II SA/Gl 642/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w GliwicachGliwice2005-12-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaroboty budowlaneinstalacja gazowapozwolenie na budowęnadzór budowlanydecyzja administracyjnakontrolalegalizacja robót

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów nadzoru budowlanego dotyczące zaniechania dalszych robót budowlanych instalacji gazowej, stwierdzając naruszenie przepisów Prawa budowlanego i KPA.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych polegających na wykonaniu instalacji gazowej dla kotła c.o. w mieszkaniu na poddaszu. Organy nadzoru budowlanego obu instancji utrzymały w mocy decyzję nakazującą zaniechanie robót, uznając je za samowolę budowlaną, ale jednocześnie legalizując wykonane już prace. Sąd administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności art. 50 i 51, oraz KPA, zarzucając organom brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy i niedopuszczalną legalizację samowoli budowlanej bez odpowiedniego postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał sprawę ze skargi B.M. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta G. nakazującą inwestorowi S.K. zaniechanie dalszych robót budowlanych polegających na wykonaniu instalacji gazowej dla podłączenia kotła c.o. gazowego w mieszkaniu na poddaszu. Organy nadzoru budowlanego uznały wykonanie instalacji za roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, jednak w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji stwierdzono, że instalacja nie została podłączona i nie jest użytkowana, a inwestor wystąpił o pozwolenie na budowę, którego postępowanie zostało zawieszone. Organy uznały, że decyzja legalizuje roboty wykonane do momentu jej wydania. Skarżąca zarzucała rażące uchybienia formalne i merytoryczne, w tym wykonanie robót bez wymaganego pozwolenia i brak spełnienia warunków technicznych, domagając się likwidacji wykonanych robót. Sąd administracyjny uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Sąd wskazał na naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w szczególności art. 50 ust. 1 i art. 51, stwierdzając, że niedopuszczalne jest legalizowanie wykonanych robót budowlanych bez przeprowadzenia odpowiedniego postępowania legalizacyjnego. Sąd podkreślił, że sam fakt nieuruchomienia instalacji nie oznacza, że roboty nie były wykonywane, a interwencja organów byłaby bezprzedmiotowa, gdyby tak było. Ponadto, organy nie uzasadniły twierdzeń o braku zagrożenia dla bezpieczeństwa i zgodności z warunkami technicznymi, naruszając tym samym art. 7 i 77 KPA. Sąd nakazał organowi pierwszej instancji ponowne rozpoznanie sprawy z uwzględnieniem wskazanych uchybień.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, legalizacja wykonanych robót budowlanych, które noszą znamiona samowoli budowlanej, jest niedopuszczalna bez przeprowadzenia postępowania określonego w art. 51 Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że niedopuszczalne jest wydanie decyzji o zaniechaniu dalszych robót budowlanych w sytuacji, gdy stwierdza się, że roboty nie są wykonywane, a jednocześnie legalizuje się już wykonane prace. W przypadku stwierdzenia samowoli budowlanej, organ powinien wszcząć postępowanie legalizacyjne zgodnie z art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (9)

Główne

u.p.b. art. 51 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane

Właściwy organ po wydaniu postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych wydaje jedno z rozstrzygnięć wymienionych w art. 51 ust. 1, w tym decyzję o zaniechaniu dalszych robót budowlanych lub nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

u.p.b. art. 50 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane

Właściwy organ wydaje postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, gdy roboty budowlane zostały rozpoczęte bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy.

Pomocnicze

u.p.b. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej jest obowiązany do działania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, podejmując wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku uwzględnienia skargi na decyzję lub postanowienie, sąd orzeka o ich niewykonalności w całości lub w części.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Do kosztów postępowania zalicza się zwrot kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw i obrony praw.

p.u.s.a. art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wykonanie instalacji gazowej bez wymaganego pozwolenia na budowę stanowi samowolę budowlaną. Legalizacja wykonanych robót budowlanych bez przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 51 Prawa budowlanego jest niedopuszczalna. Organy nadzoru budowlanego nie uzasadniły swoich twierdzeń o braku zagrożenia dla bezpieczeństwa i zgodności z warunkami technicznymi. Organy naruszyły przepisy KPA dotyczące dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego.

Godne uwagi sformułowania

roboty budowlane noszą znamiona samowoli budowlanej niedopuszczalna legalizacja już wykonanych robót przez inwestora decyzje wydane zostały bez wszechstronnego i należytego wyjaśnienia sprawy

Skład orzekający

Łucja Franiczek

przewodniczący

Rafał Wolnik

sprawozdawca

Stanisław Nitecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, postępowania legalizacyjnego oraz obowiązków organów nadzoru budowlanego w zakresie wyjaśniania stanu faktycznego i uzasadniania decyzji."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wykonania instalacji gazowej bez pozwolenia na budowę i błędnego postępowania organów nadzoru budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje typowe problemy z samowolą budowlaną i błędami proceduralnymi organów administracji, co jest częstym zagadnieniem w praktyce prawniczej.

Samowola budowlana i błędy urzędników: Sąd uchyla decyzję o zaniechaniu robót.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Gl 642/04 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2005-12-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2004-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Łucja Franiczek /przewodniczący/
Rafał Wolnik /sprawozdawca/
Stanisław Nitecki
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Dnia 7 grudnia 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: WSA Stanisław Nitecki WSA Rafał Wolnik – spr. Protokolant: ref. Anna Trzuskowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 grudnia 2005 roku, sprawy ze skargi B.M. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta G. z dnia [...] roku, Nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 2. zasądza od Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania
Uzasadnienie
Decyzją z dnia [...] roku, Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta G. nakazał inwestorowi S.K. zaniechanie dalszych robót budowlanych polegających na wykonaniu instalacji gazowej dla podłączenia kotła c.o. gazowego w mieszkaniu na poddaszu budynku przy ul. [...] w G.
Jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2003 roku, Nr 207, poz. 2016 z późn. zm.). W uzasadnieniu stwierdzono, że na wniosek skarżącej B.M. przeprowadzono kontrolę instalacji gazowej w przedmiotowym lokalu, a kontrola ta dotyczyła podłączenia kuchenki gazowej, pieca gazowego typu "Junkers" oraz centralnego ogrzewania gazowego wykonanego przez inwestora. Stwierdzono m.in., że na ścianie wewnętrznej w przedpokoju został zainstalowany kocioł gazowy centralnego ogrzewania oraz wykonana została instalacja grzewcza wodna. Dalej wskazano, że kocioł ten nie został podłączony do istniejącej w budynku instalacji gazowej i nie jest użytkowany, a tym samym instalacja grzewcza jest nieczynna. Uznano, że od czasu zainstalowania przez Zakład Gazowniczy odrębnego licznika gazu dla celów lokalu zajmowanego przez inwestora (ok. [...] lat temu) nie dokonano żadnych zmian w instalacji gazowej budynku, natomiast zainstalowanie kotła gazowego c.o. uznać należy za rozpoczęcie robót budowlanych (wykonywanie instalacji gazowej), które wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Reasumując ustalono, że inwestor nie dokonał żadnych zmian w istniejącej instalacji gazowej, a ponadto w dniu [...] roku wystąpił do właściwego organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę i zatwierdzenie projektu budowlanego wewnętrznej instalacji gazowej. Postępowanie w tej sprawie zostało zawieszone do czasu zniesienia współwłasności nieruchomości położonej przy ul. [...]. Nie stwierdzono ponadto zagrożenia dla życia lub zdrowia, ani też naruszenia warunków technicznych.
W dalszej części uzasadnienia wskazano, że niniejsza decyzja legalizuje roboty, które zostały wykonane do momentu jej wydania.
Odwołanie od tej decyzji wniosła skarżąca zarzucając jej rażące uchybienia formalne i merytoryczne.
Zauważyła, że wykonane przez inwestora roboty w zakresie instalacji grzewczej zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę, a do ich zakończenia pozostało jedynie "podłączenie jednej rurki"., co można dokonać w każdej chwili. W takim stanie rzeczy w jej ocenie decyzja winna orzekać o likwidacji wykonanych robót i doprowadzeniu obiektu do stanu poprzedniego. Dalej wskazała, iż lokal na poddaszu nie spełnia warunków technicznych dla tego typu instalacji. Zarzuciła ponadto, że zalegalizowanie wykonanych robót, o którym mowa w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.
Rozpoznając to odwołanie Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko prezentowane przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu decyzji. Dodatkowo wskazał, że urządzenia gazowe zainstalowane i dopuszczone wcześniej do użytkowania przez gazownię, a ponadto utrzymane w należytym stanie nie mogą być przedmiotem postępowania w sprawie ich legalności. Odnośnie instalacji grzewczej organ stwierdził, że skoro nie nastąpiło podłączenie urządzenia do instalacji gazowej budynku, to nie może być mowy o naruszeniu przepisów techniczno-budowlanych, zaś zgoda współwłaściciela będzie potrzebna dopiero do przyłączenia urządzenia do wspólnej instalacji gazowej.
W skardze do sądu administracyjnego skarżąca podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko. Podkreśliła, iż wykonana przez inwestora instalacja grzewcza nosi znamiona samowoli budowlanej. Nie zgodziła się z działaniami organów nadzoru budowlanego, twierdząc, że zgodnie z art. 50 i 51 Prawa budowlanego winny one nałożyć na inwestora obowiązek wstrzymania robót budowlanych i przedłożenia stosownych dokumentów, w szczególności inwentaryzacji wykonanych robót. Zarzuciła błędne ustalenie faktów, w tym daty powstania instalacji gazowej w pomieszczeniu na poddaszu. Ponownie nie zgodziła się z legalizacją dotychczas wykonanych przez inwestora robót związanych z podłączeniem kotła centralnego ogrzewania. Dodatkowo wskazała, że lokal na poddaszu jest użytkowany jako lokal mieszkalny pomimo braku decyzji w przedmiocie zmiany sposobu jego użytkowania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje :
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie są w ocenie składu orzekającego zgodne z prawem. Wydane zostały bowiem z naruszeniem prawa materialnego, a w szczególności z naruszeniem przepisów ustawy Prawo budowlane.
Bezspornym w sprawie jest, że inwestor wykonywał roboty budowlane polegające na wykonaniu instalacji grzewczej gazowej, na które wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę (art. 28 Prawa budowlanego) i pozwolenia takiego nie miał w chwili ich wykonywania.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1 tego prawa wydaje jedno z rozstrzygnięć wymienionych w tym przepisie. Słusznie zatem podkreśla skarżąca, że w przypadku, kiedy roboty budowlane były rozpoczęte, jakiekolwiek rozstrzygnięcie w przedmiocie ich legalizacji winno być poprzedzone postanowieniem z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie można bowiem wydać decyzji o zaniechaniu dalszych robót budowlanych w sytuacji, kiedy stwierdza się, jak to uczynił organ pierwszej instancji, że roboty w ogóle nie są wykonywane. Takie stwierdzenie zresztą nie jest adekwatne do stanu faktycznego i zaprzecza dokonanym ustaleniom (montaż kotła, montaż rurek gazowych). Sam fakt, że instalacja nie została uruchomiona i urządzenie nie zostało podłączone do istniejącej w budynku instalacji gazowej nie przesądza o tym, że roboty nie są wykonywane. Gdyby w istocie miałoby być tak, że inwestor nie wykonuje żadnych robót, to interwencja organów nadzoru budowlanego byłaby bezprzedmiotowa, co skutkowałoby umorzeniem postępowania.
W zaistniałej sytuacji naruszenie przepisów, a w szczególności art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego doprowadziło do zalegalizowania już wykonanych robót przez inwestora, a taka z kolei sytuacja bez przeprowadzenia postępowania, o którym mowa w art. 51 Prawa budowlanego jest niedopuszczalna. Bez znaczenia pozostaje okoliczność, że postępowanie przed organem administracji architektoniczno-budowlanej w przedmiocie pozwolenia na budowę zostało zawieszone. Wręcz przeciwnie taka sytuacja potwierdza tylko, że wykonane roboty noszą znamiona samowoli budowlanej i powinny być kontrolowane w trybie przewidzianym przepisami prawa budowlanego.
Dodatkowo wskazać należy, że organy nadzoru budowlanego stwierdzając, że wykonana częściowo instalacja oraz istniejąca wcześniej instalacja gazowa na poddaszu budynku nie stwarzają zagrożenia dla bezpieczeństwa i zgodne są z warunkami technicznymi, w żaden sposób nie uzasadniły tych twierdzeń. Winny były to zrobić w szczególności wobec kwestionowania tej okoliczności przez skarżącą. Uznać zatem przyjdzie, że decyzje wydane zostały bez wszechstronnego i należytego wyjaśnienia sprawy, a co za tym idzie z naruszeniem art. 7 i 77 kpa.
Rozpoznając ponownie sprawę organ pierwszej instancji mając na uwadze powyższe rozważania doprowadzi do wydania rozstrzygnięcia odpowiadającemu regulacjom art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego ze szczególnym uwzględnieniem okoliczności uzasadniających wyeliminowanie zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz doprowadzi, aby inwestor wykazał zgodność przeprowadzonych robót z warunkami technicznymi. Po tak przeprowadzonym postępowaniu organ wyda rozstrzygnięcie w zależności od wyniku tego postępowania.
Powyższe uchybienia skutkują uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.– zwanej dalej p.s.a.). W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.s.a.
O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI