II SA/GL 657/25

II SA/Gl 657/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2025-05-16
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Agnieszka Kręcisz-Sarna
Rafał Wolnik /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Dziuk
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne
Planowanie przestrzenne
Skarżony organ
Rada Gminy
Treść wyniku
Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w całości
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 977
art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 2 pkt 6, art. 20 ust. 1, art. 34 ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r.  o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Tomasz Dziuk, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2025 r. sprawy ze skargi Wojewody Śląskiego na uchwałę Rady Gminy Istebna z dnia 3 kwietnia 2024 r. nr LXXXVII/557/2024 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Uzasadnienie
W dniu 3 kwietnia 2024 r. Rada Gminy Istebna podjęła uchwałę nr LXXXVII/557/2024 w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Istebna, obejmującego obszar wsi Koniaków – część A – teren Ochodzitej oraz Koczy Zamek (Dz. Urz. Woj. Śl. z 2024 r., poz. 3176), zwaną dalej jako zaskarżona uchwała, plan miejscowy lub m.p.z.p.
Skargę na powyższą uchwałę wniósł Wojewoda Śląski zarzucając jej naruszenie:
1) art. 9 ust. 4 oraz art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2023 r., poz. 977), zwanej dalej u.p.z.p., poprzez określenie w planie miejscowym przeznaczenia określonych terenów w sposób niezgodny z zapisami Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Istebna, przyjętego uchwałą nr XXXVI/342/2014 Rady Gminy Istebna z dnia 30 czerwca 2014 r. (wraz ze zm.; dalej jako: "studium"), tj.:
- część terenu oznaczonego symbolem 2U i terenu oznaczonego symbolem 3U przeznaczono w planie miejscowym pod zabudowę usługową, podczas gdy w studium kierunek dla przedmiotowych terenów został wyznaczony jako obszary lasów i zalesień (symbol ZL);
- teren oznaczony symbolem 7US w planie miejscowym jest terenem usług sportu i rekreacji, natomiast w studium kierunek dla tego terenu został wyznaczony jako obszar lasów i zalesień (symbol ZL);
- tereny oznaczone symbolami: 1ZN, 7ZN, 11ZN i 15ZN określono w planie miejscowym jako tereny zieleni naturalnej (z dopuszczeniem przeznaczenia: tereny rolne), tymczasem w studium kierunek dla części tych terenów wyznaczono jako obszar lasów i zalesień (symbol ZL);
- dla terenów: 5US, 6US i 7US w planie miejscowym dopuszczono realizację zabudowy letniskowej, co nie znajduje odzwierciedlenia w studium, które zakazuje zabudowy na obszarach rozwoju sportu i rekreacji zimowej (symbol USz);
- na terenie oznaczonym symbolem 4MN dopuszczono zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, podczas gdy w studium obszar ten oznaczony jest symbolem USz wskazując kierunek rozwoju dla tego obszaru jako obszar rozwoju sportu i rekreacji zimowej;
2) art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. oraz § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz.U. Nr 164, poz. 1587), poprzez brak wyznaczenia linii zabudowy dla terenu 6US.
Jak wyjaśnił organ nadzoru, w punkcie 2.2. studium zawarto ustalenia funkcjonalno-przestrzenne dla poszczególnych terenów oraz wskaźniki dotyczące użytkowania i zagospodarowania terenów (zob. studium str. 91).
Dla obszarów lasów i zalesień (symbol ZL) ustalono podstawowy kierunek rozwoju: lasy i zalesienia wraz z obiektami gospodarki leśnej, w tym drogi leśne i składy drewna (zob. studium str. 96). Ponadto, dla powyższych obszarów w pkt 2 dopuszczono lokalizację obiektów i urządzeń służących wędrówkom turystycznym wyłącznie w formie ścieżek pieszych, rowerowych, konnych oraz ławek, wiat, punktów widokowych, tras do narciarstwa biegowego i miejsc postojowych wyłącznie w sposób niekolidujący z występowaniem cennych siedlisk przyrodniczych oraz pozwalających na zachowanie drożności korytarzy ekologicznych. Tymczasem, jak wskazał Wojewoda, na obszarze określonym w studium symbolem ZL, w planie miejscowym wyznaczono teren oznaczony symbolem 2U ustalając jego przeznaczenie jako: zabudowa usługowa oraz teren 3U ustalając przeznaczenie: zabudowa usługowa handlu i usług turystyki. Wskazano przy tym, iż zgodnie z § 16 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. na terenie 2U dopuszcza się lokalizację budynków i budowli funkcjonalnie związanych z zabudową usługową. Z kolei zgodnie z § 17 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. dla terenu 3U dopuszczono lokalizację budynków i budowli funkcjonalnie związanych z zabudową usługową. W konsekwencji, organ nadzoru stwierdził, że ustalenia planu miejscowego pozostają w sprzeczności ze studium.
Analogicznie wojewoda odniósł się do terenu oznaczonego symbolem 7US, przeznaczonego w planie miejscowym jako teren usług sportu i rekreacji (§ 20 ust. 1 m.p.z.p.).
Organ nadzoru zwrócił również uwagę na występującą niezgodność polegającą na wyznaczeniu w panie miejscowym terenów oznaczonych symbolami: 1ZN, 7ZN, 11ZN i 15ZN (zieleń naturalna) na obszarze, który w studium oznaczono symbolem ZL (obszary lasów i zalesień).
Co tyczy się terenów oznaczonych w planie miejscowym symbolami: 5US, 6US i 7US (teren sportu i rekreacji), zgodnie z § 20 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p. dla terenów oznaczonych na rysunku planem tymi symbolami dopuszcza się zabudowę letniskową. Tymczasem - jak zauważył Wojewoda - w studium dla terenu oznaczonego symbolem USz (obszary rozwoju sportu i rekreacji zimowej) zakazano zabudowy kubaturowej za wyjątkiem wyciągów narciarskich (zob. str. 96 studium).
Analogicznie Wojewoda wskazał na niezgodność wyznaczenia w planie miejscowym terenów o symbolu 4MN (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna) w obszarze oznaczonym w studium symbolem USz.
W dalszej części uzasadnienia organ nadzoru przytoczył treść § 20 ust. 3 pkt 1 m.p.z.p., w myśl którego dla terenów oznaczonych symbolami 5US, 6US i 7US ustala się nieprzekraczalną linię zabudowy, zgodnie z rysunkiem planu. Tymczasem, w załączniku graficznym do uchwały dla terenu o symbolu 6US nie określono nieprzekraczalnej linii zabudowy, czym naruszono wymóg wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. oraz § 4 pkt 6 i § 7 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W odpowiedzi na skargę organ gminy wniósł o jej oddalenie w całości.
W odniesieniu do zarzutu dotyczącego niezgodności planu miejscowego z ustaleniami studium w zakresie terenów oznaczonych symbolem 2U i 3U, organ wskazał, że w obawie o roszczenia z art. 36 u.p.z.p. zdecydowano na utrzymanie wyznaczonego w obowiązującym planie terenu zabudowy mieszkaniowo-usługowej. Ponadto, jak wskazał organ, na podstawie uprzednio obowiązującego planu miejscowego wydano pozwolenie na budowę, które zostało uwzględnione w procedowanym projekcie planu.
Odnośnie terenu oznaczonego symbolem 7US gmina wskazała, że studium ma charakter dokumentu ogólnego i w zakresie szczegółowych zapisów nie wpisano wprost, że ustalenia przeznaczenia terenów są ostateczne i nie mogą ulec dostosowaniu do stanu istniejącego. Tym samym, zdaniem organu, zgodnie z zasadą "co nie jest prawem zabronione jest dozwolone" zdecydowano się na dostosowanie zagospodarowania do aktualnego stanu. Ponadto gmina zwróciła uwagę, że dla wskazanego terenu obowiązywała zmiana miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Istebna (uchwała nr XXI/215/2009 z dnia 6 kwietnia 2009 r.), na podstawie której zostały wydane pozwolenia na budowę budynków w zabudowie letniskowej. W związku z powyższym gmina, w obawie o roszczenia z art. 36 u.p.z.p. zdecydowała się na utrzymanie wyznaczonego w obowiązującym planie terenów sportu i rekreacji z dopuszczeniem zabudowy letniskowej z ograniczeniem ich terytorialnie do obszarów gdzie było wydane pozwolenie na budowę.
Co tyczy się terenów oznaczonych symbolami: 1ZN, 7ZN, 11ZN i 15ZN organ gminy wskazał, że część z tych terenów nie stanowi lasów lecz pozostaje nieużytkami. Można z tego wywieść, że tereny te pozostając niezagospodarowane jako tereny zieleni naturalnej z zakazem zabudowy, mogą być docelowo zalesione.
Jeżeli chodzi o tereny oznaczone symbolami: 5US, 6US i 7US gmina powtórzyła swą argumentację wyjaśniając, że dla wskazanych terenów obwiązywał wcześniej inny plan miejscowy, na podstawie którego zostały wydane pozwolenia na budowę budynków w zabudowie letniskowej. Gmina w obawie przed roszczeniami z art. 36 u.p.z.p. zdecydowała się więc na utrzymanie wyznaczonego w obowiązującym planie przeznaczenia - terenów sportu i rekreacji z dopuszczeniem zabudowy letniskowej.
Odnośnie terenu oznaczonego symbolem 4MN organ wyjaśnił, że studium ma charakter dokumentu ogólnego i w zakresie szczegółowych zapisów nie wpisano wprost, iż ustalenia przeznaczenia terenów są ostateczne i nie mogą ulec dostosowaniu. Zgodnie więc z zasadą "co nie jest zabronione jest dozwolone", zdecydowano się na dostosowanie zagospodarowania do aktualnego zagospodarowania, przyjmując, że studium posiada wady w tym zakresie i prym wiedzie stan istniejącego zagospodarowania.
Z kolei w kwestii braku nieprzekraczalnej linii zabudowy na rysunku planu miejscowego, Rada Gminy wskazała, że istotnie na terenie 6US nie wskazano nieprzekraczalnej linii zabudowy. Jednocześnie organ wyjaśnił, że na podstawie uchwały nr [...] Rady Gminy Istebna z dnia [...] r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia zmiany planu miejscowego, toczą się prace, które mają doprowadzić do zgodności planu z prawem w tym zakresie.
Na rozprawie w dniu 29 września 2025 r. pełnomocnik gminy wniosła o oddalenie skargi podtrzymując argumentację wyrażoną w odpowiedzi na skargę. Dodatkowo oświadczyła, na wypadek uwzględnienia skargi, że w interesie gminy byłoby stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz., 935 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a., stwierdzenie nieważności tej uchwały w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 p.p.s.a.).
Zaskarżona uchwała, jako podjęta w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jest aktem prawa miejscowego, co zostało expressis verbis przesądzone przez ustawodawcę w art. 14 ust. 8 u.p.z.p.
Przystępując do rozpoznania sprawy Sąd miał na względzie, że skargę na uchwałę Rady wywiódł w niniejszej sprawie Wojewoda działający jako organ nadzoru w rozumieniu przepisów rozdziału 10 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2025 r., poz. 1153), zwanej dalej u.s.g.
Oceny, czy uchwalony miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest obarczony wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności w rozumieniu art. 147 § 1 p.p.s.a., należało dokonać przez pryzmat art. 28 ust. 1 u.p.z.p., w myśl którego istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.
Przechodząc do oceny zaskarżonej uchwały, w pierwszej kolejności odnieść się przyjdzie do zarzutów jej niezgodności ze studium.
W tym kontekście wspomnieć wypadnie, że zgodnie z art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 1688), która weszła w życie w dniu 24 września 2023 r., do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, w przepisach ustaw zmienianych niniejszą ustawą, z wyjątkiem ustawy zmienianej w art. 26, odnoszących się do planu ogólnego gminy, przez plan ogólny gminy należy rozumieć studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, z wyjątkiem spraw uchwalania planów ogólnych gminy. Ponadto zgodnie z art. 65 ust. 1 ww. ustawy, studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zachowują moc do dnia wejścia w życie planu ogólnego gminy w danej gminie, jednak nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2025 r., i stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Oznacza to, że w niniejszej sprawie znajdzie zastosowanie - mimo uchylenia - art. 9 ust. 4 u.p.z.p., zgodnie z którym ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych. Zastosowanie znajdzie także art. 15 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem. Także pomimo, że z art. 20 ust. 1 u.p.z.p. w obecnym brzmieniu wynika, iż plan miejscowy uchwala Rada Gminy po stwierdzeniu zgodności z ustaleniami planu ogólnego, to na gruncie niniejszej sprawy, zgodność ta ma dotyczyć przedmiotowego studium.
Analiza tych uregulowań prowadzi do wniosku, że punktem wyjścia do dokonania oceny związania organów planistycznych postanowieniami studium, o której mowa w art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 ust. 1 u.p.z.p., jest zawsze przedmiot i sposób ujęcia jego ustaleń. Studium jest z założenia aktem elastycznym, który stwarzając nieprzekraczalne ramy dla swobodnego planowania miejscowego pozwala na maksymalne uwzględnienie warunków i potrzeb lokalnych przy tworzeniu regulacji planów miejscowych. Natomiast plan miejscowy ma stanowić uszczegółowienie zapisów zawartych w studium, a nie ich dowolną interpretację, czy wręcz całkowitą zmianę (zob. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2022 r., sygn. akt II OSK 729/21). Wymóg braku sprzeczności planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego nie oznacza i nie może oznaczać prostego przenoszenia ustaleń studium do planu. W ramach przyznanego gminie władztwa planistycznego na tym etapie planowania następuje dopuszczalna prawem interpretacja ustaleń studium. Organ stanowiący gminy, jako twórca polityki przestrzennej gminy, dokonuje autointerpretacji uchwalonego przez siebie studium w zakresie oceny zgodności z nim projektu planu miejscowego. W ramach tego władztwa organ gminy nie może wyjść jednak poza ogólne ustalenia wynikające ze studium (zob. wyrok NSA z dnia 1 października 2021 r., sygn. akt II OSK 3083/19).
Uwzględniając poczynione wyżej uwagi stwierdzić należy, że Rada Gminy przyjmując zaskarżony plan miejscowy wykroczyła poza ramy określone w studium w sposób nie dający się pogodzić z obowiązującymi przepisami prawa.
W pierwszej kolejności należy wskazać na niezgodność tych aktów w odniesieniu do terenów oznaczonych w planie miejscowym symbolami 2U oraz 3U a także 7US. Wskazać przyjdzie, że zgodnie z § 16 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. dla terenów oznaczonych symbolem 2U dopuszczono lokalizację budynków i budowli funkcjonalnie związanych z zabudową usługową. Podobnie, dla terenu 3U, zgodnie z § 17 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. dopuszczono lokalizację budynków i budowli funkcjonalnie związanych z zabudową usługową. Z kolei dla terenu 7US w planie miejscowym ustalono przeznaczenie: teren usług sportu i rekreacji z dopuszczeniem lokalizacji budynków i budowli funkcjonalnie związanych z zabudową usług sportu i rekreacji (§ 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 m.p.z.p.). Tymczasem, w studium obowiązującym w dniu uchwalenia planu miejscowego powyższe tereny oznaczono symbolem: ZL (tereny lasów i zalesień), dla których podstawowym kierunkiem rozwoju są lasy i zalesienia wraz z obiektami gospodarki leśnej, w tym drogami leśnymi i składami drewna. W studium dopuszczono również lokalizację obiektów i urządzeń służących wędrówkom turystycznym wyłącznie w formie ścieżek pieszych, rowerowych, konnych oraz ławek, wiat, punktów widokowych, tras do narciarstwa biegowego i miejsc postojowych wyłącznie w sposób niekolidujący z występowaniem cennych siedlisk przyrodniczych oraz pozwalających na zachowanie drożności korytarzy ekologicznych (zob. str. 95 studium).
Analiza powyższych ustaleń prowadzi do jednoznacznych wniosków, że ustalenia planu miejscowego pozostają w sprzeczności z ustaleniami studium. Wprowadzenie w planie miejscowym zabudowy usługowej, turystycznej oraz sportowo-rekreacyjnej prowadzi do zatarcia funkcji leśnej wskazanych obszarów oraz do istotnej zmiany tych terenów. Sąd podziela w tym zakresie ugruntowane orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym odmienne przeznaczenie konkretnego terenu w planie miejscowym od przeznaczenie przyjętego w studium należy kwalifikować jako istotne naruszenie prawa (por. wyrok NSA z dnia 29 lipca 2025 r., sygn. akt II OSK 1428/24).
Nie można w tym względzie podzielić argumentacji organu gminy, który uzasadniał swoje stanowisko zamiarem uniknięcia ewentualnych roszczeń z art. 36 u.p.z.p. W tym miejscu podkreślić należy, że ewentualne roszczenia odszkodowawcze nie mogą stanowić podstawy do odstąpienia od ustawowego obowiązku zachowania zgodności planu miejscowego ze studium (art. 9 ust. 4 w zw. z art. 20 u.p.z.p.). Również fakt, że dla określonych terenów obowiązywał wcześniej inny miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego wydano pozwolenie na budowę, nie może usprawiedliwiać uchwalenia planu miejscowego sprzecznego z kierunkami zagospodarowania przestrzennego określonymi w studium. Przyjdzie również wskazać, że żaden przepis ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie wprowadza obowiązku dostosowania regulacji planu zagospodarowania przestrzennego do postanowień zawartych w wydanych przed jego uchwaleniem decyzjach o pozwoleniu na budowę. Takich unormowań brak również na gruncie ustawy - Prawo budowlane. Decyzja o pozwoleniu na budowę, jako przyznająca jej adresatom określone uprawnienia, podlega wykonaniu na podstawie zasady ochrony praw nabytych niezależnie od ustaleń nowego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (art. 34 ust. 2 i art. 35 u.p.z.p.). Innymi słowy, inwestor, który dysponuje ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę może niezależnie od ustaleń nowego planu zrealizować planowaną przez siebie inwestycję (por. wyrok NSA z dnia 30 sierpnia 2019 r., sygn. akt II OSK 2378/17).
Odnośnie terenów oznaczonych symbolami: 1ZN, 7ZN, 11ZN i 15ZN (teren zieleni naturalnej), które to w studium położone są na obszarze oznaczonym symbolem ZL (obszar lasów i zalesień), przyjdzie zauważyć, że zgodnie z § 22 ust. 2 m.p.z.p. na terenach oznaczonych na rysunku planem od 1ZN do 15ZN dopuszcza się:
1) Tereny rolne, łąki, pastwiska;
2) Ciągi piesze, szlaki turystyczne;
3) Urządzenia sportu i rekreacji na terenie 15ZN.
Słusznie wskazał w skardze Wojewoda, że zapisy planu miejscowego dotyczące celów i sposobu użytkowania powyższych terenów stoją w sprzeczności ze studium oraz przepisami ustawy dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2024 r., poz. 530), a w szczególności z art. 7 ust. 1 przywołanej ustawy. Lasy i grunty przeznaczone do zalesienia mają mieć bowiem charakter ochronny i przyrodniczy a nie rolniczy (§ 22 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p.) czy rekreacyjny (§ 22 ust. 2 pkt 3 m.p.z.p.). Nie może przy tym zostać zaakceptowana argumentacja organu, że pozostawienie tych terenów jako obszarów zieleni naturalnej z zakazem zabudowy pozwala na ich przyszłe zalesienie. Plan miejscowy powinien uwzględniać założenia określone w studium, a nie jedynie "nie wykluczać" ich w przyszłości.
Analogicznie organ nie uwzględnił postanowień studium w odniesieniu do terenów oznaczonych symbolami: 5US, 6US, 7US (teren sportu i rekreacji). Zgodnie z § 20 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p., dla powyższych terenów dopuszcza się realizację zabudowy letniskowej. Tymczasem, zgodnie z zapisami zawartymi w studium, dla terenów oznaczonych symbolami USz (obszar rozwoju sportu i rekreacji zimowej) zakazano zabudowy kubaturowej za wyjątkiem wyciągów narciarskich (zob. str. 96 studium). Zestawienie powyższych zapisów studium z regulacjami planu miejscowego wskazuje na oczywistą sprzeczność pomiędzy tymi aktami - studium przewiduje zakaz zabudowy kubaturowej, podczas gdy plan miejscowy wprowadza możliwość realizacji zabudowy letniskowej. Również w odniesieniu do powyższych terenów nie sposób uznać za uzasadnione stanowiska organu, że utrzymanie dotychczasowego przeznaczenia miało na celu uniknięcie roszczeń z art. 36 u.p.z.p.
Finalnie przyjdzie zauważyć, że zgodnie z § 20 ust. 3 pkt 1 m.p.z.p., dla terenów oznaczonych symbolami: 5US, 6US i 7 US ustala się nieprzekraczalną linię zabudowy, zgodnie z rysunkiem planu. Wyznaczenie linii zabudowy stanowi obligatoryjny element planu miejscowego, wynikający z art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p. Przepis ten znajduje uszczegółowienie w § 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym ujęte w projekcie tekstu planu miejscowego ustalenia dotyczące parametrów i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu powinny zawierać w szczególności określenie linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki lub terenu, w tym udziału powierzchni biologicznie czynnej, a także gabarytów i wysokości projektowanej zabudowy oraz geometrii dachu. Oznacza to, że plan miejscowy musi zawierać ustalenia, o których mowa w wyżej wymienionym przepisie, jeżeli w terenie powstają okoliczności faktyczne uzasadniające dokonanie takich ustaleń. Zdaniem Sądu taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, tym bardziej, że Rada Gminy na tych terenach ustaliła nieprzekraczalną linii zabudowy, przy czym nie przeniosła tych ustaleń na rysunek planu. Nadmienić przy tym wypadnie, na co zresztą zwrócił uwagę Wojewoda, że w sprawie zastosowanie znajduje powołane rozporządzenie pomimo jego uchylenia, albowiem zgodnie z § 12 ust. 1 obecnie obowiązującego rozporządzenia Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 17 grudnia 2021 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. z 2021 r., poz. 2404), do projektów planów miejscowych sporządzanych lub zmienianych na podstawie uchwały o przystąpieniu do sporządzania lub zmiany planu miejscowego podjętej przed dniem 24 grudnia 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe. Ze względu na fakt podjęcia uchwały intencyjnej przed 24 grudnia 2021 r., obowiązującym (w dniu podjęcia zaskarżonej uchwały) było rozporządzenie Ministra Infrastruktury z 2003 r.
Obowiązkiem organu planistycznego było zatem naniesienie linii zabudowy na rysunek planu. Tymczasem, jak wynika z dokonanych na podstawie dokumentacji planistycznej ustaleń, bezspornych zresztą między stronami, wbrew wymogom zawartym w art. 15 ust. 2 pkt 6 u.p.z.p., na rysunku planu nie wyznaczono linii zabudowy dla terenu sportu i rekreacji oznaczonego symbolem 6US. W ocenie tut. Sądu, powyższe uchybienie stanowi istotne naruszenie zasad sporządzenia planu miejscowego.
Odnosząc się na koniec do zarzutu skarżącego w kwestii niezgodności wyznaczenia w planie miejscowym terenów o symbolu 4MN (zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna) w obszarze oznaczonym w studium symbolem Usz, to stwierdzić przyjdzie, że naruszenie to, jakkolwiek miało miejsce, nie jest na tyle istotne w okolicznościach niniejszej sprawy, aby samo w sobie miało przesądzać o nieważności zaskarżonej uchwały. Zauważyć bowiem przyjdzie, że teren oznaczony w planie symbolem 4MN obejmuje stosunkowo niewielki obszar bezpośrednio przylegający do działki nr [...] znajdującej się poza granicami zaskarżonego planu. Działka ta objęta jest natomiast obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy I., obejmującym obszar wsi K. - część B (uchwała Rady Gminy I. z dnia [...] r., Nr [...] – Dz. Urz. Woj. Śl. z [...] r., poz. [...]), z którego wynika, że jest położona na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub usługi niższej intensywności (27MN-U2). Lokalizacja i wzajemne, funkcjonalne powiązanie tych dwóch obszarów (tj. terenu oznaczonego w zaskarżonym planie symbolem 4MN i działki nr [...]) powoduje, że niezgodność z zapisami studium można uznać w tym przypadku jako uszczegółowienie i dostosowanie tego fragmentu do aktualnego przeznaczenia terenu bezpośrednio sąsiadującego z terenem oznaczonym symbolem 4MN.
Pomimo tej ostatniej uwagi, wskazany wcześniej zakres naruszeń, którymi dotknięty jest zaskarżony akt prawa miejscowego, uzasadniał jego wyeliminowanie z obrotu prawnego w całości. Zwrócić należy uwagę, że oprócz usunięcia określonych przepisów w części tekstowej planu miejscowego koniecznym byłoby określenie zakresu nieważności jego części graficznej. Co więcej, podjęcie rozstrzygnięcia o częściowym stwierdzeniu nieważności planu miejscowego rodzić by mogło wiele niejasności i wątpliwości w późniejszym stosowaniu pozostawionego w obrocie prawa aktu. W tym zakresie Sąd uwzględnił również stanowisko pełnomocnika organu przedstawione na rozprawie.
Mając wszystko powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Dodatkowo, w związku z uzasadnieniem złożonego w toku rozprawy wniosku pełnomocnika Gminy na wypadek uwzględnienia skargi, Sąd dostrzega, że zarówno w judykaturze jak i w doktrynie występują rozbieżne stanowiska co do skutków stwierdzenia nieważności planu miejscowego w kontekście utraty mocy wcześniej obowiązujących planów odnoszących się do tego samego terenu (art. 34 ust. 1 u.p.z.p.). Skład orzekający w niniejszej sprawie przychyla się do stanowiska, że stwierdzenie nieważności planu miejscowego powoduje, iż traci on moc obowiązującą ze skutkiem prawnym ex tunc, czyli od początku. Prowadzi to do następczego (z mocą wsteczną) uznania - na zasadzie fikcji prawnej - że akt ten nigdy nie wszedł w życie i od początku nie wywołał żadnych związanych z tym skutków prawnych (zob. wyroki NSA: z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt II OSK 2646/12; z dnia 25 lutego 2020 r., sygn. akt II OSK 1018/18, a także wyrok WSA w Poznaniu z dnia 14 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Po 768/17).
Dodać jeszcze wypadnie, że powołane wyroki sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl