagi na fakt, że z akt sprawy administracyjnej wynika, że działka objęta inwestycją skarżącej stanowi grunt orny Sąd dodatkowo wyjaśnia, że zgodnie z art. 53 ust. 4 pkt 6 w związku z art. 64 ust. 1 u.p.z.p. decyzję o warunkach zabudowy, w odniesieniu do gruntów wykorzystywanych na cele rolne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami, wydaje się po uzgodnieniu z organami właściwymi w sprawach ochrony gruntów rolnych i leśnych oraz melioracji wodnych. Zaś uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p. nie należy utożsamiać ze sprawą zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne, o której mowa w ustawie z 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.). Zasądzony zwrot kosztów postępowania obejmuje wpis sądowy (500 zł), opłatę skarbową od pełnomocnictwa (17 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (480 zł).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI