II SA/Gl 660/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Gliwicach oddalił skargę właściciela nieruchomości na decyzję nakazującą usunięcie odpadów, uznając go za posiadacza odpadów mimo zawarcia umowy dzierżawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy nakaz usunięcia odpadów z nieruchomości. Sąd uznał, że skarżący, będący właścicielem nieruchomości, nie obalił domniemania posiadania odpadów, mimo zawarcia umowy dzierżawy z M. K. i P. P., którzy byli faktycznymi posiadaczami i wytwórcami odpadów. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność właściciela jest obiektywna i wynika z przepisów ustawy o odpadach.
Sprawa dotyczyła skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. nakazującą solidarne usunięcie odpadów z nieruchomości położonej przy ul. [...] w C. Skarżący, będący właścicielem nieruchomości, zarzucał organom błędne ustalenie, że jest posiadaczem odpadów, podczas gdy wskazywał na M. K. i P. P. jako faktycznych posiadaczy i wytwórców odpadów. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznały jednak, że skarżący nie obalił domniemania prawnego wynikającego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, zgodnie z którym władający powierzchnią ziemi jest domniemany jako posiadacz odpadów. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność posiadacza odpadów jest obiektywna i wynika z samego faktu zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Mimo zawarcia umowy dzierżawy z M. K., skarżący nie wykazał, kto jest faktycznym posiadaczem wszystkich odpadów, a umowa ta była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał składowania odpadów. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, właściciel nieruchomości jest domniemany jako posiadacz odpadów i ponosi odpowiedzialność za ich usunięcie, chyba że skutecznie obali to domniemanie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że skarżący, będący właścicielem nieruchomości, nie obalił domniemania posiadania odpadów. Mimo zawarcia umowy dzierżawy, nie wykazał, kto jest faktycznym posiadaczem wszystkich odpadów, a umowa była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Odpowiedzialność właściciela jest obiektywna.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (19)
Główne
u.o. art. 26 § ust. 2, 3a i 6
Ustawa o odpadach
k.p.a. art. 104
Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 6
Ustawa o odpadach
Definicja odpadów.
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 19
Ustawa o odpadach
Definicja posiadacza odpadów i domniemanie władającego powierzchnią ziemi.
u.o. art. 3 § ust. 1 pkt 32
Ustawa o odpadach
Definicja wytwórcy odpadów.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Uprawnienia i obowiązki właściciela nieruchomości.
k.c. art. 180
Kodeks cywilny
Porzucenie rzeczy.
Ustawa – Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 1 i 2
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uwzględnienia skargi.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7a
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 7b
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Zawieszenie postępowania z uwagi na zagadnienie wstępne.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Właściciel nieruchomości jest domniemany jako posiadacz odpadów. Skarżący nie obalił skutecznie domniemania posiadania odpadów. Umowa dzierżawy była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Odpowiedzialność posiadacza odpadów jest obiektywna. Postępowanie karne nie stanowiło zagadnienia wstępnego uzasadniającego zawieszenie postępowania administracyjnego.
Odrzucone argumenty
Skarżący nie jest posiadaczem odpadów, a posiadaczami są M. K. i P. P. Organ wadliwie przeprowadził postępowanie dowodowe. Naruszenie przepisów k.p.a. miało wpływ na wynik sprawy. Postępowanie karne powinno skutkować zawieszeniem postępowania administracyjnego.
Godne uwagi sformułowania
domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ww. ustawy może nastąpić tylko poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Posiadanie atrybutów właścicielskich oznacza nie tylko posiadanie praw, ale też obowiązków. Skarżący dopuszczając i tolerując przez pewien czas wyżej opisaną działalność, sprzeczną z przepisami powszechnie obowiązującymi, w tym miejscowymi, nie może jedynie poprzez wybiórczo przywołany zapis umowny uwolnić się od odpowiedzialności i obowiązków publicznoprawnych. Procedura ma służyć dochodzeniu praw materialnoprawnych, a zatem ma charakter służebny.
Skład orzekający
Artur Żurawik
sprawozdawca
Bonifacy Bronkowski
przewodniczący
Elżbieta Kaznowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Odpowiedzialność właściciela nieruchomości za odpady składowane przez dzierżawcę, obalenie domniemania posiadania odpadów, zawieszenie postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji przepisów ustawy o odpadach oraz k.p.a. w kontekście umowy dzierżawy i miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak szeroka może być odpowiedzialność właściciela nieruchomości za działania osób trzecich, nawet jeśli zawarł umowę dzierżawy. Podkreśla znaczenie obiektywnej odpowiedzialności w prawie ochrony środowiska.
“Właściciel nieruchomości odpowiada za odpady, nawet jeśli dzierżawił teren. Kluczowe jest obalenie domniemania posiadania.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyII SA/Gl 660/21 - Wyrok WSA w Gliwicach Data orzeczenia 2021-08-04 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-06-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach Sędziowie Artur Żurawik /sprawozdawca/ Bonifacy Bronkowski /przewodniczący/ Elżbieta Kaznowska Symbol z opisem 6135 Odpady Hasła tematyczne Odpady Sygn. powiązane III OSK 7374/21 - Wyrok NSA z 2023-04-12 Skarżony organ Samorządowe Kolegium Odwoławcze Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 779 art. 26 ust. 2,3a i 6 Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska,, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Anna Koenigshaus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia odpadów oddala skargę. Uzasadnienie Prezydent Miasta C. decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm. – dalej k.p.a.) oraz art. 26 ust. 2, 3a i 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach (j.t. Dz. U. z 2021 r., poz. 779 ze zm. – dalej u.o.o.), po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego: 1. nakazał M. K., P. P. oraz T. B. solidarnie usunięcie wszystkich odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, tj. z terenu nieruchomości położonej przy ul. [...] w C., oznaczonej jako działki o numerze ewidencyjnym 1 i 2, obr. [...], w terminie do dnia 31 marca 2022 r.; 2. określił szczegółowo rodzaje odpadów zdeponowanych na działkach j.w. przewidzianych do usunięcia; 3. określił sposób usunięcia odpadów, poprzez przekazanie ich w sposób zapewniający zachowanie środków bezpieczeństwa dla zdrowia ludzi i środowiska oraz przepisów przeciwpożarowych, środkami transportu samochodowego w szczelnych naczepach, bądź cysternach, do uprawnionego podmiotu zajmującego się unieszkodliwianiem odpadów niebezpiecznych (odpady w mauserach) oraz do uprawnionego podmiotu zajmującego się odzyskiem lub unieszkodliwianiem odpadów innych niż niebezpieczne (w przypadku pozostałych odpadów), posiadających stosowne decyzje administracyjne w zakresie gospodarowania tymi rodzajami odpadów; 4. decyzji nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu podano m. in., że Prokuratura w C. zawiadomiła organ o wszczęciu śledztwa w sprawie zaistniałego w C. przy ul. [...], składowania wbrew przepisom pojemników plastikowych z odpadami i substancjami, w warunkach i sposób mogący zagrażać życiu i zdrowiu człowieka lub spowodować inne skutki, tj. o czyn z art. 183 § 1 Kodeksu karnego. Prokurator dołączył kopię protokołu kontroli z zakresu ochrony środowiska oraz kopię opinii fizykochemicznej. Wynika z niej, że z miejsca składowania zbiorników typu mauser z zawartością cieczy nieustalonego pobrano łącznie 30 próbek. Odpady te posiadają właściwości niebezpieczne, a ich sposób składowania w takich warunkach i w taki sposób, jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie, tj. na nieosłoniętej, wolnej przestrzeni, może zagrozić życiu lub zdrowiu wielu osób bądź spowodować inne niebezpieczne skutki. Teren został wydzierżawiony w dniu [...] r. M. K. Marszałek Województwa [...] nie wydawał decyzji w zakresie gospodarowania odpadami dla przedmiotowej nieruchomości. Na nieutwardzonej i nieuszczelnionej powierzchni ustawione są pojemniki typu mauser z substancjami niewiadomego pochodzenia w ilości ok. 200 sztuk, które częściowo przykryte są czarną folią. Dla przedmiotowego terenu nie wydano decyzji zezwalającej na gospodarowanie odpadami w tym magazynowanie odpadów, czy też składowanie odpadów. Przedmiotowe działki objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w rejonie ulic: [...], [...] i [...] w C. (uchwała Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r., ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] Nr [...], poz. [...] – dalej m.p.z.p.). Działki j.w. częściowo położone są na terenach oznaczonych symbolami 7PU - tereny przemysłowe, 9KG/PU - tereny przemysłowe, docelowo przeznaczone na realizację drogi publicznej klasy G. Istnieje jednak zakaz składowania surowców i odpadów bezpośrednio na powierzchni ziemi. Dla terenów oznaczonych symbolem 7PU wprowadzony został zakaz składowania odpadów komunalnych i przemysłowych. Z akt śledztwa wynika, że organizatorami procederu porzucenia odpadów na nieruchomości j.w. byli M. K. i P. P. (dalej: "uczestnicy"), a zarzuty dotyczą m. in. gromadzenia, posiadania i składowania odpadów posiadających właściwości niebezpieczne. Ani M. K., ani P. P., jak i T. B. nie wskazali innego posiadacza odpadów zgromadzonych na nieruchomości. Na wydzierżawiającym i dzierżawcy ciąży obowiązek utrzymania nieruchomości w należytym stanie. Decyzja została wydana z zastosowaniem przepisów o współodpowiedzialności posiadaczy odpadów (art. 26 ust. 3a i n. u.o.). Odwołanie złożył przez pełnomocnika T. B.(dalej "odwołujący", "skarżący", "strona"), zaskarżając decyzję w całości. Zarzucono m. in. naruszenie art. 7, 7a, 7b, 77, 80, 97 §1 k.p.a., art. 26 ust. 1 i 2 zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 i 32 u.o., w tym błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie skarżącego za posiadacza odpadów, pomimo że okoliczność ta nie jest oparta na prawdzie, ponieważ posiadaczami odpadów są M. K. i P. P. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej SKO) decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano m. in., że właścicielem nieruchomości j.w., jest odwołujący się. Zawarł on z M. K., prowadzącym działalność gospodarczą, umowę przedwstępną dzierżawy oraz następnie umowę dzierżawy nieruchomości. Zarówno dzierżawiony teren, jak i hala miały być wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie segregacji plastików, tekstyliów, makulatury, odzysku (recyklingu) surowców plastikowych, tekstylnych, papierowych, a w rzeczywistości służyły do zwiezienia odpadów j.w. M. K. wskazywał, że jest właścicielem jedynie około 100 pojemników z odpadami, a na posesji znajdowało się około 200 pojemników oraz odpady w postaci zużytych opon, papieru ściernego, gumy, tworzyw sztucznych. Wobec tego odwołujący się nie wykazał posiadacza lub posiadaczy wszystkich odpadów zalegających na nieruchomości. Nie obalił w związku z tym domniemania posiadania odpadów, które go obciąża. Skargę na powyższą decyzję złożył pełnomocnik T. B., zaskarżając decyzję w całości. Zarzucił naruszenia: 1) art. 26 ust. 1 i 2 u.o. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 i pkt 32 u.o., przez ich niewłaściwe zastosowanie skutkujące przyjęciem, że Skarżący nie obalił domniemania, że posiadaczem odpadów jest właściciel nieruchomości, podczas gdy doszło do obalenia przedmiotowego domniemania, albowiem w aktach sprawy znajdują się dowody bezpośrednio potwierdzające fakt, iż posiadaczami odpadów są uczestnicy, a w szczególności wynika to z umowy przedwstępnej dzierżawy nieruchomości, oświadczenia M. K. z dnia 2 lipca 2018 r., jak i z akt postępowania karnego; 2) art. 3 ust. 1 pkt 19 i pkt 32 u.o., przez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie przez organ, że to nie uczestnicy są wytwórcami odpadów w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 19 i pkt 32 u.o., a tym samym uznanie, że Skarżący nie obalił domniemania, że posiadaczem odpadów jest właściciel nieruchomości; 3) art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o., poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że uczestnicy nie są wytwórcami odpadów, a tym samym błędne uznanie przez organ, że Skarżący nie obalił domniemania, że posiadaczem odpadów jest właściciel nieruchomości, podczas gdy Skarżący wskazał wytwórców odpadów, którzy są posiadaczami odpadów, tj. uczestników; 4) błąd w ustaleniach faktycznych, poprzez uznanie Skarżącego za posiadacza odpadów, pomimo że okoliczność ta nie jest oparta na prawdzie, ponieważ ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż posiadaczami odpadów zgromadzonych na nieruchomości są uczestnicy; 5) art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i ich niezastosowanie, co skutkowało wadliwym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, w szczególności w zakresie w jakim organ uznał, że to nie uczestnicy są wytwórcami odpadów, podczas gdy z oświadczenia M. K. z dnia 2 lipca 2018 r., jak i z akt postępowania prokuratorskiego wynika, że uczestnicy są wytwórcami odpadów. 6) art. 7a § 1 k.p.a. oraz art. 7a § 1 k.p.a. w zw. z art. 2 pkt 3 u.o. i art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o., poprzez dokonanie interpretacji ww. przepisów w sposób niekorzystny dla skarżącego, mimo istnienia wątpliwości co do sposobu interpretacji tych przepisów w zakresie ustalenia osoby będącej wytwórcą odpadów zgromadzonych na nieruchomości; 7) art. 7b k.p.a. w zw. z art. art. 97 § 1 k.p.a. i niezastosowanie tych przepisów, brak zawieszenia postępowania mimo posiadania przez organ wiedzy na temat wszczęcia i procedowania postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Okręgową w C., a jak wynika z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji jedną z przesłanek uznania odpowiedzialności Skarżącego była okoliczność niezakończenia prowadzenia postępowania karnego wobec uczestników; 8) art. 77 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez ich niezastosowanie i niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy skutkujące uznaniem, że Skarżący zobowiązany jest w sposób solidarny wraz z uczestnikami do usunięcia odpadów z nieruchomości, podczas gdy posiadaczami odpadów byli wyłącznie uczestnicy; 9) bezzasadne przyjęcie, że w toku postępowania nie doszło do obalenia domniemania, iż posiadaczem odpadów jest właściciel nieruchomości, podczas gdy doszło do obalenia przedmiotowego domniemania, albowiem w aktach sprawy znajdują się dowody bezpośrednio potwierdzające fakt, iż posiadaczami odpadów są uczestnicy, a w szczególności wynika to z umowy przedwstępnej dzierżawy i umowy dzierżawy nieruchomości, oświadczenia M. K. z dnia 2 lipca 2018 r., jak i z akt postępowania karnego; W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uchylenie ww. decyzji obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu podano m. in., że Skarżący dochował należytej staranności zawierając umowę, ponieważ z zawartej umowy dzierżawy wynika, iż dzierżawca podczas władania wydzierżawioną nieruchomością przestrzegać będzie obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów związanych z ochroną środowiska. Skarżący nie miał żadnego związku z gromadzeniem i przetwarzaniem odpadów. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 roku, poz. 2325 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 6 u.o. odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Jak stanowi art. 26 ust. 1 u.o. posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości (art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o). Zgodnie z art. 26 ust. 3a u.o. decyzję, o której mowa w ust. 2, wydaje się w stosunku do wszystkich posiadaczy odpadów odpowiedzialnych za gospodarowanie odpadami, o których mowa w ust. 1. Za wykonanie obowiązków wskazanych w decyzji posiadacze odpadów odpowiedzialni są solidarnie. Obowiązek usunięcia odpadów ciąży na posiadaczu odpadów, a jego odpowiedzialność oparta jest na obiektywnym fakcie zalegania odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym. Obalenie domniemania prawnego z art. 3 ust. 1 pkt 19 ww. ustawy może nastąpić tylko poprzez wykazanie, że odpadem faktycznie władał inny podmiot, przy czym ciężar przeprowadzenia dowodu w tym zakresie spoczywa na władającym powierzchnią ziemi. Organ administracyjny podjął kroki niezbędne do dokonania wszelkich istotnych ustaleń w ww. zakresie. Najogólniejszą regulację dotyczącą uprawnień oraz obowiązków właścicieli nieruchomości zawiera art. 140 Kodeku cywilnego. Według tej regulacji w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą. Posiadanie atrybutów właścicielskich oznacza nie tylko posiadanie praw, ale też obowiązków. Dodatkowo, uprawnienia właścicielskie nie są nieograniczone. Jedną z ustaw wprowadzających pewne ograniczenia i obowiązki, m. in. wobec właścicieli, nieruchomości jest ustawa o odpadach. Skarżący zawarł z M. K., prowadzącym działalność gospodarczą, umowę dzierżawy nieruchomości. Miała być ona wykorzystywana na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie segregacji odpadów różnego rodzaju. Przedmiotowa nieruchomość objęta jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu położonego w rejonie ulic: [...], [...] i [...] w C. (uchwała Nr [...] Rady Miasta C. z dnia [...] r.). Działki te, jak ustalono, częściowo położone są na terenach oznaczonych symbolami 7PU - tereny przemysłowe, 9KG/PU - tereny przemysłowe, docelowo przeznaczone na realizację drogi publicznej klasy G. W świetle §15 pkt 3 lit. b m.p.z.p. istnieje na tym terenie zakaz składowania odpadów komunalnych i przemysłowych. Z kolei według §6 ust. 8 pkt 5 m.p.z.p. wprowadzono zakaz składowania surowców i odpadów bezpośrednio na powierzchni ziemi, a w szczególności zakazuje się składowania na gruncie odpadów takich jak: zużyte wyroby metalowe, opakowania po nawozach sztucznych, zużyte akumulatory, pojemniki po farbach i lakierach, odpady organiczne, osady ściekowe, wraki samochodów i ich podzespoły, złom, odpady płynne (oleje samochodowe, benzyna, farby, roztwory z akumulatorów, środki konserwacyjne do samochodów, itp.). Ciężar przeprowadzenia dowodu celem obalenia domniemania z art. 3 ust. 1 pkt 19 u.o. spoczywał na władającym powierzchnią ziemi, tj. na skarżącym. Mógłby on uwolnić się z odpowiedzialności za odpady wykazując, że odpadem władał inny podmiot. Odwołujący nie obalił jednak skutecznie tego domniemania prawnego. Podpisał umowę dzierżawy określonej treści, która sprzeciwiała się zapisom m.p.z.p. Drugą stroną umowy był podmiot, który nie dostosował formalnie swej działalności do wymagań prawnych i nie posiadał wymaganego zezwolenia na gospodarowanie odpadami oraz decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla takiej działalności. M. K. w oświadczeniu z 2 lipca 2018 r. wskazywał, że jest właścicielem jedynie około 100 pojemników z odpadami, a na posesji znajdowało się dużo więcej pojemników oraz odpady w postaci zużytych opon, itd. Wobec tego skarżący nie wykazał posiadacza lub posiadaczy wszystkich odpadów zalegających na nieruchomości. Nie naruszono też tym samym art. 3 ust. 1 pkt 32 u.o. Dodatkowo, z §9 ust. 3 umowy dzierżawy z [...] r. wynika: "W przypadku wypowiedzenia umowy Dzierżawca do dnia jej rozwiązania ma obowiązek usunięcia z nieruchomości wszystkich ruchomości. (...) W razie nieusunięcia ruchomości w wyżej określonych terminach strony uznają, że Dzierżawca porzucił ruchomości w trybie art. 180 Kodeksu cywilnego." Zatem już nawet w świetle umowy, którą podpisał skarżący, istnieje podstawa do obciążenia go powyższymi obowiązkami i nie może zasłaniać się tym, że to wyłącznie druga strona umowy powinna obowiązki te wykonać we własnym zakresie. Skarżący na swej nieruchomości posiada bowiem rzeczy, których – w świetle umowy – druga strona wyzbyła się w zakresie jej własności (przynajmniej w części obejmującej ww. 100 pojemników, których własność była przez uczestnika uznawana). Nie jest rzeczą organów administracyjnych i tut. Sądu, by weryfikować skuteczność umowy, zarówno w całości, jak i w poszczególnych fragmentach. Do tego są bowiem przewidziane odpowiednie procedury przed sądami powszechnymi. Stwierdzone uchybienia zobowiązywały organ do wydania niezbędnej decyzji bez zbędnej zwłoki. Chodziło o stwierdzone zagrożenia dla życia, zdrowia ludzkiego, środowiska i innych dóbr. Zatem prowadzone postępowanie prokuratorskie nie było zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., uzasadniającym zawieszenie postępowania administracyjnego. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lipca 2013 r., I OSK 348/12, elementem zagadnienia wstępnego z jest istnienie zależności (związku przyczynowego) miedzy uprzednim rozstrzygnięciem, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji. Związek zagadnienia wstępnego z rozpoznaniem sprawy administracyjnej i wydaniem decyzji wyraża się relacją, w której brak rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd jawi się jako bezwzględna przeszkoda do wydania decyzji w prowadzonej przez organ sprawie. W razie, gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania. Organ administracji jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony zakończenie postępowania administracyjnego. Z kolei w wyroku WSA w Krakowie z 7 marca 2014 r., II SA/Kr 1541/13, stwierdza się, że "warunkiem zawieszenia postępowania administracyjnego, jest pojawienie się w toku rozpoznania sprawy tzw. zagadnienia wstępnego (prejudycjalnego). Ustawodawca nie zdefiniował tego pojęcia. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że zagadnieniem wstępnym jest określona w przepisach prawa materialnego przesłanka wydania decyzji administracyjnej, której rozstrzygnięcie wykracza poza kompetencje organu administracji publicznej. Zagadnienie takie powstaje niezależnie od postępowania, w którym można je rozstrzygnąć. (...) instytucja zawieszenia postępowania z uwagi na przesłankę zagadnienia wstępnego znajduje zastosowanie, o ile pomiędzy rozstrzygnięciem kwestii prejudycjalnej, a rozstrzygnięciem postępowania administracyjnego istnieje zależność, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Chodzi tu o istnienie bezpośredniego związku przyczynowego wyrażającego się w tym, że rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej uzależnione jest bezwzględnie od uprzedniego rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd istotnej dla sprawy okoliczności prawnej stanowiącej przesłankę wydania decyzji. Sformułowanie użyte w analizowanym przepisie >zależy od uprzedniego< wskazuje, że rozstrzygnięcie kwestii prejudycjalnej warunkuje rozpoznanie sprawy administracyjnej. Taka sytuacja ma miejsce, gdy organ nie dysponuje elementem pozwalającym na wydanie w ogóle decyzji. Tak więc (...) zagadnieniem wstępnym jest tylko taka kwestia, która uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w danej sprawie. Natomiast to, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego." Tym samym nie naruszono też art. 7b k.p.a. W tych okolicznościach nie ma znaczenia, że z umowy dzierżawy wynika, iż dzierżawca podczas władania wydzierżawianą nieruchomością miał przestrzegać obowiązujących przepisów prawa, w tym przepisów związanych z ochroną środowiska. Skarżący dopuszczając i tolerując przez pewien czas wyżej opisaną działalność, sprzeczną z przepisami powszechnie obowiązującymi, w tym miejscowymi, nie może jedynie poprzez wybiórczo przywołany zapis umowny uwolnić się od odpowiedzialności i obowiązków publicznoprawnych. Jego odpowiedzialność i obowiązki wynikają bowiem z mocy samego prawa, co jedynie zostało doprecyzowane i skonkretyzowane w zaskarżonej decyzji. Nie zaszły żadne przesłanki, by zastosować art. 7a, czy nawet art. 81a k.p.a. Zarówno stan faktyczny, jak i treść przepisów były wystarczająco jasne, by wydać rozstrzygnięcia wyżej opisanej treści. Wystarczyło tu zastosowanie zwykłych reguł wykładni. Pełnomocnik nie wykazał, by jakiekolwiek naruszenia przepisom postępowania miały negatywny wpływ na wydaną decyzję. Ta odpowiada prawu. Procedura ma służyć dochodzeniu praw materialnoprawnych, a zatem ma charakter służebny. Nawet rzeczywiste uchybienie pewnym regułom proceduralnym nie może dawać podstaw do uwzględnienia skargi, jeśli tylko uchybienia te nie miały wpływu na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Gliwicach z 29 kwietnia 2016 r., sygn. II SA/Gl 16). Sąd nie dopatrzył się takich uchybień, które by wpływ na rozstrzygniecie miały, powodując wadliwe zastosowanie przepisów materialnoprawnych. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób właściwy i organy uwzględniły dostępną dokumentację. Oparły się na zgromadzonych dowodach i oceniły je w sposób uprawniony, nienaruszający zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.). Skarga stanowi jedynie polemikę strony niezadowolonej z oceną dokonaną w ww. decyzji, należycie uzasadnionej (art. 107 §3 k.p.a.). Nie można więc twierdzić, że postępowanie przeprowadzono wybiórczo, pomijając część dowodów i bez wyważenia różnych interesów. Nie doszło zatem do naruszenia art. 7, 7a, 7b, 75 §1, 77 §1, 80, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1 k.p.a., art. 26 ust. 1 i 2 u.o. w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 19 i pkt 32 u.o., ani też innych przepisów, w tym wyżej wymienionych, w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi. Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI