II SA/Gl 665/25
Podsumowanie
WSA w Gliwicach oddalił skargę na decyzję SKO utrzymującą w mocy nakaz przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu działki z uwagi na składowanie odpadów niezgodnie z planem miejscowym.
Skarga została wniesiona przez A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy G. nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu działki poprzez usunięcie odpadów. Skarżący zarzucał m.in. naruszenie przepisów KPA i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że nie jest odpowiedzialny za składowanie odpadów i że odpady nie stanowią zagrożenia. WSA w Gliwicach oddalił skargę, uznając, że zagospodarowanie terenu było sprzeczne z planem miejscowym, a obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania uzasadniony.
Sprawa dotyczyła skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach, która utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy G. z dnia 23 października 2024 r. nakazującą przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu działki nr [...] poprzez usunięcie odpadów (co najmniej 578 pojemników typu mauser, beczki i inne pojemniki). Organ pierwszej instancji wskazał na sprzeczność zagospodarowania z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i zagrożenie dla zdrowia i środowiska, nadając decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. W odwołaniu skarżący zarzucili naruszenie art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, twierdząc, że nie są właścicielami odpadów i nie dokonali zmiany sposobu zagospodarowania. Podnosili również zarzuty dotyczące naruszenia art. 80 KPA (dowolna ocena dowodów, brak zagrożenia), art. 61a w zw. z art. 8 KPA (wszczęcie nowego postępowania dla tego samego stanu faktycznego) oraz błędu w ustaleniach faktycznych. SKO w Katowicach utrzymało decyzję organu pierwszej instancji w mocy, wskazując na sprzeczność składowania odpadów z § 4 uchwały Rady Gminy G. i stwierdzając, że zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości nastąpiła w okresie obowiązywania planu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd uznał, że postępowanie zostało wszczęte prawidłowo w oparciu o art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zagospodarowanie nieruchomości było sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który przewidywał prowadzenie działalności produkcyjnej z zakazem składowania odpadów. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące naruszenia art. 139 KPA (zmiana na niekorzyść strony), art. 80 KPA (dowolna ocena dowodów, zagrożenie dla zdrowia i życia), art. 61a w zw. z art. 8 KPA (powielenie postępowania), art. 59 ust. 3 ustawy (nakaz nałożony na właściciela), art. 35a ustawy (niezastosowanie), art. 7, 7a, 136 KPA (nieustalenie odpowiedzialności za odpady) oraz art. 11 w zw. z art. 140 KPA (lakoniczne uzasadnienie). Sąd podkreślił, że obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania może być nałożony na właściciela nieruchomości, nawet jeśli nie jest on bezpośrednio odpowiedzialny za składowanie odpadów.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości może być zobowiązany do przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu na podstawie art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nawet jeśli nie jest bezpośrednio odpowiedzialny za składowanie odpadów, gdy zagospodarowanie jest sprzeczne z planem miejscowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym pozwala na nałożenie obowiązku przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania na właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości, jeśli zmiana sposobu zagospodarowania nastąpiła bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i jest sprzeczna z planem miejscowym. Właściciel jest odpowiedzialny za doprowadzenie nieruchomości do stanu zgodnego z prawem, niezależnie od tego, kto faktycznie składował odpady.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.p.z.p. art. 59 § ust. 3
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten stanowi podstawę do nakazania właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu w przypadku zmiany zagospodarowania bez decyzji o warunkach zabudowy, jeśli jest ona sprzeczna z planem miejscowym.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Przepis ten stanowi podstawę do oddalenia skargi, jeśli zarzuty nie zasługują na uwzględnienie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 107
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
p.b. art. 30 § ust. 1b
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
p.u.s.a. art. 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.z.p. art. 35a
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Przepis ten dotyczy zakazu zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z planem miejscowym.
k.p.a. art. 138 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy.
k.p.a. art. 139
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy zakazu pogarszania sytuacji strony odwołującej się przez organ odwoławczy przy wydawaniu nowego orzeczenia.
k.p.a. art. 11
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy obowiązku wyjaśniania podstaw rozstrzygnięcia.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy zasady swobodnej oceny dowodów.
k.p.a. art. 61a
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy wszczęcia postępowania administracyjnego.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy obowiązku działania organów na podstawie przepisów prawa.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis ten dotyczy obowiązku działania organów w celu realizacji interesu społecznego.
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 136
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 140
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zagospodarowanie terenu działki było sprzeczne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Obowiązek przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu może być nałożony na właściciela nieruchomości na podstawie art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Wszczęcie nowego postępowania administracyjnego w oparciu o inne przepisy prawa materialnego jest dopuszczalne.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż skarżący nie są właścicielami odpadów i nie dokonali zmiany sposobu zagospodarowania. Naruszenie art. 80 KPA poprzez dowolną ocenę dowodów i przyjęcie, że odpady zagrażają życiu lub zdrowiu. Naruszenie art. 61a w zw. z art. 8 KPA poprzez wszczęcie nowego postępowania dla tego samego stanu faktycznego. Naruszenie art. 35a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez jego niezastosowanie. Naruszenie art. 7, 7a, 136 KPA poprzez odstąpienie od ustalenia, kto jest odpowiedzialny za odpady. Naruszenie art. 11 i 140 KPA poprzez lakoniczne uzasadnienie decyzji.
Godne uwagi sformułowania
sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu z prawem nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy właściciel nieruchomości może być zobowiązany do przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu, nawet jeśli nie jest bezpośrednio odpowiedzialny za składowanie odpadów
Skład orzekający
Grzegorz Dobrowolski
przewodniczący
Beata Kalaga-Gajewska
członek
Stanisław Nitecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja i stosowanie art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w kontekście odpowiedzialności właściciela nieruchomości za zagospodarowanie sprzeczne z planem miejscowym, nawet jeśli nie jest bezpośrednio odpowiedzialny za stan faktyczny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji składowania odpadów i sprzeczności z planem miejscowym. Odpowiedzialność właściciela może być różnie interpretowana w zależności od okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy odpowiedzialności właściciela nieruchomości za nielegalne składowanie odpadów, co jest częstym problemem. Pokazuje, jak prawo planowania przestrzennego i procedury administracyjne są stosowane w praktyce.
“Właściciel nieruchomości odpowiada za odpady, nawet jeśli ich nie składował – wyrok WSA w Gliwicach.”
Sektor
nieruchomości
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
II SA/Gl 665/25 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2025-10-01 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2025-05-19 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Beata Kalaga-Gajewska Grzegorz Dobrowolski /przewodniczący/ Stanisław Nitecki /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6159 Inne o symbolu podstawowym 615 Hasła tematyczne Zagospodarowanie przestrzenne Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2024 poz 1130 art. 59 ust. 3 Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j.) Dz.U. 2024 poz 935 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 października 2025 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 13 marca 2025 r. nr SKO.UL/41.7/498/2024/20457/RS w przedmiocie przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu oddala skargę. Uzasadnienie Wójt Gminy G. decyzją z 23 października 2024 r. nr [...] wydaną podstawie art. 104, art. 107 i art. 108 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 59 ust. 3 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130) nakazał T. J. i A. N. (dalej jako strony lub skarżący) reprezentowanym przez profesjonalnego pełnomocnika przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania terenu to jest usunięcie odpadów z działki nr [...] i wskazanej decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu decyzji organ ten wpierw przedstawił treść unormowań miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego odnoszących się do terenu, na którym zlokalizowana jest przedmiotowa działka, jak również wskazał przeznaczenie dopuszczalne na wskazanym obszarze. Podkreślono, że w następstwie przeprowadzonej kontroli na tej działce stwierdzono składowisko odpadów, które nie jest związane z ewentualną działalnością gospodarczą. Ustalono, że na działce tej znajduje się co najmniej 578 pojemników typu mauser o pojemności około 1000 litrów oraz stwierdzono beczki i pojemniki znajdujące się na 15 paletach. W dalszej części uzasadnienia przywołano postanowienia ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i podkreślono, że w przypadku stwierdzenia samowolnej zmiany sposobu zagospodarowania nieruchomości w sposób sprzeczny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, organ gminy obowiązany jest do podjęcia określonych działań zmierzających do doprowadzenia takiego terenu do stanu zgodnego z porządkiem prawnym. Następnie zamieszczono rozważania dotyczące podstawy prawnej nałożonego na strony obowiązku i prowadzenia przedmiotowego postępowania oraz podkreślono, że nawet ewentualne wadliwości w tym zakresie, w sytuacji istnienia podstawy prawnej nie wpływają na byt prawny wydanego rozstrzygnięcia. Dla potwierdzenia tego stanowiska przywołano stosowne orzeczenia sądów administracyjnych. W dalszej kolejności przywołano ustalenia wynikające z prowadzonego postępowania wyjaśniającego i informacje wynikające z uzyskanych dokumentów ilustrujące występowanie zagrożenia dla ludzi, zdrowia i środowiska z uwagi na wycieki z magazynowanych odpadów i z tego powodu nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Z powyższą decyzją nie zgodziły się strony tego postępowania, które reprezentowane przez profesjonalnego pełnomocnika wniosły odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach. W odwołaniu tym wyrażono niezadowolenie z otrzymanej decyzji jak również wystąpiono o wstrzymanie nadanego jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Wskazanej decyzji zarzucono naruszenie art. 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem jako właściciele przedmiotowej działki nie składowali na niej przedmiotowych odpadów, które powinny zostać usunięte przez ich właścicieli; podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego sprowadzającą się do dowolnego przyjęcia, że odpady te stanowią zagrożenie dla życia i zdrowia człowieka w sytuacji, gdy odpady te są zabezpieczone i przechowywane w kontrolowanych pojemnikach; przywołano naruszenie art. 61a w związku z art. 8 powyższego Kodeku polegające na wszczęciu postępowania administracyjnego dla tego samego stanu faktycznego, który legł u podstaw uruchomienia innego postępowania, któremu nadano znak [...] Dodatkowo podniesiono zarzut błędu w ustaleniach faktycznych polegający na bezpodstawnym przyjęciu, że to właściciele dokonali samowolnej zmiany sposoby zagospodarowania terenu, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że zmiany tej dokonały osoby wynajmujące nieruchomość od stron. W oparciu o podniesione zarzuty wystąpiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu odwołania przedstawiono argumentację przemawiającą za zasadnością wniesionego odwołania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z 13 marca 2025 r. nr SKO.UL/41.7/498/2024/20457/RS wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji przywołano wpierw dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie przywołano brzmienie przepisów mających zastosowanie w sprawie, a w szczególności art. 35a oraz 59 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. W dalszej części odniesiono się do stanu faktycznego występującego w sprawie i podkreślono, że od 2019 r. na przedmiotowej nieruchomości składowane są odpady. Następnie organ odwoławczy dokonał zestawienia aktualnego wykorzystania spornej nieruchomości z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie z postanowieniami § 4 uchwały Rady Gminy G. z [...] r. w sprawie zmiany planu zagospodarowania przestrzennego Gminy G., na przedmiotowej nieruchomości nie mogą być składowane odpady. Zatem organ odwoławczy stwierdził, że zmiana sposobu wykorzystania nieruchomości zaistniała w okresie obowiązywania przedmiotowego planu. W końcowej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy odniósł się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu i podkreślił, że nie zasługują one na uwzględnienie. Z powyższą decyzją nie zgodziła się strona A. N., która reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze tej wystąpiła o uchylenie zaskarżonej decyzji jak również poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania, ewentualnie o uchylenie obu wskazanych decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Wskazanej decyzji zarzucono naruszenie art. 139 w związku z art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich nie zastosowanie i wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, przy czym organ odwoławczy nie wyjaśnił przesłanek, którymi kierował się przy jej wydaniu; art. 80 powyższego Kodeksu poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego poprzez przyjęcie, że odpady te zagrażają życiu lub zdrowiu, w sytuacji gdy są one prawidłowo zabezpieczone; art. 61a w związku z art. 8 przywoływanego Kodeksu poprzez ich niezastosowanie skutkujące wszczęciem postępowania administracyjnego i prowadzeniem nowego postępowania, gdy w oparciu o ten sam stan faktyczny było już prowadzone postępowanie administracyjne; art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na jego błędnym zastosowaniu i wydaniu decyzji zmierzającej do przywrócenia stanu zagospodarowania, podczas gdy to nie właściciele nieruchomości dopuścili się zmiany zagospodarowania terenu i nie na nich należy nakładać taki obowiązek; art. 35a powyższej ustawy poprzez jego niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia zmierzającego do przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości, w sytuacji gdy organ może to uczynić wyłącznie w przypadku sprzeczności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego; art. 7, w związku z art. 7a, i art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie i odstąpienie od ustalenia kto jest odpowiedzialny za odpady znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości; art. 11 w związku z art. 140 powyższego Kodeksu poprzez ich niezastosowanie skutkujące sporządzeniem uzasadnienia w sposób lakoniczny. W uzasadnieniu wniesionej skargi przedstawiono argumentację przemawiającą za jej zasadnością. W szczególności zwrócono uwagę na fakt, że organ odwoławczy mocą wydanej decyzji nie przedstawił argumentacji, która przemawia za podjętym rozstrzygnięciem. Okoliczność ta powoduje, że sytuacja skarżącego uległa pogorszeniu, a dostrzeżony brak uzasadnia uwzględnienie wniesionej skargi. Odnosząc się do wykorzystanej podstawy prawnej zakwestionowano możliwość w oparciu o postanowienia art. 35a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydania rozstrzygnięcia nakazującego przywrócenie stanu poprzedniego, a argumentacja organu odwoławczego jest lakoniczna i nie daje możliwości zrozumienia intencji organu. W dalszej części uzasadnienia odniesiono się do pozostałych podstaw wniesionej skargi jak również przybliżono argumentację dotyczącą wstrzymania wykonania kwestionowanej decyzji. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o oddalenie przedmiotowej skargi i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu swojej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z 30 czerwca 2025 r. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem z 20 sierpnia 2025 r. pełnomocnik skarżącego złożył ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Tutejszy Sąd postanowieniem z 8 września 2025 r. odmówił zmiany wcześniejszego postanowienia z 30 czerwca 2025 r. W trakcie rozprawy przed tutejszym Sądem pełnomocnik skarżącego wskazał, że reprezentuje także uczestnika przedmiotowego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje; Skarga nie zasługuje na uwzględnienie Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Kontrola legalności zaskarżonego postanowienia przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 powyższej ustawy wykazała, że postanowienie to nie narusza wymogów prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. Nr 935 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. Na wstępie niniejszych rozważań przyjdzie zauważyć, że kwestionowane decyzje organów administracji publicznej wydane zostały w ramach postępowania administracyjnego wszczętego przez organ pierwszej instancji 26 lipca 2024 r., Wskazana okoliczność posiada znaczenie w rozpoznawanej sprawie, ponieważ postanowienia ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ulegały zmianom, w tym kluczowa zmiana dokonana została mocą ustawy z 7 lipca 2023 r. i weszła w życie z dniem 24 września 2023 r., a to oznacza, że zmiany wprowadzone do wskazanej ustawy mają zastosowanie do stanu faktycznego występującego w rozpoznawanej sprawie. Podkreślenia wymaga, że wszczęcie postępowania administracyjnego przez uprawniony do tego organ administracji publicznej musi mieć umocowanie w przepisie prawa materialnego. Tylko taki przepis daje podstawę organowi administracji publicznej na uruchomienie postepowania z własnej inicjatywy. Działanie takie ma na celu realizację interesu społecznego przewidzianego treścią art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego. Kwestionowane decyzje wydane zostały w oparciu o postanowienia art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z tym przepisem w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z wyjątkiem zmian zagospodarowania terenu, o których mowa w ust. 2 i 2a, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości: 1) wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo 2) przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. W ramach przedmiotowego postępowania organ pierwszej instancji odwoływał się również do postanowień art. 35a powyższej ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku zmiany zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z obowiązującym planem miejscowym wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, zakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości zagospodarowania terenu w sposób sprzeczny z obowiązującym planem miejscowym. Z uwagi na treść tego przepisu organ pierwszej instancji wszczął postępowanie administracyjne, jednakże mając na uwadze treść art. 59 ust. 3 wskazanej ustawy w dalszej części postępowanie to prowadzone było w oparciu o treść przywołanego przepisu. W ocenie składu orzekającego zakres przedmiotowy sprawy pozwala stwierdzić, że w sprawie tej występuje zarówno przesłanka przewidziana treścią art. 35a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, albowiem sporna nieruchomość jest zagospodarowana w sposób niezgodny z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dostrzec bowiem należy, że na obszarze, na którym zlokalizowana jest sporna nieruchomość przewiduje się prowadzenie działalności produkcyjnej z występującym zakazem składowania odpadów. Sytuacji faktycznej występującej w rozpoznawanej sprawie odpowiada również treść art. 59 ust. 3 przywoływanej ustawy, albowiem w pkt. 2 tego przepisu wskazuje się na niezbędność przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania. W świetle powyższego obie regulacje zmierzają do tego, aby organ administracji publicznej doprowadził do zagospodarowania nieruchomości zgodnego z obowiązującymi regulacjami prawnymi. Mając na uwadze treść obu przywołanych przepisów, jak również to że zakres podmiotowy i przedmiotowy postępowania prowadzonego w oparciu o postanowienia art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, pokrywa się z zakresem przewidzianym art. 35a tej ustawy. W konsekwencji uznać należy, że organ pierwszej instancji w sposób zasadny wszczął przedmiotowe postępowanie i wydał przedmiotowy nakaz. Kwestionowanej decyzji zarzucono naruszenie art. 139 w związku z art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich nie zastosowanie i wydanie decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, a organ odwoławczy nie wyjaśnił przesłanek, którymi kierował się przy jej wydaniu. Tak sformułowany zarzut został uzasadniony tym, że w ocenie skarżących wydanie przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji stanowiło wydanie decyzji na niekorzyść odwołujących się. Przywołana argumentacja nie jest możliwa do uwzględnienia, ponieważ postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym i organ odwoławczy dysponuje uprawnieniami do zmiany czy też uchylenia decyzji organu pierwszej instancji i wydania w to miejsce nowego rozstrzygnięcia. Przywoływane tu ograniczenie wynikające z treści art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego odnosi się do tych decyzji, w których organ odwoławczy uchyla decyzję organu pierwszej instancji i wydaje nowe orzeczenie. To nowe rozstrzygnięcie nie może pogarszać sytuacji podmiotu korzystającego z odwołania. W rozpoznawanej sprawie tego typu sytuacja nie występuje, albowiem organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, a tym samym wbrew twierdzeniom pełnomocnika skarżących nie pogorszył ich sytuacji prawnej. Podniesiony zarzut naruszenia postanowień art. 11 wskazanego Kodeksu także nie może być uwzględniony, ponieważ organ odwoławczy w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że nie dostrzegł podstaw uzasadniających uwzględnienie wniesionego odwołania. Argumentacja organu odwoławczego nie jest rozbudowana i ta okoliczność jest prawdziwa, jednakże nie oznacza to, że organ nie wskazał podstawowego powodu, który przesądził o nie uwzględnieniu wniesionego odwołania. W skardze do tutejszego Sądu podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 80 powyższego Kodeksu poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz przyjęcie, że odpady zlokalizowane na przedmiotowej nieruchomości zagrażają życiu lub zdrowiu, w sytuacji gdy są one prawidłowo zabezpieczone. Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny. Z akt administracyjnych wynika, że zgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na wskazanym zakresie nie mogą być składowane odpady, zatem twierdzenia skarżących o dowolnej ocenie zgromadzonego materiału nie są trafne. Dodatkowo podkreślić należy, że wbrew twierdzeniom skarżących z przedmiotowych pojemników wydostają się substancje zagrażające zdrowiu i życiu ludzi. Tym samym także i ta argumentacja nie może być uznana za uzasadnioną. Kolejnym zarzutem formułowanym pod adresem wydanej w sprawie decyzji i prowadzonego postępowania uczyniono naruszenie postanowień art. 61a w związku z art. 8 przywoływanego Kodeksu poprzez ich niezastosowanie skutkujące wszczęciem postępowania administracyjnego i prowadzeniem nowego postępowania, gdy w oparciu o ten sam stan faktyczny było już prowadzone postępowanie administracyjne. Także i ten zarzut nie jest zasadny. Prowadzenie przez organ pierwszej instancji postępowania administracyjnego w oparciu o postanowienia innego aktu niż ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie czyni powagi rzeczy osądzonej. Zaznaczyć należy, że w stosunku do ustalonego stanu faktycznego organ administracji publicznej może prowadzić kilka postępowań administracyjnych, dla których przywoływane będą inne przepisy prawa. Podkreślić należy, że w oparciu o postanowienia ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w stosunku do skarżących nie było prowadzone postępowanie administracyjne, tym samym nie ma mowy o powieleniu już wcześniej prowadzonego postępowania. W konsekwencji brak jest podstaw dla uznania, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przywołanych przepisów prawa. Marginalnie można dostrzec, że organ pierwszej instancji wszczynając przedmiotowe postępowanie nie był przekonany o tym, które przepisy prawa mają lec u podstaw prowadzonego postępowania i wydawanej decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie organ ten odwoływał się do postanowień art. 35a ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jednakże w rzeczywistości podstawą prawna prowadzonego postępowania był art. 59 ust. 3 przywołanej ustawy. Zauważyć należy, że wskazanie przez organ pierwszej instancji wadliwego przepisu jako leżącego u podstaw podjęcia przedmiotowego postępowania, w sytuacji, gdy przepis ten istnieje i co więcej w podstawie decyzji tegoż organu został przywołanym, to oznacza, że sam organ pierwszej instancji dokonał sanacji własnego uchybienia, którego się dopuścił, a to oznacza, że brak jest racjonalnych powodów dla uchylenia obu wydanych w rozpoznawanej sprawie decyzji, tak aby organy administracji publicznej wydały analogiczne rozstrzygnięcie. Mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt. 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dostrzeżona ułomność kontrolowanych decyzji, a w zasadzie prowadzonego postępowania nie daje podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi. W przedmiotowej skardze podniesiono zarzut naruszenia postanowień art. 59 ust. 3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym polegające na jego błędnym zastosowaniu i wydaniu decyzji zmierzającej do przywrócenia stanu zagospodarowania, podczas gdy to nie właściciele nieruchomości dopuścili się zmiany zagospodarowania terenu i nie na nich należy nakładać taki obowiązek. Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny i nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią przywołanego przepisu w przypadku zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, o którym mowa w art. 30 ust. 1b ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z wyjątkiem zmian zagospodarowania terenu, o których mowa w ust. 2 i 2a, bez uzyskania decyzji o warunkach zabudowy wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości: wstrzymanie użytkowania terenu, wyznaczając termin, w którym należy wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy, albo przywrócenie poprzedniego sposobu zagospodarowania. W rozpoznawanej sprawie organ odwołał się do postanowień art. 59 ust. 3 pkt. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a zgodnie z tym przepisem wskazany obowiązek może być nałożony na właściciela lub użytkownika wieczystego. Jak wynika z akt sprawy skarżący są właścicielami przedmiotowej nieruchomości i jest ona zagospodarowana niezgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W świetle takiego ustalenia rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji i utrzymujące je w mocy rozstrzygnięcie organu odwoławczego nie narusza porządku prawnego, a tym samym podnoszona okoliczność, że skarżący nie są właścicielami złożonych na ich nieruchomości odpadów nie zwalnia ich z obowiązku zagospodarowania wskazanej nieruchomości zgodnie z postanowieniami uchwały planistycznej. W konsekwencji uznać należy, że nałożony na nich obowiązek jest zasadny i znajduje umocowanie w stanie normatywnym. Jako kolejny zarzut skarżący podnieśli naruszenie postanowień art. 35a powyższej ustawy poprzez jego niezastosowanie i wydanie rozstrzygnięcia zmierzającego do przywrócenia poprzedniego sposobu zagospodarowania nieruchomości, w sytuacji gdy organ może to uczynić wyłącznie w przypadku sprzeczności z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. Tak sformułowany zarzut nie jest zasadny, ponieważ przywołany przepis legł u podstaw wszczęcia postępowania, gdyż został przywołany w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, jednakże nie on stanowił podstawę dla wydanej decyzji. Decyzja organu pierwszej instancji wydana została w oparciu o postanowienia art. 59 ust. 3 pkt. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro przepis ten nie został finalnie zastosowany, tym samym brak jest także jego naruszenia przez wypowiadające się w sprawie organy. Kolejnym zarzutem pod adresem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji uczyniono naruszenie postanowień art. 7, w związku z art. 7a, i art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez ich niezastosowanie i odstąpienie od ustalenia kto jest odpowiedzialny za odpady znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości. Tak ujęty zarzut nie jest trafny, albowiem w ramach tego postępowania obowiązek jest nakładany na właściciela nieruchomości lub użytkownika wieczystego, a tym samym w tej sprawie kwestia tego, kto jest właścicielem odpadów nie posiada znaczenia dla podjęcia stosownego rozstrzygnięcia. Jako ostatni zarzut postawiono naruszenie postanowień art. 11 w związku z art. 140 powyższego Kodeksu poprzez ich niezastosowanie skutkujące sporządzeniem uzasadnienia w sposób lakoniczny. Tak sformułowany zarzut można uznać za częściowo zasadny, ponieważ zgodzić się można z pełnomocnikiem skarżących, że uzasadnienie decyzji organu drugiej instancji nie jest nadmiernie rozbudowane. Fakt ten jednakże nie daje podstaw dla uwzględnienia wniesionej skargi, albowiem kluczowe argumenty przemawiające za podjętym rozstrzygnięciem w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego zostały zamieszczone. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę