II SA/Gl 663/25

II SA/Gl 663/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-10-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna /sprawozdawca/
Edyta Kędzierska /przewodniczący/
Renata Siudyka
Symbol z opisem
6324 Rodzina   zastępcza,  pomoc na usamodzielnienie dla wychowanka rodziny zastępczej
Hasła tematyczne
Pomoc społeczna
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2024 poz 177
art. 193, art. 194
Ustawa z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Sędziowie Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.),, Sędzia WSA Renata Siudyka, Protokolant specjalista Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2025 r. sprawy ze skargi D1. M. i D2. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 6 marca 2025 r. nr SKO.PS/41.5/3/2025/34 w przedmiocie odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 6 marca 2025 r., nr SKO.PS/41.5/3/2025/34 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta G.(dalej "Prezydent" lub "Organ I instancji") z 14 listopada 2024 r., nr [...] w przedmiocie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy.
Prezydent w pkt 1 decyzji z 14 listopada 2024 r. ustalił D1 M. i D2 M. (dalej "Skarżący") opłatę za pobyt dziecka (N. M.) w pieczy zastępczej w wysokości 837,99 zł za okres od 27 grudnia 2023 r. do 31 grudnia 2023 r., w wysokości 5.195,55 zł miesięcznie za okres od 1.01.2024 r. do 31.03.2024 r. oraz w wysokości 7.635,95 zł miesięcznie za okres od 01.04.2024 r. do 31.03.2025 r. W pkt 2 decyzji zobowiązał Skarżących do ponoszenia solidarnej opłaty określonej w decyzji. W pkt 3 decyzji wskazano, że od opłaty naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym decyzja stanie się ostateczna. Terminy płatności i sposób płatności opłaty zostały określone w pkt 4 decyzji.
Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 193 i art. 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 177 z późn. zm.; dalej "u.w.r.") i art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a.").
W uzasadnieniu decyzji Organ I instancji wskazał, że osobami zobowiązanymi do ponoszenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej są rodzice dziecka, tj. Skarżący. Zgodnie z zarządzeniem Prezydenta z [...] r., nr [...] średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w 2023 roku w Domu Dziecka nr [...] w G. wynoszą 5.195,55 zł. Natomiast zgodnie z zarządzeniem Prezydenta z [...]r., nr [...] średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w 2024 roku w Domu Dziecka nr [...] w G. wynoszą 7.635,95 zł. Decyzją z 5 kwietnia 2024 r., nr [...] odmówiono matce dziecka odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej od 27 grudnia 2023 r., zaś decyzją z 5 kwietnia 2024 r., nr [...] odstąpienia od ustalenia ww. opłaty odmówiono ojcu dziecka. Decyzje te są ostateczne. Organ I instancji na podstawie dokumentów dostarczonych przez Skarżących uznał, że nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od ustalenia opłaty.
W odwołaniu od decyzji Skarżący, reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, zarzucili błędy w ustaleniach faktycznych i naruszenie przepisów postępowania. Wyjaśnili, że nie są rodzicami biologicznymi dziecka, a rodzicami adopcyjnymi. Organ przesłał błędne formularze dotyczące ich sytuacji materialno-bytowej, tj. jak dla rodziców biologicznych. Skarżący podnieśli, że przywołane przez Organ I instancji zarządzenia Prezydenta z [...] r. i [...] r. są nieważne albowiem bezprawnie w drodze zarządzenia ustalono wysokość uśrednionej opłaty za pobyt dziecka w domu dziecka. Nadto wskazali, że zgodnie z ich wiedzą dziecko nie przebywało w domu dziecka przez 1-2 miesiące z powodu pobytu w szpitalu, a okoliczność ta została pominięta przez Organ I instancji.
Zaskarżoną obecnie decyzją Kolegium utrzymało w mocy decyzję Prezydenta, uznając zarzuty odwołania za bezzasadne. W jej uzasadnieniu wskazało, że Skarżący są rodzicami adopcyjnymi dziecka, co wynika z odpisu zupełnego aktu urodzenia. Postanowieniem Sądu Rejonowego w G. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] r., [...] dziecko zostało umieszczone w instytucjonalnej pieczy zastępczej i o tyle ograniczono władzę rodzicielską Skarżących. W dniu 15 grudnia 2023 r. Dyrektor OPS w G. wystawił dziecku skierowanie do Domu Dziecka Nr [...] im. [...] w G. od dnia 20 grudnia 2023 r. do czasu wydania zarządzeń opiekuńczych innych niż instytucjonalna piecza zastępcza, zakres opieki – całkowita. Do wskazanej placówki dziecko zostało przyprowadzone przez Skarżących 27 grudnia 2023 r. i w tym samym dniu przyjęte do placówki. Nadto w aktach sprawy znajdują się ostateczne decyzje Prezydenta, na mocy których odmówiono Skarżącym odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w rodzinnej pieczy zastępczej od 27 grudnia 2023 r. W tych okolicznościach zachodziły podstawy do ustalenia im opłaty w drodze decyzji administracyjnej. W przypadku decyzji z art. 193 ust.1 u.w.r. kwestia sytuacji majątkowej osoby zobowiązanej pozostaje bez znaczenia. Skarżący mają możliwość skorzystania z ulg przewidzianych w uchwale Rady Miasta G. z dnia [...] r. Nr [...] w sprawie określenia szczegółowych warunków umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej lub opłaty za wyżywienie i zakwaterowanie dziecka umieszczonego w zakładzie opiekuńczo-leczniczym, w zakładzie pielęgnacyjno-opiekuńczym lub w zakładzie rehabilitacji leczniczej (Dz. U. Woj. Śląsk. z [...] r., poz. [...]; dalej "Uchwała"), tj. umorzenia ustalonej opłaty w całości bądź części, odroczenia terminu jej płatności lub rozłożenia na raty.
W skardze na powyższą decyzję, Skarżący reprezentowani przez fachowego pełnomocnika, wnieśli o jej uchylenie oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucili naruszenie przepisów prawa, a to:
1) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a w szczególności oceny dokumentacji i oświadczeń Skarżących jakie przedstawili oni na żądanie organu celem ustalenia ich średniomiesięcznych kosztów utrzymania, gdzie przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów polegało na nieuprawnionym kwestionowaniu wydatków ponoszonych przez Skarżących w związku ze swoim utrzymaniem, w tym nieuprawnione kwestionowanie przez organ przestawionych przez nich rachunków oraz oświadczeń co do wydatków związanych z wyżywieniem;
2) art. 8 k.p.a. w związku z art. 81a § 1 k.p.a. poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do kwestii kosztów utrzymania Skarżących na ich niekorzyść, przy czym organ nie wskazał stronom podstawy zakwestionowania kosztów; jak również poprzez żądanie od stron wykazania kosztów wyżywienia poprzez przedstawienie rachunków, przy czym rachunki te miały dotyczyć okresu sprzed pół roku przed wezwaniem stron, zaś zgodnie z zasadami doświadczenia życiowego takie żądanie oczywiście przez strony nie mogło zostać spełnione – prawie nikt bowiem nie "kolekcjonuje" rachunków za bieżące zakupy spożywcze;
3) art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wystarczającego wyjaśnienia sytuacji majątkowej stron, w tym ponoszonych przez nich kosztów na własne utrzymanie, brak ustaleń w zakresie czy znajdującej się w instytucjonalnej pieczy zastępczej małoletniej przekazywane są bezpośrednio przez strony środki finansowe czy inne dobra materialne, które następnie mogłyby ulec potrąceniu z wymierzoną opłatą za pobyt dziecka w pieczy zastępczej;
4) art. 193 u.w.r. poprzez jego błędną wykładnię, a to wymierzenie Skarżącym opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, również za okresy, w których małoletnia przebywała poza domem dziecka, i w okresach tych gmina G. nie ponosiła wydatków na jej bieżące utrzymanie;
5) błędy w ustaleniach faktycznych mające wpływ na wynik sprawy, a to:
- ustalenie, że w gospodarstwie domowym Skarżących pozostają wystarczające środki na zaspokojenie ich potrzeb życiowych oraz pokrycie w całości opłaty za pobyt dziecka, podczas gdy organ nie wskazał jakie wydatki miesięczne posiada gospodarstwo domowe stron, jakie środki po pobraniu należności pozostaną do dyspozycji stron, czy pozostałe środki pozwolą na utrzymanie Skarżących;
- brak uwzględnienia przy wydaniu decyzji tego, że małoletnia w okresach: 4.02.2024 - 10.02.2024, 26.02.2024 - 15.03.2024, 14.04.2024 - 10.05.2024, 24.06.2024 - 3.07.2024, 23.07.2024 - 7.08.2024, 11.09.2024 - 1.10.2024 przebywała poza domem dziecka;
- błędne ustalenie wydatków rodziny Skarżących poprzez niepodanie jakie wydatki organ uważa za zasadne i udokumentowane i jakie nie, podczas gdy organ poprzestał wyłącznie na lakonicznych stwierdzeniach w zaskarżonej decyzji.
Nadto pełnomocnik Skarżących zarzucił sprzeczność art. 193 i art. 194 u.w.r. oraz zarządzenia Prezydenta z [...] r. oraz Uchwały z art. 32 ust. 1 oraz art. 71 Konstytucji RP w zakresie w jakim zarówno przepisy ustawy, jak i przepisy prawa miejscowego naruszają zasadę równości w ten sposób, że nie przewidują mechanizmów kontroli zasadności ustalenia wysokości opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, jak również nie dają możliwości kwestionowania wysokości opłaty w poszczególnych miesiącach oraz w zakresie w jakim przepis ustawy nie wyznacza ram i zasad zwolnienia w całości lub w części z opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej, zaś przepisy prawa miejscowego w zakresie w jakim przewidują progi dochodowe w ten sposób, że narażają rodziców na realną niemożność zaspokojenia potrzeb życiowych. Jednocześnie pełnomocnik wniósł o zwrócenie się do Trybunału Konstytucyjnego z zapytaniem prawnym w zakresie zgodności przywołanych przepisów z Konstytucją oraz ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi.
W uzasadnieniu skargi przedstawiono argumenty na poparcie wniesionych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej "p.p.s.a.").
Przeprowadzona przez Sąd kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz decyzji Organu I instancji według wskazanych wyżej kryteriów wykazała, że nie naruszają one przepisów prawa w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 193 ust. 1 u.w.r. za pobyt dziecka w pieczy zastępczej rodzice ponoszą miesięczną opłatę. Wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej zależna jest od formy pieczy zastępczej. W przypadku umieszczenia dziecka w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinie zastępczej niezawodowej lub rodzinnym domu dziecka rodzice ponoszą opłatę w wysokości przyznanych świadczeń oraz dodatków, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 u.w.r. (art. 193 ust. 1 pkt 1 u.w.r.). W przypadku zaś umieszczenia dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym rodzice ponoszą opłatę w wysokości średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej oraz interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (art. 193 ust. 1 pkt 2 u.w.r.). Opłatę rodzice ponoszą od dnia umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej i odpowiadają za nią solidarnie (art. 193 ust. 1a i ust. 2 u.w.r.). Opłatę ponoszą także rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej lub którym władza rodzicielska została zawieszona albo ograniczona (art. 193 ust. 6 u.w.r.). Opłatę ustala, w drodze decyzji, starosta właściwy ze względu na miejsce zamieszkania dziecka przed umieszczeniem w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu dziecka, placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym (art. 194 ust. 1 u.w.r.). Stosownie do art. 194 ust. 2 u.w.r. rada powiatu określa, w drodze uchwały, szczegółowe warunki umorzenia w całości lub w części, łącznie z odsetkami, odroczenia terminu płatności, rozłożenia na raty lub odstępowania od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1. Starosta na wniosek lub z urzędu, uwzględniając uchwałę, o której mowa w ust. 2, może umorzyć w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczyć termin płatności, rozłożyć na raty lub odstąpić od ustalenia opłaty, o której mowa w art. 193 ust. 1 (art. 194 ust. 3 u.w.r.).
W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że Skarżący są rodzicami adopcyjnymi małoletniej, małoletnia została umieszczona w instytucjonalnej pieczy zastępczej, a następnie z dniem 27 grudnia 2023 r. przyjęta do Domu Dziecka Nr [...] w G. Nie jest także sporne, że postępowanie w przedmiocie odstąpienia od ustalenia Skarżącym odpłatności za pobyt małoletniej w instytucjonalnej pieczy zastępczej zakończyło się decyzjami z 5 kwietnia 2024 r. o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty od 27 grudnia 2023 r. Decyzje te zostały doręczone Skarżącym i są w świetle art. 16 § 1 i 2 k.p.a. decyzjami ostatecznymi i prawomocnymi.
Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest ustalenie Skarżącym opłaty za pobyt małoletniej w pieczy zastępczej w trybie art. 194 ust. 1 w związku z art. 193 ust. 1 pkt 2 u.w.r.
Przechodząc do kwestii spornych należy wskazać, że Organ I instancji przed wszczęciem z urzędu postępowania o ustalenie Skarżącym odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej zakończył postępowanie w przedmiocie odstąpienia od ustalenia tej odpłatności. Z uzasadnień decyzji z 5 kwietnia 2024 r. o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty wynika, że Skarżący nie powołali się na żadne okoliczności świadczące o wystąpieniu w stosunku do nich przesłanek uprawniających do odstąpienia od odpłatności, a wskazanych w Uchwale, ani ich nie udokumentowali. Z kolei posiadane przez Organ I instancji informacje na temat sytuacji Skarżących nie pozwoliły na wydanie decyzji w przedmiocie odstąpienia od odpłatności. Skoro prawomocnie odmówiono Skarżącym odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt małoletniej w pieczy zastępczej to istniała podstawa do wszczęcia postępowania o ustalenie tej odpłatności. Gdy została wydana decyzja o odmowie odstąpienia od ustalenia opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej to w świetle art. 194 ust. 1 u.w.r. organ jest zobowiązany wydać decyzję o ustaleniu takiej opłaty. Wprawdzie obowiązek ponoszenia opłat za pobyt dziecka w pieczy zastępczej wynika wprost z ustawy, ale doznaje on konkretyzacji dopiero w drodze decyzji administracyjnej (akt kształtujący).
Zauważyć należy, że decyzja ustalająca wysokość opłaty jest decyzją związaną. Wysokość opłaty jest bowiem zależna od formy pieczy zastępczej oraz wysokości wydatków ponoszonych przez organy samorządu terytorialnego z tego tytułu. W tym zakresie organ wydający decyzję podejmuje stosowne rozstrzygnięcie w warunkach związania treścią normy prawnej i nie dysponuje możliwością miarkowania wysokości tej opłaty (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2025 r., II SA/Gl 1692/24, opublikowano w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Organ ustala jedynie, od kiedy dziecko jest w pieczy zastępczej i ile wynoszą przyznane świadczenia oraz dodatki, o których mowa w art. 80 ust. 1 i art. 81 u.w.r., bądź ile wynoszą średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówce lub ośrodku. Wobec tego - wbrew stanowisku Skarżących - wysokość opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie jest zależna od sytuacji finansowej, zdrowotnej czy rodzinnej osób zobowiązanych do jej uiszczenia. Zaś w obrocie prawnym pozostają zarządzenia Prezydenta z [...] r. i [...] r. ustalające średnie miesięczne wydatki przeznaczone na utrzymanie dziecka w placówkach opiekuńczo-wychowawczych na terenie miasta G. w 2023 i 2024 roku. Wskazane wyżej okoliczności posiadają istotne znaczenie dla oceny działań podejmowanych przez organy, ponieważ zakres postępowania wyjaśniającego w tym zakresie ograniczony jest wyłącznie do ustalenia formy sprawowanej pieczy zastępczej i ponoszonych z tego tytułu wydatków na utrzymanie dziecka.
Skarżący zarzucają, że w postępowaniu o ustalenie opłaty za pobyt małoletniej w pieczy zastępczej organy zobowiązane były ponownie zbadać kwestię odstąpienia od ustalenia opłaty. Nadto podnoszą, że naliczona opłata winna być pomniejszona za okres w którym małoletnia przebywała poza domem dziecka, tj. w szpitalu oraz o wysokość środków finansowych, które Skarżący bezpośrednio przekazywali małoletniej.
Odnosząc się do powyższych zarzutów wyjaśnić trzeba, że z treści art. 194 ust. 3 u.w.r. jak i z ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że instytucja odstąpienia od ustalenia opłaty stanowi ulgę, którą organ powinien rozważać na wstępie, tj. przed wydaniem decyzji o ustaleniu opłaty (aktu związanego). Wynik postępowania w przedmiocie zastosowania ww. ulgi stanowi bowiem zagadnienie wstępne wobec przesłanek ustalenia opłaty z art. 193 ust. 1 w zw. z art. 194 ust. 1 u.w.r. (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 8 marca 2019 r., I OSK 1264/17; 24 lutego 2021 r., I OSK 2349/20; z 14 listopada 2023 r., I OSK 2370/21; 15 lutego 2024 r., I OSK 1288/22, opublikowano w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA").
Z kolei dopiero ustalenie opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej może stanowić podstawę dla pozostałych rozstrzygnięć, o których mowa w art. 194 ust. 3 u.w.r., tj. umorzenia opłaty w całości lub w części łącznie z odsetkami, odroczenia terminu jej płatności lub rozłożenia na raty. O ile więc decyzja w przedmiocie odstąpienia od ustalenia opłaty jest decyzją wcześniejszą w stosunku do decyzji ustalającej, to decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty lub rozłożenia na raty tej opłaty, z istoty rzeczy jest decyzją następczą w stosunku do decyzji ustalającej. Nie można bowiem skutecznie zastosować ulgi w spłacie należności, tak długo jak należność ta nie istnieje (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 8 lutego 2021 r., I OSK 2462/20; 26 października 2023 r., I OSK 2070/21; 20 lutego 2025 r., I OSK 389/24; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 26 lutego 2015 r., II SA/Sz 1182/14; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 10 marca 2015 r., II SA/Gl 590/14 – opubl. w CBOSA).
W postępowaniach zmierzających do rozstrzygnięcia każdej z ww. kwestii badane są inne przesłanki materialnoprawne wynikające z odrębnych przepisów. Każda z tych kwestii stanowi zatem odrębną sprawę administracyjną, inny jest też cel każdej z wydawanych decyzji i każda z nich podlega odrębnemu zaskarżeniu. Także z unormowań procedury administracyjnej wynika, że jedną indywidualną sprawę administracyjną załatwia się jedną decyzją (art. 1 pkt 1, art. 61, art. 66 § 1, art. 104 k.p.a.). Okoliczność, że rozwiązania polegające na zastosowaniu wobec osoby zobowiązanej ulg w ponoszeniu odpłatności, tj. odstąpienie od ustalenia opłaty, umorzenie, odroczenie terminu płatności i rozłożenie na raty, zawarto w jednym przepisie art. 194 ust. 3 u.w.r. nie oznacza, że rozważenie zastosowania ww. ulg powinno nastąpić w ramach jednego postępowania administracyjnego.
Skarżący nie skorzystali z prawa do zaskarżenia decyzji odmawiających im odstąpienia od odpłatności, co w konsekwencji doprowadziło do ich uprawomocnienia bez weryfikacji ich prawidłowości przez Kolegium i sąd administracyjny. Nie oznacza to jednak, że w tej sytuacji Skarżący mogą kwestionować te decyzje w postępowaniu w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt małoletniej w pieczy zastępczej. Sytuacja materialna i osobista Skarżących może być z kolei uwzględniona w odrębnym postępowaniu, w przedmiocie zastosowania ulg, o czym Skarżący zostali poinformowani w końcowej treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.
Jeśli chodzi o fakt przebywania małoletniej poza domem dziecka w okresach wskazanych w skardze to okoliczność ta pozostaje bez wpływu na wysokość ustalonej Skarżącym opłaty. Pobyt małoletniej w szpitalu nie przerywa pobytu w instytucjonalnej pieczy zastępczej przez który w myśl art. 193 ust. 1 u.w.r. należy rozumieć okres liczony od dnia faktycznego umieszczenia dziecka w jednej z form instytucjonalnej pieczy zastępczej, aż do dnia faktycznego zwolnienia z tej pieczy lub prawomocnego uchylenia orzeczenia o umieszczeniu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 lipca 2025 r., I OSK 1857/23, opubl. w CBOSA). Zaś zgodnie z art. 193 ust. 6a u.w.r. opłaty za pobyt dziecka w pieczy zastępczej nie ponosi się jedynie za okres, w którym dziecko umieszczone w pieczy zastępczej przebywa u rodziców. Nadto wskazać trzeba, że nawet podczas nieusprawiedliwionej nieobecności małoletniej w domu dziecka, placówka ta musiała być w każdej chwili przygotowana na jej ewentualny powrót, musiała zapewnić obecność nauczycieli, terapeutów, a także zabezpieczyć wyżywienie.
Odnośnie zarzutu, że opłata winna być pomniejszona o wysokość środków finansowych, które Skarżący bezpośrednio przekazywali małoletniej wskazać trzeba, że przepisy u.w.r. nie przewidują takiej możliwości. Ustalenie opłaty ma charakter formalnoprawny i sprowadza się do ustalenia terminów pobytu dziecka w instytucjonalnej pieczy zastępczej i średnich miesięcznych kosztów utrzymania dziecka w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Natomiast okoliczność ponoszenia wydatków na rzecz małoletniej może mieć wpływ na ustalenie sytuacji finansowej Skarżących na potrzeby zastosowania ulg w odpłatności.
Na zakończenie Sąd wskazuje, że możliwość zaskarżenia uchwały bądź zarządzenia podjętego przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej przewiduje art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, zaś uchwały podjętej przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej – art. 87 ust 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym. Tym samym Sąd nie znalazł podstaw do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność art. 193 i art. 194 oraz zarządzenia Prezydenta z [...] r. oraz Uchwały z art. 32 ust. 1 i art. 71 Konstytucji RP.
W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w rozpoznawanej sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że postępowanie w sprawie ustalenia opłaty za pobyt małoletniej w pieczy zastępczej zostało przeprowadzone prawidłowo. Organy wyjaśniły wszystkie istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, a uzasadnienia obu decyzji odpowiadają wymaganiom art. 107 § 3 k.p.a. Zapewniona została także możliwość wypowiedzenia się strony przed wydaniem rozstrzygnięcia. Prawidłowo została określona kwota odpłatności za pobyt dziecka w pieczy zastępczej.
W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że podniesione przez Skarżących zarzuty są nieuzasadnione, zaś zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Sąd nie doszukał się także innych naruszeń przepisów prawa procesowego, czy materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji niniejszego wyroku.